Adhyaya 38

Verse 1

व्यास उवाच । ततः प्रभाते विमले कृतपूर्वाह्निकक्रियाः । शुभवस्त्रपरीधानाः फल हस्ताः पृथक्पृथक्

ພະຍາສະກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາໃນຍາມເຊົ້າອັນບໍລິສຸດ ເມື່ອສຳເລັດພິທີກຳຍາມເຊົ້າແລ້ວ ນຸ່ງຫົ່ມເຄື່ອງນຸ່ງມົງຄຸນ ຖືໝາກໄມ້ໃນມື—ແຕ່ລະຄົນແຍກກັນ—ຈຶ່ງອອກເດີນທາງໄປຂ້າງໜ້າ।

Verse 2

रत्नांगदाढ्यदोर्दंडा अंगुलीयकभूषिताः । कर्णाभरणसंयुक्ताः समाजग्मुः प्रहर्षिताः

ແຂນຂອງພວກເຂົາປະດັບດ້ວຍກຳໄລແຂນຝັງອັນມະນີຢ່າງອຸດົມ ນິ້ວມືສວມແຫວນ ແລະຫູມີຕຸ້ມຫູ; ດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີ ພວກເຂົາຈຶ່ງຊຸມນຸມກັນແລະກ້າວອອກມາຂ້າງໜ້າ।

Verse 3

राजद्वारं तु संप्राप्य संत स्थुर्ब्रह्मवादिनः । तान्दृष्ट्वा राजपुत्रस्तु ईषत्प्रहसितो बली

ເມື່ອເຖິງປະຕູພະຣາຊວັງ ບັນດາຜູ້ປະກາດພຣະພຣະມະທຳຢືນຢ່າງສະງົບ. ເມື່ອເຈົ້າຊາຍຜູ້ກ້າແຂງເຫັນ ກໍຍິ້ມນ້ອຍໆ।

Verse 4

रामं च हनुमंतं च गत्वा विप्राः समागताः । श्रूयतां मंत्रिणः सर्वे दृश्यंतो द्विज सत्तमान्

ພວກພຣາຫມັນໄດ້ໄປຫາພຣະຣາມ ແລະທ່ານຫນຸມານ ແລ້ວມາຊຸມນຸມກັນ. “ທ່ານມົນຕຣີທັງປວງ ຈົ່ງຟັງ—ບັນດາທະວິຊະຜູ້ປະເສີດໄດ້ປາກົດໃຫ້ເຫັນແລ້ວ”

Verse 5

एतदुक्त्वा तु वचनं तूष्णीं भूत्वा स्थितो नृपः । ततो द्वित्रा द्विजाः सर्वे उपविष्टाः क्रमात्ततः

ເມື່ອກ່າວຖ້ອຍຄຳນັ້ນແລ້ວ ພະຣາຊາກໍຢູ່ນິ່ງສະງົບ. ຕໍ່ມາ ບັນດາທະວິຊະທັງໝົດໄດ້ນັ່ງລົງຕາມລຳດັບ—ຄັ້ງລະສອງຫຼືສາມຄົນ।

Verse 6

क्षेमं पप्रच्छुर्नृपतिं हस्तिरथपदातिषु । ततः प्रोवाच नृपतिर्विप्रान्प्रति महामनाः

ພວກເຂົາໄດ້ຖາມພະຣາຊາເຖິງຄວາມສຸກສະບາຍຂອງກອງທັບ—ຊ້າງ, ລົດຮົບ ແລະ ທະຫານຍ່າງທ້າວ. ແລ້ວພະຣາຊາຜູ້ໃຈກວ້າງໄດ້ກ່າວຕໍ່ພວກພຣາຫມັນ.

Verse 7

अरिहंतप्रसादेन सर्वत्र कुशलं मम । सा जिह्वा या जिनं स्तौ ति तौ करौ यौ जिनार्चनौ

ດ້ວຍພຣະອະນຸຄຣາະຂອງອະຣິຫັນຕ໌ ຂ້າພະເຈົ້າມີຄວາມສຸກສະບາຍທຸກແຫ່ງ. ນ່າສັນລະເສີນແມ່ນລີ້ນທີ່ສັນລະເສີນພຣະຊິນະ ແລະ ນ່າສັນລະເສີນແມ່ນມືສອງຂ້າງທີ່ບູຊາພຣະຊິນະ.

Verse 8

सा दृष्टिर्या जिने लीना तन्मनो यज्जिने रतम् । दया सर्वत्र कर्तव्या जीवात्मा पूज्यते सदा

ນ່າສັນລະເສີນແມ່ນສາຍຕາທີ່ຈົມຢູ່ໃນພຣະຊິນະ ແລະ ໃຈທີ່ຍິນດີໃນພຣະຊິນະ. ຄວນປະພຶດເມດຕາທຸກແຫ່ງ; ຈິດວິນຍານແຫ່ງສັດມີຊີວິດຄວນໄດ້ຮັບການນົບນ້ອມເຄົາລົບເສມອ.

Verse 9

योगशाला हि गंतव्या कर्त्तव्यं गुरुवंदनम् । न चकारं महामंत्रं जपितव्यमहर्निशम्

ຄວນໄປຍັງໂຍຄະສາລາ ແລະ ຄວນກະທຳການນົບນ້ອມກຸຣຸ. ມະຫາມັນຕຣາ ‘ນ-ຈະກາຣະ’ ພຶງສວດຈະປາທັງກາງວັນແລະກາງຄືນ.

Verse 10

पंचूषणं हि कर्त्तव्यं दातव्यं श्रमणे सदा । श्रुत्वा वाक्यं ततो विप्रास्तस्य दंतानपीडयन्

ພິທີປັນຈູສະນະຄວນປະຕິບັດແທ້ ແລະ ຄວນໃຫ້ທານແກ່ສະຣະມະນະເປັນນິດ. ເມື່ອໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳນັ້ນ ພວກພຣາຫມັນກໍຂົບຟັນດ້ວຍຄວາມກະວົນກະວາຍ.

Verse 11

विमुच्य दीर्घनिश्वासमूचुस्ते नृपतिं प्रति । रामेण कथितं राजन्धीमता च हनूमता

ເຂົາເຈົ້າຖອນໃຈຍາວ ແລ້ວກ່າວຕໍ່ພະຣາຊາວ່າ: “ໂອ ພະຣາຊາ, ຖ້ອຍຄໍານີ້ພຣະຣາມໄດ້ກ່າວໄວ້ ແລະທ່ານຫນຸມານຜູ້ມີປັນຍາກໍໄດ້ກ່າວເຊັ່ນກັນ.”

Verse 12

दीयतां विप्रवृत्तिं च धर्मिष्ठोऽसि धरातले । ज्ञायते तव द्दत्ता स्यान्मदत्ता नैव नैव च

“ຂໍໃຫ້ປະທານຊີວິດປັດໃຈແກ່ພຣາຫມັນດ້ວຍ; ພະອົງເປັນຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນທຳມະໃນໂລກ. ໃຫ້ຮູ້ວ່າທານນີ້ເປັນຂອງພະອົງ—ຢ່າເລີຍ ຢ່າເລີຍ ໃຫ້ເຫມືອນວ່າເປັນຂອງຂ້າ.”

