Adhyaya 31

Verse 1

श्रीराम उवाच । भगवन्यानि तीर्थानि सेवितानि त्वया विभो । एतेषां परमं तीर्थं तन्ममाचक्ष्व मानद

ພຣະສີຣາມກ່າວວ່າ: ໂອ ພຣະພະຄະວັນ ໂອ ຜູ້ມີລິດອຳນາດ! ທ່ານໄດ້ໄປນະມັດສະການ ແລະ ບຳເນົາບູຊາຕີຣຖະຫຼາຍແຫ່ງ; ໂອ ຜູ້ປະທານເກຍດ, ຂໍໃຫ້ບອກຂ້າພະເຈົ້າວ່າ ຕີຣຖະໃດເປັນຕີຣຖະສູງສຸດໃນນັ້ນ।

Verse 2

मया तु सीताहरणे निहता ब्रह्मराक्षसाः । तत्पापस्य विशुदयर्थं वद तीर्थोत्तमोत्तमम्

ແຕ່ໃນຄາວທີ່ສີຕາຖືກລັກພາ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສັງຫານພວກພຣະຫມະ-ຣາກສະສາ. ເພື່ອຊຳລະບາບນັ້ນ ຂໍໃຫ້ບອກຕີຣຖະທີ່ປະເສີດສູງສຸດແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ.

Verse 3

वसिष्ठ उवाच । गंगा च नर्मदा तापी यमुना च सरस्वती । गंडकी गोमती पूर्णा एता नद्यः सुपावनाः

ວະສິດຖະກ່າວວ່າ: ຄົງຄາ, ນະຣະມະດາ, ຕາປີ, ຍະມຸນາ ແລະ ສະຣັສວະຕີ; ພ້ອມທັງ ຄັນດະກີ, ໂຄມະຕີ ແລະ ປູນນາ—ແມ່ນ້ຳເຫຼົ່ານີ້ລ້ວນແຕ່ບໍລິສຸດຍິ່ງ ແລະ ຊຳລະໄດ້ຢ່າງສູງສຸດ.

Verse 4

एतासां नर्मदा श्रेष्ठा गंगा त्रिपथगामिनी । दहते किल्बिषं सर्वं दर्शनादेव राघव

ໃນບັນດານີ້ ນະຣະມະດາເປັນຍອດຍິ່ງ; ແລະ ຄົງຄາເປັນຕຣິປະຖະຄາມິນີ ໄຫຼຜ່ານສາມໂລກ. ໂອ ຣາຄະວະ, ແຕ່ພຽງເຫັນນາງ ບາບທັງປວງກໍຖືກເຜົາຜານໝົດ.

Verse 5

दृष्ट्वा जन्मशतं पापं गत्वा जन्मशतत्रयम् । स्नात्वा जन्मसहस्रं च हंति रेवा कलौ युगे

ໃນກະລິຍຸກ ເຣວາ (ນະຣະມະດາ) ທຳລາຍບາບແຫ່ງຮ້ອຍຊາດດ້ວຍການເຫັນ, ແຫ່ງສາມຮ້ອຍຊາດດ້ວຍການໄປເຖິງ, ແລະ ແຫ່ງພັນຊາດດ້ວຍການອາບນ້ຳອັນສັກສິດໃນນາງ.

Verse 6

नर्मदातीरमाश्रित्य शाकमूलफलैरपि । एकस्मिन्भोजिते विप्रे कोटि भोजफलं लभेत

ອາໄສຢູ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳນະຣະມະດາ ແມ່ນແຕ່ມີຜັກງ່າຍໆ ຮາກ ແລະ ໝາກໄມ້; ຖ້າໃຫ້ອາຫານແກ່ພຣາຫມັນພຽງຄົນດຽວ ຈະໄດ້ບຸນເທົ່າກັບໃຫ້ອາຫານແກ່ຄົນສິບລ້ານຄົນ।

Verse 7

गंगा गंगेति यो ब्रूयाद्योजनानां शतैरपि । मुच्यते सर्वपापेभ्यो विष्णुलोकं स गच्छति

ແມ່ນແຕ່ຢູ່ໄກຮ້ອຍໂຍຊະນາ ຜູ້ໃດເວົ້າວ່າ “ຄັງຄາ ຄັງຄາ” ຜູ້ນັ້ນຈະພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ ແລະໄປສູ່ໂລກຂອງພຣະວິສະນຸ

Verse 8

फाल्गुनांते कुहूं प्राप्य तथा प्रौष्ठपदेऽसिते । पक्षे गंगामधि प्राप्य स्नानं च पितृतर्पणम्

ໃນທ້າຍເດືອນພາລກຸນາ ໃນວັນກຸຫູ (ວັນເດືອນດັບ) ແລະເຊັ່ນດຽວກັນໃນປັກຂ໌ມືດແຫ່ງເດືອນປຣົສຖະປະດະ—ເມື່ອໄປຮອດແມ່ນ້ຳຄັງຄາ ພຶງອາບນ້ຳ ແລະຖວາຍຕັຣປະນະແກ່ບັນພະບຸລຸດ

Verse 9

कुरुते पिंडदानानि सोऽक्षयं फलमश्नुते । शुचौ मासे च संप्राप्ते स्नानं वाप्यां करोति यः

ຜູ້ໃດເຮັດພິນຑະທານ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ຜົນອັນບໍ່ເສື່ອມສູນ (ອັກຊະຍະ) ແລະຜູ້ໃດເມື່ອເດືອນສຸຈິມາຮອດ ອາບນ້ຳໃນວາປີ (ສະລະນ້ຳສັກສິດ)…

Verse 10

चतुरशीतिनरकान्न पश्यति नरो नृप । तपत्याः स्मरणे राम महापातकिनामपि

ໂອ ພຣະຣາຊາ—ໂອ ຣາມ—ດ້ວຍການລະລຶກເຖິງ ຕະປະຕີ ມະນຸດຈະບໍ່ໄດ້ເຫັນນະຣົກ 84 ປະການ ແມ່ນແຕ່ເປັນຜູ້ມີມະຫາບາບກໍຕາມ

Verse 11

उद्धरेत्सप्तगोत्राणि कुलमेकोत्तरं शतम् । यमुनायां नरः स्नात्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते

