Adhyaya 17
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration (Anuśāsana-parva 17)
Upa-parva: Śiva-stavarāja (Nāmasaṃhāra / Śarva-nāma-stuti) Episode
The chapter opens with Vāsudeva indicating that the sage (Upamanyu) begins a “nāmasaṃhāra,” a collected enumeration of divine names. Upamanyu states that the praise will use names proclaimed by Brahmā and seers, rooted in Veda and Vedāṅga, renowned across worlds. He asserts the impossibility of fully describing Śarva’s qualities, even over vast spans, because the deity’s beginning, middle, and end are not comprehended even by gods. Therefore, he will speak a condensed account by capacity, contingent on divine permission. He frames the hymn as an extracted essence from ten thousand names—likened to butter from curd, honey from flowers, or gold from ore—claiming it removes sin, aligns with the four Vedas, and functions as pacifying, nourishing, protective, and purifying. Eligibility is defined: it is to be given to devotees with faith and theistic orientation, not to the faithless or hostile; disparagement leads to severe negative consequence. The chapter then begins the stavarāja itself, praising Śiva as the supreme among all categories (brahman, tapas, peace, light, gods, sages, sacrifices), and proceeds into an extended list of epithets (names) describing cosmic sovereignty, ascetic traits, ritual associations, forms, and powers. It closes by reiterating the hymn’s authority, its transmission lineage (Brahmā → Śakra → Mṛtyu → Rudras → Taṇḍi → … → Mārkaṇḍeya → present recipient), and a phalāśruti promising protection from obstructive beings and merit for disciplined recitation.
Chapter Arc: वायुदेव युधिष्ठिर से कहते हैं कि अब वह मन को संयमित कर, हाथ जोड़कर ‘विप्रर्षियों के नाम-संग्रह’—शिव के सहस्रनाम—का श्रवण करे; जैसे ही स्तोत्र का संकेत आता है, कथा युद्ध-धूल से हटकर मंत्र-ध्वनि की पवित्र भूमि में प्रवेश करती है। → उपमन्यु स्तुति आरम्भ करते हैं—ये नाम ब्रह्मा-प्रोक्त, ऋषि-प्रोक्त, वेद-सम्भव और लोक-प्रसिद्ध हैं; तण्डि-ऋषि की भक्ति, सत्य और सिद्धि-समर्थ नामों की महिमा, तथा नामों के विविध रूप (गुहावासी, व्यालरूप, ईशान, काल, पिनाकवान्, सांख्यप्रसाद आदि) क्रमशः श्रोता के भीतर श्रद्धा और विस्मय को तीव्र करते जाते हैं। → स्तोत्र के भीतर शिव का विराट्-समाहार उभरता है—वह नियन्ता (ईशान/ईश्वर), काल-स्वरूप, यज्ञ-विभाग का ज्ञाता, सांख्य-विवेक का प्रसाद, और करुणा-युक्त (स्नेहन) तथा वैराग्य-युक्त (अस्नेहन) दोनों है; इसी द्वैतातीत सर्वरूपता का उच्चारण अध्याय का शिखर बनता है। → उपमन्यु सार-उद्धार का उपमान देते हैं—जैसे घृत का सार मण्ड है, वैसे ही ‘दस हजार नामों’ का सार यह स्तव है; इसे ‘सम्पूर्ण मंगलों का भी मंगल’ और ‘समस्त पापों का नाश’ करने वाला बताकर पाठ-फल को स्थिर करते हैं। → वायुदेव संकेत करते हैं कि यह ‘उत्तम स्तव’ आगे विधिवत् निगदित/विस्तारित होगा—श्रोता को अगले प्रसंग में पूर्ण पाठ-फल और विधान की प्रतीक्षा रहती है।
Shlokas
Verse 1
ब्रा सप्तदशो< ध्याय: शिवसहस्रनामस्तोत्र और उसके पाठका फल वायुदेव उवाच ततः: स प्रयतो भूत्वा मम तात युधिष्ठिर । प्राउ्जलि: प्राह विप्रर्षिनामसंग्रहमादित:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ແລ້ວຕໍ່ມາ ໂອ ຢຸທິສຖິຣະ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ, ທ່ານນັ້ນໄດ້ຝຶກຝົນຕົນໃຫ້ມີວິໄນ ແລະຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດ. ດ້ວຍຝາມືປະນົມດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ, ທ່ານໄດ້ເລີ່ມສະດຸດສະດອງຈາກຕົ້ນສຸດ ບັນຊີນາມທີ່ຮວບຮວມໄວ້ຂອງບັນດາລະສີ.»
Verse 2
उपमन्युरुवाच ब्रह्मप्रोक्तैर्ऋषिप्रोक्तैवेंदवेदाड्रसम्भवै: । सर्वलोकेषु विख्यात॑ स्तुत्यं स्तोष्पयामि नामभि:
ອຸປະມັນຍຸກ່າວວ່າ: «ດ້ວຍນາມທີ່ພຣະພຣະຫມາໄດ້ສອນ, ທີ່ບັນດາລະສີໄດ້ປະກາດ, ແລະທີ່ປະກົດອອກຈາກພຣະເວດະພ້ອມວິຊາປະກອບ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະສັນລະເສີນພຣະເຈົ້າ—ຜູ້ໂດງດັງໃນທຸກໂລກ ແລະສົມຄວນແກ່ການບູຊາ.»
Verse 3
महद्विविंहितै: सत्यै: सिद्धैः सर्वार्थसाधकै: । ऋषिणा तण्डिना भवक्त्या कृतैर्वेदकृतात्मना
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: «ນາມເທວະເຫຼົ່ານີ້ ກວ້າງໃຫຍ່ ແລະຫຼາກຫຼາຍ ເປັນຄວາມຈິງ ໄດ້ຮັບການພິສູດ ແລະສາມາດບັນລຸເປົ້າໝາຍອັນຄວນຄ່າທຸກປະການ. ຖືກຮວບຮວມດ້ວຍຄວາມພັກດີໂດຍລະສີຕັນດິນ ຜູ້ມີຈິດໃຈຖືກຫຼໍ່ຫຼອມໂດຍພຣະເວດະ. ດັ່ງນັ້ນ ນາມເຫຼົ່ານີ້ຈຶ່ງເຊື່ອຖືໄດ້ ແລະມີອານຸພາບ ດັ່ງທີ່ບຸກຄົນໃຫຍ່ຜູ້ໂດງດັງ ແລະມຸນີຜູ້ເຫັນສັດຈະ ໄດ້ສອນໄວ້ຕາມລຳດັບອັນຖືກຕ້ອງ.»
Verse 4
यथोक्ति: साधुभि: ख्यातैर्मुनिभिस्तत्त्वदर्शिभि: | प्रवरं प्रथम स्वर्ग्य सर्वभूतहितं शुभम्
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: «ດັ່ງທີ່ບັນດາຄົນດີຜູ້ໂດງດັງ ແລະມຸນີຜູ້ເຫັນສັດຈະ ໄດ້ປະກາດໄວ້, ບົດສັນລະເສີນນີ້ເປັນອັນປະເສີດ ແລະເປັນອັນດັບທຳອິດ. ມັນນຳໄປສູ່ສະຫວັນ, ເປັນປະໂຫຍດແກ່ສັດທັງປວງ, ແລະເປັນມົງຄຸນ. ດັ່ງນັ້ນ ຄວນຟັງ ແລະຮັບໄວ້ດ້ວຍຄວາມຕັ້ງໃຈ ແລະຄວາມພັກດີ ເປັນການສັນລະເສີນພຣະສິວະອັນມີປະໂຫຍດສູງສຸດ.»
Verse 5
श्रुतै: सर्वत्र जगति ब्रह्मलोकावतारितै: । सत्यैस्तत् परमं ब्रह्म ब्रह्म॒प्रोक्ते सनातनम्
ວາຍຸກ່າວວ່າ: «ນາມທັງຫຼາຍນີ້ ທີ່ຖືກນໍາລົງມາຈາກໂລກພຣະພຣະຫມາ ແລະຖືກຟັງດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບທົ່ວທັງໂລກ ແມ່ນຄວາມຈິງ ແລະບໍ່ຜິດພາດ. ນີ້ແມ່ນພຣະພຣະຫມັນອັນສູງສຸດ—ສະໂຕດຣະອັນອະມະຕະ ທີ່ພຣະພຣະຫມາເອງໄດ້ກ່າວ. ດັ່ງນັ້ນ ນາມເຫຼົ່ານີ້ຈຶ່ງຖືກນັບວ່າສໍາເລັດຜົນ ແລະສາມາດບັນລຸຈຸດປະສົງໄດ້. ໂອ ກຣິສນະ ຜູ້ເປັນຍອດໃນວົງຢະດຸ! ສິວະ-ສະໂຕດຣະບູຮານນີ້ ເຫນືອກວ່າສະໂຕດຣະອື່ນ ເຕັມໄປດ້ວຍຈິດວິນຍານແຫ່ງເວດ ແລະເປັນອັນດັບທໍາອິດໃນການສັນລະເສີນ; ມັນໃຫ້ໄດ້ສະຫວັນ ເປັນປະໂຫຍດແກ່ສັດທັງປວງ ແລະນໍາມາຊຶ່ງຄວາມມົງຄຸນ. ຂ້ອຍຈະສະດຸດສະໂຕດຣະນີ້ໃຫ້ເຈົ້າ—ຈົ່ງຟັງດ້ວຍຄວາມຕັ້ງໃຈຈາກປາກຂ້ອຍ ເພາະເຈົ້າເປັນຜູ້ອຸທິດໃຈແດ່ພຣະມະຫາເທວ; ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງຮັບເອົາສະໂຕດຣະທີ່ເປັນສະພາບຂອງສິວະນີ້».
Verse 6
वक्ष्ये यदुकुलश्रेष्ठ शृणुष्वावहितो मम । वरयैनं भवं देवं भक्तस्त्वं परमेश्वरम्
ວາຍຸກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ປະເສີດສຸດໃນວົງຢະດຸ, ຈົ່ງຟັງຂ້ອຍດ້ວຍຄວາມຕັ້ງໃຈ. ຂ້ອຍຈະປະກາດມັນໃຫ້ເຈົ້າ. ຈົ່ງເລືອກ ແລະຮັບເອົາພຣະພະວະ (ສິວະ) ຜູ້ເປັນເທວະອັນສູງສົ່ງນີ້, ເພາະເຈົ້າເປັນຜູ້ອຸທິດໃຈແດ່ພຣະເຈົ້າສູງສຸດ. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງຮັບເອົາສະໂຕດຣະທີ່ມີສິວະເປັນສູນກາງນີ້ ແລະຟັງຢ່າງລະມັດລະວັງຈາກປາກຂ້ອຍ».
Verse 7
तेन ते श्रावयिष्यामि यत् तद् ब्रह्म सनातनम् । न शक््यं विस्तरात् कृत्स्नं वक्तुं सर्वस्य केनचित्
«ດັ່ງນັ້ນ ຂ້ອຍຈະສະດຸດໃຫ້ເຈົ້າຟັງ ພຣະພຣະຫມັນອັນອະມະຕະນັ້ນ. ແຕ່ບໍ່ມີໃຜສາມາດກ່າວໄດ້ຄົບຖ້ວນທັງໝົດໃນລາຍລະອຽດ, ເພາະຂອບເຂດຂອງພຣະອົງກວ້າງໃຫຍ່ເກີນຈະພັນລະນາໃຫ້ໝົດໄດ້».
Verse 8
युक्तेनापि विभूतीनामपि वर्षशतैरपि । यस्यादिर्मध्यमन्तं च सुरैरपि न गम्यते
ວາຍຸກ່າວວ່າ: «ແມ່ນແຕ່ຈະພາກພຽນຢ່າງມີວິໄນ ແລະແມ່ນແຕ່ອາໄສອໍານາດຂອງເທວະທັງຫຼາຍຕໍ່ເນື່ອງເປັນຮ້ອຍປີ, ກໍບໍ່ອາດເຂົ້າໃຈໄດ້ທັງຕົ້ນ ກາງ ແລະທ້າຍຂອງພຣະອົງ—ແມ່ນແຕ່ເທວະທັງຫຼາຍກໍບໍ່ອາດເຖິງ».
Verse 9
कस्तस्य शकनुयाद् वक्तुं गुणान् कार्त्स्न्येन माधव । शिवभक्त होनेके ही कारण मैं यह सनातन वेदस्वरूप स्तोत्र आपको सुनाता हूँ। महादेवजीके इस सम्पूर्ण नामसमूहका पूर्णरूपसे विस्तारपूर्वक वर्णन तो कोई कर ही नहीं सकता। कोई व्यक्ति योगयुक्त होनेपर भी भगवान् शिवकी विभूतियोंका सैकड़ों वर्षोमें भी वर्णन नहीं कर सकता। माधव! जिनके आदि
ວາຍຸກ່າວວ່າ: «ໂອ ມາທະວະ, ໃຜຈະສາມາດກ່າວຄຸນທັງປວງຂອງພຣະອົງໃຫ້ຄົບຖ້ວນໄດ້? ເພາະຂ້ອຍເປັນຜູ້ອຸທິດໃຈແດ່ສິວະ, ຂ້ອຍຈຶ່ງຈະສະດຸດໃຫ້ເຈົ້າຟັງ ສະໂຕດຣະອັນອະມະຕະນີ້ ທີ່ມີສະພາບເປັນເວດ. ບໍ່ມີໃຜສາມາດຂະຫຍາຍພັນລະນາໄດ້ຄົບຖ້ວນ ກ່ຽວກັບກຸ່ມນາມທັງໝົດຂອງພຣະມະຫາເທວ. ແມ່ນແຕ່ຜູ້ຕັ້ງມັ່ນໃນໂຍຄະ ກໍບໍ່ອາດພັນລະນາໃຫ້ໝົດໄດ້ ຖຶງວິພູຕິ ແລະອໍານາດຂອງພຣະສິວະ ແມ່ນແຕ່ຈະໃຊ້ເວລາເປັນຮ້ອຍປີ. ມາທະວະເອີຍ, ເມື່ອແມ່ນແຕ່ເທວະທັງຫຼາຍຍັງບໍ່ຮູ້ຕົ້ນ ກາງ ແລະທ້າຍຂອງພຣະອົງ, ໃຜຈະກ່າວຄຸນຂອງພຣະອົງໃຫ້ຄົບຖ້ວນໄດ້? ແຕ່ຕາມກໍາລັງຂອງຂ້ອຍ—ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງພຣະມະຫາເທວຜູ້ປັນຍານັ້ນເອງ—ຂ້ອຍຈະພັນລະນາການກະທໍາຂອງພຣະອົງ ແລະສະໂຕດຣະນີ້ ໃນຮູບແບບສັ້ນ ດ້ວຍອະທິບາຍ ຄໍາ ແລະອັກສອນ. ບໍ່ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກພຣະມະເຫສະວະ, ການສັນລະເສີນພຣະອົງຍ່ອມບໍ່ອາດເລີ່ມໄດ້ແທ້».
Verse 10
शक्तितश्नरितं वक्ष्ये प्रसादात् तस्य धीमत: । अप्राप्य तु ततो<नुज्ञां न शक््यः स्तोतुमी श्वरः
ວາຍຸກ່າວວ່າ: «ອາໄສຄວາມສາມາດອັນຈໍາກັດຂອງຂ້າ ຂ້າຈະກ່າວເລື່ອງກິດຈະກໍາຂອງພຣະອົງ ແລະບົດສັນລະເສີນພຣະອົງແບບຫຍໍ້ ໂດຍອາໄສພຣະກະລຸນາຂອງມະຫາເທວະຜູ້ມີປັນຍານັ້ນເທົ່ານັ້ນ. ແຕ່ຖ້າບໍ່ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກພຣະອົງກ່ອນ ກໍບໍ່ອາດສັນລະເສີນພຣະເຈົ້າສູງສຸດນັ້ນໄດ້».
Verse 12
वरदस्य वरेण्यस्य विश्वरूपस्य धीमत:
«(ຂ້າກ່າວເຖິງ) ພຣະອົງຜູ້ມີປັນຍາ ຜູ້ປະທານພອນ ຜູ້ປະເສີດສຸດແລະຄວນແກ່ການເລືອກ ແລະຜູ້ມີຮູບອັນເປັນສາກົນ».
Verse 13
यदा तेनाभ्यनुज्ञात: स्तुतो वै स तदा मया । अनादिनिधनस्याहं जगद्योनेर्महात्मन:,शृणु नाम्नां च यं कृष्ण यदुक्तं पद्मययोनिना । श्रीकृष्ण! जो वरदायक, वरेण्य (सर्वश्रेष्ठ), विश्वरूप और बुद्धिमान् हैं, उन भगवान् शिवका पद्ययोनि ब्रह्माजीके द्वारा वर्णित नाम-संग्रह श्रवण करो ।।
ວາຍຸກ່າວວ່າ: «ເມື່ອຂ້າໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກພຣະອົງແລ້ວ ຂ້າຈຶ່ງໄດ້ສັນລະເສີນພຣະອົງ. ບັດນີ້ ໂອ ກຣິດສະນະ ຈົ່ງຟັງ: ຂ້າຈະເລົ່າບັນຊີນາມຂອງພຣະເຈົ້າຜູ້ມີຈິດໃຈຍິ່ງໃຫຍ່—ແຫຼ່ງກໍ່ກໍາເນີດແຫ່ງໂລກ ບໍ່ມີຕົ້ນ ບໍ່ມີປາຍ—ດັ່ງທີ່ພຣະພຣະຫມາ “ຜູ້ເກີດຈາກດອກບົວ” ໄດ້ກ່າວໄວ້. ໂອ ສຣີກຣິດສະນະ ຈົ່ງຟັງບັນຊີນາມຂອງພຣະພະຄະວານ ສິວະ—ຜູ້ປະທານພອນ ຜູ້ປະເສີດສຸດ ຜູ້ມີຮູບສາກົນ ແລະຜູ້ມີປັນຍາສູງ—ດັ່ງທີ່ພຣະພຣະຫມາໄດ້ພັນລະນາ. ນີ້ແມ່ນຊຸດນາມຈໍານວນສິບພັນ ທີ່ປູ່ໃຫຍ່ (ພຣະພຣະຫມາ) ໄດ້ປະກາດ».
Verse 14
तानि निर्मथ्य मनसा दध्नो घृतमिवोद्धृतम् । प्रपितामह ब्रह्माजीने जो दस हजार नाम बताये थे, उन््हींको मनरूपी मथानीसे मथकर मथे हुए दहीसे घीकी भाँति यह सहख्रनामस्तोत्र निकाला गया है ।।
ວາຍຸກ່າວວ່າ: «ເມື່ອຂ້າໄດ້ຄົນ (ນາມອັນສັກສິດເກົ່າແກ່ເຫຼົ່ານັ້ນ) ດ້ວຍໃຈ—ດັ່ງການສະກັດນ້ໍາມັນໃສ (ກີ) ອອກຈາກນົມສົ້ມ—ບົດສັນລະເສີນນາມພັນນີ້ຈຶ່ງຖືກສະກັດອອກມາ. ມັນແມ່ນອັນສານອັນແທ້: ເຫມືອນຄໍາເປັນອັນສານທີ່ສະກັດອອກຈາກແຮ່, ແລະເຫມືອນນ້ໍາເຜິ້ງເປັນອັນສານທີ່ສະກັດອອກຈາກດອກໄມ້».