Verse 13

रक्षस्व रामवाक्यं त्वं यत्कृत्वा त्वं सुखी भव

“ຈົ່ງຮັກສາຖ້ອຍຄໍາຂອງພຣະຣາມ; ເມື່ອເຮັດແລ້ວ ເຈົ້າຈະເປັນສຸກ.”

Verse 14

राजोवाच । यत्र रामहनूमंतौ यांतु सर्वेऽपि तत्र वै । रामो दास्यति सर्वस्वं किं प्राप्ता इह वै द्विजाः

ພະຣາຊາກ່າວວ່າ: “ທີ່ໃດມີພຣະຣາມ ແລະ ທ່ານຫນຸມານ ພວກເຈົ້າທັງໝົດຈົ່ງໄປທີ່ນັ້ນ. ພຣະຣາມຈະປະທານທຸກສິ່ງ—ໂອ ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ, ພວກເຈົ້າມານີ້ເພື່ອຈະໄດ້ຫຍັງ?”

Verse 15

न दास्यामि न दास्यामि एकां चैव वराटिकाम् । न ग्रामं नैव वृत्तिं च गच्छध्वं यत्र रोचते

“ຂ້າພະເຈົ້າຈະບໍ່ໃຫ້ ບໍ່ໃຫ້ເລີຍ—ແມ່ນແຕ່ເຫຼຽນດຽວກໍບໍ່ໃຫ້; ບໍ່ໃຫ້ບ້ານ ແລະບໍ່ໃຫ້ຊີວິດປັດໃຈ. ຈົ່ງໄປຕາມທີ່ພໍໃຈ.”

Verse 16

तच्छ्रुत्वा दारुणं वाक्यं द्विजाः कोपाकुलास्तदा । सहस्व रामकोपं हि साम्प्रतञ्च हनूमतः

ເມື່ອໄດ້ຍິນຄໍາອັນຮຸນແຮງນັ້ນ ພວກພຣາຫມັນກໍສັ່ນສະທ້ານດ້ວຍໂທສະ। ພວກເຂົາກ່າວວ່າ “ບັດນີ້ຈົ່ງອົດທົນພຣະພິໂຣດຂອງພຣະຣາມ ແລະໃນຂະນະນີ້ເອງ ພຣະພິໂຣດຂອງຫນຸມານດ້ວຍ”

Verse 17

इत्युक्त्वा हनुमद्दत्ता वामकक्षोद्भवा पुटी । प्रक्षिप्ता चास्य निलये व्यावृत्ता द्विजसत्तमाः

ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດທັງຫຼາຍໄດ້ນໍາຫໍ່ນ້ອຍທີ່ຫນຸມານປະທານ—ອັນເກີດຈາກຮັກແຮ້ຊ້າຍຂອງທ່ານ—ໂຍນເຂົ້າໃນເຮືອນຂອງຜູ້ນັ້ນ ແລ້ວຈຶ່ງຖອຍອອກໄປ

Verse 18

गते तदा विप्रसंघे ज्वालामालाकुलं त्वभूत् । अग्निज्वालाकुलं सर्वं संजातं चैव तत्र हि

ເມື່ອຝູງພຣາຫມັນໄດ້ຈາກໄປ ສະຖານນັ້ນກໍກາຍເປັນທີ່ແອອັດດ້ວຍພວງມາລາແຫ່ງເປວໄຟໃນທັນທີ। ແທ້ຈິງ ທຸກສິ່ງທີ່ນັ້ນກາຍເປັນກອງໄຟລຸກໂຊນ

Verse 19

दह्यंते राजवस्तूनिच्छत्राणि चामराणि च । कोशागाराणि सर्वाणि आयुधागारमेव च

ຊັບສິນຂອງພຣະຣາຊາກໍກໍາລັງໄໝ້—ທັງຮົ່ມພິທີ ແລະພັດຫາງຈາມຣີດ້ວຍ। ຄັງສົມບັດທັງປວງ ແລະແມ່ນແຕ່ຄັງອາວຸດກໍຖືກໄຟຜານຜະລານ

Verse 20

महिष्यो राजपुत्राश्च गजा अश्वा ह्यनेकशः । विमानानि च दह्यंते दह्यंते वाहनानि च

ຄວາຍ, ເຈົ້າຊາຍ, ຊ້າງ ແລະມ້າຫຼາຍຕົວກໍກໍາລັງໄໝ້। ແມ່ນແຕ່ວິມານພາຫະນະອັນສະຫງ່າງາມ ແລະພາຫະນະທັງປວງກໍລຸກເປັນໄຟ

Verse 21

शिबिकाश्च विचित्रा वै रथाश्चैव सहस्रशः । सर्वत्र दह्यमानं च दृष्ट्वा राजापि विव्यथे

ຊິບິກາອັນວິຈິດ ແລະ ລົດຮົບນັບພັນກໍກຳລັງໄໝ້. ເຫັນໄຟລຸກທົ່ວທຸກແຫ່ງ ແມ່ນແຕ່ພະຣາຊາກໍທຸກໃຈແລະຫວາດຫວັນ.

Verse 22

न कोपि त्राता तस्यास्ति मानवा भयविक्लवाः । न मंत्रयंत्रैर्वह्निः स साध्यते न च मूलिकैः

ບໍ່ມີໃຜເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງເຂົາ; ຜູ້ຄົນຕົກໃຈດ້ວຍຄວາມຢ້ານ. ໄຟນັ້ນບໍ່ອາດຄວບຄຸມໄດ້ດ້ວຍມົນຕຣາ ຫຼື ເຄື່ອງກົນ ແລະບໍ່ສຳເລັດດ້ວຍຢາສົມຸນໄພດ້ວຍ.

Verse 23

कौटिल्यकोटिनाशी च यत्र रामः प्रकुप्यते । तत्र सर्वे प्रणश्यंति किं तत्कुमारपालकः

ບ່ອນໃດທີ່ພຣະຣາມໂກດກຽວ ບ່ອນນັ້ນແມ່ນແຕ່ອຸບາຍຄົດຄຽວນັບລ້ານກໍຖືກທຳລາຍ. ທີ່ນັ້ນທຸກຄົນພິນາດ—ແລ້ວຜູ້ພິທັກເຈົ້າຊາຍຈະເຮັດຫຍັງໄດ້?

Verse 24

सर्वं तज्जवलितं दृष्ट्वा नग्नक्षपणकास्तदा । धृत्वा करेण पात्राणि नीत्वा दंडाञ्छुभानपि

ເມື່ອເຫັນທຸກສິ່ງລຸກໄໝ້ ໃນເວລານັ້ນ ນັກບວດຄະສະປະນະກະຜູ້ເປືອຍກາຍ ຈັບບາດໄວ້ໃນມື ແລະຖືໄມ້ເທົ້າອັນເປັນມົງຄຸນ ແລ້ວຮີບຫນີໄປ.

Verse 26

रक्तकंबलिका गृह्य वेपमाना मुहुर्मुहुः । अनुपानहिकाश्चैव नष्टाः सर्वे दिशो दश

ພວກເຂົາຈັບຜ້າຫົ່ມສີແດງໄວ້ ສັ່ນສະທ້ານຊ້ຳໆ ແລະແມ່ນແຕ່ບໍ່ມີເກີບ ທຸກຄົນກໍຫາຍໄປ—ກະຈາຍອອກໄປສູ່ທິດທັງສິບ.

