Previous Verse
Next Verse

Shloka 64

Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration

Anuśāsana-parva 17

सर्ववास: सर्वचारी दुर्वासा वासवो5मर: । हैमो हेमकरो<यज्ञ: सर्वधारी धरोत्तम:

sarvavāsaḥ sarvacārī durvāsā vāsavo 'maraḥ | haimo hemakaro 'yajñaḥ sarvadhārī dharottamaḥ ||

ພຣະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ຢູ່ອາໄສທຸກແຫ່ງ ແລະຜູ້ທ່ອງໄປທຸກທິດ; ‘ທຸຣວາສາ’—ກວ້າງໃຫຍ່ໄຮ້ຂອບເຂດ ຈົນບໍ່ມີສິ່ງໃດຈະປົກຄຸມຫຼືກັກໄວ້ໄດ້ທັງໝົດ; ‘ວາສະວະ’—ມີອຳນາດແຫ່ງອິນທຣະ; ແລະ ‘ອະມະຣະ’—ຜູ້ບໍ່ສູນສະລາຍ. ພຣະອົງແມ່ນ ‘ໄຮມາ’ ດັ່ງມວນຫິມະແຫ່ງຫິມາລະຍະ; ‘ເຮມະກະຣະ’ ຜູ້ກໍ່ເກີດຄຳ; ‘ອະຍັດ’ ຜູ້ຢູ່ເຫນືອການກະທຳພິທີ; ‘ສັບພະທາຣີ’ ຜູ້ຄ້ຳຈຸນທຸກສິ່ງ; ແລະ ‘ທະໂຣຕະມະ’ ຜູ້ຄ້ຳຈຸນສູງສຸດ ຜູ້ພະຍຸງຈັກກະວານທັງປວງ.»

सर्ववासाःone whose dwelling is everywhere / all-abiding
सर्ववासाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व-वास (वास)
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वचारीone who moves everywhere / all-pervading in movement
सर्वचारी:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व-चारी (चारिन्)
FormMasculine, Nominative, Singular
दुर्वासाःDurvāsā (name; lit. 'hard to clothe')
दुर्वासाः:
Karta
TypeNoun
Rootदुर्-वासस् (वासस्)
FormMasculine, Nominative, Singular
वासवःVāsava (Indra)
वासवः:
Karta
TypeNoun
Rootवासव
FormMasculine, Nominative, Singular
अमरःimmortal, imperishable
अमरः:
Karta
TypeAdjective
Rootअ-मर
FormMasculine, Nominative, Singular
हैमःsnowy; of Himavat/Himalaya
हैमः:
Karta
TypeAdjective
Rootहैम
FormMasculine, Nominative, Singular
हेमकरःproducer/maker of gold
हेमकरः:
Karta
TypeAdjective
Rootहेम-कर (कर)
FormMasculine, Nominative, Singular
अयज्ञःwithout sacrifice; non-ritual
अयज्ञः:
Karta
TypeAdjective
Rootअ-यज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वधारीsupporter of all; all-bearing
सर्वधारी:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व-धारिन् (धारिन्)
FormMasculine, Nominative, Singular
धरोत्तमःbest of bearers/supporters; supreme sustainer
धरोत्तमः:
Karta
TypeAdjective
Rootधर-उत्तम (उत्तम)
FormMasculine, Nominative, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyu (Vāyudeva)
I
Indra (Vāsava)
H
Himālaya (implied by haimaḥ)

Educational Q&A

The verse strings together epithets to convey a theological vision: the Supreme is omnipresent (dwelling and moving everywhere), imperishable, the source of sovereign power, and the cosmic support that upholds all beings—ultimately transcending dependence on ritual action (ayajñaḥ).

Vāyu-deva is speaking in a hymn-like mode, enumerating names and attributes of the Supreme (or the praised deity) to describe His all-pervading nature, cosmic sovereignty, and sustaining power, using images such as the Himalaya and gold-production to suggest vastness and generativity.