Verse 15
सर्वपापापहमिदं चतुर्वेदसमन्वितम्
ວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ຖ້ອຍຄໍາ/ຄໍາສອນນີ້ ກໍາຈັດບາບທັງປວງ ແລະພ້ອມດ້ວຍອັນສານແລະອໍານາດອັນຊອບທໍາຂອງເວດທັງສີ່».
Verse 16
इस प्रकार श्रीमहाभारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें मेघवाहनपर्वकी कथाविषयक सोलहवाँ अध्याय पूरा हुआ,प्रयत्नेनाधिगन्तव्यं धार्य च प्रयतात्मना । माड़ल्यं पौष्टिकं चैव रक्षोघ्नं पावनं महत्
ດັ່ງນັ້ນ ບົດທີ 16 ອັນກ່ຽວກັບເລື່ອງຕອນ «ເມກະວາຫະນະ» ໃນພາກ «ທານະທັມມະ» ພາຍໃນ «ອະນຸສາສະນະປະຣະວະ» ຂອງ «ສຣີມະຫາພາຣະຕະ» ກໍສຳເລັດລົງ. ຄວນສະແຫວງຫາດ້ວຍຄວາມພາກພຽນ ແລະຮັກສາໄວ້ດ້ວຍໃຈທີ່ຝຶກຝົນ. ມັນນຳມາຊຶ່ງຄວາມຜາສຸກ ແລະການຫຼ້ຽງດູບຳລຸງ, ຂັບໄລ່ອຳນາດອັນຮ້າຍ, ແລະຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດຢ່າງຍິ່ງ—ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງມີຄ່າສູງໃນທາງແຫ່ງທັມມະ ໂດຍສະເພາະໃນເລື່ອງທານ ແລະຄວາມປະພຶດຊອບ.
Verse 17
यह सहस्रनाम सम्पूर्ण पापोंका नाश करनेवाला और चारों वेदोंके समन्वयसे युक्त है। मनको वशमें करके प्रयत्नपूर्वक इसका ज्ञान प्राप्त करे और सदा अपने मनमें इसको धारण करे। यह मंगलजनक, पुष्टिकारक, राक्षसोंका विनाशक तथा परम पावन है ।।
ວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ສະຫັດສະຣະນາມະ (ພັນນາມ) ນີ້ສົມບູນ ທຳລາຍບາບທັງປວງ ແລະກົງກັບການປະສານສອດຄ່ອງແຫ່ງເວດະທັງສີ່. ເມື່ອຄວບຄຸມໃຈໄດ້ແລ້ວ ຄວນພາກພຽນເພື່ອເຂົ້າໃຈມັນຢ່າງແທ້ຈິງ ແລະຖືຮັກສາໄວ້ໃນດວງໃຈເສມອ. ມັນເປັນມົງຄຸນ ເພີ່ມພະລັງ ທຳລາຍຣາກສະ ແລະບໍລິສຸດສູງສຸດ. ຄວນມອບໃຫ້ແກ່ຜູ້ມີພັກຕິ ມີສັດທາ ແລະເປັນອາສະຕິກ; ບໍ່ຄວນມອບໃຫ້ແກ່ຜູ້ບໍ່ມີສັດທາ ຜູ້ປະຕິເສດທັມມະ ຫຼືຜູ້ຍັງບໍ່ຊະນະຕົນເອງ».
Verse 18
जो भक्त हो, श्रद्धालु और आस्तिक हो, उसीको इसका उपदेश देना चाहिये। अश्रद्धालु, नास्तिक और अजितात्मा पुरुषको इसका उपदेश नहीं देना चाहिये ।।
ວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ຄຳສອນນີ້ຄວນມອບໃຫ້ແຕ່ຜູ້ມີພັກຕິ ມີສັດທາ ແລະເປັນອາສະຕິກເທົ່ານັ້ນ. ບໍ່ຄວນສອນໃຫ້ຜູ້ບໍ່ມີສັດທາ ຜູ້ນາສະຕິກ ແລະຜູ້ຍັງບໍ່ຊະນະຕົນເອງ. ແລະ ໂອ ກຣິສນະ! ຜູ້ໃດມອງພຣະເຈົ້າຜູ້ເປັນອິດສະວະຣະ—ມະຫາເທວະ ຜູ້ເປັນເຫດປັດໃຈແຫ່ງໂລກ—ດ້ວຍຈິດອິດສາຈັບຜິດ, ຜູ້ນັ້ນຈະຕົກນະຣົກ ພ້ອມທັງບັນພະບຸລຸດ ແລະລູກຫຼານຂອງຕົນ».
Verse 19
इदं ध्यानमिदं योगमिदं ध्येयमनुत्तमम् । इदं जप्यमिदं ज्ञानं रहस्यमिदमुत्तमम्,यह सहसखनामस्तोत्र ध्यान है, यह योग है, यह सर्वोत्तम ध्येय है, यह जपनीय मन्त्र है, यह ज्ञान है और यह उत्तम रहस्य है
ວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ນີ້ແມ່ນທຽນ (ການພິຈາລະນາສະຫງົບ); ນີ້ແມ່ນໂຍຄະ; ນີ້ແມ່ນອາລົມພິຈາລະນາອັນສູງສຸດ. ນີ້ແມ່ນສິ່ງທີ່ຄວນຈະຈະປະ (japa) ດ້ວຍການສວດຊ້ຳ; ນີ້ແມ່ນຍານ; ແລະນີ້ແມ່ນຄວາມລັບອັນສູງສຸດ».
Verse 20
य॑ं ज्ञात्वा अन्तकाले5पि गच्छेत परमां गतिम् । पवित्र मड़लं मेध्यं कल्याणमिदमुत्तमम्
ວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດຮູ້ຈັກສິ່ງນີ້—ແມ່ນແຕ່ໃນວາລະສຸດທ້າຍແຫ່ງຊີວິດ—ກໍຈະໄປຮອດຄະຕິອັນສູງສຸດ. ສະຫັດສະຣະນາມະສະໂຕຕະຣະນີ້ ບໍລິສຸດຢ່າງຍິ່ງ ເປັນມົງຄຸນ ແລະດີເລີດ—ເປັນມັນດະລະອັນບໍລິສຸດ ຊຳລະແລະຍົກຈິດໃຫ້ສູງ ນຳໄປສູ່ຄວາມດີສູງສຸດ».
Verse 21
इदं ब्रह्मा पुरा कुत्वा सर्वतलोकपितामह: । सर्वस्तवानां राजत्वे दिव्यानां समकल्पयत्
ວາຍຸກ່າວວ່າ: «ໃນການກ່ອນ ພຣະພຣະຫມາ—ປິຕາມະຫາແຫ່ງໂລກທັງປວງ—ໄດ້ປະພັນສະໂຕຕຣະນີ້ ແລະສະຖາປະນາໃຫ້ເປັນ ‘ກະສັດ’ ໃນບັນດາສະໂຕຕຣະທິບທັງຫມົດ. ເນື່ອງຈາກຖືກລະລຶກໄດ້ແມ່ນແຕ່ໃນວາລະສຸດທ້າຍຂອງຊີວິດ ແລະນໍາພາມະນຸດໄປສູ່ເປົ້າໝາຍສູງສຸດ, ສະໂຕຕຣະພັນນາມນີ້ຈຶ່ງບໍລິສຸດຢ່າງຍິ່ງ, ເປັນມົງຄຸນ, ເພີ່ມພູນປັນຍາ, ແລະເປັນປະໂຫຍດຄົບຖ້ວນ».
Verse 22
तदाप्रभृति चैवायमी श्वरस्य महात्मन: । स्तवराज इति ख्यातो जगत्यमरपूजित:
ນັບແຕ່ນັ້ນມາ ສະໂຕຕຣະສັນລະເສີນພຣະເຈົ້າຜູ້ມີຈິດໃຈຍິ່ງໃຫຍ່ (ອີສະວະຣະ/ມະຫາເທວະ) ນີ້ ໄດ້ໂດງດັງໃນໂລກວ່າ “ສະຕະວະຣາຊາ” — ກະສັດແຫ່ງສະໂຕຕຣະ — ແລະຖືກບັນດາອະມະຣະ (ເທວະ) ນັບຖືບູຊາ.
Verse 23
ब्रह्मलोकादयं स्वर्गे स््तवराजो5वतारित: । यतस्तण्डि: पुरा प्राप तेन तण्डिकृतो$भवत्
ວາຍຸກ່າວວ່າ: «ກະສັດແຫ່ງສະໂຕຕຣະນີ້ ຖືກນໍາລົງມາຈາກໂລກຂອງພຣະພຣະຫມາ ສູ່ສະຫວັນ. ເນື່ອງຈາກລະສີ ຕັນດິ ເຄີຍໄດ້ຮັບມັນໃນການກ່ອນ, ມັນຈຶ່ງໄດ້ຊື່ວ່າ ‘ຂອງຕັນດິ’».
Verse 24
ब्रह्मलोकसे यह स्तवराज स्वर्गलोकमें उतारा गया। पहले इसे तण्डिमुनिने प्राप्त किया था, इसलिये यह “तण्डिकृत सहख्ननामस्तवराज' के रूपमें प्रसिद्ध हुआ ।।
ວາຍຸກ່າວວ່າ: «ສະໂຕຕຣະອັນສູງສຸດນີ້ ຖືກລະສີ ຕັນດິ ນໍາລົງມາຈາກສະຫວັນສູ່ໂລກມະນຸດ ແລະໂດງດັງວ່າ ‘ສະຫັດສະຣະນາມະ ສະຕະວະຣາຊາ ທີ່ຕັນດິປະພັນ’. ມັນເປັນແຫຼ່ງກໍ່ເກີດມົງຄຸນທຸກປະການ ແລະເປັນຜູ້ທໍາລາຍບາບທັງປວງ.»
Verse 25
ब्रहद्मणामपि यद् ब्रह्म पराणामपि यत् परम्
ວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງຜູ້ເປັນພຣະພຣະຫມັນແມ່ນແຕ່ສໍາລັບຜູ້ຮູ້ພຣະພຣະຫມັນ, ເປັນສູງສຸດແມ່ນແຕ່ໃນບັນດາສິ່ງທີ່ສູງສຸດ; ເປັນ ‘ເວດ’ ແມ່ນແຕ່ຂອງເວດທັງຫມົດ; ສູງສຸດໃນບັນດາສູງສຸດ; ເປັນຄວາມສະຫວ່າງແມ່ນແຕ່ຂອງຄວາມສະຫວ່າງ; ເປັນຕະປະແມ່ນແຕ່ຂອງຕະປະ; ສະງົບສຸດໃນບັນດາຜູ້ສະງົບ; ເປັນລັດສະໝີແມ່ນແຕ່ຂອງລັດສະໝີ; ຄວບຄຸມຕົນເອງສຸດໃນບັນດາຜູ້ຄວບຄຸມຕົນ; ເປັນປັນຍາແມ່ນແຕ່ຂອງຜູ້ມີປັນຍາ; ເປັນເທວະແມ່ນແຕ່ຂອງເທວະ; ເປັນລະສີແມ່ນແຕ່ຂອງລະສີ; ເປັນຍັດຍະແມ່ນແຕ່ຂອງຍັດຍະ; ເປັນມົງຄຸນແມ່ນແຕ່ຂອງມົງຄຸນ; ເປັນຣຸດຣະແມ່ນແຕ່ຂອງຣຸດຣະ; ເປັນອໍານາດອັນສົງ່າງາມແມ່ນແຕ່ຂອງຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ມີອໍານາດ; ເປັນໂຢຄີແມ່ນແຕ່ຂອງໂຢຄີ; ແລະເປັນເຫດແມ່ນແຕ່ຂອງເຫດທັງປວງ— ຈາກພຣະອົງ ໂລກທັງຫມົດເກີດຂຶ້ນ ແລະກໍລະລາຍກັບເຂົ້າໃນພຣະອົງອີກ. ພຣະອົງເປັນອາດຕະມະຂອງສັດທັງປວງ—ພຣະສິວະ (Śiva) ຜູ້ເປັນເຈົ້າມີຣັດສະໝີຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້. ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາມະນຸດ, ຈົ່ງຟັງຈາກຂ້າ ການຂັບຂານນາມ 1008 ພຣະນາມຂອງພຣະອົງ. ແມ່ນແຕ່ການຟັງຢ່າງດຽວ ເຈົ້າຈະໄດ້ສົມປາດຖະໜາທັງປວງ.»
Verse 26
तेजसामपि यत् तेजस्तपसामपि यत् तपः । शान्तानामपि य: शान्तो द्युतीनामपि या झ्युति:
ວາຍຸກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດເປັນຄວາມສະຫວ່າງອັນສູງສຸດ ແມ່ນແຕ່ໃນບັນດາຜູ້ມີລັດສະໝີ; ເປັນຕະປະອັນສູງສຸດ ແມ່ນແຕ່ໃນບັນດານັກບຳເນັດ; ເປັນຄວາມສົງົບອັນສູງສຸດ ແມ່ນແຕ່ໃນບັນດາຜູ້ສົງົບ; ແລະເປັນລັດສະໝີອັນເຈີດຈ້າ ແມ່ນແຕ່ໃນບັນດາສິ່ງທີ່ສ່ອງແສງ—ຜູ້ນັ້ນແມ່ນຄວາມດີສູງສຸດໃນຄວາມດີທັງປວງ. ໂລກທັງຫມົດເກີດຈາກພຣະອົງ ແລະກໍລະລາຍກັບເຂົ້າສູ່ພຣະອົງ; ພຣະອົງແມ່ນອາດຕະຂອງສັດທັງປວງ. ບັດນີ້ ຈົ່ງຟັງຈາກຂ້າ, ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນມະນຸດ: ຂ້າຈະປະກາດນາມ 1008 ປະການ ຂອງພຣະສິວະ ຜູ້ມີລັດສະໝີອັນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້. ພຽງແຕ່ຟັງເທົ່ານັ້ນ ເຈົ້າຈະບັນລຸຄວາມປາດຖະໜາທັງປວງ».
Verse 27
दान्तानामपि यो दान्तो धीमतामपि या च थी: । देवानामपि यो देव ऋषीणामपि यस्त्वृषि:
ວາຍຸກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດເປັນຜູ້ສຳລວມຕົນອັນສູງສຸດ ແມ່ນແຕ່ໃນບັນດາຜູ້ສຳລວມຕົນ; ເປັນປັນຍາອັນແທ້ ແມ່ນແຕ່ໃນບັນດາຜູ້ມີປັນຍາ; ເປັນເທວະໃນບັນດາເທວະ; ແລະເປັນຣິສິໃນບັນດາຣິສິ—ຈົ່ງຟັງຈາກຂ້າ ການຂັບຂານນາມ 1008 ປະການ ຂອງພຣະສິວະຜູ້ມີລັດສະໝີອັນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້—ຜູ້ເປັນອາດຕະພາຍໃນຂອງສັດທັງປວງ, ຜູ້ທີ່ໂລກທັງຫມົດເກີດຈາກພຣະອົງ ແລະກໍລະລາຍກັບເຂົ້າສູ່ພຣະອົງ. ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນມະນຸດ, ພຽງແຕ່ຟັງເທົ່ານັ້ນ ເຈົ້າຈະບັນລຸຄວາມປາດຖະໜາທັງປວງ».
Verse 28
यज्ञानामपि यो यज्ञ: शिवानामपि य:ः शिव: । रुद्राणामपि यो रुद्र: प्रभा प्रभवतामपि
ວາຍຸກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດເປັນຍັດ (ພິທີບູຊາ) ອັນແທ້ ໃນບັນດາຍັດທັງປວງ; ເປັນຄວາມມົງຄຸນ (ສິວະ) ໃນບັນດາສິ່ງມົງຄຸນ; ເປັນຣຸດຣະໃນບັນດາຣຸດຣະ; ແລະເປັນຄວາມສະຫວ່າງໃນບັນດາຜູ້ມີຄວາມສະຫວ່າງ—ຈົ່ງຟັງຈາກຂ້າ ນາມ 1008 ປະການ ຂອງພຣະສິວະຜູ້ມີລັດສະໝີອັນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້, ອາດຕະຂອງສັດທັງປວງ, ຜູ້ທີ່ໂລກທັງຫມົດເກີດຈາກພຣະອົງ ແລະສຸດທ້າຍກໍລະລາຍກັບເຂົ້າສູ່ພຣະອົງ. ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນມະນຸດ, ພຽງແຕ່ຟັງເທົ່ານັ້ນ ເຈົ້າຈະບັນລຸຄວາມປາດຖະໜາທັງປວງ».
Verse 29
योगिनामपि यो योगी कारणानां च कारणम् | यतो लोका: सम्भवन्ति न भवन्ति यत: पुन:
ວາຍຸກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດເປັນໂຍຄີອັນສູງສຸດ ແມ່ນແຕ່ໃນບັນດາໂຍຄີ; ແລະເປັນເຫດສຸດທ້າຍໃນບັນດາເຫດທັງປວງ—ຈາກພຣະອົງໂລກທັງຫມົດເກີດຂຶ້ນ ແລະເຂົ້າສູ່ພຣະອົງອີກຄັ້ງກໍສິ້ນສຸດ. ຈົ່ງຟັງຈາກຂ້າ ນາມ 1008 ປະການ ຂອງພຣະສິວະ ຜູ້ເປັນອາດຕະຂອງສັດທັງປວງ ແລະມີລັດສະໝີອັນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້. ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນມະນຸດ, ພຽງແຕ່ຟັງເທົ່ານັ້ນ ເຈົ້າຈະບັນລຸຄວາມປາດຖະໜາທັງປວງ».
Verse 30
सर्वभूतात्मभूतस्य हरस्यामिततेजस: । अष्टोत्तरसहस्रं तु नाम्नां शर्वस्य मे शूणु । यच्छुत्वा मनुजव्याप्र सर्वान् कामानवाप्स्यसि
ວາຍຸກ່າວວ່າ: «ໂອ ເສືອໃນບັນດາມະນຸດ, ຈົ່ງຟັງຈາກຂ້າ ນາມ 1008 ປະການ ຂອງພຣະສາຣະວະ (Śarva)—ພຣະຫະຣະ (Hara) ຜູ້ມີລັດສະໝີອັນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້, ຜູ້ໄດ້ເປັນອາດຕະຂອງສັດທັງປວງ. ພຽງແຕ່ຟັງນາມເຫຼົ່ານັ້ນ ເຈົ້າຈະໄດ້ຮັບເປົ້າໝາຍທີ່ເຈົ້າປາດຖະໜາທັງປວງ».