ຜູ້ໃດອາບນ້ຳໃນແມ່ນ້ຳຢະມຸນາ ຈະພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ; ຍັງຍົກກູ້ໂຄດຣາ 7 ແລະໄຖ່ກູ້ສາຂາຕະກູນ 101 ອີກດ້ວຍ।

Verse 12

महापातकयुक्तोऽपि स गच्छेत्परमां गतिम् । कार्त्तिक्यां कृत्तिकायोगे सरस्वत्यां निमज्जयेत्

ແມ່ນແຕ່ຜູ້ທີ່ມີມະຫາບາບຫນັກ ກໍອາດບັນລຸຄະຕິສູງສຸດໄດ້—ຖ້າໃນເດືອນກາຣຕຕິກະ ໃນຍາມກຣິຕຕິກາ-ໂຢກອັນມົງຄຸນ ໄດ້ຈົມຕົວອາບໃນແມ່ນ້ຳສະຣັສວະຕີ।

Verse 13

गच्छेत्स गरुडारूढः स्तूयमानः सुरोत्तमैः । स्नात्वा यः कार्तिके मासि यत्र प्राची सरस्वती

ຜູ້ໃດອາບນ້ຳໃນເດືອນກາຣຕຕິກະ ທີ່ບ່ອນມີສະຣັສວະຕີ ‘ປຣາຈີ’ ໄຫຼໄປທາງຕາເວັນອອກ ຜູ້ນັ້ນຈະໄປດັ່ງຂຶ້ນຂີ່ກະຣຸດ ແລະຖືກສັນລະເສີນໂດຍເທວະຜູ້ສູງສຸດ।

Verse 14

प्राचीं माधवमास्तूय स गच्छेत्परमां गतिम् । गंडकीपुण्यतीर्थे हि स्नानं यः कुरुते नरः

ເມື່ອສັນລະເສີນພຣະມາທະວະ ທີ່ປຣາຈີແລ້ວ ຜູ້ນັ້ນຈະບັນລຸເປົ້າໝາຍສູງສຸດ. ແທ້ຈິງ ຜູ້ໃດອາບນ້ຳສັກສິດທີ່ຕີຣຖະອັນເປັນບຸນຂອງແມ່ນ້ຳຄັນຑະກີ ຍ່ອມໄດ້ບຸນນີ້।

Verse 15

शालग्रामशिलामर्च्य न भूयः स्तनपो भवेत् । गोमतीजलकल्लोलैर्मज्जयेत्कृष्णसन्निधौ

ເມື່ອບູຊາສິລາສາລະກຣາມແລ້ວ ຜູ້ນັ້ນຈະບໍ່ເກີດມາເພື່ອດູດນົມອີກ (ໝາຍເຖິງບໍ່ເວັນວຽນເກີດ). ໃນພຣະສະນິດຂອງພຣະກຣິສນະ ຄວນຈົມຕົວທ່າມກາງຄື້ນນ້ຳນ້ອຍໆແຫ່ງແມ່ນ້ຳໂກມະຕີ।

Verse 16

चतुर्भुजो नरो भूत्वा वैकुण्ठे मोदते चिरम् । चर्मण्वतीं नमस्कृत्य अपः स्पृशति यो नरः

ເຂົາກາຍເປັນມະນຸດມີສີ່ແຂນ ແລະຊື່ນບານຢູ່ໃນໄວກຸນຖະເປັນເວລາຍາວນານ. ຜູ້ໃດນົບນ້ອມຕໍ່ແມ່ນ້ຳຈະມະນະວະຕີ ແລ້ວແຕະນ້ຳຂອງນາງ ຍ່ອມໄດ້ຜົນບຸນນີ້.

Verse 17

स तारयति पूर्वजान्दश पूर्वान्दशापरान् । द्वयोश्च संगमं दृष्ट्वा श्रुत्वा वा सागरध्वनिम्

ເຂົາຊ່ວຍໃຫ້ພົ້ນແກ່ບັນພະບຸລຸດ 10 ຊົນຊັ້ນ ແລະຜູ້ສືບສາຍອີກ 10 ຊົນຊັ້ນຂ້າງໜ້າ. ພຽງເຫັນຈຸດບັນຈົບຂອງນ້ຳທັງສອງ ຫຼືແມ່ນແຕ່ໄດ້ຍິນສຽງຄຳຮ້ອງຂອງມະຫາສະໝຸດ ກໍເກີດບຸນດັ່ງນັ້ນ.

Verse 18

ब्रह्महत्यायुतो वापि पूतो गच्छेत्परां गतिम् । माघमासे प्रयागे तु मज्जनं कुरुते नरः

ແມ່ນແຕ່ຜູ້ທີ່ຖືກມົນທິນດ້ວຍບາບພຣະຫມະຫັດຕະຍາ ກໍຍັງຖືກຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດ ແລະບັນລຸຄະຕິອັນສູງສຸດ ຫາກໃນເດືອນມາຆະ ໄດ້ຈົມອາບນ້ຳທີ່ປຣະຍາກະ.

Verse 19

इह लोके सुखं भुक्त्वा अन्ते विष्णुपदं व्रजेत् । प्रभासे ये नरा राम त्रिरात्रं ब्रह्मचारिणः

ໃນໂລກນີ້ໄດ້ເສວຍສຸກແລ້ວ ໃນທ້າຍສຸດຍ່ອມໄປສູ່ພຣະບາດຂອງພຣະວິສນຸ. ໂອ ຣາມາ, ຜູ້ໃດຢູ່ປຣະພາສະ ຮັກສາພຣະຫມະຈັນຍະ 3 ຄືນ ຍ່ອມໄດ້ຜົນນີ້.

Verse 20

यमलोकं न पश्येयुः कुंभीपाकादिकं तथा । नैमिषारण्यवासी यो नरो देवत्वमाप्नुयात्

ເຂົາທັງຫຼາຍຈະບໍ່ໄດ້ເຫັນຍະມະໂລກ ແລະບໍ່ປະສົບການທໍລະມານເຊັ່ນ ກຸມພີປາກະ ເປັນຕົ້ນ. ຜູ້ໃດພຳນັກຢູ່ໃນໄນມິສາຣັນຍະ ຍ່ອມໄດ້ຖຶງພາວະເທວະ.