Verse 27

केचिच्च भग्नपात्रास्ते भग्नदं ण्डास्तथापरे । प्रनष्टाश्च विवस्त्रास्ते वीतरागमिति ब्रुवन्

ບາງພວກມີບາດຮັບບິນທະບາດແຕກ, ບາງພວກມີໄມ້ທ່ອນແຕກ. ບາງພວກຫຼົງທາງ ແລະເຖິງຂັ້ນໄຮ້ເສື້ອຜ້າ, ແຕ່ຍັງກ່າວຢູ່ວ່າ “ພວກເຮົາແມ່ນ ວີຕະຣາກ ຜູ້ພົ້ນຈາກຄວາມຍຶດຕິດ”

Verse 28

अर्हतमेव केचिच्च पलायनपरायणाः । ततो वायुः समभवद्वह्निमांदोलयन्निव

ບາງພວກທີ່ຍຶດແຕ່ການຫນີ ຮ້ອງຂຶ້ນວ່າ “ມີແຕ່ອະຣະຫັດເທົ່ານັ້ນ!” ແລ້ວລົມກໍເກີດຂຶ້ນ ດັ່ງກຳລັງໂຍກໄຫວໄຟນັ້ນເອງ

Verse 29

प्रेषितो वै हनुमता विप्राणां प्रियकाम्यया । धावन्स नृपतिः पश्चादितश्चेतश्च वै तदा

ແທ້ຈິງແລ້ວ ພຣະອົງຖືກຮານຸມານສົ່ງມາ ເພື່ອປາດຖະໜາຈະເຮັດໃຫ້ພຣາຫມະນາທັງຫຼາຍພໍໃຈ. ໃນຂະນະນັ້ນ ກະສັດກໍວິ່ງຕາມພວກເຂົາ ພຸ່ງໄປມາທັງຊ້າຍຂວາ

Verse 30

पदातिरेकः प्ररुदन्क्व विप्रा इति जल्पकः । लोकाच्छ्रुत्वा ततो राजा गतस्तत्र यतो द्विजाः

ເຫຼືອພຽງແຕ່ທະຫານຍ່າງທັບ ພາກັນຮ້ອງໄຫ້ ແລະພຶມພຳວ່າ “ພຣາຫມະນາຢູ່ໃສ?” ກະສັດໄດ້ຍິນຈາກຊາວບ້ານ ແລ້ວຈຶ່ງໄປຫາບ່ອນທີ່ພວກດວິຊະໄດ້ໄປ

Verse 31

गत्वा तु सहसा राजन्गृहीत्वा चरणौ तदा । विप्राणां नृपतिर्भूमौ मूर्च्छितो न्यपत त्तदा

ເມື່ອໄປຮອດຢ່າງກະທັນຫັນ ໂອ ພຣະຣາຊາ, ພຣະອົງໄດ້ຈັບພຣະບາດຂອງພຣາຫມະນາທັງຫຼາຍ ແລ້ວຜູ້ປົກຄອງກໍລົ້ມລົງກັບພື້ນ ເປັນລົມໃນທັນທີ

Verse 32

उवाच वचनं राजा विप्रान्विनयतत्परः । जपन्दाशरथिं रामं रामरामेति वै पुनः

ກະສັດໄດ້ກ່າວຖ້ອຍຄໍາຕໍ່ພຣາຫມັນດ້ວຍຄວາມນ້ອມນອບແຫ່ງພັກດີ ແລະພ້ອມກັນນັ້ນກໍຈັບຈິດສວດນາມ “ຣາມ” ບຸດດາຊະຣະຖ—ຊ້ໍາໆ: “ຣາມ, ຣາມ”។

Verse 33

तस्य दासस्य दासोहं रामस्य च द्विज स्य च । अज्ञानतिमिरांधेन जातोस्म्यंधो हि संप्रति

“ຂ້ອຍເປັນຂ້າຮັບໃຊ້ຂອງຂ້າຮັບໃຊ້ນັ້ນ—ເປັນຂ້າຮັບໃຊ້ຂອງຣາມ ແລະຂອງພຣາຫມັນ (ດວິຊະ) ດ້ວຍ. ດ້ວຍຄວາມມືດແຫ່ງອະວິຊາ ຂ້ອຍຈຶ່ງກາຍເປັນຄົນຕາບອດແທ້ໃນບັດນີ້”

Verse 34

अंजनं च मया लब्धं रामनाममहौषधम् । रामं मुक्त्वा हि ये मर्त्या ह्यन्यं देव मुपासते । दह्यंते तेऽग्निना स्वामिन्यथाहं मूढचेतनः

“ຂ້ອຍໄດ້ຮັບອັນຈະນະ—ຄືມະຫາໂອສົດແຫ່ງນາມຣາມ. ມະນຸດຜູ້ໃດລະທິ້ງຣາມແລ້ວໄປນະມັດສະການເທວະອື່ນ ຈະຖືກໄຟເຜົາ, ໂອ້ນາຍ—ເຊັ່ນຂ້ອຍຜູ້ມີໃຈໂງ່ເຄີຍຖືກເຜົາ”

Verse 35

हरिर्भागीरथी विप्रा विप्रा भागीरथी हरिः । भागीरथी हरिर्विप्राः सारमेकं जगत्त्रये

“ໂອ້ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ, ຫຣິແມ່ນພາຄີຣະຖີ; ແລະພຣາຫມັນທັງຫຼາຍກໍແມ່ນພາຄີຣະຖີ; ພາຄີຣະຖີກໍແມ່ນຫຣິ. ໂອ້ພຣາຫມັນ, ນີ້ແມ່ນສານະສໍາຄັນອັນດຽວໃນສາມໂລກ”

Verse 36

स्वर्गस्य चैत्र सोपानं विप्रा भागीरथी हरिः । रामनाममहारज्ज्वा वैकुंठे येन नीयते

“ໂອ້ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ, ພາຄີຣະຖີ ແລະ ຫຣິ ແມ່ນຂັ້ນບັນໄດມົງຄຸນໄປສູ່ສະຫວັນ. ດ້ວຍເຊືອກໃຫຍ່ແຫ່ງນາມຣາມ ຈຶ່ງນໍາຜູ້ຄົນໄປສູ່ໄວກຸນຖະ”

Verse 37

इत्येवं प्रणमन्राजा प्रांजलिर्वाक्यमब्रवीत् । वह्निः प्रशाम्यतां विप्राः शासनं वो ददाम्यहम्

ເມື່ອກົດກາບແລ້ວ ພະຣາຊາປະນົມມືກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ ຂໍໃຫ້ໄຟນີ້ສົງບລົງເຖີດ. ຂ້າພະເຈົ້າຂໍມອບຕົນຢູ່ໃຕ້ຄໍາສັ່ງຂອງທ່ານ ແລະມອບອໍານາດໃຫ້ທ່ານ.”