Verse 31
स्थिर: स्थाणु: प्रभुर्भीम: प्रवरो वरदो वर: । सर्वात्मा सर्वविख्यात: सर्व: सर्वकरो भव:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ໝັ້ນຄົງ, ບໍ່ໄຫວຫວັ່ນ, ເປັນສະຖານຸອັນບໍ່ເຄື່ອນ; ເປັນພຣະເຈົ້າຜູ້ເປັນໃຫຍ່. ພຣະອົງນ່າຢ້ານເພາະເປັນຜູ້ນຳການທຳລາຍ (ສັງຫານ). ເປັນຜູ້ປະເສີດສຸດ, ຜູ້ປະທານພອນ, ຜູ້ສູງສຸດ ແລະ ຄວນແກ່ການເລືອກ. ພຣະອົງແມ່ນອາດຕະພາຍໃນຂອງສັດທັງປວງ, ມີຊື່ສຽງທົ່ວທຸກທີ່; ພຣະອົງແມ່ນ “ທັງໝົດ” ຜູ້ແຜ່ຊຶມເປັນຈັກກະວານ; ເປັນຜູ້ສ້າງສິ່ງທັງປວງ; ແລະ ພຣະອົງແມ່ນ “ພະວະ” ແຫຼ່ງກຳເນີດທີ່ສັດທັງປວງເກີດອອກມາ».
Verse 32
जटी चर्मी शिखण्डी च सर्वाड्र: सर्वभावन: । हरश्न हरिणाक्षश्न सर्वभूतहर: प्रभु:
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນຕະປະສີຜູ້ມີຜົມຈັດເປັນຊ່ອງ (ຈະຕີ), ນຸ່ງຫຸ້ມດ້ວຍໜັງສັດ, ແລະມີຊິຄາເປັນຍອດ. ພຣະອົງຊຸ່ມຊື່ນຢູ່ເສມອື່ນ (ດ້ວຍນ້ຳອະພິເສກອັນສັກສິດ) ແລະເປັນຜູ້ຫຼ້ຽງດູສາກົນ. ພຣະອົງຮັບແລະບໍລິໂພກທັງຂອງບູຊາແດ່ຮະຣະ (ສິວະ) ແລະຂອງບູຊາແດ່ຮະຣິ (ວິສນຸ). ພຣະອົງແມ່ນພຣະເຈົ້າຜູ້ເປັນໃຫຍ່ ຜູ້ດຶງຄືນສັດທັງປວງໃນການສິ້ນການ».
Verse 33
१३ जटी--जटाधारी, १४ चर्मी--व्याप्रचर्म धारण करनेवाले, १५ शिखण्डी-- शिखाधारी, १६ सर्वाज्र:--सम्पूर्ण अंगोंसे सम्पन्न, १७ सर्वभावन:--सबके उत्पादक, १८ हरः--पापहारी, १९ हरिणाक्ष:--मृगके समान विशाल नेत्रवाले, २० सर्वभूतहर:-- सम्पूर्ण भूतोंका संहार करनेवाले, २१ प्रभु:--स्वामी ।।
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນທັງທາງແຫ່ງການກະທຳໃນໂລກ (ປະວັດຕິ) ແລະທາງແຫ່ງການຖອນຕົນ (ນິວັດຕິ). ພຣະອົງມີວິໄນ, ນິລັນດອນ, ແລະບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກສະຖິດຢູ່ປ່າຊ້າ, ເຄື່ອນໄຫວໃນຟ້າ ແລະເດີນຢູ່ເທິງດິນດ້ວຍ, ພ້ອມທັງລົງໂທດຜູ້ດຳລົງຊີວິດໃນບາບ.»
Verse 34
अभिवाद्यो महाकर्मा तपस्वी भूतभावन: । उन्मत्तवेषप्रच्छन्न: सर्वलोकप्रजापति:
«ພຣະອົງຄວນແກ່ການກ່າວນົບນ້ອມ; ເປັນຜູ້ກະທຳການໃຫຍ່, ມັ່ນຄົງໃນຕະປະ. ເປັນຜູ້ໃຫ້ກຳເນີດ ແລະຜູ້ຄ້ຳຈຸນສັດທັງປວງ; ຊ່ອນພຣະອົງໄວ້ພາຍໃຕ້ຮູບລັກຂອງຄົນບ້າ, ແລະເປັນຜູ້ປົກປ້ອງປະຊາຊົນໃນທຸກໂລກ.»
Verse 35
महारूपो महाकायो वृषरूपो महायशा: । महात्मा सर्वभूतात्मा विश्वरूपो महाहनु:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງມີຮູບອັນໃຫຍ່ຫຼວງ ແລະກາຍອັນມະຫາອະລັງການ; ເປັນຮູບແຫ່ງພະວົວ—ແມ່ນທຳມະເອງ—ແລະມີກຽດສັກສີອັນໃຫຍ່. ເປັນຜູ້ມີຈິດໃຈຍິ່ງໃຫຍ່, ເປັນອາດຕະພາຍໃນຂອງສັດທັງປວງ; ຈັກກະວານທັງໝົດແມ່ນຮູບຂອງພຣະອົງ, ແລະຄາງຂອງພຣະອົງກໍຍິ່ງໃຫຍ່.»
Verse 36
लोकपालोडन््तर्तितात्मा प्रसादो हयगर्दभि: । पवित्र च महांश्नैव नियमो नियमाश्रित:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ປົກປ້ອງໂລກທັງປວງ ເຄື່ອນໄຫວໃນຮູບອັນລີບລັບມອງບໍ່ເຫັນ ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມເມດຕາອ່ອນໂຍນແລະຄວາມສະຫງົບ. ພຣະອົງປະທັບລົດທີ່ຜູກດ້ວຍມ້າແລະລາ. ພຣະອົງບໍລິສຸດ ແລະນ່າບູຊາຢ່າງຍິ່ງ; ຜູ້ຄົນຈະເຂົ້າເຖິງໄດ້ໂດຍການຮັກສາວິໄນເຊັ່ນ ຄວາມສະອາດ ແລະຄວາມພໍໃຈ ແລະພຣະອົງເອງແມ່ນທີ່ພຶ່ງພາ ແລະທີ່ອາໄສຂອງວິໄນເຫຼົ່ານັ້ນ».
Verse 37
सर्वकर्मा स्वयम्भूत आदिरादिकरो निधि: । सहस्राक्षो विशालाक्ष: सोमो नक्षत्रसाधक:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ກະທຳກິດທັງປວງ ເປັນຜູ້ເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຕົນເອງ ແລະສຳເລັດພ້ອມຢູ່ເສມອ. ເປັນປະຖົມກຳເນີດ ເປັນຜູ້ນຳເອົາມູນຮາກແຫ່ງປະຖົມການໃຫ້ປາກົດ ແລະເປັນຄັງອຳນາດອັນບໍ່ຮູ້ຈົບ. ພຣະອົງມີພັນດວງຕາ ແລະດວງຕາກວ້າງໃຫຍ່; ພຣະອົງແມ່ນໂສມະ—ມີຮູບເປັນດວງຈັນ—ແລະເປັນຜູ້ຄ້ຳຈຸນ ແລະຈັດລະບຽບດາວນັກຂັດທັງປວງ».
Verse 38
चन्द्र: सूर्य: शनि: केतुर्ग्रहो ग्रहपतिर्वर: । अत्रिरत््या नमस्कर्ता मृगबाणार्पणो$नघ:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «(ພຣະອົງແມ່ນ) ດວງຈັນ, ດວງອາທິດ, ຊະນິ (ສາຕູນ) ແລະ ເກຕຸ; ແມ່ນ ‘ຄຣະຫະ’ ຄື ຣາຫຸ ຜູ້ເຮັດໃຫ້ເກີດຄຣາສ; ເປັນຈອມແລະຜູ້ພິທັກຂອງດາວເຄາະທັງປວງ, ຜູ້ຄວນແກ່ການເລືອກບູຊາທີ່ສຸດ. (ພຣະອົງແມ່ນ) ອະຕຣິ ໃນຮູບຂອງລະສີອະຕຣິ; ເປັນຜູ້ຖວາຍນະມັດສະການແກ່ ອະຕຣິຍາ (ອະນະສູຍາ ພັນລະຍາຂອງອະຕຣິ) ໃນຮູບຂອງ ດຸຣວາສາ; ແລະເປັນຜູ້ບໍ່ມີບາບ ຜູ້ຍິງລູກສອນໃສ່ພິທີບູຊາເມື່ອຮູບກວາງປາກົດ».
Verse 39
महातपा घोरतपा अदीनो दीनसाधक: । संवत्सरकरो मन्त्र: प्रमाणं परमं तप:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນຕະປະສະວີອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ມີຕະປະອັນນ່າຢຳເກງ—ສູງສົ່ງ ບໍ່ຄັບແຄບ—ເປັນຜູ້ສຳເລັດຄວາມປາຖະໜາໃຫ້ແກ່ຜູ້ທຸກຍາກທີ່ເຂົ້າມາພຶ່ງພາ. ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ສ້າງປີ, ແມ່ນຮູບແຫ່ງມັນຕຣະ (ເຊັ່ນ ໂອມ), ແມ່ນມາດຕະຖານແຫ່ງອຳນາດອັນຖືກຕ້ອງ, ແລະແມ່ນຕະປະອັນສູງສຸດເອງ».
Verse 40
योगी योज्यो महाबीजो महारेता महाबल: । सुवर्णरिता: सर्वज्ञ: सुबीजो बीजवाहन:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນໂຍຄີແທ້ ແມ່ນຜູ້ຄວນແກ່ການຜູກເຂົ້າ (ເປັນທີ່ພຶ່ງຂອງໃຈ) ແມ່ນເມັດພັນອັນຍິ່ງ—ແຫຼ່ງເຫດປັດໃຈອັນກວ້າງໃຫຍ່; ມີພະລັງກຳເນີດອັນແຮງກ້າ ແລະກຳລັງອັນຍິ່ງໃຫຍ່. ເມັດພັນຂອງພຣະອົງເປັນສີທອງດັ່ງໄຟ; ພຣະອົງຮູ້ທຸກສິ່ງ; ພຣະອົງແມ່ນເມັດພັນອັນດີເອງ ແລະເປັນຜູ້ຖືພາເມັດພັນ—ອຸ້ມຊູ້ໃນສັດທັງຫຼາຍເມັດແຫ່ງສັນສະການ (saṃskāra) ອັນລີບລັບ ທີ່ຈະສຸກງອກເປັນຊີວິດຂອງເຂົາເຈົ້າ».
Verse 41
दशबाहुस्त्वनिमिषो नीलकण्ठ उमापतिः । विश्वरूप: स्वयं श्रेष्ठी बलवीरोडबलो गण:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງມີແຂນສິບ ແລະບໍ່ກະພິບຕາ; ພຣະນີລະກັນຖະ ຜູ້ເປັນສະຫມີຂອງພຣະນາງອຸມາ. ພຣະອົງມີຮູບຮ່າງຄອບຄຸມສາກົນ ສູງສຸດໂດຍຕົນເອງ ກ້າຫານດ້ວຍພະລັງ—ແຕ່ກໍເປັນ ‘ຫມູ່ຂອງຜູ້ອ່ອນແອ’ ເປັນທີ່ພຶ່ງ ແລະແຮງຮ່ວມຂອງຜູ້ທີ່ບໍ່ມີແຮງດ້ວຍຕົນ»។
Verse 42
गणकर्ता गणपतिर्दिग्वासा: काम एव च | मन्त्रवित् परमो मन्त्र: सर्वभावकरो हर:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງເປັນຜູ້ຈັດຕັ້ງຫມູ່ຄະນະ (gaṇa), ເປັນຄະນະປະຕິ—ເຈົ້າແຫ່ງຄະນະ; ເປັນຜູ້ນຸ່ງຟ້າ (digambara); ແລະແທ້ຈິງແມ່ນ ‘ກາມະ’ ຜູ້ນ່າປາຖະໜາ. ພຣະອົງເປັນຜູ້ຮູ້ມັນຕຣາ, ເປັນມັນຕຣາສູງສຸດເອງ; ເປັນຜູ້ກໍ່ເກີດສັດທັງປວງ ແລະສະພາວະທັງຫມົດ; ແລະ ‘ຮະຣະ’ ຜູ້ກໍາຈັດຄວາມໂສກ.»
Verse 43
कमण्डलुधरो धन्वी बाणहस्त: कपालवान् । अशनी शतघ्नी खड्गी पट्टिशी चायुधी महान्
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງປາກົດເປັນນັກຮົບຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະສູງສຸດ: ຖືກະມັນດະລຸ (ຄົວນ້ໍາ), ຖືຄັນທະນູ ແລະຖືລູກສອນ; ຖືຖ້ວຍກະໂຫຼກ, ຖືສາຍຟ້າ (ວັດຊະຣະ) ແລະ ສະຕະຄະນີ; ຖືດາບ ແລະ ປັດຕິສະ; ແລະຍັງຖືອາວຸດປະຈໍາຂອງພຣະອົງ ຄື ຕຣິສູນ (ສາມງ່າມ).»
Verse 44
खुवहस्त: सुरूपश्न तेजस्तेजस्करो निधि: । उष्णीषी च सुवकत्रश्न उदग्रो विनतस्तथा
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງເປັນຜູ້ຖື ‘ຄູວາ’ ໃນມື; ມີຮູບງາມ; ສ່ອງສະຫວ່າງ ແລະເປັນຄັງທີ່ເພີ່ມພູນຄວາມສະຫວ່າງໃຫ້ແກ່ຜູ້ສັດທາ. ພຣະອົງສວມຜ້າພັນສີສະ (uṣṇīṣa); ໃບໜ້າງາມ; ສູງສົ່ງ ແລະມີພະລັງ; ແຕ່ກໍອ່ອນນ້ອມ ແລະສຸພາບ.»
Verse 45
दीर्घश्व हरिकेशश्व सुतीर्थ: कृष्ण एव च | शृगालरूप: सिद्धार्थो मुण्ड: सर्वशुभड़कर:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງຖືກຮູ້ຈັກດ້ວຍນາມຫຼາຍ—ດີຣຄະສະວະ (Dīrghaśva), ຮະຣິເກສະ (Harikeśa), ສຸຕີຣຖະ (Sutīrtha), ແລະ ກຣິສນະ (Kṛṣṇa). ພຣະອົງຍັງຮັບຮູບເປັນຫມາປ່າ (jackal) ເປັນສິດທາຣຖະ—ຜູ້ທີ່ຈຸດປະສົງທຸກຢ່າງສໍາເລັດ; ເປັນມຸນດະ—ນັກບວດຫົວໂກນ; ແລະເປັນ ສະຣະວະສຸພະງກະຣະ—ຜູ້ນໍາມົງຄຸນແກ່ສັດທັງປວງ.»
Verse 46
अजश्च बहुरूपश्च गन्धधारी कपर्द्यपि । ऊर्ध्वरेता ऊर्ध्वलिड्र ऊर्ध्शायी नभःस्थल:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ບໍ່ເກີດ ແລະມີຮູບຫຼາຍປະການ; ຜູ້ຖືກິ່ນຫອມ; ແລະຜູ້ມີຜົມຊົງຊະຕາ. ພະລັງຊີວິດຂອງພຣະອົງມຸ່ງຂຶ້ນເທິງ; ພຣະອົງເຄື່ອນໄຫວ ແລະສະຖິດຢູ່ໃນສະພາບອັນສູງສົ່ງ; ແລະພຣະອົງພັກຢູ່ໃນຫ້ອງຟ້າອັນກວ້າງໃຫຍ່.»
Verse 47
१३३ अज:ः--अजन्मा, १३४ बहुरूप:--बहुत-से रूप धारण करनेवाले, १३५ गन्धधारी--कुंकुम और कस्तूरी आदि सुगन्धित पदार्थ धारण करनेवाले, १३६ कपर्दी-- जटाजूटधारी, १३७ ऊर्ध्वरेता:--अखण्डित ब्रह्मचर्यवाले, १३८ ऊर्ध्वलिजड्ा:--, १३९ ऊर्ध्वशायी--आकाशमें शयन करनेवाले, १४० नभ: स्थलः--आकाश जिनका वासस्थान है वे ।।
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ບໍ່ເກີດ ແລະມີຮູບຫຼາຍ; ຜູ້ຖືກິ່ນຫອມ (ດັ່ງນ້ຳຫອມບູຊາ); ຜູ້ມີຜົມຊົງຊະຕາ. ພະລັງຊີວິດຂອງພຣະອົງຖືກຍົກໄວ້ເທິງ—ໝັ້ນຄົງໃນພຣະພົມຈັນທີ່ບໍ່ຂາດ; ສັນຍາລັກຂອງພຣະອົງຖືກຍົກຂຶ້ນ; ພຣະອົງນອນຢູ່ເທິງ ດັ່ງພັກຢູ່ໃນຟ້າ; ແລະຟ້າອັນໂລ່ງກວ້າງແມ່ນທີ່ພຳນັກ. ພຣະອົງມີຊະຕາສາມກອງ, ນຸ່ງເຄື່ອງເປືອກໄມ້; ເປັນຣຸດຣະ ຜູ້ຂັບໄລ່ຄວາມທຸກ; ເປັນຈອມທັບແຫ່ງຫມູ່ພົນ, ສະຖິດທົ່ວທຸກແຫ່ງ; ເຄື່ອນໄຫວທັງກາງວັນ ແລະກາງຄືນ; ເດືອດດານໃນຄວາມໂກດຕໍ່ຄວາມອະທຳ ແຕ່ສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍລັດສະໝີອັນງາມສົດ.»
Verse 48
गजहा दैत्यहा कालो लोकधाता गुणाकर: । सिंहशार्दूलरूपश्न आर्द्रचर्माम्बरावृत:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ສັງຫານສັດຕູຮູບຊ້າງ, ຜູ້ທຳລາຍພວກໄດຕະ; ພຣະອົງແມ່ນ ‘ເວລາ’ ເອງ. ພຣະອົງຄ້ຳຈຸນ ແລະຫຼ້ຽງດູໂລກທັງປວງ, ເປັນຄັງແຫ່ງຄຸນຄ່າອັນດີ. ດ້ວຍການຮັບຮູບສິງ ແລະເສືອ, ພຣະອົງນຸ່ງຜ້າທີ່ເຮັດຈາກໜັງຊ້າງອະສູນທີ່ຍັງຊຸ່ມຢູ່.»
Verse 49
कालयोगी महानाद: सर्वकामश्नतुष्पथ: । निशाचर: प्रेतचारी भूतचारी महेश्वर:
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງວິນັຍຂອງເວລາ, ຜູ້ມີສຽງອັນຍິ່ງໃຫຍ່. ພຣະອົງເປັນຜູ້ກິນກົດກືນຄວາມປາຖະໜາທັງປວງ, ແລະເປັນຜູ້ທີ່ເສັ້ນທາງຂອງພຣະອົງຍາກຈະໃຫ້ພໍໃຈ. ພຣະອົງເຄື່ອນໄຫວໃນກາງຄືນ, ທ່ອງໄປທ່າມກາງຜູ້ລ່ວງລັບ, ແລະເຄື່ອນໄຫວທ່າມກາງວິນຍານ—ພຣະອົງແມ່ນມະເຫສະວະຣະ, ຈອມເຈົ້າອັນຍິ່ງໃຫຍ່.»