Verse 21

देवानामालयं यस्मात्तदेव भुवि दुर्लभम् । कुरुक्षेत्रे नरो राम ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः

ໂອ ຣາມ! ເນື່ອງຈາກດິນແດນນີ້ເປັນອາໄສຂອງເທວະ ສະຖານທີ່ສັກສິດແບບນີ້ຈຶ່ງຫາຍາກຍິ່ງໃນໂລກ. ທີ່ກຸຣຸກເຂດ ໂດຍສະເພາະໃນເວລາຈັນທຣະຄາດ ຫຼື ສຸຣິຍະຄາດ ມະນຸດຍ່ອມໄດ້ບຸນໃຫຍ່

Verse 22

हेमदानाच्च राजेंद्र न भूयः स्तनपो भवेत् । श्रीस्थले दर्शनं कृत्वा नरः पापात्प्रमुच्यते

ໂອ ພຣະຣາຊາຜູ້ປະເສີດ! ດ້ວຍການບໍລິຈາກຄຳ ຜູ້ນັ້ນບໍ່ກັບໄປເກີດເປັນທາຣົກຜູ້ຕ້ອງພຶ່ງນ້ຳນົມອີກ. ແລະຜູ້ໃດໄດ້ຮັບດຣະຊະນະທີ່ ສຣີສະຖະລ ຍ່ອມພົ້ນຈາກບາບ

Verse 23

सर्वदुःखविनाशे च विष्णुलोके महीयते । काश्यपीं स्पर्शयेद्यो गां मानवो भुवि राघव

ໂອ ຣາຄະວະ! ຜູ້ໃດໃນໂລກນີ້ໄດ້ແຕະຕ້ອງງົວນາມ “ກາຊະຍະປີ” ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມທຳລາຍທຸກຂ໌ທັງປວງ ແລະໄດ້ຮັບກຽດໃນໂລກຂອງພຣະວິສະນຸ

Verse 24

सर्वकामदुघावासमृषिलोकं स गच्छति । उज्जयिन्यां तु वैशाखे शिप्रायां स्नानमाचरेत्

ຜູ້ນັ້ນຈະເຖິງໂລກແຫ່ງຣິສີ—ອາໄສອັນປະທານຄວາມປາດຖະນາທັງປວງ. ແລະໃນເດືອນໄວຊາຂະ ຄວນອາບນ້ຳສັກສິດໃນແມ່ນ້ຳຊິປຣາ ທີ່ອຸຈະຍິນີ

Verse 25

मोचयेद्रौरवाद्घोरात्पूर्वजांश्च सहस्रशः । सिंधुस्नानं नरो राम प्रकरोति दिनत्रयम्

ໂອ ຣາມ! ຜູ້ໃດອາບນ້ຳສັກສິດໃນແມ່ນ້ຳສິນທຸ ຕິດຕໍ່ກັນສາມວັນ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມປົດປ່ອຍບັນພະບຸລຸດຂອງຕົນແມ່ນກະທັ້ງນັບພັນ ຈາກນະຣົກຣໍຣະວະອັນນ່າສະພຶງກົວ

Verse 26

सर्वपापविशुद्धात्मा कैलासे मोदते नरः । कोटितीर्थे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा कोटीश्वरं शिवम्

ເມື່ອຈິດໃຈບໍລິສຸດຈາກບາບທັງປວງ ມະນຸດຍ່ອມປິຕິຍິນດີຢູ່ເຂົາໄກລາສ. ໄດ້ອາບນ້ຳສັກສິດທີ່ໂກຕິຕີຣຖະ ແລະໄດ້ເຫັນພຣະສິວະໃນນາມໂກຕີອີສະວະຣ ກໍບັນລຸສະພາວະນັ້ນ

Verse 27

ब्रह्महत्यादिभिः पापैर्लिप्यते न च स क्वचित् । अज्ञानामपि जंतूनां महाऽमेध्ये तु गच्छताम्

ເຂົາບໍ່ຖືກບາບເຊັ່ນການຂ້າພຣາຫມັນ ແລະອື່ນໆ ເປື້ອນປົນຢູ່ໃສເລີຍ. ແມ່ນແຕ່ສັດທີ່ອະວິຊາ ເມື່ອໄປຫາຕີຣຖະຜູ້ຊຳລະອັນຍິ່ງໃຫຍ່ນີ້ ກໍຖືກຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດ

Verse 28

पादोद्भूतं पयः पीत्वा सर्वपापं प्रणश्यति । वेदवत्यां नरो यस्तु स्नाति सूर्योदये शुभे

ດ້ວຍການດື່ມນ້ຳທີ່ເກີດຈາກການຊຳລະລ້າງພຣະບາດ ບາບທັງປວງຍ່ອມສູນສິ້ນ. ແລະຜູ້ໃດອາບນ້ຳໃນແມ່ນ້ຳເວທະວະຕີ ໃນຍາມຕາເວັນຂຶ້ນອັນເປັນມົງຄຸນ ຜູ້ນັ້ນກໍໄດ້ຄວາມບໍລິສຸດ

Verse 29

सर्वरोगात्प्रमुच्येत परं सुखमवाप्नुयात् । तीर्थानि राम सर्वत्र स्नानपानावगाहनैः

ໂອ ຣາມາ ມະນຸດຈະພົ້ນຈາກໂຣກທັງປວງ ແລະໄດ້ຮັບຄວາມສຸກອັນສູງສຸດ; ເພາະຕີຣຖະທົ່ວທຸກແຫ່ງ ໃຫ້ຜົນນີ້ດ້ວຍການອາບນ້ຳ ການດື່ມນ້ຳ ແລະການຈົມກາຍລົງໃນນ້ຳ

Verse 30

नाशयंति मनुष्याणां सर्वपापानि लीलया । तीर्थानां परमं तीर्थं धर्मारण्यं प्रचक्षते

ຕີຣຖະເຫຼົ່ານັ້ນທຳລາຍບາບທັງປວງຂອງມະນຸດ ດັ່ງກັບເຮັດຢ່າງເບົາບາງ. ໃນບັນດາຕີຣຖະທັງປວງ ທ່ານປະກາດວ່າ ທັມມາຣັນຍະ ແມ່ນຕີຣຖະອັນສູງສຸດ

Verse 31

ब्रह्मविष्णुशिवाद्यैर्यदादौ संस्थापितं पुरा । अरण्यानां च सर्वेषां तीर्थानां च विशेषतः