Verse 38

दासोऽस्मि सांप्रतं विप्रा न मे वागन्यथा भवेत् । यत्पापं ब्रह्महत्यायाः पर दाराभिगामिनाम्

“ໂອ ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ ຈາກນີ້ໄປ ຂ້າພະເຈົ້າເປັນຂ້າຮັບໃຊ້ຂອງທ່ານ; ຄໍາຂອງຂ້າພະເຈົ້າຈະບໍ່ຜິດສັດ. ຖ້າຂ້າພະເຈົ້າລະເມີດສັດທາ ຂໍໃຫ້ບາບແຫ່ງການຂ້າພຣາຫມັນ ແລະບາບຂອງຜູ້ລ່ວງລະເມີດເມຍຄົນອື່ນ ຕົກແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ.”

Verse 39

यत्पापं मद्यपानां च सुवर्णस्तेयिनां तथा । यत्पापं गुरुघातानां तत्पापं वा भवेन्मम

“ແລະບາບຂອງຜູ້ດື່ມຂອງມຶນເມົາ ບາບຂອງຜູ້ລັກທອງ ແລະບາບຂອງຜູ້ຂ້າຄູອາຈານ—ຂໍໃຫ້ບາບນັ້ນເອງຕົກແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ ຖ້າຂ້າພະເຈົ້າເຮັດຜິດ.”

Verse 40

यंयं चिंतयते कामं तं तं दास्याम्यहं पुनः । विप्रभक्तिः सदा कार्या रामभक्तिस्तथैव च

“ທ່ານທັງຫຼາຍຄິດປາດຖະນາສິ່ງໃດ ຂ້າພະເຈົ້າຈະປະທານໃຫ້ຊ້ໍາແລ້ວຊ້ໍາອີກ. ຄວາມພັກດີຕໍ່ພຣາຫມັນພຶງປະພຶດເປັນນິດ ແລະຄວາມພັກດີຕໍ່ພຣະຣາມາກໍເຊັ່ນດຽວກັນ.”

Verse 41

अन्यथा करणीयं मे न कदाचि द्द्विजोत्तमाः

“ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນຫມູ່ດວິຊະ ຂ້າພະເຈົ້າຈະບໍ່ເຮັດຢ່າງອື່ນເລີຍ ບໍ່ວ່າເວລາໃດກໍຕາມ.”

Verse 42

व्यास उवाच । तस्मिन्नवसरे विप्रा जाता भूप दयालवः । अन्या या पुटिका चासीत्सा दत्ता शापशांतये

ວະຍາສະ ກ່າວວ່າ: ໃນຂະນະນັ້ນ ໂອ້ ພະຣາຊາ ບຣາຫມະນທັງຫຼາຍເກີດຄວາມເມດຕາກະຣຸນາ. ແລະ ‘ປຸຕິກາ’ (ຫໍ່ນ້ອຍ) ອື່ນທີ່ມີຢູ່ ກໍໄດ້ຖວາຍເປັນທານ ເພື່ອໃຫ້ຄຳສາບສົງບລົງ

Verse 43

जीवितं चैव तत्सैन्यं जातं क्षिप्तेषु रोमसु । दिशः प्रसन्नाः संजाताः शांता दिग्जनितस्वनाः

ແລະເມື່ອໂຣມ (ຂົນ) ຖືກໂຍນທິ້ງ ກອງທັບນັ້ນກໍກັບຄືນມາມີຊີວິດ. ທິດທັງປວງແຈ້ງໃສແລະເປັນມົງຄຸນ, ສຽງອື້ອອຶງຈາກທິດທັງຫຼາຍກໍສົງບລົງ

Verse 44

प्रजा स्वस्था ऽभवत्तत्र हर्षनिर्भरमानसा । अवतस्थे यथापूर्वं पुत्रपौत्रादिकं तथा

ທີ່ນັ້ນ ປະຊາຊົນກໍຢູ່ດີມີສຸກ ແລະປອດໄພ, ໃຈເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິ. ບຸດ ຫຼານ ແລະອື່ນໆ ກໍຖືກສະຖາປະນາຄືນດັ່ງເກົ່າ

Verse 45

विप्राज्ञाकारिणो लोकाः संजाताश्च यथा पुरा । विष्णुधर्मं परित्यज्य नान्यं जानंति ते वृषम्

ປະຊາຊົນກໍກັບຄືນເປັນດັ່ງເກົ່າ ນອບນ້ອມຕໍ່ຄຳສັ່ງຂອງບຣາຫມະນ. ແລະໂດຍບໍ່ລະທິ້ງ ວິສນຸທັມ, ພວກເຂົາບໍ່ຍອມຮູ້ຈັກ ‘ວຶຣສະພະ’ ອື່ນ—ບໍ່ຖືມາດຕະຖານທັມອື່ນນອກຈາກນັ້ນ

Verse 46

नवीनं शासनं कृत्वा पूर्ववद्विधिपूर्वकम् । निष्कासितास्तु पाषंडाः कृतशास्त्रप्रयोजकाः

ເມື່ອສ້າງລະບົບການປົກຄອງໃໝ່ ໂດຍດຳເນີນຕາມພິທີແລະລະບຽບດັ່ງເກົ່າ ພວກປາສັນຑະ (ຜູ້ຫຼອກລວງທັມ) ຜູ້ນຳຄຳສອນທີ່ປັ້ນແຕ່ງມາໃຊ້ຜິດ ກໍຖືກຂັບໄລ່ອອກໄປ

Verse 47

वेदबाह्याः प्रनष्टास्ते उत्तमाधममध्यमाः । षट्त्रिंशच्च सहस्राणि येऽभूवन्गोभुजाः पुरा

ຜູ້ທີ່ຫຼົງອອກນອກທາງແຫ່ງເວດ ແລ້ວຕົກສູ່ຄວາມພິນາດ—ຈະເປັນສູງ ຕ່ຳ ຫຼືປານກາງກໍຕາມ—ໃນການກ່ອນມີຈຳນວນສາມໝື່ນຫົກພັນ ເຄີຍດຳລົງຊີວິດເປັນຄົນລ້ຽງງົວ।

Verse 48

तेषां मध्यात्तु संजाता अढवीजा वणिग्जनाः । शुश्रूषार्थं ब्राह्मणानां राज्ञा सर्वे निरूपिताः

ໃນຫມູ່ພວກເຂົານັ້ນ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນຊົນພໍ່ຄ້ານາມ “ອັດຫະວີຈາ” ແລະກະສັດໄດ້ແຕ່ງຕັ້ງພວກເຂົາທັງໝົດ ເພື່ອຮັບໃຊ້ພຣາຫມະນະທັງຫຼາຍ।

Verse 49

सदाचाराः सुनिपुणा देवब्राह्मणपूजकाः । त्यक्त्वा पाखण्डमार्गं तु विष्णुभक्तिपरास्तु ते

ພວກເຂົາເປັນຜູ້ມີຈັນຍາດີ ຊ່ຽວຊານຍິ່ງ ເປັນຜູ້ບູຊາເທວະ ແລະພຣາຫມະນະ; ເມື່ອລະທິ້ງທາງແຫ່ງຄວາມຫຼົງຜິດແລ້ວ ກໍໄດ້ອຸທິດຕົນໃນພະວິສນຸ-ພັກຕິ।

Verse 50

जाह्नवीतीरमासाद्य त्रैविद्येभ्यो ददौ नृपः । शासनं तु यदा दत्तं तेषां वै भक्तिपूर्वकम्