Verse 50
२१५७ कालयोगी--कालको भी योगबलसे जीतनेवाले
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນກາລະໂຍຄີ—ຜູ້ຊະນະເວລາດ້ວຍພະລັງໂຍຄະ—ແລະເປັນຜູ້ມີສຽງອັນຍິ່ງໃຫຍ່. ພຣະອົງພ້ອມດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາທັງປວງ, ແລະມີສີ່ເສັ້ນທາງເພື່ອເຂົ້າເຖິງພຣະອົງ—ໂຍຄະແຫ່ງປັນຍາ, ໂຍຄະແຫ່ງພັກຕິ, ໂຍຄະແຫ່ງກຳ, ແລະອັດຖາງກະໂຍຄະ. ພຣະອົງເຄື່ອນໄຫວໃນກາງຄືນ, ທ່ອງໄປກັບພຣີດ, ແລະທ່ອງໄປກັບພູດ—ພຣະອົງແມ່ນມະເຫສະວະຣະ, ຍິ່ງໃຫຍ່ກວ່າເຈົ້າໂລກທັງຫຼາຍ. ພຣະອົງເປັນຫຼາຍໄດ້ແມ່ນແຕ່ເປັນອົງດຽວ, ແລະຄ້ຳຈຸນຮູບຫຼາຍກັບສັດຫຼາຍ. ພຣະອົງແມ່ນສະວັຣພານຸ; ພຣະອົງຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້, ແລະເປັນເປົ້າໝາຍສູງສຸດທີ່ຜູ້ມີສັດທາ ແລະວິນຍານຜູ້ພົ້ນທຸກຈະເຂົ້າເຖິງ. ພຣະອົງຮັກການຟ້ອນ—ນັກຟ້ອນນິລັນດອນ—ຜູ້ທັງຟ້ອນເອງ ແລະເຮັດໃຫ້ຜູ້ອື່ນຟ້ອນ, ແລະຄວາມເມດຕາຂອງພຣະອົງແຜ່ໄປຫາທຸກຜູ້.»
Verse 51
घोरो महातपा: पाशो नित्यो गिरिरुहो नभ: । सहस््रहस्तो विजयो व्यवसायो ह्ातन्द्रित:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງມີພາບລັກສະນະນ່າຢ້ານ ແລະມີຕະປະອັນຍິ່ງໃຫຍ່; ພຣະອົງຜູກມວນສັດທັງຫຼາຍດ້ວຍບ່ວງແຫ່ງອຳນາດຂອງພຣະອົງ. ພຣະອົງເປັນນິລັນດອນ, ສະຖິດເທິງພູ (ຜູ້ຢູ່ເຂົາໄກລາດ) ແລະກວ້າງໃຫຍ່ດັ່ງຟ້າ. ມີພະຫັດນັບພັນ ພຣະອົງເປັນຜູ້ຊະນະ—ແນ່ວແນ່ໃນປະສົງ ແລະປາສຈາກຄວາມເກຍດຄ້ານ».
Verse 52
अधर्षणो धर्षणात्मा यज्ञहा कामनाशक: । दक्षयागापहारी च सुसहो मध्यमस्तथा
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງເປັນຜູ້ບໍ່ອາດຖືກລຸກລານ ແຕ່ກໍເປັນພະລັງທີ່ກົດຂີ່ຜູ້ອື່ນ; ຜູ້ທຳລາຍພິທີຍັດຂອງທັກສະ ແລະຜູ້ທຳລາຍກາມະ (ເທວະແຫ່ງຄວາມໃຄ່). ພຣະອົງຍັງເປັນຜູ້ທີ່ເອົາໄປ ຫຼືກໍ່ກວນພິທີບູຊາຂອງທັກສະ—ແຕ່ພຣະອົງກໍອົດທົນຢ່າງສູງສຸດ ແລະຢືນຢູ່ເປັນຜູ້ກາງອັນສົມດຸນ».
Verse 53
तेजो5पहारी बलहा मुदितो<र्थोडजितोडवर: । गम्भीरघोषो गम्भीरो गम्भीरबलवाहन:
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງເປັນຜູ້ຊິງເອົາລັດສະໝີຂອງຜູ້ອື່ນໄດ້; ເປັນຜູ້ສັງຫານອະສຸຣະຊື່ ບະລະ; ເປັນຮູບແຫ່ງຄວາມປິຕິ ແລະແກ່ນແທ້ແຫ່ງຄວາມໝາຍ. ບໍ່ອາດຖືກພິຊິດ ແລະບໍ່ມີໃຜເຫນືອກວ່າພຣະອົງ. ສຽງຄຳຮ້ອງຂອງພຣະອົງນັ້ນລຶກ, ພຣະຈິດພຣະໃຈກໍລຶກ, ແລະພາຫະນະຂອງພຣະອົງຮັບພະລັງອັນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້».
Verse 54
न्यग्रोधरूपो न्यग्रोधो वृक्षकर्णस्थितिर्वि भु: । सुतीक्ष्णदशनश्वैव महाकायो महानन:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງປາກົດໃນຮູບຂອງຕົ້ນໄຊ (ບັນຍັນ); ພຣະອົງພັກຢູ່ໃກ້ຕົ້ນໄຊ; ພຣະອົງສະຖິດຢູ່ເທິງໃບໄຊ; ພຣະອົງແມ່ນອົງຜູ້ສະຖິດທົ່ວທຸກແຫ່ງ. ພຣະອົງມີແຂ້ວແຫຼມຄົມຢ່າງຍິ່ງ; ມີກາຍໃຫຍ່ ແລະປາກກວ້າງໃຫຍ່.»
Verse 55
विष्वक्सेनो हरिर्यज्ञ: संयुगापीडवाहन: । तीक्ष्णतापश्न हर्यश्वः सहाय: कर्मकालवित्
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນ ວິສະວັກເສນະ ຜູ້ຂັບໄລ່ກອງທັບອະສຸຣະໃຫ້ແຕກກະຈາຍໄປທຸກທິດ; ແມ່ນ ຫະຣິ ຜູ້ກຳຈັດຄວາມທຸກທ້ອນ; ແມ່ນ ຍັດຍະ ອັນເປັນຮູບແຫ່ງການບູຊາ. ພຣະອົງມີພາຫະນະທີ່ບໍ່ຖືກບີບຄັ້ນ ແມ່ນແຕ່ໃນຄວາມອຶດອັດແຫ່ງສົງຄາມ; ເປັນ “ຄວາມຮ້ອນຄົມ” ດັ່ງຕາເວັນອັນທົນບໍ່ໄດ້; ແມ່ນ ຫະຣະຍະສະວະ ຜູ້ມີມ້າສີຂຽວເປັນພາຫະ; ເປັນມິດ ແລະຜູ້ຊ່ວຍເຫຼືອແກ່ສັດມີຊີວິດທັງປວງ; ແລະເປັນຜູ້ຮູ້ເວລາອັນຄວນແກ່ການກະທຳ.»
Verse 56
विष्णुप्रसादितो यज्ञ: समुद्रो वडवामुख: । हुताशनसहायश्च प्रशान्तात्मा हुताशन:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ຍັດຍະ (ພິທີບູຊາ), ມະຫາສະມຸດ, ໄຟໃຕ້ທະເລຮູບໜ້າມ້າ (ວະດະວາມຸຂ), ລົມຜູ້ເປັນເພື່ອນແລະຜູ້ຊ່ວຍເຫຼືອຂອງໄຟ, ແລະໄຟເອງ—ທຸກຢ່າງລ້ວນຖືກຄ້ຳຈຸນ ແລະເຮັດໃຫ້ສຳເລັດຜົນໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງພຣະວິສນຸ ໃນສະພາບອັນສະຫງົບ»។
Verse 57
उग्रतेजा महातेजा जन्यो विजयकालवित् | ज्योतिषामयनं सिद्धि: सर्वविग्रह एव च
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງມີລັດສະຫມີອັນດຸຮ້າຍ ແລະສະຫງ່າງາມອັນຍິ່ງໃຫຍ່; ເປັນຜູ້ໃຫ້ກຳເນີດແກ່ສັດທັງປວງ ແລະເປັນຜູ້ຮູ້ເວລາອັນຄວນແກ່ໄຊຊະນະ. ພຣະອົງແມ່ນເສັ້ນທາງ ແລະທີ່ພັກພິງຂອງດວງແສງທັງຫຼາຍ, ເປັນຮ່າງແຫ່ງຄວາມສຳເລັດ, ແລະແທ້ຈິງແມ່ນຜູ້ທີ່ຮວບຮວມຮູບທັງປວງໄວ້ໃນພຣະອົງ»។
Verse 58
शिखी मुण्डी जटी ज्वाली मूर्तिजो मूर्द्धनो बली । वेणवी पणवी ताली खली कालकटंकट:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງເປັນຜູ້ມັດຜົມເປັນຈຸກ, ເປັນຜູ້ໂກນສີສະ, ເປັນຜູ້ມີຜົມຈະຕາ, ແລະເປັນຜູ້ລຸກໂຊດດ້ວຍໄຟສັກສິດ; ພຣະອົງປາກົດເປັນຮ່າງກາຍ ແລະຄວນໃຫ້ພິຈາລະນາຢູ່ທີ່ຍອດສີສະ (ສູນຈິດສູງສຸດ); ພຣະອົງມີພະລັງອັນແຂງກ້າ. ພຣະອົງເປັນຜູ້ເປົ່າຂຸ່ຍ, ຜູ້ຕີກອງ, ແລະຜູ້ຮັກສາຈັງຫວະ; ເປັນເຈົ້າແຫ່ງລານນວດເຂົ້າ, ແລະເປັນຜູ້ປົກຄຸມແມ່ນແຕ່ອຳນາດແຫ່ງຄວາມຕາຍ (ຍະມະ)»។
Verse 59
नक्षत्रविग्रहमतिर्गुणबुद्धिर्लयो 5गम: । प्रजापतिर्विश्वबाहुर्विभाग: सर्वगो5मुख:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງເປັນຜູ້ຮູ້ການເຄື່ອນໄຫວ ແລະຮູບຮ່າງຈັດວາງຂອງດາວ, ດາວເຄາະ, ແລະດວງແສງທັງຫຼາຍ; ເປັນຜູ້ທີ່ປັນຍາຂອງພຣະອົງເຂົ້າໃຈຄຸນະ (guṇa); ເປັນພື້ນຖານທີ່ທຸກສິ່ງລະລາຍລົງໃນຍາມມະຫາປະລະຍະ; ແຕ່ກໍຍັງເປັນຜູ້ຢາກຮູ້ບໍ່ຖືກ. ພຣະອົງແມ່ນປຣະຈາປະຕິ—ເຈົ້າແຫ່ງສັດທັງປວງ; ຜູ້ທີ່ແຂນຂອງພຣະອົງແຜ່ໄປທົ່ວ; ຫຼັກການແຫ່ງການແບ່ງແຍກແລະລະບຽບ; ຜູ້ສະຖິດທົ່ວທຸກແຫ່ງ; ແລະຜູ້ບໍ່ມີໃບໜ້າ—ເກີນກວ່າຮູບຈຳກັດທັງປວງ»។
Verse 60
विमोचन: सुसरणो हिरण्यकवचोद्धव: । मेढ्रजो बलचारी च महीचारी ख्रुतस्तथा
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «(ພຣະອົງແມ່ນ) ວິໂມຈະນະ—ຜູ້ປົດປ່ອຍ; ສຸສະຣະນະ—ທີ່ພຶ່ງອັນປະເສີດ; ຮິຣັນຍະກະວະຈົດທະວະ—ແຫຼ່ງກຳເນີດທີ່ຈາກນັ້ນຫຼັກການອັນຫຸ້ມກອບດ້ວຍຄຳເກີດຂຶ້ນ; ເມດຣະຈະ; ບະລະຈາຣີ—ຜູ້ເຄື່ອນໄຫວແລະແຜ່ກຳລັງ; ມະຫີຈາຣີ—ຜູ້ທ່ອງໄປທົ່ວພື້ນພິພົບ; ແລະ ຄຣຸຕະ—ຜູ້ສະຖິດທົ່ວທຸກແຫ່ງ»។
Verse 61
सर्वतूर्यनिनादी च सर्वातोद्यपरिग्रह: । व्यालरूपो गुहावासी गुहो माली तरड्रवित्
ພຣະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ກ້ອງກັງວານດ້ວຍສຽງແຕຣແລະກອງທຸກຊະນິດ, ແມ່ນຜູ້ຮວບຮວມສັບພະດົນຕີທັງປວງໄວ້ໃນພຣະອົງ. ພຣະອົງປາກົດເປັນຮູບນາກໃຫຍ່ ແຕ່ພັກອາໄສຢ່າງລັບໆໃນຖໍ້າ (ແຫ່ງດວງໃຈ). ພຣະອົງແມ່ນ “ກຸຫາ”—ສະກັນດະເອງ—ຜູ້ສວມພວງມາລາ ແລະເປັນຜູ້ຮູ້-ພະຍານຕໍ່ຄື້ນຄວາມປັ່ນປ່ວນແຫ່ງຊີວິດມີຮ່າງກາຍ ເຊັ່ນ ຄວາມຫິວແລະຄວາມກະຫາຍ.»
Verse 62
त्रिदशस्त्रिकालधृक् कर्मसर्वबन्धविमोचन: । बन्धनस्त्वसुरेन्द्राणां युधि शत्रुविनाशन:
ພຣະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ຄ້ຳຈຸນສະພາບສາມປະການຂອງຊີວິດມີຮ່າງກາຍ—ເກີດ, ດຳລົງ, ແລະດັບສູນ; ແມ່ນຜູ້ຖືຄອງການເວລາສາມ—ອະດີດ, ປັດຈຸບັນ, ອະນາຄົດ; ແມ່ນຜູ້ປົດປ່ອຍທີ່ຕັດຂາດພັນທະທັງປວງທີ່ເກີດຈາກກຳ. ແຕ່ສຳລັບຈອມອະສຸຣະ ພຣະອົງກັບເປັນຜູ້ຜູກມັດ; ແລະໃນສົງຄາມ ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ທຳລາຍສັດຕູ. ດັ່ງນັ້ນ ພະລັງທິບດຽວກັນທີ່ປົດຄົນດີອອກຈາກໂຊ່ກຳ ກໍຍັງຜູກມັດຜູ້ອວດອົງ ແລະລົ້ມລ້າງກຳລັງປະປັກເມື່ອຕ້ອງປົກປ້ອງທຳມະ.»
Verse 63
सांख्यप्रसादो दुर्वासा: सर्वसाधुनिषेवित: । प्रस्कन्दनो विभागज्ञो5तुल्यो यज्ञविभागवित्
ພຣະວາຍຸກ່າວວ່າ: «ທຸຣວາສາ—ຜູ້ມີໃຈປິຕິຍິນດີດ້ວຍປັນຍາສາງຂະຍະອັນແຍກແຍະອາດຕະມາແລະອະນາດຕະ—ເປັນຜູ້ທີ່ບັນດາສາທຸທັງປວງເຄົາລົບບຳເລີງ; ຜູ້ສາມາດເຮັດໃຫ້ແມ່ນແຕ່ຜູ້ໃຫຍ່ຫຼຸດຈາກຕຳແໜ່ງ; ຜູ້ຮູ້ການແບ່ງສັນກຳຂອງສັດທັງຫຼາຍແລະຜົນຂອງມັນຢ່າງຖືກທຳ; ຜູ້ຫາຜູ້ເທົ່າບໍ່ໄດ້; ແລະຜູ້ຊຳນານໃນການແບ່ງສ່ວນເຄື່ອງບູຊາໃນພິທີຍັດ.»
Verse 64
सर्ववास: सर्वचारी दुर्वासा वासवो5मर: । हैमो हेमकरो<यज्ञ: सर्वधारी धरोत्तम:
ພຣະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ຢູ່ອາໄສທຸກແຫ່ງ ແລະຜູ້ທ່ອງໄປທຸກທິດ; ‘ທຸຣວາສາ’—ກວ້າງໃຫຍ່ໄຮ້ຂອບເຂດ ຈົນບໍ່ມີສິ່ງໃດຈະປົກຄຸມຫຼືກັກໄວ້ໄດ້ທັງໝົດ; ‘ວາສະວະ’—ມີອຳນາດແຫ່ງອິນທຣະ; ແລະ ‘ອະມະຣະ’—ຜູ້ບໍ່ສູນສະລາຍ. ພຣະອົງແມ່ນ ‘ໄຮມາ’ ດັ່ງມວນຫິມະແຫ່ງຫິມາລະຍະ; ‘ເຮມະກະຣະ’ ຜູ້ກໍ່ເກີດຄຳ; ‘ອະຍັດ’ ຜູ້ຢູ່ເຫນືອການກະທຳພິທີ; ‘ສັບພະທາຣີ’ ຜູ້ຄ້ຳຈຸນທຸກສິ່ງ; ແລະ ‘ທະໂຣຕະມະ’ ຜູ້ຄ້ຳຈຸນສູງສຸດ ຜູ້ພະຍຸງຈັກກະວານທັງປວງ.»
Verse 65
लोहिताक्षो महाक्षश्न विजयाक्षो विशारद: । संग्रहो निग्रह: कर्ता सर्पचीरनिवासन:
ພຣະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງມີດວງຕາແດງ ແລະດວງຕາໃຫຍ່; ສາຍຕາຂອງພຣະອົງນຳໄປສູ່ໄຊຊະນະ ແລະພຣະອົງເປັນຜູ້ຮູ້ທັນ. ພຣະອົງຮວບຮວມແລະຄ້ຳຈຸນ; ພຣະອົງຂັດຂວາງແລະວາງວິໄນ; ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ກະທຳ ແລະແຫຼ່ງກຳເນີດແຫ່ງການກະທຳທັງປວງ; ແລະພຣະອົງພັກອາໄສໂດຍນຸ່ງຫົ່ມເຄື່ອງນຸ່ງຈາກໜັງນາກ.»
Verse 66
मुख्यो<मुख्यश्न देहश्व॒ काहलि: सर्वकामद: । सर्वकालप्रसादश्न॒ सुबलो बलरूपधृक्
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ສູງສຸດ ແລະເກີນກວ່ານັ້ນບໍ່ມີຜູ້ໃດສູງກວ່າ; ພຣະອົງແມ່ນຄວາມເປັນກາຍອັນແທ້. ພຣະອົງແມ່ນ “ກາຫະລີ” (ຜູ້ກ່ຽວຂ້ອງກັບເຄື່ອງດົນຕີກາຫະລີ) ເປັນຜູ້ປະທານຜົນປາດຖະນາທັງປວງ. ພຣະອົງມີພຣະເມດຕາຕະຫຼອດການ ແຂງແຮງຢ່າງຍິ່ງ ແລະເປັນຖານຮອງຮັບພ້ອມການປະກົດຂອງພະລັງແລະຮູບລັກ».