ທຳມາຣັນຍະນີ້ ທີ່ພຣະພຣະຫມາ, ພຣະວິສນຸ, ພຣະສິວະ ແລະເທວະອື່ນໆ ໄດ້ສະຖາປະນາໄວ້ແຕ່ປະຖົມການ ເປັນອະຣັນຍະອັນສູງສຸດໃນປ່າທັງປວງ ແລະໂດຍພິເສດເປັນທີຣຖະ (tīrtha) ອັນປະເສີດທີ່ສຸດໃນທີຣຖະທັງຫມົດ।

Verse 32

धर्मारण्यात्परं नास्ति भुक्तिमुक्तिप्रदायकम् । स्वर्गे देवाः प्रशंसंति धर्मारण्यनिवासिनः

ບໍ່ມີສິ່ງໃດເຫນືອກວ່າ ທຳມາຣັນຍະ ໃນການປະທານທັງພຸກຕິ (ຄວາມສຸກໂລກີ) ແລະ ມຸກຕິ (ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ) ແມ່ນແທ້; ແມ່ນແຕ່ໃນສະຫວັນ ເທວະທັງຫຼາຍກໍຍັງສັນລະເສີນຜູ້ພຳນັກໃນທຳມາຣັນຍະ।

Verse 33

ते पुण्यास्ते पुण्यकृतो ये वसंति कलौ नराः । धर्मारण्ये रामदेव सर्वकिल्बिषनाशने

ຜູ້ຄົນເຫຼົ່ານັ້ນແທ້ຈິງແມ່ນຜູ້ມີບຸນ ແລະເປັນຜູ້ກະທຳກຸສົນ ທີ່ໃນກະລິຍຸກ ໄດ້ພຳນັກຢູ່ໃນທຳມາຣັນຍະ; ໂອ ຣາມເທວະ ຜູ້ທຳລາຍບາບທັງປວງ!

Verse 34

ब्रह्महत्यादिपापानि सर्वस्तेयकृतानि च । परदारप्रसंगादि अभक्ष्यभक्षणादि वै

ບາບເຊັ່ນ ການຂ້າພຣາຫມະນ (brahmahatyā) ແລະອື່ນໆ, ການລັກຂໂມຍທຸກປະເພດ; ການພົວພັນຜິດທຳກັບຄູ່ຄອງຂອງຜູ້ອື່ນ ແລະການກິນສິ່ງທີ່ບໍ່ຄວນກິນ—ບາບເຫຼົ່ານີ້ທັງປວງ…

Verse 35

अगम्यागमना यानि अस्पर्शस्पर्शनादि च । भस्मीभवंति लोकानां धर्मारण्यावगाहनात्

ບາບເຊັ່ນ ການເຂົ້າໄປຫາສິ່ງທີ່ຫ້າມ ແລະການແຕະຕ້ອງສິ່ງທີ່ບໍ່ຄວນແຕະ ເປັນຕົ້ນ ຈະກາຍເປັນຂີ້ເຖົ່າສຳລັບຜູ້ຄົນ ໂດຍການອະວະຄາຫະນ (ການລົງອາບ/ຈຸ່ມກາຍ) ໃນທຳມາຣັນຍະ।

Verse 36

ब्रह्मघ्नश्च कृतघ्नश्च बालघ्नोऽनृतभाषणः । स्त्रीगोघ्नश्चैव ग्रामघ्रो धर्मारण्ये विमुच्यते

ຜູ້ຂ້າພຣາຫມັນ, ຜູ້ອະກະຕັນຍູ, ຜູ້ຂ້າເດັກ, ຜູ້ເວົ້າມຸສາ; ຜູ້ຂ້າແມ່ຍິງ ຫຼື ງົວ, ແມ່ນກະທັ້ງຜູ້ທຳລາຍບ້ານ—ກໍພົ້ນບາບໃນ ທັມມາຣັນຍະ.

Verse 37

नातः परं पावनं हि पापिनां प्राणिनां भुवि । स्वर्ग्यं यशस्यमायुष्यं वांछितार्थप्रदं शुभम्

ສຳລັບສັດມີບາບໃນໂລກນີ້ ບໍ່ມີສິ່ງໃດບໍລິສຸດກວ່ານີ້. ມັນໃຫ້ສະຫວັນ, ຊື່ສຽງ, ອາຍຸຍືນ, ສຳເລັດຕາມປາດຖະນາ ແລະ ຄວາມມົງຄຸນ.

Verse 38

कामिनां कामदं क्षेत्रं यतीनां मुक्तिदायकम् । सिद्धानां सिद्धिदं प्रोक्तं धर्मारण्यं युगेयुगे

ທັມມາຣັນຍະ ຖືກກ່າວໄວ້ຍຸກແລ້ວຍຸກເລົ່າ ວ່າເປັນເຂດສັກສິດທີ່ໃຫ້ຄວາມປາດຖະນາແກ່ຜູ້ໃຝ່ກາມ, ໃຫ້ໂມກສະແກ່ຍະຕິ, ແລະໃຫ້ສິດທິແກ່ສິດທະ.

Verse 39

ब्रह्मोवाच । वसिष्ठवचनं श्रुत्वा रामो धर्मभृतां वरः । परं हर्षमनुप्राप्य हृदयानंदकारकम्

ພຣະພຣະຫມາຕັດວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳຂອງວະສິດຖະ ພຣະຣາມຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາຜູ້ທຳຮັກສາທັມ ກໍເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີສູງສຸດ ອັນເຮັດໃຫ້ໃຈຊື່ນບານ.

Verse 40

प्रोत्फुल्लहृदयो रामो रोमाचिंततनूरुहः । गमनाय मतिं चक्रे धर्मारण्ये शुभव्रतः

ພຣະຣາມມີໃຈເບີກບານ ແລະຂົນກາຍລຸກຊັນດ້ວຍປິຕິ. ພຣະຣາມຜູ້ຖືວຣະຕະອັນມົງຄຸນ ຈຶ່ງຕັ້ງໃຈຈະອອກເດີນທາງໄປສູ່ທັມມາຣັນຍະ.