ເມື່ອໄປຮອດຝັ່ງແມ່ນ້ຳຊາຫນະວີ (ຄົງຄາ) ກະສັດໄດ້ຖວາຍທານແກ່ຜູ້ຮູ້ໄຕຣເວດ; ແລະເມື່ອອອກສານພຣະຣາຊະບັນຊາໃຫ້ພວກເຂົາ ກໍອອກດ້ວຍໃຈເຊື່ອມສັດທາພັກຕິ।

Verse 51

स्थानधर्मात्प्रचलिता वाडवास्ते समागताः । नृपो विज्ञापितो विप्रैस्तैरेवं क्लेशकारिभिः

ພວກວາຑະວະເຫຼົ່ານັ້ນ ເບື້ອນອອກຈາກທຳມະອັນຄວນປະພຶດຕາມຖິ່ນຖານຂອງຕົນ ແລ້ວມາຊຸມນຸມກັນ; ແລະພຣາຫມະນະທັງຫຼາຍໄດ້ແຈ້ງກະສັດເຖິງພວກຜູ້ກໍ່ຄວາມລຳບາກນັ້ນດັ່ງນີ້।

Verse 52

ये त्यक्तवाचो विप्रेंद्रास्तान्निःसारय भूपते । परस्परं विवादास्तु संजाता दत्तवृत्तये

ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ ແລະ ໂອ ພຣະມະຫາກະສັດ—ຈົ່ງຂັບໄລ່ຜູ້ທີ່ລະເລີຍຄໍາສັດ ແລະ ຜິດຄໍາສັນຍານັ້ນເສຍ; ເນື່ອງຈາກໄດ້ເກີດການໂຕ້ຖຽງກັນເລື່ອງຊີວິດພຶງພາທີ່ເຄີຍປະທານໄວ້.

Verse 53

न्याय प्रदशनार्थं च कारितास्तु सभासदः । हस्ताक्षरेषु दृष्टेषु पृथक्पृथक्प्रपादितम्

ເພື່ອສະແດງຄວາມຍຸດຕິທໍາ ຈຶ່ງໄດ້ເຊີນສະມາຊິກໃນສະພາມາປະຊຸມ; ເມື່ອກວດເບິ່ງລາຍເຊັນແລ້ວ ເລື່ອງກໍຖືກອະທິບາຍແຍກເປັນກໍລະນີໆ ຢ່າງຊັດເຈນ.

Verse 54

एतच्छ्रुत्वा ततो राजा तुलादानं चकार ह । दीयमाने तदा दाने चातुर्विद्या बभाषिरे

ເມື່ອຟັງແລ້ວ ພຣະມະຫາກະສັດຈຶ່ງປະກອບພິທີທຸລາດານ (ຖວາຍທານໂດຍຊັ່ງນໍ້າໜັກ)؛ ແລະໃນຂະນະທີ່ກໍາລັງຖວາຍທານນັ້ນ ອາຈານຜູ້ຮູ້ຈະຕຸຣະວິທະຍາກໍໄດ້ກ່າວວາຈາຂຶ້ນ.

Verse 55

अस्माभिर्हारिता जातिः कथं कुर्मः प्रतिग्रहम् । निवारितास्तु ते सर्वे स्थानान्मोहेरका द्विजाः

ພວກເຂົາກ່າວວ່າ “ສາຍວົງຕະກູນຂອງພວກເຮົາຖືກບົດບາດແລ້ວ—ພວກເຮົາຈະຮັບທານ (ປະຕິຄຣະຫະ) ໄດ້ແນວໃດ?” ດັ່ງນັ້ນ ພຣາຫມັນໂມເຮຣະກະທັງໝົດຈຶ່ງຖືກຫ້າມແລະກັ້ນອອກຈາກຕໍາແໜ່ງຂອງຕົນ.

Verse 56

दशपंच सहस्राणि वेदवेदांगपारगाः । ततस्तेन तदा राजन्राज्ञा रामानुवर्तिना

ສິບຫ້າພັນ—ມະຫາບັນດິດຜູ້ຂ້າມຝັ່ງແຫ່ງເວດ ແລະ ເວດາງຄະແລ້ວ—ໃນການນັ້ນ ໂອ ພຣະຣາຊັນ, ພຣະມະຫາກະສັດຜູ້ດໍາເນີນຕາມພຣະຣາມາ ໄດ້ຮັບຮອງ ແລະ ອຸປະຖໍາພວກເຂົາ.

Verse 57

आहूता वाडवांस्तास्तु ज्ञातिभेदं चकार सः । त्रयीविद्या वाडवा ये सेतुबंधं प्रति प्रभुम्

ເມື່ອໄດ້ເຊີນພວກວາດະວະມາແລ້ວ ທ່ານໄດ້ກຳນົດການແບ່ງແຍກກຸ່ມຍາດໃຫ້ຊັດເຈນ. ວາດະວະຜູ້ຊຳນານໃນໄຕຣເວດະວິທະຍາ ຖືກນຳໃຫ້ມຸ່ງສູ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າທີ່ເສຕຸບັນທະ (ຂົວສັກສິດຂອງພຣະຣາມ)

Verse 58

गतास्ते वृत्तिभाजः स्युर्नान्ये वृत्त्यभिभागिनः । तत्र नैव गता ये वै चातुर्विद्यत्वमागताः

ຜູ້ທີ່ໄປຮອດທີ່ນັ້ນ ເປັນຜູ້ມີສິດອັນຊອບທຳໃນສ່ວນແຫ່ງການດຳລົງຊີວິດ; ບໍ່ໃຫ້ຜູ້ອື່ນຮ່ວມແບ່ງສິດນັ້ນ. ແຕ່ຜູ້ທີ່ໄດ້ບັນລຸສະຖານະ ‘ຈາຕຸຣວິທະຍາ’ ກັບບໍ່ໄດ້ໄປທີ່ນັ້ນເລີຍ

Verse 59

वणिग्भिर्न च संबंधो न विवाहश्च तैः सह । ग्रामवृत्तौ न संबंधो ज्ञातिभेदे कृते सति

ບໍ່ພຶງມີການຄົບຫາກັບພໍ່ຄ້າ ແລະບໍ່ພຶງມີການແຕ່ງງານກັບເຂົາ. ເມື່ອການແບ່ງກຸ່ມຍາດຖືກກຳນົດແລ້ວ ໃນເລື່ອງປັດໃຈຍັງຊີບຂອງບ້ານກໍບໍ່ພຶງມີການເຊື່ອມໂຍງກັນ

Verse 60

द्विजभक्तिपराः शूद्राः ये पाखंडैर्न लोपिताः । जैन धर्मात्परावृत्तास्ते गोभूजास्तथोत्तमाः

ຊູດຣະຜູ້ຕັ້ງໃຈໃນພັກຕິ ແລະການຮັບໃຊ້ທະວິຊະ ຜູ້ບໍ່ຖືກຫຼອກລວງໂດຍທາງປາຂັນຑະ ແລະຜູ້ຫັນກັບຈາກທັມເຊນ—ຄົນເຫຼົ່ານັ້ນຖືກນັບວ່າເປັນ ‘ໂຄພູຊະ’ ແລະເປັນຜູ້ປະເສີດ