Verse 67
सर्वकामवरश्रैव सर्वद: सर्वतोमुख: । आकाशनिर्विरूपश्न निपाती हवश: खग:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນຍອດເຫນືອສິ່ງທີ່ພຶງປາດຖະນາທັງປວງ, ເປັນຜູ້ປະທານທຸກສິ່ງ, ແລະເປັນຜູ້ທີ່ມີໜ້າຢູ່ທົ່ວທິດ. ດັ່ງຟ້າ, ພຣະອົງປະກົດເປັນຮູບຫຼາຍປະການນັບບໍ່ຖ້ວນ ໂດຍບໍ່ຖືກຈຳກັດໃນຮູບດຽວ. ພຣະອົງທຳໃຫ້ຄົນບາບຕົກຕ່ຳ, ບໍ່ຢູ່ໃຕ້ອຳນາດໃຜ, ແລະເຄື່ອນໄຫວຢ່າງເສຣີໃນຫວ່າງຟ້າ».
Verse 68
रौद्ररूपोंडशुरादित्यो बहुरश्मि: सुवर्चसी । वसुवेगो महावेगो मनोवेगो निशाचर:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງມີຮູບອັນດຸຮ້າຍນ່າເກງຂາມ; ເປັນລຳແສງອັນສະຫວ່າງ, ເປັນອາທິຕະ (ພະອາທິດ) ຜູ້ມີລຳແສງຫຼາຍຫຼວງ ແລະມີປະກາຍອັນງາມ. ຄວາມໄວຂອງພຣະອົງດັ່ງລົມ—ຍິ່ງກວ່າລົມອີກ—ໄວດັ່ງໃຈ, ແລະເຄື່ອນໄຫວໃນຍາມຄ່ຳຄືນ».
Verse 69
सर्ववासी श्रियावासी उपदेशकरो5डकर: । मुनिरात्मनिरालोक: सम्भग्नश्न सहस्रद:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງສະຖິດຢູ່ໃນສັດທັງປວງເປັນອາດຕະ; ແລະພຣະອົງສະຖິດຄູ່ກັບພຣະສຣີ (ລັກສະມີ). ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ໃຫ້ຄຳສອນ—ຊີ້ແນະສັດຈະແກ່ຜູ້ແສວງຫາ ແລະປະທານຄຳແນະນຳເພື່ອຄວາມພົ້ນ. ພຣະອົງພົ້ນຈາກອະຫັງການແຫ່ງ “ຂ້ອຍເປັນຜູ້ກະທຳ”, ເປັນມຸນີຜູ້ຄິດໄຕ່ຕອງ, ແລະພິຈາລະນາພາຍໃນໂດຍແຍກອອກຈາກອຸປາທິເຊັ່ນກາຍ. ພຣະອົງໄດ້ຮັບການບໍລິການແລະການສັກກາລະຢ່າງຖືກຕ້ອງ ແລະເປັນຜູ້ໃຫ້ທານເປັນພັນໆ».
Verse 70
पक्षी च पक्षरूपश्ष अतिदीप्तो विशाम्पति: । उन्मादो मदन: कामो हाश्व॒त्थोडर्थकरो यश:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນນົກ ແລະເປັນຮູບແຫ່ງສິ່ງທີ່ມີປີກທັງປວງ; ສະຫວ່າງໄສຢ່າງຍິ່ງ, ເປັນເຈົ້າແຫ່ງປະຊາ. ພຣະອົງແມ່ນຄວາມຄຸ້ມຄັ່ງຂອງຮັກ, ແມ່ນມະດະນະ (ເທວະແຫ່ງກາມ) ແລະແມ່ນກາມເອງ. ພຣະອົງແມ່ນອັດສະວັດຖະ—ຕົ້ນໄມ້ໂລກ—ແລະເປັນຜູ້ປະທານເປົ້າໝາຍໂລກິຍເຊັ່ນຊັບສິນ; ແລະພຣະອົງແມ່ນຊື່ສຽງ».
Verse 71
३३६ वामदेव:--वामदेव ऋषिस्वरूप
ວາມເທວະ—ຮູບແຫ່ງລິສີວາມເທວະ; ວາມະ—ຜູ້ຕໍ່ຕ້ານຄົນບາບ; ປຣາກ—ປະຖົມແຫ່ງທຸກສິ່ງ; ທັກສິນະ—ຜູ້ຊໍານານແລະດີງາມ; ວາມະນະ—ຜູ້ຮັບຮູບວາມະນະເພື່ອຜູກມັດບາລີ; ສິດທະໂຍຄີ—ມະຫາສິດທະເຊັ່ນ ສະນັດກຸມານ; ມະຫາລິສີ—ເຊັ່ນ ວະສິດຖະ; ສິດທາຣຖະ—ຜູ້ສົມປາດຖະນາ; ສິດທະສາທະກະ—ຜູ້ເຮັດໃຫ້ສິດທິສໍາເລັດສົມບູນ।
Verse 72
भिक्षश्व भिक्षुरूपश्न विपणो मृदुरव्यय: । महासेनो विशाखश्न षष्टिभागो गवां पति:
ວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງເປັນພິກຂຸ ແລະເປັນຜູ້ຮັບຮູບພິກຂຸ; ຢູ່ເໜືອການຄ້າແລະການຕໍ່ລອງ; ອ່ອນໂຍນໃນນິໄສ ແລະບໍ່ສູນສະລາຍ. ພຣະອົງແມ່ນມະຫາເສນ ແລະວິສາຂະ; ແມ່ນ ‘ສ່ວນທີ່ຫົກສິບ’ (ປີທີ່ແບ່ງເປັນຫົກສິບສ່ວນ); ແລະແມ່ນເຈົ້າແຫ່ງ ‘ງົວ’—ນັ່ນຄື ຜູ້ເປັນນາຍແຫ່ງອິນທຣີຍທັງຫຼາຍ.»
Verse 73
वामदेवश्न वामश्न प्राग् दक्षिणश्र॒ वामन: । सिद्धयोगी महर्षिश्न सिद्धार्थ: सिद्धसाधक:
ວາຍຸກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນວາມເທວະ ແລະວາມະ; ແມ່ນປຣາກ ແລະທັກສິນ; ແລະແມ່ນວາມະນະ. ພຣະອົງແມ່ນສິດທະໂຍຄີ ແລະມະຫາລິສີ; ແມ່ນສິດທາຣຖະ—ຜູ້ໃຫ້ສິ່ງທີ່ສະແຫວງຫາສໍາເລັດ—ແລະສິດທະສາທະກະ—ຜູ້ເຮັດໃຫ້ສິດທິສົມບູນ. ພຣະອົງແມ່ນວັຊຣະຫັດຖະ ຜູ້ຖືວັຊຣະ; ແມ່ນວິສະກັມພີ—ຜູ້ຄໍ້າຈຸນອັນກວ້າງໃຫຍ່; ແລະຈະມູສະຕັມພະນະ—ຜູ້ເຮັດໃຫ້ກອງທັບສັດຕູຊາງ. ພຣະອົງແມ່ນວຶດຕາວຶດຕະກະຣະ—ຊໍານານໃນການຈັດແລະທະລາຍຮູບຂະບວນຮົບ ແລະກັບຄືນຢ່າງບໍ່ບາດເຈັບ; ແມ່ນຕາລະ—ຄວາມເລິກອັນເປັນຖານ; ແມ່ນມະທຸ—ຄວາມຫວານແຫ່ງລະດູໃບໄມ້ຜຸດ; ແລະມະທຸກະໂລຈະນະ—ຜູ້ມີດວງຕາສີນ້ໍາເຜິ້ງ.
Verse 74
वाचस्पत्यो वाजसनो नित्यमाश्रमपूजित: । ब्रद्मचारी लोकचारी सर्वचारी विचारवित्
ວາຍຸກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນວາຈະສະປະຕິ ແລະວາຈະສະນະ—ຖືກນັບຖືບູຊາໂດຍອາສຣົມທັງຫຼາຍເປັນນິດ. ເປັນພຣະພຣົມຈາຣິນຜູ້ໝັ້ນຄົງ, ພຣະອົງທ່ອງໄປໃນທຸກໂລກ, ໄປໄດ້ທຸກທີ່, ແລະຮູ້ທັນໃນການພິຈາລະນາແຍກແຍະ.»
Verse 75
ईशान ईश्वर: कालो निशाचारी पिनाकवान् | निमित्तस्थो निमित्तं च नन्दिर्नन्दिकरो हरि:
ວາຍຸກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນອີສານະ, ພຣະເຈົ້າສູງສຸດ; ພຣະອົງແມ່ນກາລະ—ເວລາເອງ; ພຣະອົງເຄື່ອນໄຫວໃນຄືນ; ພຣະອົງຖືຄັນທະນູປິນາກະ. ພຣະອົງສະຖິດເປັນເຫດປະກອບການ ແລະເປັນເຫດນັ້ນເອງ; ພຣະອົງແມ່ນນັນທິ ແລະເປັນຜູ້ໃຫ້ຄວາມປິຕິ—ຮະຣິ, ຜູ້ກໍາຈັດບາບ.
Verse 76
३६८ ईशान:--नियन्ता, ३६९ ईश्वर:--सबके शासक, ३७० काल:--कालस्वरूप, ३७१ निशाचारी--प्रलयकालकी रातमें विचरनेवाले, ३७२ पिनाकवान्--पिनाक नामक धनुष धारण करनेवाले, ३७३ निमित्तस्थ:--अन्तर्यामी, ३७४ निमित्तम--निमित्त कारणरूप, ३७५ नन्दि:--ज्ञानसम्पत्तिरूप, ३७६ नन्दिकर:--ज्ञानरूपीसम्पत्ति देनेवाले, ३७७ हरि:--विष्णुस्वरूप ।। नन्दीश्वरश्ष नन्दी च नन्दनो नन्दिवर्द्धन: । भगहारी निहन्ता च कालो ब्रह्मा पितामह:,३७८ नन्दीश्वर:--नन्दी नामक पार्षदके स्वामी, ३७९ नन्दी--नन्दी नामक गणरूप, ३८० नन्दन:--परम आनन्द प्रदान करनेवाले, ३८१ नन्दिवर्द्धन:--समृद्धि बढ़ानेवाले, ३८२ भगहारी--ऐश्वर्यका अपहरण करनेवाले, ३८३ निहन्ता--मृत्युरूपसे सबको मारनेवाले, ३८४ काल:--चौंसठ कलाओंके निवासस्थान, ३८५ ब्रह्मा--लोकसष्टा ब्रह्मा, ३८६ पितामह:--प्रजापतिके भी पिता
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນ ນັນດີອີສະວະຣະ (Nandīśvara) ແລະ ນັນດີ (Nandī); ເປັນຜູ້ປະທານຄວາມປິຕິສຸດສູງສຸດ ແລະຜູ້ເພີ່ມພູນຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ. ພຣະອົງເປັນຜູ້ຊິງເອົາໂຊກລາບ, ເປັນຜູ້ຂ້າໃນຮູບແຫ່ງຄວາມຕາຍ; ພຣະອົງແມ່ນກາລະ (ເວລາ) ເອງ, ແລະຍັງເປັນ ພຣະພຣະຫມາ (Brahmā) ຜູ້ເປັນປິຕາມະຫະ (ປູ່ໃຫຍ່) ອີກດ້ວຍ.
Verse 77
चतुर्मुखो महालिड्ल्शश्चवारुलिड्रस्तथैव च | लिड्डाध्यक्ष: सुराध्यक्षो योगाध्यक्षो युगावह:
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: “ພຣະອົງມີສີ່ໜ້າ; ພຣະອົງແມ່ນ ມະຫາລິງຄະ (Great Liṅga) ເອງ, ແລະຍັງເປັນ ລິງຄະອັນງາມ (Beautiful Liṅga) ອີກດ້ວຍ. ພຣະອົງເປັນຜູ້ປົກຄອງລິງຄະ (ແລະປົກຄອງຫຼັກພິສູດອັນຖືກຕ້ອງທີ່ເຮັດໃຫ້ຮູ້ແຈ້ງມັນ); ເປັນຈອມເທວະ; ເປັນຜູ້ປົກຄອງໂຍຄະ; ແລະເປັນຜູ້ທົນຮັບ ແລະຄ້ຳຈຸນການສືບຕໍ່ຂອງຍຸກທັງສີ່.”
Verse 78
बीजाध्यक्षो बीजकर्ता अध्यात्मानुगतो बल: । इतिहास: सकल्पश्ष गौतमो5थ निशाकर:
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: “ພຣະອົງເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງເມັດພັນ (ຫຼັກການເຫດ) ແລະເປັນຜູ້ສ້າງເມັດພັນ; ພຣະອົງດຳເນີນຕາມທາງແຫ່ງປັນຍາພາຍໃນ ແລະມີພະລັງອັນແກ່ກ້າ. ພຣະອົງຍັງເປັນ Itihāsa (ປະຫວັດສາດສັກສິດ) ຄຽງຄູ່ກັບ Kalpa (ພິທີກຳ ແລະລະບຽບວິທີ); ພຣະອົງເປັນ Gautama (ມຸນີແຫ່ງເຫດຜົນ) ແລະເປັນ Niśākara—ດວງຈັນ—ອີກດ້ວຍ.”
Verse 79
दम्भो हादम्भो वैदम्भो वश्यो वशकर: कलि: । लोककर्ता पशुपतिर्महाकर्ता हनौषध:
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: ພຣະອົງເປັນຜູ້ປາບປະລາຍສັດຕູ ແຕ່ບໍ່ມີຄວາມອວດອ້າງ; ເປັນມິດສະນິດຂອງຜູ້ບໍ່ສະແດງຕົນ. ພຣະອົງເປັນຜູ້ຍອມຢູ່ໃຕ້ອຳນາດແຫ່ງພັກດີຂອງຜູ້ບູຊາ, ແລະເປັນຜູ້ມີອຳນາດໃຫ້ຜູ້ອື່ນຢູ່ໃນການຄວບຄຸມ. ພຣະອົງແມ່ນກາລະໃນຮູບຂອງຍຸກກະລິ (Kali); ເປັນຜູ້ສ້າງໂລກ; ເປັນ Paśupati—ຈອມເຈົ້າແຫ່ງສັດມີຊີວິດ; ເປັນມະຫາຜູ້ສ້າງ ຜູ້ປັ້ນແຕ່ງທາດ ແລະສັບພະສິ່ງ; ແລະເປັນຜູ້ຢູ່ເຫນືອການພຶ່ງພາອາຫານ ແລະສະໝຸນໄພຢາ.
Verse 80
अक्षरं परम॑ ब्रह्म बलवच्छक्र एव च । नीतिहानीति: शुद्धात्मा शुद्धो मान्यो गतागत:
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: “ພຣະອົງແມ່ນອັກສະຣະ—ພຣະພຣະຫມັນອັນບໍ່ເສື່ອມສະລາຍ—ແມ່ນພຣະພຣະຫມັນສູງສຸດ; ແລະພຣະອົງຍັງເປັນ Śakra (ອິນທຣະ) ຜູ້ມີພະລັງອັນແກ່ກ້າ. ພຣະອົງແມ່ນນີຕິ (ຄວາມຖືກທຳ) ແລະແມ່ນອະນີຕິ (ການບໍ່ຍຶດນະໂຍບາຍ); ມີອາດຕະມະອັນບໍລິສຸດ, ບໍລິສຸດຢ່າງຍິ່ງ, ຄວນແກ່ການນົບນ້ອມ, ແລະເປັນຫຼັກແຫ່ງການໄປມາ—ວົງຈອນການເຄື່ອນໄຫວໃນໂລກ.”
Verse 81
बहुप्रसाद: सुस्वप्नो दर्पणो<थ त्वमित्रजित् । वेदकारो मन्त्रकारो विद्वान् समरमर्दन:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ເຈົ້າແມ່ນຜູ້ປະທານພຣະກະລຸນາອັນອຸດົມ; ເຈົ້າມີຄວາມຝັນອັນເປັນມົງຄຸນ; ເຈົ້າໃສສະອາດດັ່ງກະຈົກ; ເຈົ້າແມ່ນຜູ້ພິຊິດສັດຕູ. ເຈົ້າແມ່ນຜູ້ຮຽບຮຽງເວດ, ຜູ້ເປີດເຜີຍມັນຕຣາ, ຜູ້ຮູ້ທຸກສິ່ງ, ແລະຜູ້ທຳລາຍສັດຕູໃນສະໜາມຮົບ»។
Verse 82
महामेघनिवासी च महाघोरो वशी कर: । अग्निज्वालो महाज्वालो अतिधूम्रो हुतो हवि:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງພຳນັກຢູ່ທ່າມກາງເມກໃຫຍ່ອັນມະຫາສານ (ໂດຍສະເພາະເມກໃນການລະລາຍໂລກ); ພຣະອົງນ່າຢ້ານຢິ່ງ, ເປັນຜູ້ຄວບຄຸມໃຫ້ທຸກສິ່ງຢູ່ໃຕ້ອຳນາດ, ເປັນຜູ້ກໍ່ການທຳລາຍ. ພຣະອົງລຸກໂຊດດັ່ງໄຟ, ມີແປວໄຟຍິ່ງໃຫຍ່ກວ່ານັ້ນ; ໃນຍາມໄຟເຜົາທົ່ວສາກົນ ພຣະອົງໜາແນ່ນດ້ວຍຄວັນ. ພຣະອົງແມ່ນໄຟທີ່ຍິນດີດ້ວຍເຄື່ອງບູຊາ, ແລະພຣະອົງກໍແມ່ນເຄື່ອງບູຊານັ້ນເອງ—ເນີຍໃສ, ນົມ, ແລະທຸກສິ່ງທີ່ຄວນຖວາຍລົງໃນໄຟສັກສິດ»។
Verse 83
वृषण: शड्करो नित्यं वर्चस्वी धूमकेतन: । नीलस्तथाडूलुब्धश्न शोभनो निरवग्रह:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນ Vṛṣaṇa, ຄືຮູບທຳຂອງທັມມະທີ່ໂປຣຍຜົນແຫ່ງກຳດັ່ງຝົນ; ພຣະອົງແມ່ນ Śaṅkara, ຜູ້ໃຫ້ມົງຄຸນອັນດີງາມເປັນນິດ; ສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍຣັດສະມີຢູ່ເສມອ; ພຣະອົງແມ່ນ Dhūmaketana, ຜູ້ມີທຸງເປັນຄວັນ—ເປັນໄຟໂດຍສະພາບ; ພຣະອົງແມ່ນ Nīla, ຜິວຄ່ຳ; Alubdha, ພໍພຽງດ້ວຍຕົນເອງ ບໍ່ຫວັ່ນໄຫວຕໍ່ເສ່ນຫາໂລກ; Śobhana, ຜູ້ສະຫງ່າງາມ; ແລະ Niravagraha, ຜູ້ບໍ່ຖືກຂັດຂວາງ ໄຮ້ອຸປະສັກ»។
Verse 84
स्वस्तिद: स्वस्तिभावश्च भागी भागकरो लघु: । उत्सड्रश्न महाड़श्व महागर्भपरायण:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ປະທານສະຫວັດດີ ແລະເປັນສະພາບແຫ່ງມົງຄຸນເອງ; ພຣະອົງຮັບສ່ວນອັນຄວນໄດ້ໃນພິທີບູຊາ ແລະຍັງແບ່ງສັນເຄື່ອງບູຊາອີກດ້ວຍ. ວ່ອງໄວໃນການກະທຳ, ບໍ່ຍຶດຕິດ, ມີອະວັຍະວະອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະພະລັງອຳນາດຫຼາຍ, ພຣະອົງແມ່ນທີ່ພຶ່ງສູງສຸດຂອງ Hiraṇyagarbha (ແຫຼ່ງກຳເນີດແຫ່ງສາກົນ)»។
Verse 85
कृष्णवर्ण: सुवर्णश्व इन्द्रियं सर्वदेहिनाम् । महापादो महाहस्तो महाकायो महायशा:
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງມີສີຄ່ຳ, ມີມ້າຄຳ; ພຣະອົງແມ່ນພະລັງແຫ່ງອິນທຣີ ແລະການຮັບຮູ້ໃນສັດທີ່ມີກາຍທັງປວງ. ກ້າວຍ່າງກວ້າງໃຫຍ່ ແລະມືອັນມີລິດ, ມີຮູບກາຍມະຫາໃຫຍ່ ແລະມີກຽດສັກສີອັນຍິ່ງ»។
Verse 86
महामूर्धा महामात्रो महानेत्रो निशालय: । महान्तको महाकर्णो महोष्ठश्न महाहनुः
ພຣະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງມີສະໝອງໃຫຍ່ ຮ່າງກາຍກວ້າງ ມີດວງຕາໃຫຍ່—ເປັນ ‘ທີ່ພັກແຫ່ງຄືນ’ ບ່ອນທີ່ຄວາມມືດ (ອະວິດຍາ) ຖືກລະລາຍ. ພຣະອົງເປັນຄວາມຕາຍແມ່ນແຕ່ຕໍ່ຄວາມຕາຍ, ຫູໃຫຍ່, ຮິມຝີປາກໜາ, ແລະຄາງແຂງແຮງ».