Verse 41

यस्मिन्कीटपतंगादिमानुषाः पशवस्तथा । त्रिरात्रसेवनेनैव मुच्यन्ते सर्वपातकैः

ໃນສະຖານທີ່ສັກສິດນັ້ນ ແມ່ນແຕ່ແມງໄມ້ແລະນົກ ພ້ອມທັງມະນຸດແລະສັດທັງຫຼາຍ ກໍພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ ໂດຍພຽງປະຕິບັດພິທີສະເວາ/ວຣະຕະ ສາມຄືນເທົ່ານັ້ນ।

Verse 42

कुशस्थली यथा काशी शूलपाणिश्च भैरवः । यथा वै मुक्तिदो राम धर्मारण्यं तथोत्तमम्

ດັ່ງທີ່ ກຸສັດຖະລີ ເທົ່າກັບ ກາຊີ ແລະ ສູລະປານີ ປະທັບເປັນ ໄພຣະວະ; ແລະດັ່ງທີ່ທີ່ນັ້ນເປັນຜູ້ປະທານໂມກສະແທ້—ສະນັ້ນແຫຼະ ໂອ ຣາມ, ທັມມາຣັນຍະ ຈຶ່ງປະເສີດສູງສຸດ।

Verse 43

ततो रामो महेष्वासो मुदा परमया युतः । प्रस्थितस्तीर्थयात्रायां सीतया भ्रातृभिः सह

ຕໍ່ມາ ພຣະຣາມ ນັກທະນູຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິສູງສຸດ ໄດ້ອອກເດີນທາງໄປທິຣຖະຍາຕຣາ ພ້ອມດ້ວຍ ສີຕາ ແລະ ພີ່ນ້ອງຂອງພຣະອົງ।

Verse 44

अनुजग्मुस्तदा रामं हनुमांश्च कपीश्वरः । कौशल्या च सुमित्रा च कैकेयी च मुदान्विता

ໃນເວລານັ້ນ ພວກເຂົາໄດ້ຕິດຕາມພຣະຣາມ—ຮະນຸມານ ເຈົ້າແຫ່ງວານອນ—ແລະ ເກົາຊັລຍາ, ສຸມິດຣາ, ໄກເກຍີ ກໍລ້ວນເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິ।

Verse 45

लक्ष्मणो लक्षणोपेतो भरतश्च महामतिः । शत्रुघ्नः सैन्यसहितोप्ययोध्यावासिनस्तथा

ພຣະລັກຊະມະນະ ຜູ້ພ້ອມດ້ວຍລັກສະນະອັນງາມ; ພຣະພະຣະຕະ ຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງ; ແລະ ພຣະສັດຣຸຄນະ ພ້ອມກອງທັບ—ພ້ອມທັງຊາວອະໂຍທະຍາກໍລ້ວນໄປດ້ວຍ।

Verse 46

प्रकृतयो नरव्याघ्र धर्मारण्ये विनिर्ययुः । अनुजग्मुस्तदा रामं मुदा परमया युताः

ໂອ ຜູ້ກ້າດັ່ງເສືອໃນມະນຸດ! ປະຊາຊົນໄດ້ອອກເດີນທາງໄປສູ່ ທັມມາຣັນຍະ; ແລ້ວພວກເຂົາໄດ້ຕິດຕາມພຣະຣາມ ດ້ວຍຄວາມປິຕິອັນສູງສຸດ។

Verse 47

तीर्थयात्राविधिं कर्तुं गृहात्प्रचलितो नृपः । वसिष्ठं स्वकुलाचार्यमिदमाह महीपते

ເພື່ອປະຕິບັດພິທີຕາມວິທີແຫ່ງການຈາລິກໄປຕີຣະຖານ ກະສັດໄດ້ອອກຈາກເຮືອນ; ໂອ ຜູ້ປົກຄອງແຜ່ນດິນ, ພຣະອົງໄດ້ກ່າວຄໍານີ້ແກ່ ວະສິດຖະ ອາຈານປະຈໍາວົງສານ.

Verse 48

श्रीराम उवाच । एतदाश्चर्यमतुलं किमादि द्वारकाभवत् । कियत्कालसमुत्पन्ना वसिष्ठेदं वदस्व मे

ພຣະສີຣາມຕັດວ່າ: ອັດສະຈັນອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້ນີ້—ທະວາຣະກາເລີ່ມຕົ້ນແນວໃດ ແລະມີມູນເຫດຈາກຫຍັງ? ຫຼັງຈາກການເວລາເທົ່າໃດຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນ? ໂອ ວະສິດຖະ ຈົ່ງບອກຂ້າພະເຈົ້າເຖີດ।

Verse 49

वसिष्ठ उवाच । न जानामि महाराज कियत्कालादभूदिदम् । लोमशो जांबवांश्चैव जानातीति च कारणम्

ວະສິດຖະກ່າວວ່າ: ໂອ ມະຫາຣາຊາ, ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ຮູ້ວ່າຫຼັງຈາກເວລາເທົ່າໃດຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນ. ແຕ່ ໂລມາຊະ ແລະ ຈາມບະວານ ຍ່ອມຮູ້ ພ້ອມທັງເຫດປັດໃຈຂອງມັນ।

Verse 50

शरीरे यत्कृतं पापं नानाजन्मांतरेष्वपि । प्रायश्चितं हि सर्वेषामेतत्क्षेत्र परं स्मृतम्

ບາບໃດທີ່ເຮັດດ້ວຍກາຍ ແມ້ຈະຂ້າມຜ່ານຫຼາຍຊາດກໍຕາມ, ກະເສດອັນສັກສິດນີ້ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນ ປຣາຍັດຈິດ (ການຊຳລະບາບ) ອັນສູງສຸດສຳລັບທຸກຄົນ।

Verse 51

श्रुत्वेति वचनं तस्य रामं ज्ञानवतां वरः । गन्तुं कृतमतिस्तीर्थं यात्राविधिमथाचरत्

ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍານັ້ນ ພຣະຣາມຜູ້ເປັນເລີດໃນຫມູ່ຜູ້ຮູ້ ໄດ້ຕັ້ງຈິດຈະໄປຍັງຕີຣະຖະອັນສັກສິດ ແລ້ວປະຕິບັດພິທີການຍາດຣາຕາມວິທີທີ່ກໍານົດໄວ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ

Verse 52

वसिष्ठं चाग्रतः कृत्वा महामांडलिकैर्नृपैः । पुनश्चरविधिं कृत्वा प्रस्थितश्चोत्तरां दिशम्