Verse 61

ये च पाखंडनिरता रामशासनलोपकाः । सर्वे विप्रास्तथा शूद्रा प्रतिबंधेन योजिताः

ແລະຜູ້ທີ່ຫມົກມຸ່ນໃນປາຂັນຑະ ແລະບ່ອນທຳລາຍການປົກຄອງອັນຊອບທຳຂອງພຣະຣາມ—ຈະເປັນວິປຣະຫຼືຊູດຣະກໍຕາມ—ທັງໝົດຖືກນຳໃຫ້ຢູ່ໃຕ້ການຈຳກັດແລະການຄວບຄຸມ

Verse 62

सत्यप्रतिज्ञां कुर्वाणास्तत्रस्थाः सुखिनोऽभवन् । चातुर्विद्या बहिर्ग्रामे राज्ञा तेन निवासिताः

ເມື່ອຕັ້ງສັດຈະປະຕິຍາຢ່າງແທ້ຈິງ ຜູ້ທີ່ພັກຢູ່ທີ່ນັ້ນກໍເກີດຄວາມສຸກ. ພະຣາຊານັ້ນໄດ້ຈັດໃຫ້ພວກ ‘ຈາຕຸຣວິດຍາ’ ອາໄສຢູ່ນອກບ້ານ.

Verse 63

यथा रामो न कुप्येत तथा कार्यं मया ध्रुवम । पराङ्मुखा ये रामस्य सन्मुखानुगताः किल

ຂ້ອຍຈະຕ້ອງກະທຳໃຫ້ແນ່ນອນ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ພຣະຣາມໂກດ. ຜູ້ທີ່ເຄີຍຫັນຫນ້າຫນີພຣະຣາມ ກໍຖືກນຳໃຫ້ຫັນຫນ້າເຂົ້າຫາ ແລະຕິດຕາມພຣະອົງແທ້ໆ.

Verse 64

चातुर्विद्यास्ते विज्ञेया वृत्तिबाह्याः कृतास्तदा । कृतकृत्यस्तदा जातो राजा कुमारपालकः

ພວກ ‘ຈາຕຸຣວິດຍາ’ ເຫຼົ່ານັ້ນ ພຶງເຂົ້າໃຈວ່າ ໃນການນັ້ນຖືກຕັດອອກຈາກສິດໃນການດຳລົງຊີວິດ. ໃນເວລານັ້ນ ພະຣາຊາກຸມາຣະປາລະ ເປັນຜູ້ສຳເລັດພະກິດແຫ່ງໜ້າທີ່.

Verse 65

विप्राणां पुरतः प्राह प्रश्रयेण वचस्तदा । ग्रामवृत्तिर्न मे लुप्ता एतद्वै देवनिर्मितम्

ແລ້ວພຣະອົງໄດ້ກ່າວດ້ວຍຄວາມນອບນ້ອມ ຕໍ່ໜ້າພຣາຫມະນທັງຫຼາຍວ່າ: “ການດຳລົງຊີວິດຂອງບ້ານ ຂ້ອຍບໍ່ໄດ້ທຳລາຍ; ການຈັດວາງນີ້ແທ້ໆເປັນສິ່ງທີ່ເທວະບັນດານ.”

Verse 66

स्वयं कृतापराधानां दोषो कस्य न दीयते । यथा वने काष्ठवर्षाद्वह्निः स्याद्दैवयोगतः

ຜູ້ທີ່ກໍ່ຜິດດ້ວຍຕົນເອງ ໂທດຈະບໍ່ຖືກໂຍນໃສ່ຜູ້ໃດໄດ້ຢ່າງໃດ? ດັ່ງໃນປ່າ ເມື່ອໄມ້ແຫ້ງຕົກລົງເປັນຝົນ ດ້ວຍການປະຈວບຂອງຊະຕາ ໄຟກໍອາດເກີດຂຶ້ນໄດ້.

Verse 67

भवद्भिस्तु पणः प्रोक्तो ह्यभिज्ञानस्य हेतवे । रामस्य शासनं कृत्वा वायुपुत्रस्य हेतवे

ພວກເຈົ້າເອງໄດ້ກໍານົດການພະນັນນີ້ເປັນເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງການຮູ້ຈັກ. ດັ່ງນັ້ນເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ບຸດແຫ່ງວາຍຸ ຄື ຫນຸມານ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງປະຕິບັດຕາມພຣະບັນຊາຂອງພຣະຣາມ

Verse 68

व्यावृत्ता वाडवा यूयं स दोषः कस्य दीयते । अवसाने हरिं स्मृत्वा महापापयुतोऽपि वा

ໂອ ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ ພວກເຈົ້າເອງໄດ້ຫັນກັບ; ແລ້ວຄວາມຜິດນັ້ນຈະໃຫ້ແກ່ໃຜ? ແມ່ນແຕ່ຜູ້ທີ່ມີບາບໜັກ ຖ້າໃນວາລະສຸດທ້າຍລະລຶກຮາຣິ ກໍ (ພົ້ນໄດ້)

Verse 69

विष्णुलोकं व्रजत्याशु संशयस्तु कथं भवेत् । महत्पुण्योदये नॄणां बुद्धिः श्रेयसि जायते

ເຂົາຈະໄປຮອດໂລກຂອງພຣະວິສນຸໂດຍໄວ—ຈະມີຄວາມສົງໄສໄດ້ແນວໃດ? ເມື່ອບຸນໃຫຍ່ເກີດຂຶ້ນ ປັນຍາຂອງມະນຸດຈະຫັນໄປສູ່ສິ່ງດີສູງສຸດ

Verse 70

पापस्योदयकाले च विपरीता हि सा भवेत् । सकृत्पालयते यस्तु धर्मेणैतज्जगत्त्रयम्

ແຕ່ເມື່ອບາບເກີດຂຶ້ນ ຄວາມເຂົ້າໃຈນັ້ນຍ່ອມກາຍເປັນຜິດທາງແທ້. ແຕ່ຜູ້ໃດທີ່ແມ່ນແຕ່ຄັ້ງດຽວຄ້ຳຈຸນໄຕໂລກດ້ວຍທຳ (ຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງຜູ້ນັ້ນຖືກສັນລະເສີນ)

Verse 71

योंतरात्मा च भूतानां संशयस्तत्र नो हितः । इंद्रादयोऽमराः सर्वे सनकाद्यास्तपोधनाः

ພຣະອົງຜູ້ເປັນອາດມັນພາຍໃນຂອງສັດທັງປວງ—ການສົງໄສໃນນັ້ນບໍ່ເປັນປະໂຫຍດ. ພຣະອິນທຣາ ແລະເທວະທັງຫຼາຍ ພ້ອມທັງລະສີຜູ້ມີຕະປະເຊັ່ນ ສນກ ແລະທ່ານອື່ນໆ (ລ້ວນຢືນຢັນຄວາມຈິງນີ້)

Verse 72

मुक्त्यर्थमर्चयंतीह संशयस्तत्र नो हितः । सहस्रनाम तत्तुल्यं रामनामेति गीयते

ຜູ້ໃດບູຊາຢູ່ນີ້ເພື່ອໂມກສະ ຄວາມສົງໄສໃນເລື່ອງນັ້ນບໍ່ເປັນປະໂຫຍດ. “ຣາມ” ນາມຖືກຂັບຮ້ອງວ່າເທົ່າກັບນາມພັນປະການຂອງພຣະເຈົ້າ.