Verse 87
महानासो महाकम्बुर्महाग्रीव: श्मशानभाक् । महावक्षा महोरस्को हान्तरात्मा मृगालय:
ພຣະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງມີດັ່ງກວ້າງ ຄໍໜາ ແລະຄໍໃຫຍ່ມະຫາ; ພຣະອົງສະໜຸກຢູ່ໃນປ່າຊ້າ. ພຣະອົງມີອົກກວ້າງ ແລະລໍາຕົວອັນແຂງແຮງ; ພຣະອົງເປັນອັດຕາພາຍໃນຂອງສັດທັງປວງ ແລະເປັນທີ່ພຶ່ງພາຂອງສັດໂລກ—ຜູ້ອຸ້ມຊູດ້ວຍຄວາມອ່ອນໂຍນແມ່ນແຕ່ລູກສັດນ້ອຍໆ».
Verse 88
लम्बनो लम्बितोष्ठ क्ष महामाय: पयोनिधि: । महादन्तो महादंष्टो महाजिह्दो महामुख:
ພຣະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງເປັນທີ່ຄໍ້າຈຸນຂອງຈັກກະວານນັບບໍ່ຖ້ວນ; ຮິມຝີປາກຖືກກາງອອກກວ້າງເພື່ອກືນໂລກທັງປວງໃນຍາມລະລາຍ; ມະຫາມາຍາວີ; ເປັນທະເລນ້ຳນົມເອງ; ມີແຂ້ວໃຫຍ່ ແລະຂຽວອັນມະຫາ; ມີລິ້ນກວ້າງ ແລະປາກອັນໃຫຍ່ຫຼວງ».
Verse 89
महानखो महारोमा महाकोशो महाजट: । प्रसन्नश्ष प्रसादश्ष प्रत्ययो गिरिसाधन:
ພຣະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງມີເລັບໃຫຍ່, ມີຂົນກາຍຫນາແນ່ນ, ມີທ້ອງໃຫຍ່, ແລະມີຜົມມັດເປັນຊ່ອງ (ຊະຕາ) ອັນໃຫຍ່; ສະຫງົບຜ່ອນຄາຍເປັນນິດ, ເປັນຮູບແຫ່ງພຣະກະລຸນາ; ເປັນຖານຮາກແຫ່ງຄວາມຮູ້ອັນແນ່ນອນ; ແລະເປັນຜູ້ທີ່ສາມາດໃຊ້ພູເຂົາເປັນເຄື່ອງມືແຫ່ງສົງຄາມໄດ້».
Verse 90
स्नेहनो<स्नेहनश्वैव अजितश्न महामुनि: । वृक्षाकारो वृक्षकेतुरनलो वायुवाहन:
ພຣະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງທັງມີຄວາມເມດຕາອ່ອນໂຍນ ແລະທັງບໍ່ຍຶດຕິດ; ເປັນມະຫາມຸນີຜູ້ມີວິໄນຕົນເອງອັນບໍ່ອາດຊະນະໄດ້. ພຣະອົງມີຮູບດັ່ງຕົ້ນໄມ້—ເປັນຮູບແຫ່ງຕົ້ນໄມ້ໂລກ; ຊູທຸງສູງດັ່ງຕົ້ນໄມ້; ພຣະອົງເປັນໄຟເອງ; ແລະໃຊ້ລົມເປັນພາຫະນະ».
Verse 91
गण्डली मेरुधामा च देवाधिपतिरेव च । अथर्वशीर्ष: सामास्य ऋक््सहस्रामितेक्षण:
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນ “ກັນດະລີ” ຜູ້ພັກອາໄສໃນຖ້ຳພູ; “ເມຣຸທາມາ” ຜູ້ມີພູເມຣຸເປັນທີ່ພຳນັກ; ແທ້ຈິງແມ່ນຈອມເທວະ. ອະຖັຣວະເວດເປັນສີສະ, ສາມະເວດເປັນປາກ, ແລະບົດສັນລະເສີນແຫ່ງຣິກເວດນັບພັນເປັນດວງຕາອັນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້»។
Verse 92
यजुः:पादभुजो गुहा:ः प्रकाशो जड्रमस्तथा । अमोघार्थ: प्रसादश्ष अभिगम्य: सुदर्शन:
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: «ຍະຊຸຣເວດເປັນແຂນແລະຕີນຂອງພຣະອົງ. ພຣະອົງເປັນຄວາມລຶກລັບໃນສະພາບແທ້ ແຕ່ໂດຍພຣະກະລຸນາ ພຣະອົງປະກາດພຣະອົງໃຫ້ຜູ້ພັກດີເຫັນ. ພຣະອົງເຄື່ອນໄຫວຢູ່ທ່າມກາງສັດທັງຫຼາຍ; ພຣະປະສົງບໍ່ເຄີຍຜິດພາດ—ປະທານໃຫ້ສຳເລັດແກ່ສິ່ງທີ່ຄວນຂໍ. ພຣະອົງພໍໃຈໄວດ້ວຍເມດຕາ; ເຂົ້າເຖິງໄດ້ງ່າຍ; ແລະພຣະດັດສະນະຂອງພຣະອົງງາມນ່າຊົມ»។
Verse 93
उपकार: प्रिय: सर्व: कनक:ः काञउ्चनच्छवि: । नाभिननन्दिकरो भाव: पुष्करस्थपति: स्थिर:
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງເປັນຜູ້ເກື້ອກູນ ແລະເປັນທີ່ຮັກຂອງທຸກຄົນ; ເປັນທອງ ມີລັດສະໝີສົດໃສດັ່ງທອງ. ຈິດໃຈຂອງພຣະອົງບໍ່ໄລ່ຫາການສັນລະເສີນຫຼືການຍ້ອງຍໍ; ພຣະອົງໝັ້ນຄົງແນ່ນອນ ເຫມືອນດອກບົວທີ່ຕັ້ງຢູ່ເທິງນ້ຳ»។
Verse 94
५१६ उपकार:--उपकार करनेवाले
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນຄວາມເກື້ອກູນເອງ, ເປັນທີ່ຮັກຂອງຜູ້ພັກດີ, ເປັນທຸກສິ່ງໃນທຸກສິ່ງ; ເປັນທອງໃນສະພາບ ແລະງາມສົດໃສດ້ວຍປະກາຍທອງ. ພຣະອົງແມ່ນ ‘ນາບີ’—ພື້ນກາງຂອງໂລກທັງປວງ—ຜູ້ປະທານຄວາມປິຕິ, ເປັນຮູບແຫ່ງສັດທາແລະພັກຕິ, ເປັນຊ່າງສ້າງຜູ້ປັ້ນແຕ່ງຈັກກະວານດັ່ງດອກບົວ, ແລະເປັນຜູ້ບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ. ພຣະອົງແມ່ນ ‘ທີ່ສິບສອງ’ (ຜູ້ສູງສຸດໃນບັນດາຣຸດຣະ), ຜູ້ນ່າຢ້ານທີ່ນຳມາການລະລາຍ, ເປັນເຫດປັດໃຈດັ່ງເດີມ, ເປັນຍັດຍະ-ປຸຣຸສະຜູ້ສະຖິດໃນພິທີບູຊາ. ພຣະອົງແມ່ນຄືນແຫ່ງມະຫາປະລັຍ, ເປັນຈິດວິນຍານແຫ່ງກະລິ, ເປັນເວລາທີ່ກືນກິນທຸກສິ່ງ, ເປັນມະກະຣະ (ສັດທະເລແຫ່ງຈັກກະວານ/ຮູບວົງນ້ຳວຽນ), ແລະເປັນຜູ້ທີ່ເວລາ—ຄືຄວາມຕາຍ—ຍັງນົບນ້ອມບູຊາ»។
Verse 95
सगणो गणकारश्न भूतवाहनसारथि: । भस्मशयो भस्मगोप्ता भस्मभूतस्तरुर्गण:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງມີຫມູ່ບໍລິວານ (ຄະນະ) ລ້ອມຮອບ ແລະເປັນຜູ້ຈັດຕັ້ງຄະນະນັ້ນເອງ, ດຶງຜູ້ພັກດີເຂົ້າສູ່ຂະບວນຂອງພຣະອົງ. ເພື່ອທຳລາຍຕຣິປຸຣະ ພຣະອົງຍັງໃຫ້ພຣະພຣະຫມາ—ຜູ້ຄ້ຳຈຸນສະຫວັດດີພາບຂອງສັດທັງປວງ—ເປັນສາຣະຖີຂັບລົດສົງຄາມໃຫ້. ພຣະອົງນອນເທິງຂີ້ເທົ່າອັນສັກສິດ, ປົກປ້ອງດ້ວຍຂີ້ເທົ່າ, ເປັນທາດແຫ່ງຂີ້ເທົ່າເອງ, ແລະເປັນດັ່ງຕົ້ນໄມ້ປະສົງສຳເລັດ; ມີບໍລິວານເຊັ່ນ ພຣຶງຄິຣິຕິ ແລະ ນັນດິເກສະວະຣະ ລ້ອມຮອບ»។
Verse 96
लोकपालस्तथालोको महात्मा सर्वपूजित: । शुक्लस्त्रिशुक्ल: सम्पन्न: शुचिर्भूतनिषेवित:
ວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງເປັນຜູ້ພິທັກລົກທັງຫຼາຍ ແຕ່ກໍຢູ່ເຫນືອລົກທັງຫຼາຍ; ເປັນມະຫາວິນຍານ ທີ່ທຸກຜູ້ຄົນນົບນ້ອມບູຊາ. ບໍລິສຸດໃນສະພາບແທ້ ແລະ «ບໍລິສຸດສາມຊັ້ນ»—ໃນໃຈ ຄໍາເວົ້າ ແລະກາຍ—ພ້ອມດ້ວຍຄຸນຄ່າທຸກປະການ, ບໍລິສຸດສູງສຸດ, ແລະຖືກສັດທັງປວງຮັບໃຊ້ນົບນ້ອມ.
Verse 97
आश्रमस्थ: क्रियावस्थो विश्वकर्ममतिर्वर: । विशालशाखतस्ताग्रोष्ठो हम्बुजाल: सुनिश्चल:
ວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງດໍາລົງຢູ່ໃນວິໄນແຫ່ງອາສຣົມ ຢ່າງໝັ້ນຄົງ ແລະຂະຫຍັນໃນພິທີກຳອັນສັກສິດ. ພຣະອົງເປັນຜູ້ຍອດເຢັ້ນ ມີປັນຍາຊໍານານໃນກິດທີ່ປັ້ນແຕ່ງໂລກ. ແຂນກວ້າງ, ຮິມຝີປາກແດງອ່ອນ, ດຸດດັ່ງມະຫານ້ໍາກວ້າງໃຫຍ່—ດັ່ງມະຫາສະໝຸດ—ນິ່ງສະຫງົບຢ່າງສິ້ນເຊີງ.
Verse 98
कपिल: कपिश: शुक्ल आयुभश्चिव परोडपर: । गन्धर्वो हादितिस्ताक्ष्य: सुविज्ञेयः सुशारद:
ວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: “ພຣະອົງອາດຖືກເຂົ້າໃຈໄດ້ໃນຫຼາຍຮູບຫຼາຍດ້ານ—kapila (ສີນ້ໍາຕານອົບ), kapiśa (ສີເຫຼືອງນ້ໍາຕານ), śukla (ສີຂາວ), ເປັນຊີວິດເອງ (āyuḥ), ເປັນທັງເກົ່າແລະໃໝ່ (para ແລະ apara), ເປັນ Gandharva, ເປັນ Aditi, ແລະເປັນ Tākṣya (Garuḍa). ພຣະອົງຄວນຮູ້ໄດ້ຢ່າງແຈ້ງຊັດໂດຍງ່າຍ ແລະມີວາຈາອັນລະອຽດລຶກຊຶ້ງ.”
Verse 99
परश्चवधायुधो देवो अनुकारी सुबान्धव: । तुम्बवीणो महाक्रोध ऊर्ध्वरेता जलेशय:
ວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: “ພຣະອົງຖືຂວານເປັນອາວຸດ; ເປັນເທວະ. ພຣະອົງຕາມຮອຍວິຖີຂອງຜູ້ສັດທາ ແລະສະທ້ອນມັນ ກາຍເປັນຍາດມິດອັນສູງສົ່ງຂອງເຂົາເຈົ້າ. ພຣະອົງເປັນຜູ້ບັນເລງ tumbā-vīṇā; ໃນຍາມພຣະລະຍະ ພຣະອົງສະແດງຄວາມໂກດອັນມະຫາຫນັກ. ພະລັງຊີວິດຂອງພຣະອົງບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ ບໍ່ຕົກຕໍ່າ; ແລະໃນຮູບຂອງວິສນຸ ພຣະອົງນອນຢູ່ເທິງນ້ໍາ.”
Verse 100
उग्रो वंशकरो वंशों वंशनादो हाुनिन्दित: । सर्वाड्ररूपो मायावी सुहदो हुनिलोडनल:
ວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: “ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ດຸຮ້າຍ—ໃນຍາມພຣະລະຍະພຣະອົງຮັບຮູບອັນນ່າຢ້ານ; ເປັນຜູ້ກໍ່ຕັ້ງວົງສາ ແລະເປັນວົງສານັ້ນເອງ; ເປັນສຽງຂຸ່ຍທີ່ກ້ອງກັງ (ໃນຮູບຂອງກຣິຊນະ); ບໍ່ມີມົນທິນ ບໍ່ຄວນຖືກຕໍານິ; ສົມບູນທຸກອະວະຍະ; ອັດສະຈັນໃນອໍານາດທິບ; ເປັນມິດຂອງສັດທັງປວງດ້ວຍເມດຕາກະລຸນາບໍ່ມີເຫດ; ແລະດໍາລົງຢູ່ເປັນທັງລົມ ແລະໄຟ.”
Verse 101
बन्धनो बन्धकर्ता च सुबन्धनविमोचन: । सयज्ञारि: सकामारिर्महादंष्टी महायुध:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນທັງຄວາມຜູກມັດ ແລະເປັນຜູ້ກໍ່ເກີດຄວາມຜູກມັດ; ແຕ່ພຣະອົງກໍເປັນຜູ້ປົດປ່ອຍຈາກໂຊ່ຕະຫຼອດທີ່ແນ່ນໜາທີ່ສຸດ. ພຣະອົງຢືນຄຽງຂ້າງຜູ້ທີ່ຕໍ່ຕ້ານຍັດຍະ (ຂອງທັກສະ) ແລະຄຽງຂ້າງຜູ້ທີ່ຊະນະກາມຕັນຫາ. ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ມີເຂົ້ວຟັນໃຫຍ່ ແລະເປັນຜູ້ຖືອາວຸດອັນຍິ່ງໃຫຍ່».
Verse 102
बहुधा निन्दित: शर्व: शड्कर: शड्करो5धन: । अमरेशो महादेवो विश्वदेव: सुरारिहा
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: «ແມ່ນແທ້ ຊາຣະວະ (Śarva) ຖືກທັກສະ ແລະຜູ້ຢືນຂ້າງເຂົາ ຕຳນິດ້ວຍຫຼາຍວິທີ; ແຕ່ພຣະອົງແມ່ນ Śarva—ຜູ້ທຳລາຍໃນການລະລາຍໂລກ; Śaṅkara—ຜູ້ໃຫ້ຄວາມມງຄຸນ; Śaṅkara ອີກນາມໜຶ່ງ—ຜູ້ໃຫ້ຄວາມປິຕິແກ່ຜູ້ບູຊາ; ‘ຜູ້ບໍ່ມີຊັບ’—ພົ້ນຈາກຊັບສິນໂລກີ; ພຣະເຈົ້າແຫ່ງເທວະທັງປວງ; ມະຫາເທວະ—ຜູ້ທີ່ເທວະກໍຄວນບູຊາ; ເທວະທີ່ທົ່ວສາກົນບູຊາ; ແລະຜູ້ປາບສັດຕູຂອງເທວະ».
Verse 103
अहिर्बुध्न्योड्निलाभश्व चेकितानो हविस्तथा । अजैकपाच्च कापाली त्रिशंकुरजित: शिव:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «(ພຣະອົງຖືກເອີ້ນວ່າ) ອະຫິຣບຸດນະຍະ (Ahirbudhnya) ແລະ ອະນິລາພະ (Anilābha); ເຊກິຕານະ (Cekitāna) ແລະ ຮະວິສ (Havis) ດ້ວຍ; ອະໄຈກະປາດ (Ajaikapād), ກາປາລີ (Kāpālī); ຕຣິຊັງກຸ (Triśaṅku), ອະຈິຕະ (Ajita)—ຜູ້ບໍ່ຖືກພິຊິດ—ແລະ ຊິວະ (Śiva)».
Verse 104
धन्वन्तरिर्धूमकेतु: स्कन्दो वैश्रवणस्तथा । धाता शक्रश्न विष्णुश्न मित्रस्त्वष्टा ध्रुवी धर:
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: «(ນາມເທວະທີ່ຄວນລະລຶກແມ່ນ:) ທັນວັນຕະຣິ (Dhanvantari), ທູມະເກຕຸ (Dhūmaketu), ສະກັນດະ (Skanda) ແລະ ໄວສຣະວະນະ (Vaiśravaṇa); ທາຕຣິ (Dhātṛ), ຊັກຣະ (Śakra) ແລະ ວິດສະນຸ (Viṣṇu); ມິຕຣະ (Mitra), ຕະວັດສະຕຣິ (Tvaṣṭṛ), ທຣຸວີ (Dhruvī) ແລະ ທະຣະ (Dhara).»