ໃຫ້ພຣະວະສິດຖະຢູ່ຂ້າງໜ້າ ພ້ອມດ້ວຍກະສັດມັນດະລິກຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ແລ້ວເມື່ອໄດ້ປະກອບພິທີປຸນະສະຈະຣະນະຕາມວິທີຄົບຖ້ວນ ຈຶ່ງອອກເດີນທາງໄປສູ່ທິດເໜືອ

Verse 53

वसिष्ठं चाग्रतः कृत्वा प्रतस्थे पश्चिमां दिशम् । ग्रामाद्ग्राममतिक्रम्य देशाद्देशं वनाद्वनम्

ໃຫ້ພຣະວະສິດຖະຢູ່ຂ້າງໜ້າ ພຣະອົງຈຶ່ງອອກເດີນທາງໄປທາງທິດຕາເວັນຕົກ ຂ້າມຈາກບ້ານໄປບ້ານ ຈາກແດນໄປແດນ ແລະຈາກປ່າໄປປ່າ

Verse 54

विमुच्य निर्ययौ रामः ससैन्यः सपरिच्छदः । गजवाजिसहस्रौघै रथैर्यानैश्च कोटिभिः

ແລ້ວພຣະຣາມກໍອອກເດີນທາງ ພ້ອມກອງທັບ ແລະເຄື່ອງຣາຊະອຸປະກອນຄົບຖ້ວນ ມີຝູງຊ້າງແລະມ້ານັບພັນໄຫຼຫຼາກດັ່ງສາຍນ້ໍາ ແລະມີລົດຮົບກັບພາຫະນະນັບເປັນໂກຕິ

Verse 55

शिबिकाभिश्चासंख्याभिः प्रययौ राघवस्तदा । गजारूढः प्रपश्यंश्च देशान्विविधसौहृदान्

ໃນເວລານັ້ນ ພຣະຣາຄະວະເດີນທາງໄປພ້ອມເສລຽງນັບບໍ່ຖ້ວນ ປະທັບເທິງຫຼັງຊ້າງ ແລະທອດພຣະເນດເຫັນແດນດິນຫຼາຍຫຼາຍ ທີ່ມີສາຍສຳພັນແຫ່ງມິດຕະພາບຫຼາກຫຼາຍ

Verse 56

श्वेतातपत्रं विधृत्य चामरेण शुभेन च । वीजितश्च जनौघेन रामस्तत्र समभ्यगात्

ຖືຮົ່ມຫຼວງສີຂາວ ແລະຖືຈາມຣະອັນເປັນມງຄົນ, ມີຝູງຊົນພັດຖວາຍຢູ່, ພຣະຣາມຈຶ່ງເສດຖຶງທີ່ນັ້ນຕາມການອັນຄວນ.

Verse 57

वादित्राणां स्वनैघोरैर्नृत्यगीतपुरःसरैः । स्तूयमानोपि सूतैश्च ययौ रामो मुदान्वितः

ທ່າມກາງສຽງດົນຕີອັນກຶກກ້ອງ, ມີການຟ້ອນລຳແລະຂັບຮ້ອງນຳໜ້າ, ແລະຖືກສູຕະຜູ້ສັນລະເສີນສັນລະເສີນ, ພຣະຣາມກ້າວໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິ.

Verse 58

दशमेऽहनि संप्राप्तं धर्मारण्यमनुत्तमम् । अदूरे हि ततो रामो दृष्ट्वा मांडलिकं पुरम्

ໃນວັນທີສິບ ພຣະອົງໄດ້ຮອດທັມມາຣັນຍະອັນຍອດຢ່າງ; ແລ້ວເຫັນນະຄອນມານດະລິກະຢູ່ໃກ້ໆ ພຣະຣາມຈຶ່ງເຂົ້າໄປໃກ້.

Verse 59

तत्र स्थित्वा ससैन्यस्तु उवास निशि तां पुरीम् । श्रुत्वा तु निर्जनं क्षेत्रमुद्वसं च भयानकम्

ພຣະອົງຢຸດພັກຢູ່ນັ້ນພ້ອມກອງທັບ ແລະພັກຄ່ຳໃນນະຄອນນັ້ນ; ແຕ່ໄດ້ຍິນວ່າເຂດສັກສິດນັ້ນວ່າງເປົ່າ ບໍ່ມີຜູ້ອາໄສ ແລະນ່າຢ້ານກົວ.

Verse 60

व्याघ्रसिंहाकुलं तत्र यक्षराक्षससेवितम् । श्रुत्वा जनमुखाद्रामो धर्मारण्यमरण्यकम् । तच्छ्रुत्वा रामदेवस्तु न चिंता क्रियतामिति

ໄດ້ຍິນຈາກປາກຊາວບ້ານວ່າ ທັມມາຣັນຍະເປັນປ່າແທ້ ມີເສືອແລະສິງໂຕຊຸກຊຸມ ແລະມີຢັກສະກັບຣາກສະສະເຂົ້າອອກເປັນນິດ; ພຣະຣາມເມື່ອໄດ້ຍິນແລ້ວ ຈຶ່ງກ່າວວ່າ “ຢ່າໄດ້ກັງວົນເລີຍ”

Verse 61

तत्रस्थान्वणिजः शूरान्दक्षान्स्वव्यवसायके

ທີ່ນັ້ນ ພຣະຣາມໄດ້ຕຣັດເຖິງພໍ່ຄ້າທີ່ຢູ່ທີ່ນັ້ນ—ຜູ້ກ້າຫານ ຊໍານານ ແລະເກັ່ງໃນວຽກຄ້າຂອງຕົນ।

Verse 62

समर्थान्हि महाकायान्महाबलपराक्रमान् । समाहूय तदा काले वाक्यमेतदथाब्रवीत्

ໃນເວລານັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ເອີ້ນບຸລຸດຜູ້ສາມາດ ຮ່າງກາຍໃຫຍ່ ແລະມີກໍາລັງກັບຄວາມກ້າຫານອັນຍິ່ງ ແລ້ວຈຶ່ງຕຣັດຄໍານີ້