Verse 73

तस्मिन्ननिश्चयं कृत्वा कथं सिद्धिर्भवेदिह । मम जन्मकृतात्पुण्यादभिज्ञानं ददौ हरिः

ຖ້າເຮົາເຮັດໃຈບໍ່ແນ່ນອນຕໍ່ເລື່ອງນັ້ນ ສິດທິ (ຄວາມສຳເລັດທາງທຳ) ຈະເກີດຂຶ້ນຢູ່ນີ້ໄດ້ແນວໃດ? ດ້ວຍບຸນກຸສົນທີ່ສັ່ງສົມຕັ້ງແຕ່ເກີດ ພຣະຫຣິໄດ້ປະທານການຮູ້ແຈ້ງອັນແທ້ໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ.

Verse 74

पाखंडाद्यत्कृतं पापं मृष्टं तद्वः प्रणामतः । प्रसीदंतु भवंतश्च त्यक्त्वा क्रोधं ममाधुना

ບາບໃດໆທີ່ເຮັດໄວ້ດ້ວຍການຫລອກລວງ ແລະອື່ນໆ ຂໍໃຫ້ຖືກຊຳລະໂດຍການກາບນົບຂອງຂ້າພະເຈົ້າຕໍ່ທ່ານທັງຫຼາຍ. ບັດນີ້ຂໍໃຫ້ລະຄວາມໂກດຕໍ່ຂ້າພະເຈົ້າ ແລະເມດຕາດ້ວຍ.

Verse 75

ब्राह्मणा ऊचुः । राजन्धर्मो विलुप्तस्ते प्रापितानां तथा पुनः । अवश्यं भाविनो भावा भवंति महतामपि

ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣະຣາຊາ, ທຳມະຂອງພຣະອົງຖືກບັງບັງໄປແລ້ວ; ເລື່ອງແບບນີ້ກໍເກີດຂຶ້ນແກ່ຜູ້ທີ່ໄດ້ບັນລຸຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ແລ້ວ ໃນວົງຈອນໂລກທີ່ຜັນຜວນຊ້ຳໆ. ເຫດການທີ່ຖືກກຳນົດໄວ້ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນແນ່ນອນ ແມ່ນແຕ່ແກ່ຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່.”

Verse 76

नग्नत्वं नीलकण्ठस्य महाहिशयनं हरेः । एतद्दैवकृतं सर्वं प्रभुर्यः सुखदुःखयोः

ຄວາມເປັນຕະປະສີບໍ່ນຸ່ງຜ້າຂອງນີລະກັນຖະ (ພຣະສິວະ) ແລະການບັນທົມຂອງພຣະຫຣິເທິງພະຍານາກໃຫຍ່—ທັງໝົດນີ້ເປັນການຈັດວາງໂດຍພຣະພຣະລິຂິດ. ພຣະອົງແມ່ນຈອມເຈົ້າເໜືອສຸກແລະທຸກ.

Verse 77

सत्यप्रतिज्ञास्त्रैविद्या भजंतु रामशासनम् । अस्माकं तु परं देहि स्थानं यत्र वसामहे

ຂໍໃຫ້ຜູ້ຮັກສາສັດຈະປະຕິຍາ ແລະຜູ້ຮູ້ພຣະເວດທັງສາມ ດໍາລົງຢູ່ພາຍໃຕ້ຊາສະນາ (śāsana) ອັນຊອບທໍາຂອງພຣະຣາມ; ແຕ່ສໍາລັບພວກເຮົາ ຂໍປະທານທີ່ພໍານັກອັນສູງກວ່າ—ເປັນຖິ່ນຖານຖາວອນທີ່ພວກເຮົາຈະຢູ່ອາໄສໄດ້

Verse 78

तेषां तु वचनं श्रुत्वा सुखमिच्छुर्द्विजन्मनाम् । तेषां स्थानं तु दत्तं वै सुखवासं तु नामतः

ເມື່ອຟັງຄໍາຂໍຂອງພວກເຂົາ ແລະປາຖະໜາຄວາມຜາສຸກແກ່ພວກດວິຈະ ພຣະອົງຈຶ່ງປະທານທີ່ພໍານັກໃຫ້ໂດຍແທ້—ຊຶ່ງຮູ້ຈັກຕາມນາມວ່າ ‘ສຸຂະວາສາ’ (ຖິ່ນພັກແຫ່ງຄວາມສະບາຍ)

Verse 79

हिरण्यं पुष्पवासांसि गावः कामदुघा नृप । स्वर्णालंकरणं सर्वं नानावस्तुचयं तथा

ໂອ ພຣະຣາຊາ: ຄໍາ, ເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມປະດັບດອກໄມ້, ງົວກາມະດຸຄາຜູ້ໃຫ້ສົມປາດຖະໜາ; ເຄື່ອງປະດັບຄໍາທຸກຊະນິດ ແລະກອງສິ່ງຂອງນານາປະການອີກດ້ວຍ

Verse 80

श्रद्धया परया दत्त्वा मुदं लेभे नराधिपः । त्रयीविद्यास्तु ते ज्ञेयाः स्थापिता ये त्रिमूर्तिभिः

ເມື່ອຖວາຍທານດ້ວຍສັດທາອັນສູງສຸດ ພຣະນະຣາທິບະດີກໍໄດ້ຮັບຄວາມປິຕິຍິ່ງໃຫຍ່ ຈົ່ງຮູ້ໄວ້ວ່າ ບັນດາ ‘ຜູ້ຮູ້ພຣະເວດສາມ’ ເຫຼົ່ານັ້ນ ຖືກສະຖາປະນາໂດຍຕຣິມູຣຕິເອງ

Verse 81

चतुर्थेनैव भूपेन स्थापिताः सुखवासने । ते बभूबुर्द्विजश्रेष्ठाश्चातुर्विद्याः कलौ युगे

ໂດຍພຣະຣາຊາອົງທີ່ສີ່ ພວກເຂົາຖືກສະຖາປະນາໄວ້ທີ່ ‘ສຸຂະວາສາ’ ບັນດາດວິຈະຜູ້ປະເສີດນັ້ນ ກໍໄດ້ເປັນຜູ້ຊໍານານໃນຈະຕຸຣະວິທະຍາ ແມ່ນແຕ່ໃນຍຸກກະລິ

Verse 82

चातुर्विद्याश्च ते सर्वे धर्मारण्ये प्रतिष्ठिताः । वेदोक्ता आशिषो दत्त्वा तस्मै राज्ञे महात्मने

ບັນດາອາຈານຜູ້ຊໍານານຈະຕຸຣະວິທະຍາທັງປວງ ຕັ້ງມັ່ນຢູ່ໃນທັມມາຣັນຍະ; ແລ້ວປະທານພອນຕາມພຣະເວດ ແກ່ພຣະຣາຊາຜູ້ມີມະຫາອາດຕະນັ້ນ.

Verse 83

रथैरश्वैरुह्यमानाः कृतकृत्या द्विजातयः । महत्प्रमोदयुक्तास्ते प्रापुर्मोहेरकं महत्

ຖືກພາໄປໂດຍລົດສົງຄາມ ແລະ ຂີ່ມ້າ ບັນດາທະວິຊະຜູ້ສໍາເລັດກິດແລ້ວ ມີຄວາມປິຕິຍິ່ງ ໄດ້ເຖິງໂມເຮຣະກະອັນໃຫຍ່.