Verse 105
६१५ धन्वन्तरि:--महावैद्य धन्वन्तरिरूप
ພະວາຍຸເທວະປະກາດບັນຊີນາມອັນສັກສິດ ແລະການປຽບທຽບອັນສູງສົ່ງ: ພຣະອົງແມ່ນ ທັນວັນຕະຣິ (Dhanvantari) ມະຫາແພດ; ແມ່ນ ທູມະເກຕຸ (Dhūmaketu) ຮູບແຫ່ງໄຟ; ແມ່ນ ສະກັນດະ (Skanda) ຄື ກາຣຕິເກຍ (Kārttikeya) ເອງ; ແມ່ນ ໄວສຣະວະນະ (Vaiśravaṇa) ຄື ກຸເບຣະ (Kubera); ແມ່ນ ທາຕຣິ (Dhātṛ) ຜູ້ຄ້ຳຈຸນທັງປວງ; ແມ່ນ ຊັກຣະ (Śakra) ຄື ອິນທຣະ (Indra); ແມ່ນ ວິດສະນຸ (Viṣṇu) ນາຣາຍະນະ (Nārāyaṇa) ຜູ້ແຜ່ຊາຍທົ່ວ; ແມ່ນ ມິຕຣະ (Mitra) ແລະ ອະຣະຍະມັນ (Aryaman) ໃນຫມູ່ອາທິຕະຍະ (Ādityas); ແມ່ນ ຕະວັດສະຕຣິ (Tvaṣṭṛ) ຊ່າງສ້າງແຫ່ງຈັກກະວານ; ແມ່ນ ທຣຸວະ (Dhruva) ຫຼັກອັນຖາວອນ; ແລະ ແມ່ນ ທະຣະ (Dhara) ໃນຫມູ່ວະສຸ (Vasus). ພຣະວາຍຸຍັງສັນລະເສີນ «ປະພາວະ» (prabhāva) ອຳນາດອັນສົງ່າງາມຂອງພຣະອົງ: ເປັນລົມທີ່ໄປໄດ້ທົ່ວທຸກແຫ່ງ; ເປັນ ສະວິຕຣິ (Savitṛ) ແລະ ຣະວິ (Ravi) ຄືດວງອາທິດ; ເປັນຜູ້ມີລຳແສງແຜດເຜົາ; ເປັນຜູ້ຈັດວາງ ແລະຄ້ຳຈຸນ-ຫຼ້ຽງດູສັດທັງປວງ; ເປັນຜູ້ໃຫ້ຄວາມອິ່ມໃຈ; ແລະເປັນຕົ້ນກຳເນີດພ້ອມຜູ້ບຳລຸງສັດທັງຫມົດ—ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມຈິງສູງສຸດອັນດຽວ ທີ່ປາກົດເປັນຫຼາຍພະລັງງານເທວະ ເພື່ອຄວາມຜາສຸກ ແລະລະບຽບຂອງໂລກ.
Verse 106
विभुर्वर्णविभावी च सर्वकामगुणावह: । पद्मनाभो महागर्भभ्रन्द्रवक्त्रो-निलोडनल:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນພຣະເຈົ້າຜູ້ແຜ່ຊາຍທົ່ວທຸກສິ່ງ, ຜູ້ເປີດເຜີຍສີສັນແລະຮູບຮ່າງອັນຫຼາກຫຼາຍ, ຜູ້ປະທານຄວາມປາຖະໜາແລະຄຸນຄ່າທັງປວງ. ພຣະອົງແມ່ນ ປັດມະນາພ (Padmanābha) ຜູ້ໃຫ້ດອກບົວເກີດຈາກສະດື; ມະຫາຄັຣພ (Mahāgarbha) ຜູ້ອຸ້ມຊູ້ຈັກກະວານອັນໃຫຍ່ໃນພຣະອຸທອນ; ຈັນທຣະວັກຕຣະ (Candravaktra) ຜູ້ມີໃບໜ້າງາມດັ່ງດວງຈັນ; ແລະພຣະອົງຍັງເປັນ ອະນິລ (Anila—ລົມ) ແລະ ອະນະລ (Anala—ໄຟ) ອີກດ້ວຍ.
Verse 107
बलवांश्वोपशान्तश्न पुराण: पुण्यचज्चुरी । कुरुकर्ता कुरुवासी कुरुभूतो गुणीषध:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງມີພະລັງອັນແກ່ກ້າ ແລະສະງົບສະຫງົບຢ່າງສົມບູນ; ເປັນຜູ້ເກົ່າແກ່ດັ່ງປູຣານະ (Purāṇa). ຜູ້ມີບຸນຈຶ່ງຮູ້ເຫັນພຣະອົງໄດ້—ດັ່ງ “ດວງຕາແຫ່ງທຳ”; ພຣະອົງຜູ້ເມດຕາ—ຜູ້ສ້າງກຸຣຸກເສດຕຣະ (Kurukṣetra), ຜູ້ພຳນັກໃນກຸຣຸກເສດຕຣະ, ແລະເປັນກຸຣຸກເສດຕຣະເອງ—ດັ່ງສະໝຸນໄພຢາຮັກສາທີ່ກໍ່ໃຫ້ເກີດຄຸນຄ່າ ເຊັ່ນ ປັນຍາ ແລະ ວິຣາຄະ (ຄວາມຄາຍຄວາມຍຶດຕິດ).
Verse 108
सर्वाशयो दर्भचारी सर्वेषां प्राणिनां पति: । देवदेव: सुखासक्त: सदसत्सर्वरत्नवित्
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນທີ່ພຶ່ງພາຂອງທຸກຜູ້; ຜູ້ຮັບສ່ວນເຄື່ອງບູຊາ (havis) ທີ່ວາງໄວ້ເທິງຫຍ້າດັຣພະ (darbha) ອັນສັກສິດ; ເຈົ້າແຫ່ງສັດມີຊີວິດທັງປວງ; ເທວະເທວະ (God of gods); ຜູ້ດຳລົງຢູ່ໃນຄວາມປິຕິອັນສູງສຸດແຫ່ງສະພາວະຂອງພຣະອົງ; ຜູ້ຮູ້ທັງການມີຢູ່ແລະການບໍ່ມີ; ແລະຜູ້ຮູ້ແຈ້ງຮັດນະອັນມີຄ່າທຸກປະການ.
Verse 109
कैलासगिरिवासी च हिमवदूगिरिसंश्रय: । कूलहारी कूलकर्ता बहुविद्यो बहुप्रद:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງພຳນັກຢູ່ເທິງພູໄກລາສະ (Kailāsa) ແລະຍັງອາໄສຢູ່ໃນເຂດພູຫິມາລະຍະ (Himālaya) ອີກດ້ວຍ. ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ພັດພາຕະລິ່ງແມ່ນ້ຳໄປດ້ວຍກະແສອັນແຮງກ້າ, ແລະກໍເປັນຜູ້ສ້າງຕະລິ່ງ—ກໍ່ສ້າງທະເລສາບໃຫຍ່ໆ ແລະອ່າງເກັບນ້ຳ. ພຣະອົງຮູ້ວິຊາຫຼາຍປະການ ແລະເປັນຜູ້ໃຫ້ທານຢ່າງອຸດົມ.
Verse 110
वणिजो वर्धकी वृक्षो बकुलश्चन्दनश्छद: । सारग्रीवो महाजत्रुरलोलश्व महौषध:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: “(ພຣະອົງປາກົດເປັນ) ພໍ່ຄ້າ; ເປັນຊ່າງໄມ້ຜູ້ໂຄ່ນຕົ້ນໄມ້; ເປັນຕົ້ນໄມ້ເອງ; ເປັນຕົ້ນບະກຸລະ (bakula) ແລະຕົ້ນຈັນທະນະ (sandal); ເປັນຮົ່ມໃບອັນແຜ່ກວ້າງ. ພຣະອົງຄໍແຂງແຮງ, ອົກກວ້າງ, ມັ່ນຄົງບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ, ແລະເປັນຢາວິເສດອັນຍິ່ງໃຫຍ່.”
Verse 111
सिद्धार्थकारी सिद्धार्थश्छन्दोव्याकरणोत्तर: । सिंहनाद: सिंहदंष्ट: सिंहग: सिंहवाहन:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງເປັນຜູ້ບັນດານໃຫ້ເປົ້າໝາຍທີ່ສຳເລັດແລ້ວບັນລຸຜົນ ແລະເປັນຮູບອັນແທ້ຂອງສັດຈະທີ່ຕັ້ງມັ່ນ; ສູງສຸດໃນວິຊາສັນສະກິດວ່າດ້ວຍສັນທະ (chandas) ແລະໄວຍາກອນ. ພຣະອົງຄຳຮ້ອງດັ່ງສິງ, ມີເຂົ້າຟັນດັ່ງສິງ, ເຄື່ອນໄຫວໂດຍຂີ່ສິງ, ແລະມີສິງເປັນພາຫະນະ—ເປັນນິມິດທີ່ປະກາດພະລັງອັນຕ້ານທານບໍ່ໄດ້ ທີ່ຖືກນຳໄປໃຊ້ເພື່ອຈຸດປະສົງແຫ່ງທຳ».
Verse 112
प्रभावात्मा जगत्कालस्थालो लोकहितस्तरु: । सारड्रो नवचक्राड़: केतुमाली सभावन:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງມີສະພາບອັນສະຫວ່າງໄສ; ເປັນພາຊະນະທີ່ໂລກແລະເວລາຖືກວາງໄວ້. ພຣະອົງຢືນເປັນຕົ້ນໄມ້ແຫ່ງສະຫວັດດີພາບແກ່ສັດທັງປວງ. ແກ່ນໃນແນ່ນຫນາ ມີລໍ້ເກົ້າປະການ ຖືທຸງ ແລະມີອຸປນິສັຍອັນສູງສົ່ງ».
Verse 113
६८२ प्रभावात्मा--उत्कृष्ट सत्तास्वरूप, ६८३ जगत्कालस्थाल:--प्रलयकालमें जगत्का संहार करनेवाले कालके स्थान, ६८४ लोकहित:--लोकहितैषी, ६८५ तरु:-- तारनेवाले, ६८६ सारजड्भ:--चातकस्वरूप, ६८७ नवचक्राड्र:--नूतन हंसरूप, ६८८ केतुमाली--ध्वजा-पताकाओंकी मालाओंसे अलंकृत, ६८९ सभावन:--धर्मस्थानकी रक्षा करनेवाले ।।
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງມີສະພາບອັນສະຫວ່າງໄສ ເປັນຮູບສູງສຸດແຫ່ງຄວາມເປັນອັນບໍລິສຸດ; ແລະເປັນບ່ອນປະທັບຂອງເວລາທີ່ໃນຍາມພິນາດ (ປຣະລະຍະ) ດຶງໂລກກັບຄືນ. ພຣະອົງເປັນຜູ້ປາດຖະໜາຄວາມດີໃຫ້ສັດທັງປວງ ເປັນຜູ້ຊ່ວຍໃຫ້ຂ້າມພົ້ນ. ພຣະອົງປາກົດໃນຮູບອັນເປັນມົງຄຸນ—ດັ່ງນົກຈາຕະກະ (cātaka) ແລະດັ່ງຫົງສາໃໝ່ອັນສູງສົ່ງ—ປະດັບດ້ວຍທຸງແລະປ້າຍ. ພຣະອົງປົກປ້ອງສະພາແຫ່ງທຳ. ພຣະອົງເປັນທີ່ຢູ່ຂອງສັດທັງປວງ ແລະເປັນຈອມເຈົ້າຂອງສັດທັງປວງ; ພຣະອົງເປັນທັງກາງວັນແລະກາງຄືນ ແລະບໍ່ມີຜູ້ໃດຕິໄດ້».
Verse 114
वाहिता सर्वभूतानां निलयश्व विभुर्भव: । अमोघ: संयतो ह्ुश्वो भोजन: प्राणधारण:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງເປັນຜູ້ແບກຮັບສັດທັງປວງ ເປັນທີ່ພັກພິງອັນຖາວອນຂອງທຸກຊີວິດ ສະຫຼອດທົ່ວທຸກແຫ່ງ ແລະເປັນຫຼັກແຫ່ງການມີຢູ່. ພະລັງບໍ່ເຄີຍລົ້ມເຫຼວ ມີຄວາມສຳລວມຕົນ ປາກົດເປັນມ້າອັນສູງສົ່ງ ເປັນຜູ້ປະທານອາຫານ ແລະເປັນຜູ້ຮັກສາລົມຫາຍໃຈແຫ່ງຊີວິດໃນທຸກຜູ້».
Verse 115
धृतिमान् मतिमान् दक्ष: सत्कृतश्च युगाधिप: । गोपालियगगोपतिग्रामो गोचर्मवसनो हरि:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງມີຄວາມອົດທົນ ແລະປັນຍາ, ຊ່ຽວຊານ ແລະໄດ້ຮັບການນັບຖືຈາກທຸກຄົນ—ເປັນຈອມເຈົ້າແຫ່ງຍຸກ. ພຣະອົງເປັນຜູ້ພິທັກອິນທຣີ, ເປັນເຈົ້າແຫ່ງຝູງງົວ ແລະເຈົ້າແຫ່ງຊຸມຊົນ; ນຸ່ງຫົ່ມດ້ວຍໜັງງົວ, ພຣະອົງແມ່ນ “ຮະຣິ” (Hari) ຜູ້ກຳຈັດຄວາມທຸກຂອງຜູ້ອຸທິດຕົນບູຊາ.»
Verse 116
नाम्नां कंचित् समुद्देशं वक्ष्याम्यव्यक्तयोनिन: । जब उनकी जज्ञा प्राप्त हुई है
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ຂ້າພະເຈົ້າຈະປະກາດບັນດານາມອັນຄັດເລືອກແບບຫຍໍ້ ຂອງພະມະຫາເທວະ ສີວະ—ຜູ້ມີກຳເນີດຈາກອະວະຍັກຕະ (ອັນບໍ່ປາກົດ), ບໍ່ມີເລີ່ມຕົ້ນບໍ່ມີສິ້ນສຸດ ແລະເປັນມູນເຫດຂອງໂລກ. (ພຣະອົງແມ່ນ) ຮິຣັນຍະບາຫຸ—ຜູ້ມີພຣະພາຫຸດັ່ງຄຳ; ກຸຫາປາລ—ຜູ້ພິທັກຖ້ຳສຳລັບຜູ້ເຂົ້າໄປພາຍໃນ; ປຣະກຣິດສະຕາຣິ—ຜູ້ທຳລາຍສັດຕູພາຍໃນອັນແຮງກ້າ; ມະຫາຫັຣສະ—ຮູບແຫ່ງອານັນສູງສຸດ; ຊິຕະກາມະ—ຜູ້ຊະນະກາມ; ແລະ ຊິຕະອິນທຣິຍະ—ຜູ້ຊະນະອິນທຣິຍະ».
Verse 117
गान्धारश्न सुवासश्न॒ तपःसक्तो रतिर्नर: । महागीतो महानृत्यो हाप्सरोगणसेवित:
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນ ການທາຣະ ແລະ ສຸວາສະ; ເປັນບຸລຸດຜູ້ຝັງໃຈໃນຕະປະ ແລະເປັນຮູບແຫ່ງຄວາມຊື່ນບານ. ພຣະອົງຖືກຂັບຮ້ອງສັນລະເສີນໃນບົດຂັບສັກສິດ ແລະໂດດເດັ່ນດ້ວຍການຟ້ອນອັນຍິ່ງໃຫຍ່; ມີຝູງອັບສະຣາມາບໍລິການແລະອຸປະຖຳ»។
Verse 118
महाकेतुर्महाधातुर्नैकसानुचरश्चल: । आवेदनीय आदेश: सर्वगन्धसुखावह:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງມີທຸງອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະມີສານະສຳຄັນອັນກວ້າງໃຫຍ່; ເຄື່ອນໄຫວຢູ່ເສມອ ແລະທ່ອງໄປກັບຜູ້ຕິດຕາມຫຼາຍ. ຮູ້ໄດ້ດ້ວຍຜົນທີ່ປາກົດ ແລະຈຳແນກໄດ້ດ້ວຍເຄື່ອງຊີ້; ແລະພຣະອົງນຳຄວາມຊື່ນບານແຫ່ງກິ່ນຫອມທຸກປະການ»។
Verse 119
७२७ महाकेतु:--धर्मरूप महान् ध्वजावाले
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນ ມະຫາເກຕຸ—ຜູ້ມີທຸງອັນຍິ່ງໃຫຍ່ເປັນຮູບແຫ່ງທຳມະ; ມະຫາທາຕຸ—ຜູ້ມີທາດອັນໃຫຍ່ດັ່ງຄຳ; ໄນກະສານຸຈະຣະ—ຜູ້ທ່ອງໄປຕາມຍອດຫຼາຍໆຂອງພູເມຣຸ; ຈະລະ—ຜູ້ບໍ່ອາດຈັບຕ້ອງໄດ້; ອາເວດະນີຍະ—ຜູ້ຄວນແກ່ການອ້ອນວອນ; ອາເທດະສະ—ຜູ້ປະທານຄຳສັ່ງ; ແລະ ສັບພະຄັນທະສຸຂາວະຫະ—ຜູ້ນຳຄວາມສຸກແຫ່ງອາຣົມທັງປວງ ເຊັ່ນ ກິ່ນຫອມ. ພຣະອົງແມ່ນ ໂຕຣະນະ—ປະຕູແຫ່ງມຸກຕິ; ຕາຣະນະ—ຜູ້ພາຂ້າມ; ວາຕະ—ລົມເອງ; ປະຣິທິ—ຂອບເຂດອ້ອມຮອບຈັກກະວານ; ປະຕິເຂຈຣະ—ເຈົ້າແຫ່ງຜູ້ເຄື່ອນໄຫວໃນຟ້າ; ສັມໂຍກະ—ການປະສານທີ່ເປັນເຫດໃຫ້ເກີດການເພີ່ມພູນ; ວັດທະນະ—ຜູ້ເພີ່ມພູນ; ວຶດທະ—ຜູ້ເຕັມພ້ອມໃນຄຸນ; ອະຕິວຶດທະ—ຜູ້ເກົ່າແກ່ຍິ່ງກວ່າທຸກຜູ້; ແລະ ຄຸນາທິກະ—ຜູ້ເຫນືອກວ່າທຸກຜູ້ດ້ວຍຄຸນເຊັ່ນ ປັນຍາ ແລະ ອຳນາດອິດທິພົນ.