Verse 63

शिबिकां सुसुवणां मे शीघ्रं वाहयताचिरम् । यथा क्षणेन चैकेन धर्मरण्यं व्रजाम्यहम्

“ຈົ່ງຫາມສະລຽງຂອງເຮົາທີ່ປະດັບດ້ວຍຄໍານີ້ໃຫ້ໄວ ຢ່າຊັກຊ້າ ເພື່ອໃຫ້ເຮົາໄປຮອດທັມມາຣັນຍະເສມືອນໃນພິບຕາດຽວ”

Verse 64

तत्र स्नात्वा च पीत्वा च सर्वपापात्प्रमुच्यते । एवं ते वणिजः सर्वै रामेण प्रेरितास्तदा

“ຜູ້ໃດໄປອາບນ້ໍາທີ່ນັ້ນ ແລະດື່ມນ້ໍາອັນສັກສິດນັ້ນ ຈະພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ” ດັ່ງນີ້ໃນເວລານັ້ນ ພໍ່ຄ້າທັງຫມົດຖືກພຣະຣາມຊັກຊວນ

Verse 65

तथेत्युक्त्वा च ते सर्वे ऊहुस्तच्छिबिकां तदा । क्षेत्रमध्ये यदा रामः प्रविष्टः सहसैनिकः

ພວກເຂົາກ່າວວ່າ “ຕະຖາສະຕຸ—ໃຫ້ເປັນດັ່ງນັ້ນ” ແລ້ວຈຶ່ງຫາມສະລຽງນັ້ນໄປ ເມື່ອພຣະຣາມພ້ອມກອງທັບເຂົ້າສູ່ກາງເຂດສັກສິດ (ເຂດກະເສດຣະ)…

Verse 66

तद्यानस्य गतिर्मंदा संजाता किल भारत । मंदशब्दानि वाद्यानि मातंगा मंदगामिनः

ໂອ ພາຣະຕະ, ການເຄື່ອນຂອງພາຫະນະນັ້ນຊ້າລົງແທ້; ສຽງດົນຕີກໍແຜ່ວລົງ ແລະ ຊ້າງມາຕັງກະກໍເດີນຊ້າໆຢ່າງສຸພາບ।

Verse 67

हयाश्च तादृशा जाता रामो विस्मय मागतः । गुरुं पप्रच्छ विनयाद्वशिष्ठं मुनिपुंगवम्

ມ້າທັງຫຼາຍກໍເປັນເຊັ່ນນັ້ນ ຄືຊ້າແລະສະງົບລົງ. ຣາມະເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມພິສົງ ແລ້ວຖາມດ້ວຍຄວາມນອບນ້ອມຕໍ່ຄຸຣຸຂອງຕົນ ຄື ວະສິດຖະ ມຸນີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່.

Verse 68

किमेतन्मंदगतयश्चित्रं हृदि मुनीश्वर । त्रिकालज्ञो मुनिः प्राह धर्मक्षेत्रमुपागतम्

(ຣາມະກ່າວວ່າ) “ໂອ ມຸນີອິດສະວະຣະ, ເປັນຫຍັງຄວາມປະຫຼາດນີ້ຈຶ່ງເກີດໃນໃຈຂ້າ ວ່າທຸກຢ່າງເຄື່ອນຊ້າ?” ມຸນີຜູ້ຮູ້ການທັງສາມກ່າວວ່າ “ເຈົ້າໄດ້ມາຮອດ ທັມມະເກດຕະ ທົ່ງສັກສິດແຫ່ງທັມມະແລ້ວ”

Verse 69

तीर्थे पुरातने राम पादचारेण गम्यते । एवं कृते ततः पश्चात्सैन्यसौख्यं भविष्यति

“ໂອ ຣາມະ, ຕີຣະຖະເກົ່າແກ່ນີ້ຄວນໄປດ້ວຍການຍ່າງຕີນ. ເມື່ອເຮັດແບບນີ້ແລ້ວ ພາຍຫຼັງກອງທັບຈະໄດ້ຮັບຄວາມສຸກແລະຄວາມຜາສຸກ.”

Verse 70

पादचारी ततौ रामः सैन्येन सह संयुतः । मधुवासनके ग्रामे प्राप्तः परमभावनः

ດັ່ງນັ້ນ ຣາມະຈຶ່ງອອກເດີນທາງດ້ວຍການຍ່າງຕີນ ພ້ອມກັບກອງທັບ. ພຣະອົງຜູ້ສູງສົ່ງນັ້ນໄດ້ມາຮອດບ້ານຊື່ ມະທຸວາສະນະກະ.

Verse 72

ततो रामो हरिक्षेत्रं सुवर्णादक्षिणे तटे । निरीक्ष्य यज्ञयोग्याश्च भूमीर्वै बहुशस्तथा

ຕໍ່ມາ ພຣະຣາມ ຢູ່ຝັ່ງໃຕ້ແຫ່ງແມ່ນ້ຳສຸວັນນາ ໄດ້ເບິ່ງຫຣິກເຂດ ແລະໄດ້ພິຈາລະນາຢ່າງລະອຽດຜືນດິນຫຼາຍແຫ່ງທີ່ເໝາະສຳລັບການປະກອບຍັດຍະພິທີ។

Verse 73

गुरुणा चोक्तमार्गेण मातॄणां पूजनं कृतम् । नानोपहारैर्विविधैः प्रतिष्ठाविधिपूर्वकम्

ຕາມທາງທີ່ອາຈານໄດ້ຊີ້ນຳ ການບູຊາແດ່ພຣະແມ່ (ມາຕຣິກາ) ໄດ້ຖືກປະກອບ ດ້ວຍເຄື່ອງບູຊາຫຼາຍຫຼາຍປະເພດ ຕາມພິທີປະຕິສະຖາ (ປະດິດສະຖານ-ອຸທິດ) ຢ່າງຖືກຕ້ອງ।

Verse 74

सैन्यसंघं समुत्तीर्य्य बभ्राम क्षेत्रमध्यतः । तत्र तीर्थेषु सर्वेषु देवतायतनेषु च

ເມື່ອນຳກອງທັບຂ້າມຝັ່ງແລ້ວ ພຣະຣາມໄດ້ເດີນທ່ຽວໃນໃຈກາງແຫ່ງເຂດສັກສິດ ແລະໄດ້ໄປນະມັດສະການຕີຣະຖະທັງປວງ ພ້ອມທັງສະຖານສັກສິດຂອງເທວະດາດ້ວຍ।