Verse 84

पौषशुक्लत्रयोदश्यां लब्धं शासनकं द्विजैः । बलिप्रदानं तु कृतमुद्दिश्य कुलदेवताम्

ໃນວັນທີ 13 ຂອງປັກຂ໌ສວ່າງ ເດືອນເປົາສະ ບັນດາພຣາຫມັນໄດ້ຮັບສານພຣະຣາຊະອານຸຍາດ; ແລະໄດ້ຖວາຍບະລິຕາມພິທີ ໂດຍອຸທິດແກ່ກຸລເທວະຕາ.

Verse 85

वर्षेवर्षे प्रकर्त्तव्यं बलिदानं यथाविधि । कार्यं च मंगलस्नानं पुरुषेण महात्मना

ທຸກປີທຸກປີ ພຶງກະທໍາການຖວາຍບະລິຕາມຂໍ້ກໍານົດ; ແລະບຸລຸດຜູ້ມີມະຫາອາດຕະ ພຶງເຮັດມັງຄະລະສະນານດ້ວຍ.

Verse 86

गीतं नृत्यं तथा वाद्यं कुर्वीत तद्दिने धुवम् । तन्मासे तद्दिने नैव वृत्तिनाशो भवेद्यथा

ໃນວັນນັ້ນ ພຶງຈັດໃຫ້ມີການຂັບຮ້ອງ ການຟ້ອນລໍາ ແລະດົນຕີແນ່ນອນ; ເພື່ອໃຫ້ໃນເດືອນນັ້ນ ໃນວັນນັ້ນເອງ ບໍ່ເກີດຄວາມເສື່ອມຖອຍແຫ່ງການດໍາລົງຊີວິດ ແລະຄວາມສຸກສະບາຍ.

Verse 87

दैवादतीतकाले चेत्वृद्धिरापद्यते यदा । तदा प्रथमतः कृत्वा पश्चाद्वृद्धिर्विधीयते

ຖ້າໂດຍອຳນາດແຫ່ງວາສະນາ ຫຼັງຈາກເວລາອັນຄວນໄດ້ຜ່ານໄປແລ້ວ ຈຳເປັນຕ້ອງເພີ່ມສ່ວນໃນພິທີ ຫຼືປະລິມານທີ່ກຳນົດ ກໍໃຫ້ເຮັດສ່ວນທີ່ຄວນຈ່າຍຕາມເດີມກ່ອນ; ແລ້ວຈຶ່ງເຮັດສ່ວນທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນຕາມວິທີຊາສະຕຣາ।

Verse 88

ये च भिन्नप्रपाप्रायास्त्रैविद्या मोढवंशजाः । तथा चातुर्वेदिनश्च कुर्वंति गोत्रपूजनम्

ແລະບັນດາຜູ້ທີ່ນິຍົມສາຍຕະກູນ ແລະຈາຣີດປະເພນີທີ່ແຕກຕ່າງ—ຜູ້ຮູ້ສາມເວດ ເກີດໃນວົງສາ Moḍha—ພ້ອມທັງຜູ້ຮູ້ສີ່ເວດ (ຈາຕຸຣເວດິນ) ກໍປະກອບການບູຊາໂຄຕຣ ເພື່ອນັບຖືສາຍຣິສິບັນພະບຸລຸດຂອງຕົນ।

Verse 89

वर्षमध्ये प्रकुर्वीत तथा सुप्ते जनार्द्दने । पौषे च लुप्तं कृत्वा च श्रौतं स्मार्त्तं करोति यः

ຜູ້ໃດປະກອບພິທີເຊັ່ນນີ້ໃນກາງລະດູຝົນ ຫຼືໃນການທີ່ຈະນາຣັດທະນະ (ວິສນຸ) ຖືກນັບວ່າ ‘ຫຼັບ’ ໃນໂຍກນິດຣາ; ແລະໃນເດືອນເປົາສະ ຖືວ່າຂໍ້ປະພຶດນັ້ນຂາດຕົກແລ້ວ ແຕ່ຍັງເຮັດພິທີສຣໍຕະ ແລະສະມາຣຕະຕໍ່ໄປ—ນັ້ນແມ່ນການກະທຳຜິດການຜິດກົດວິໄນອັນຄວນ।

Verse 90

तत्र क्रोधसमाविष्टा निघ्नंति कुलदेवताः । विवाहोत्सवकाले च मौंजीबंधादिकर्मणि

ໃນກໍລະນີເຊັ່ນນັ້ນ ເທວະປະຈຳຕະກູນ (ກຸລເທວະຕາ) ເມື່ອຖືກໂທສະຄອບງຳ ຍ່ອມນຳຄວາມເສຍຫາຍມາ—ໂດຍສະເພາະໃນເວລາງານມົງຄຸນແຕ່ງງານ ແລະໃນພິທີມອຍຈີ-ບັນທະ (ຜູກສາຍຄາດສັກສິດ) ແລະພິທີອື່ນໆທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ।

Verse 91

मुहूर्तं गणनाथस्य ततः प्रभृति शोभनम्

ມຸຫູຣຕະຂອງຄະນະນາຖະ (ຄະເນຊະ) ເປັນການອັນມົງຄຸນ; ນັບແຕ່ເວລານັ້ນເປັນຕົ້ນໄປ ທຸກສິ່ງຍ່ອມເປັນສິຣິມົງຄຸນ ແລະດີງາມ।

Verse 92

निर्वासितास्तु ये विप्रा आमराज्ञा स्वशासनात् । पंचदशसहस्राणि ययुस्ते सुखवासकन्

ພວກພຣາຫມັນທີ່ຖືກພຣະຣາຊາອາມາເນລະເທດອອກຈາກອານາເຂດ—ຈໍານວນສິບຫ້າພັນ—ໄດ້ເດີນທາງໄປ ແລະໄດ້ພໍານັກຢູ່ໃນຖິ່ນພັກອັນສຸກສະບາຍ។

Verse 93

पंचपञ्चाशतो ग्रामान्ददौ रामः पुरा स्वयम् । तत्रस्था वणिजश्चैव तेषां वृत्तिमकल्पयन्

ໃນການກ່ອນ ພຣະຣາມາໄດ້ປະທານບ້ານຫ້າສິບຫ້າບ້ານດ້ວຍພຣະອົງເອງ; ພໍ່ຄ້າທີ່ຢູ່ທີ່ນັ້ນໄດ້ຈັດຫາຊີວິດຄວາມເປັນຢູ່ໃຫ້ແກ່ພວກເຂົາ।

Verse 94

अडालजा माण्डलीया गोभूजाश्च पवित्रकाः । ब्राह्मणानां वृत्तिदास्ते ब्रह्मसेवासु तत्पराः

ອະດາລະຈາ, ມານດະລີຍາ, ໂກບູຈາ ແລະ ປະວິດຣະກາ—ພວກນີ້ເປັນຜູ້ມອບຊີວິດຄວາມເປັນຢູ່ແກ່ພຣາຫມັນ ແລະມຸ່ງໝັ້ນໃນພຣະຫມະເສວາ ຄືການຮັບໃຊ້ພຣະພຣະຫມັນຕາມທຳອັນບໍລິສຸດ।