Verse 120
नित्य आत्मसहायश्च देवासुरपति: पति: । युक्तश्न युक्तबाहुश्व देवो दिविसुपर्वण:
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງເປັນຜູ້ພຶ່ງຕົນເອງຢູ່ເສມອ; ເປັນເຈົ້ານາຍ ແລະຜູ້ປົກປ້ອງຂອງເທວະແລະອະສຸຣະ. ມີວິໄນໃນການປະພຶດ ແລະໝັ້ນຄົງໃນພະລັງ; ພຣະເທວະນັ້ນສະຖິດໃນສະຫວັນ ມີຂໍ້ຕໍ່ອັນດີ ແລະອະວະຍະວະແຂງແຮງ»។
Verse 121
७४३ नित्य आत्मसहाय:--आत्माकी सदा सहायता करनेवाले
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນ ອາສາດ ແລະ ສຸສາດ—ຜູ້ປະທານ ແລະ ເປັນຮູບແຫ່ງຄວາມອົດທົນອັນໝັ້ນຄົງ; ພຣະອົງແມ່ນ ທຣຸວະ ຜູ້ບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ ແລະ ຄົງທີ່; ຫຣິນະ ຜູ້ບໍລິສຸດໄຮ້ມົນທິນ; ແລະ ຫຣະ ຜູ້ກຳຈັດບາບ. ຕໍ່ຜູ້ທີ່ກັບຄືນມາຊ້ຳໆໃນວົງຈອນແຫ່ງການຫມຸນວຽນຂອງໂລກ ພຣະອົງປະທານຮ່າງກາຍໃໝ່; ພຣະອົງແມ່ນຊັບສົມບັດສູງສຸດ—ໂມກສະເອງ—ແລະ ມະຫາທາງ ວິຖີອັນສູງສຸດທີ່ນຳໃຫ້ພົ້ນທຸກຂ໌ທັງປວງ.
Verse 122
शिरोहारी विमर्शश्न सर्वलक्षणलक्षित: । अक्षश्ष रथयोगी च सर्वयोगी महाबल:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ເອົາສີສະ—ຜູ້ທີ່ຫຼັງຈາກໄຕ່ຕອງດ້ວຍປັນຍາ ຈຶ່ງຟັນລົງຜູ້ຊົ່ວ. ພຣະອົງຖືກໝາຍໄວ້ດ້ວຍລັກສະນະມົງຄຸນທັງປວງ. ພຣະອົງແມ່ນແກນລໍ້ ແລະ ຜູ້ຊຳນານໃນການຜູກຮັດລົດສົງຄາມ, ສະຫມັກສົມານກັບຍົກທັງປວງເສມອ, ແລະ ມີພະລັງອັນມະຫາສານ.»
Verse 123
समाम्नायो5समाम्नायस्तीर्थदेवो महारथ: । निर्जीवो जीवनो मन्त्र: शुभाक्षो बहुकर्कश:
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນພຣະເວດ ແລະ ກໍແມ່ນສິ່ງທີ່ຢູ່ນອກເວດ; ພຣະອົງແມ່ນເທວະທີ່ສະຖິດຢູ່ໃນທີ່ຂ້າມນ້ຳສັກສິດທັງປວງ ແລະ ເປັນນັກຮົບລົດສົງຄາມອັນຍິ່ງໃຫຍ່. ແມ່ນແມ່ນຈະປາກົດຄືບໍ່ມີຊີວິດ ແຕ່ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ໃຫ້ຊີວິດ; ພຣະອົງແມ່ນມັນຕຣະເອງ. ສາຍຕາຂອງພຣະອົງເປັນມົງຄຸນ ແຕ່ໃນຍາມລະລາຍໂລກ ພຣະອົງກາຍເປັນຜູ້ເຂັ້ມງວດ ແລະ ບໍ່ຍອມອ່ອນຂໍ້.»
Verse 124
रत्नप्रभूतो रत्नाड़ो महार्णवनिपानवित् | मूलं विशालो ह्ामृतो व्यक्ताव्यक्तस्तपोनिधि:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງອຸດົມດ້ວຍແກ້ວມະນີ ເປັນຄັງສົມບັດອັນຫຼາກຫຼາຍ; ພຣະອົງຮູ້ຈັກອ່າງກັກເກັບອັນໃຫຍ່ດຸດດັ່ງມະຫາສະໝຸດ. ພຣະອົງແມ່ນຮາກ (ເຫດ) ຂອງຕົ້ນໄມ້ໂລກ, ກວ້າງໃຫຍ່ ແລະ ສະຫງ່າງາມ; ພຣະອົງແມ່ນອະມຣິຕະເອງ—ແກ່ນແທ້ແຫ່ງໂມກສະ. ພຣະອົງເປັນທັງປາກົດ ແລະ ບໍ່ປາກົດ, ແລະ ເປັນຄັງແຫ່ງຕະປະ (ຄວາມພາກເພຍ).»
Verse 125
आरोहणो<5घिरोहश्न शीलधारी महायशा: । सेनाकल्पो महाकल्पो योगो युगकरो हरि:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນການໄຕ່ຂຶ້ນ—ເປັນປະຕູທີ່ໃຫ້ຜູ້ຄົນໄຕ່ຂຶ້ນສູ່ສະພາບສູງສຸດ; ແລະ ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ທີ່ໄດ້ໄຕ່ຂຶ້ນເຖິງສະຖານະສູງສຸດນັ້ນແລ້ວ. ມີຄຸນທຳອັນດີ ແລະ ຊື່ສຽງອັນໃຫຍ່, ພຣະອົງເປັນທັງເຄື່ອງປະດັບ ແລະ ພະລັງຈັດລະບຽບຂອງກອງທັບ, ສະຫງ່າງາມດັ່ງເຄື່ອງປະດັບອັນລ້ຳຄ່າ. ພຣະອົງແມ່ນຍົກະເອງ—ການສະງົບຂອງຄື້ນໄຫວໃນໃຈ; ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ສ້າງຍຸກ ຜູ້ເຮັດໃຫ້ວົງຈອນເວລາເຄື່ອນໄປ; ແລະ ພຣະອົງແມ່ນ ຫຣິ, ຜູ້ກຳຈັດຄວາມໂສກຂອງຜູ້ອຸທິດຕົນ.»
Verse 126
युगरूपो महारूपो महानागहनोडवध: । न्यायनिर्वपण: पाद: पण्डितो हृचलोपम:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນຮູບສະພາບແຫ່ງຍຸກທັງຫຼາຍ, ມີຮູບລັກອັນໃຫຍ່ໂຕ ແລະສົງ່າງາມ; ເປັນຜູ້ປະຫານອະສຸຣະຊ້າງອັນມະຫິມາ (ກະຈາສຸຣະ); ອະມະຕະ ບໍ່ຮູ້ຈັກຄວາມຕາຍ; ເປັນຜູ້ແຈກທານຕາມຄວາມຍຸດຕິທຳ; ເປັນທີ່ພຶ່ງອັນແນ່ນອນແກ່ຜູ້ຂໍພຶ່ງ; ເປັນຜູ້ຮູ້ທັນ; ແລະໝັ້ນຄົງດັ່ງພູເຂົາ»។
Verse 127
बहुमालो महामाल: शशी हरसुलोचन: । विस्तारो लवण: कूपस्त्रियुग: सफलोदय:
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງເປັນຜູ້ສວມພວງມາລາຫຼາຍພວງ, ແລະສວມພວງມາລາອັນໃຫຍ່ຫຼວງ; ມີຄວາມສະຫງົບອ່ອນນຸ່ມດັ່ງແສງຈັນ, ແລະມີດວງຕາອັນເປັນມງຄົດ. ພຣະອົງກວ້າງໃຫຍ່ ດັ່ງທະເລເຄັມ, ເປັນບໍ່ນ້ຳລຶກອັນເປັນຄັງ; ເປັນຮູບສະພາບແຫ່ງຍຸກສາມ; ແລະການປາກົດລົງມາຂອງພຣະອົງ ຍ່ອມໃຫ້ຜົນສຳເລັດບໍ່ເຄີຍຜິດພາດ»។
Verse 128
त्रिलोचनो विषण्णाड्रो मणिविद्धों जटाधर: । बिन्दुर्विसर्ग: सुमुख: शर: सर्वायुध: सह:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງມີດວງຕາສາມ; ອະຮູບຢ່າງສິ້ນເຊີງ ບໍ່ມີອວັຍະວະແຫ່ງກາຍ. ຫູຖືກເຈາະເພື່ອປະດັບອັນມີແກ້ວມະນີ; ຊົງຖືກຈັດຊົງຜົມຈະຕາ. ພຣະອົງແມ່ນ ‘ບິນດຸ’ (Bindu) ແລະ ‘ວິສັກຄະ’ (Visarga); ມີໃບໜ້າງາມ; ເປັນລູກສອນເອງ; ພ້ອມດ້ວຍອາວຸດທຸກປະການ; ແລະອົດທົນອັນຍິ່ງ»។
Verse 129
निवेदन: सुखाजात: सुगन्धारो महाधनु: । गन्धपाली च भगवानुत्थान: सर्वकर्मणाम्
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນ ‘ນິເວດນະ’—ຜູ້ພົ້ນຈາກຄວາມແປປ່ຽນແຫ່ງຈິດ ແລະຕັ້ງຢູ່ໃນປັນຍາອັນບໍລິສຸດ; ‘ສຸຂາຊາຕະ’—ປາກົດເປັນຄວາມສຸກເມື່ອຄື້ນຄວາມຄິດທັງປວງສົງບ; ‘ສຸກັນທາຣະ’—ປະດັບດ້ວຍກິ່ນຫອມອັນປະເສີດ; ‘ມະຫາທະນຸ’—ຜູ້ຖືຄັນທະນູໃຫຍ່ ຊື່ ປິນາກະ; ແລະ ‘ພະຄະວານ ກັນທະປາລີ’—ພຣະເຈົ້າ ແລະຜູ້ພິທັກກິ່ນຫອມອັນດີງາມ. ພຣະອົງຍັງເປັນ ‘ອຸດຖານະ’ ຂອງກຳທັງປວງ—ແຫຼ່ງທີ່ການກະທຳທຸກຢ່າງເກີດຂຶ້ນ ແລະຖືກຄ້ຳຈຸນ»។
Verse 130
मन्थानो बहुलो वायु: सकल: सर्वलोचन: । तलस्ताल: करस्थाली ऊर्ध्वसंहननो महान्
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນລົມອັນມະຫາອຳນາດ ດັ່ງການກວນຄົນໂລກ—ລົມໃຫຍ່ໃນການພິນາດ. ພຣະອົງສົມບູນໃນພະລັງທັງປວງ ແລະເຫັນໄດ້ທົ່ວທຸກທິດ. ພຣະອົງຕີຝາມືຂອງພຣະອົງເອງເພື່ອຮັກສາຈັງຫວະ, ໃຊ້ມືເປັນພາຊະນະຮັບອາຫານ, ມີຮ່າງກາຍແຂງແຮງ ແລະກະຊັບສູງສົງ, ເປັນຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ແທ້»។
Verse 131
छत्र॑ सुच्छत्रो विख्यातो लोक: सर्वाश्रय: क्रम: । मुण्डो विरूपो विकृतो दण्डी कुण्डी विकुर्वण:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນດັ່ງຮົ່ມຄຸ້ມຄອງ—ເປັນຜູ້ປົກປ້ອງອັນປະເສີດ—ໂດຍມີຊື່ສຽງດັ່ງໂລກທັງປວງເອງ ແລະເປັນລະບຽບກົດເກນ ແລະການເຄື່ອນໄຫວທີ່ຄ້ຳຈຸນທຸກສິ່ງ. ພຣະອົງປາກົດດ້ວຍສີສະໂກນ ມີຮູບລັກອັນນ່າເກງຂາມ ຮັບເອົາວິທີປະພຶດທີ່ບໍ່ທົ່ວໄປ; ຖືຄັນທອນ ແລະບາດສຳລັບຂໍທານ ແຕ່ສະພາບແທ້ຂອງພຣະອົງ ບໍ່ອາດຮູ້ໄດ້ດ້ວຍການເບິ່ງແຕ່ກິລິຍາພາຍນອກ»។
Verse 132
हर्यक्ष: ककुभो वजी शतजिदह्ठद: सहस्रपात् । सहस्मूर्धा देवेन्द्र: सर्वदेवमयो गुरु:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນ Haryakṣa ດັ່ງສິງໂຕ; ແມ່ນ Kakubha ຜູ້ຮວບຮວມທິດແລະທາງທັງປວງ; ແມ່ນ Vajī ຜູ້ຖືວັດຊະຣະ (ສາຍຟ້າ); ແມ່ນ Śatajiddha ຜູ້ມີໝາຍແຫ່ງໄຊຊະນະນັບບໍ່ຖ້ວນ; ແມ່ນ Sahasrapāt ແລະ Sahasramūrdhā ຜູ້ມີພັນຕີນ ແລະພັນສີສະ. ພຣະອົງແມ່ນ Devendra ຈອມເທວະ—ແທ້ຈິງແມ່ນແກ່ນສານຂອງເທວະທັງປວງ—ແລະແມ່ນ Guru ຜູ້ປະທານປັນຍາແກ່ທຸກຜູ້»។
Verse 133
सहस्रबाहु: सर्वाज्गज: शरण्य: सर्वलोककृत् । पवित्र त्रिककुन्मन्त्र: कनिष्ठ: कृष्णपिज्रल:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ມີພັນແຂນ ສົມບູນດ້ວຍອະວະທຸກສ່ວນ ຄວນແກ່ການພຶ່ງພາ ແລະເປັນຜູ້ສ້າງໂລກທັງປວງ. ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດຢ່າງສູງສຸດ ແມ່ນມັນຕຣາຮູບສາມບາດຂອງ Gāyatrī; ແມ່ນຜູ້ນ້ອຍສຸດໃນບັນດາບຸດຂອງ Aditi—Viṣṇu ໃນຮູບ Vāmana—ແລະແມ່ນຈອມອົງຜູ້ມີສີຄ່ຳປົນສີນ້ຳຕານທອງ ຖືຮູບພາບປະສົມຂອງ Hari ແລະ Hara.»
Verse 134
ब्रह्मदण्डविनिर्माता शतघ्नीपाशशक्तिमान् | पद्मगर्भो महागर्भो ब्रह्मगर्भो जलोद्धव:
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ສ້າງຄັນທອນພຣະພຣະຫມາ (Brahma-staff) ຄັນທອນແຫ່ງການລົງໂທດອັນສັກສິດ; ພ້ອມດ້ວຍອາວຸດ śataghnī, ບ່ວງບາດ (ບ່ວງຜູກ) ແລະຫອກ. ພຣະອົງແມ່ນ Padma-garbha—ມີສະພາບເປັນພຣະພຣະຫມາ; Mahā-garbha—ຜູ້ອຸ້ມຊອງຄັນທ້ອງອັນໃຫຍ່ຂອງຈັກກະວານໄວ້ໃນພຣະອົງ; Brahma-garbha—ຜູ້ຖືວິດາ (Veda) ໄວ້ພາຍໃນ; ແລະ Jalodbhava—ຜູ້ປາກົດຈາກນ້ຳດັ້ງເດີມ.»
Verse 135
गभस्ति््रह्यकृद् ब्रद्मी ब्रद्मविद् ब्राह्मणो गति: । अनन्तरूपो नैकात्मा तिग्मतेजा: स्वयम्भुव:
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນລັງສີດັ່ງດວງອາທິດ; ເປັນຜູ້ເປີດເຜີຍພຣະພຣະຫມັນ (ວິດາ); ເປັນຜູ້ສວດວິດາ; ເປັນຜູ້ຮູ້ນັຍແຫ່ງວິດາ; ເປັນຜູ້ບໍລິສຸດຜູ້ສະຖິດໃນພຣະພຣະຫມັນ; ແລະເປັນເປົ້າໝາຍສູງສຸດຂອງຜູ້ທີ່ຕັ້ງມັ່ນໃນພຣະພຣະຫມັນ. ພຣະອົງມີຮູບພາບບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດ ບໍ່ຈຳກັດຢູ່ໃນຮ່າງດຽວ ແລະມີລັງສີແຜ່ພຸ່ງອັນແຜດເຜົາ—ເປັນຜູ້ດຳລົງຢູ່ໂດຍຕົນເອງ.»
Verse 146
घृतात् सारं यथा मण्डस्तथैतत् सारमुद्धृतम् । जैसे पर्वतका सार सुवर्ण, फ़ूलका सार मधु और घीका सार मण्ड है, उसी प्रकार यह दस हजार नामोंका सार उद्धृत किया गया है
ພຣະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ເຊັ່ນດຽວກັນກັບການສະກັດອອກຈາກນ້ຳມັນເນີຍ (ghee) ທີ່ໄດ້ຄຣີມອັນລະອຽດທີ່ສຸດ, ທີ່ນີ້ກໍໄດ້ສະກັດເອົາອັນເປັນແກ່ນສານ—ແກ່ນກາງທີ່ກັ່ນກອງແລ້ວ.» ຄຳນີ້ຍົກຍ້ອງປັນຍາທີ່ຫຍໍ້ແຕ່ແຮງ ໃຫ້ເຫັນຄ່າຂອງຄວາມຮູ້ທີ່ກະທັດຮັດກວ່າຄຳຫຼາຍ.
Verse 243
निगदिष्ये महाबाहो स्तवानामुत्तमं स्तवम् । तण्डिने स्वर्गसे उसे इस भूतलपर उतारा था। यह सम्पूर्ण मंगलोंका भी मंगल तथा समस्त पापोंका नाश करनेवाला है। महाबाहो! सब स्तोत्रोंमें उत्तम इस सहसख्रनामस्तोत्रका मैं आपसे वर्णन करूँगा
ພຣະວາຍຸກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ມີແຂນແຂງກ້າ (ມະຫາບາຫຸ) ເຮົາຈະປະກາດໃຫ້ເຈົ້າຟັງ ບົດສັນລະເສີນອັນສູງສຸດໃນບັນດາບົດສັນລະເສີນທັງປວງ. ໃນການກ່ອນ ມັນເຄີຍຖືກນຳລົງມາສູ່ໂລກນີ້ເພື່ອຕັນດິນ ລະສີແຫ່ງສະຫວັນ. ມັນເປັນມົງຄຸນໃນບັນດາມົງຄຸນ ແລະເປັນຜູ້ທຳລາຍບາບທັງປວງ. ໂອ ມະຫາບາຫຸ, ບັດນີ້ເຮົາຈະພັນລະນາໃຫ້ເຈົ້າຟັງ ສະຫັດສະຣະນາມະ-ສະໂຕຕຣະ ອັນສູງສຸດນີ້—ດີທີ່ສຸດໃນບັນດາການສັນລະເສີນທັງຫມົດ.»
Frequently Asked Questions
The chapter specifies that the teaching is to be given to a devotee who is faithful and theistically oriented (bhakta, śraddadhāna, āstika), and not to the faithless, hostile, or uncontrolled; disparagement of the deity is explicitly condemned.
The text presents a twofold claim: the divine is ultimately beyond complete verbal capture, yet disciplined, authorized, and faith-based praise through selected names is a valid practice that cultivates purity and orientation toward liberation.
Yes. It attributes sin-removal, protection from obstructive forces, and high ritual merit to recitation performed with purity and restraint, and it strengthens legitimacy by providing a detailed transmission chain from Brahmā to later recipients.