Verse 75

यथोक्तानि च कर्माणि रामश्चक्रे विधानतः । श्राद्धानि विधिवच्चक्रे श्रद्धया परया युतः

ພຣະຣາມໄດ້ປະກອບກຳມະທັງຫຼາຍຕາມທີ່ກ່າວໄວ້ ຢ່າງຖືກຕ້ອງຕາມພິທີ; ແລະໄດ້ຖວາຍພິທີສຣາດທະ (śrāddha) ຕາມແບບແຜນ ດ້ວຍສັດທາອັນສູງສຸດ।

Verse 76

स्थापयामास रामेशं तथा कामेश्वरं पुनः । स्थानाद्वायुप्रदेशे तु सुवर्णो भयतस्तटे

ພຣະອົງໄດ້ປະດິດສະຖານພຣະຣາເມສະ ແລະຕໍ່ມາໄດ້ປະດິດສະຖານພຣະກາເມສະວະຣະອີກດ້ວຍ—ໃນບ່ອນໜຶ່ງແຫ່ງວາຍຸປຣະເທດ ທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳສຸວັນນາ ອັນຮູ້ຈັກວ່າ ‘ພະຍະຕະ’।

Verse 77

कृत्वैवं कृतकृत्योऽभूद्रामो दशरथात्मजः । कृत्वा सर्वविधिं चैव सभायां समुपाविशत्

ເມື່ອໄດ້ກະທຳດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພຣະຣາມ ໂອຣສຂອງທ້າວທະສະຣະຖ ກໍຮູ້ສຶກວ່າກິດທີ່ຄວນເຮັດໄດ້ສຳເລັດແລ້ວ। ຄັ້ງປະຕິບັດພິທີວິທີທັງປວງສຳເລັດ ຈຶ່ງປະທັບນັ່ງໃນສະພາຫ້ອງປະຊຸມ।

Verse 78

तां निशां स नदीतीरे सुष्वाप रघुनंदनः । ततोऽर्द्धरात्रे संजाते रामो राजीवलोचनः

ໃນຄືນນັ້ນ ພຣະຣາມ ຜູ້ເປັນຄວາມປິຕິແຫ່ງວົງສາຣະຄຸ ໄດ້ບັນທົມຢູ່ຂ້າງຝັ່ງນ້ຳ. ແລ້ວເມື່ອກາງຄືນມາຮອດ ພຣະຣາມຜູ້ມີນະຍນດຸດດອກບົວ—

Verse 79

जागृतस्तु तदा काल एकाकी धर्मवत्सलः । अश्रौषीच्च क्षणे तस्मिन्रामो नारीविरोदनम्

ໃນເວລານັ້ນ ພຣະຣາມຕື່ນຢູ່ ຢູ່ແຕ່ຜູ້ດຽວ ແລະຮັກທຳ ກໍໄດ້ຍິນໃນຂະນະນັ້ນເອງ ສຽງຮ້ອງໄຫ້ຄຳຄວນຂອງຍິງຜູ້ໜຶ່ງ।

Verse 80

निशायां करुणैर्वाक्यै रुदंतीं कुररीमिव । चारैर्विलोकयामास रामस्तामतिसंभ्रमात्

ໃນຍາມຄືນ ເມື່ອຊົງໄດ້ຍິນນາງຮ້ອງໄຫ້ດ້ວຍຖ້ອຍຄຳອັນເວທະນາ ດຸດສຽງນົກກຸຣະຣີ ພຣະຣາມກໍຕົກໃຈຢ່າງຫນັກ ແລ້ວສັ່ງໃຫ້ພວກສອດແນມອອກສອບຫາໂດຍຮອບ

Verse 81

दृष्ट्वातिविह्वलां नारीं क्रंदन्तीं करुणैः स्वरैः । पृष्टा सा दुःखिता नारी रामदूतैस्तदानघ

ເມື່ອເຫັນຍິງນັ້ນຫວາດຫວັນຢ່າງຫນັກ ຮ້ອງໄຫ້ດ້ວຍສຽງອັນໂສກາ ບັນດາທູດຂອງພຣະຣາມຈຶ່ງຖາມນາງຜູ້ເສົ້າໂສກນັ້ນ—ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ—ເຖິງເຫດແຫ່ງຄວາມທຸກຂອງນາງ

Verse 82

दूता ऊचुः । कासि त्वं सुभगे नारि देवी वा दानवी नु किम् । केन वा त्रासितासि त्वं मुष्टं केन धनं तव

ພວກທູດກ່າວວ່າ: “ໂອ ນາງຜູ້ເປັນມງຄົນ ເຈົ້າແມ່ນໃຜ? ເຈົ້າເປັນເທວີ ຫຼື ດານະວີ? ໃຜເຮັດໃຫ້ເຈົ້າຫວາດກົວ ແລະ ໃຜຊິງຊັບຂອງເຈົ້າໄປດ້ວຍກຳລັງ?”

Verse 83

विकला दारुणाञ्छब्दानुद्गिरंती मुहुर्मुहुः । कथयस्व यथातथ्यं रामो राजाभिपृच्छति

“ເຖິງແມ່ນເຈົ້າຈະສັ່ນຫວັ່ນ ແລະ ຮ້ອງອອກດ້ວຍສຽງແຂງກະດ້າງຊ້ຳໆ ກໍຈົ່ງເວົ້າຄວາມຈິງຕາມທີ່ເປັນ—ເພາະພຣະຣາຊາຣາມກຳລັງຖາມເຈົ້າ”

Verse 84

तयोक्तं स्वामिनं दूताः प्रेषयध्वं ममांतिकम् । यथाहं मानसं दुःखं शांत्यै तस्मै निवेदये

ນາງເວົ້າກັບພວກທູດວ່າ: “ຈົ່ງສົ່ງນາຍຂອງພວກເຈົ້າມາຫາຂ້າ ເພື່ອຂ້າຈະໄດ້ທູນບອກທຸກຂ໌ໃນໃຈແກ່ທ່ານ ເພື່ອໃຫ້ມັນສົງບົບລົງ”

Verse 85

तथेत्युक्त्वा ततो दूता राममागत्य चाब्रुवन्

ພວກທູດກ່າວວ່າ “ເປັນດັ່ງນັ້ນ” ແລ້ວຈຶ່ງໄປຫາພຣະຣາມ ແລະ ທູນກ່າວແກ່ພຣະອົງ