Adhyaya 33

Verse 1

(दाक्षिणात्य अधिक पाठके ४ श्लोक मिलाकर कुल ३४ श्लोक हैं।) #:73:.8 #::3-..ह (0) हि २ 7 त्रयस्त्रिंशो5 ध्याय: सुशर्माका विराटको पकड़कर ले जाना

Vaiśampāyana said: “O Bhārata, when the world was engulfed in darkness and also covered with dust, the fighters—having drawn up their troops in battle formation—paused for a short while, standing still and ceasing their blows.”

Verse 2

ततो<न्थकारं प्रणुदन्नुदतिष्ठत चन्द्रमा: । कुर्वाणो विमलां रात्रि ननन्‍्दयन्‌ क्षत्रियान्‌ युधि

Then, dispelling the darkness, the moon rose. Making the night clear and spotless, he brought cheer to the kṣatriyas engaged in battle—casting a calm, bright light over the field even amid the violence of war.

Verse 3

ततः प्रकाशमासाद्य पुनर्युद्धमवर्तत । घोररूपं ततस्ते सम नावैक्षन्त परस्परम्‌,अतः उजाला हो जानेसे पुनः घोर युद्ध प्रारम्भ हो गया। उस समय (युद्धके आवेशमें) योद्धा एक दूसरेको देख नहीं रहे थे

പിന്നെ വെളിച്ചം പരന്നതോടെ വീണ്ടും ഘോരയുദ്ധം ആരംഭിച്ചു. ആ ഭയങ്കര കലഹത്തിൽ യോദ്ധാക്കൾ പരസ്പരം വ്യക്തമായി കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.

Verse 4

ततः सुशर्मा त्रैगर्त: सह भ्रात्रा यवीयसा । अभ्यद्रवन्मत्स्यराजं रथव्रातेन सर्वश:,तदनन्तर त्रिगर्तराज सुशर्माने अपने छोटे भाईके साथ रथियोंका समूह लेकर चारों ओरसे मत्स्यराज विराटपर धावा बोल दिया

അതിനുശേഷം ത്രിഗർത്തരാജാവായ സുശർമൻ ഇളയ സഹോദരനോടൊപ്പം രഥയോദ്ധാക്കളുടെ വലിയ കൂട്ടവുമായി എല്ലാദിക്കിലും നിന്ന് മത്സ്യരാജൻ വിരാടനെ ആക്രമിച്ചു.

Verse 5

ततो रथाभ्यां प्रस्कन्द्य भ्रातरौ क्षत्रियर्षभौ । गदापाणी सुसंरब्धौ समभ्यद्रवतां रथान्‌,फिर वे क्षत्रियशिरोमणि दोनों बन्धु रथोंसे कूद पड़े और हाथमें गदा ले क्रोधमें भरकर शत्रुसेनाके रथोंकी ओर दौड़े

അപ്പോൾ ആ രണ്ടു സഹോദരന്മാർ—ക്ഷത്രിയരിൽ ശ്രേഷ്ഠർ—രഥങ്ങളിൽ നിന്ന് ചാടി ഇറങ്ങി. കൈകളിൽ ഗദകൾ പിടിച്ച്, ക്രോധത്തിൽ ജ്വലിച്ച്, ശത്രുസേനയുടെ രഥങ്ങളിലേക്കു പാഞ്ഞു.

Verse 6

(मत्ताविव वृषावेतौ गजाविव मदोद्धतौ । सिंहाविव गजग्राहौ शक्रवृत्राविवोत्थितौ ।।

അവർ ഇരുവരും മത്തായ കാളകളെപ്പോലെയും, മദോന്മത്ത ഗജരാജന്മാരെപ്പോലെയും, ഒരേ ആനയെ പിടിക്കാനൊരുങ്ങുന്ന രണ്ടു സിംഹങ്ങളെപ്പോലെയും, യുദ്ധത്തിനുയർന്ന ഇന്ദ്രനും വൃത്രനും പോലെയും തോന്നി. ഇരുവർക്കും ബലവും ഉത്സാഹവും തുല്യം; പരാക്രമവും തുല്യം; ആയുധവിദ്യയിൽ തുല്യപാണ്ഡിത്യം, യുദ്ധകലയിൽ ഇരുവരും പ്രഗത്ഭർ. അതുപോലെ അവരുടെ സേനകളും ക്രോധത്തോടെ ഗദ, ഖഡ്ഗം, പരശു, നന്നായി മൂർച്ചപ്പെടുത്തിയ തീക്ഷ്ണധാര പ്രാസങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് പ്രഹരിച്ചുകൊണ്ട് പരസ്പരം മേൽ ചാടിവീണു.

Verse 7

बल॑ तु मत्स्यस्य बलेन राजा सर्व त्रिगर्ताधिपति: सुशर्मा | प्रमथ्य जित्वा च प्रसह मत्स्यं विराटमोजस्विनम भ्यधावत्‌

സകല ത്രിഗർത്തന്മാരുടെയും അധിപനായ രാജാവ് സുശർമൻ തന്റെ സൈന്യബലം കൊണ്ട് മത്സ്യരുടെ സൈന്യത്തെ തകർത്തു, മത്സ്യരാജനെ ബലമായി പരാജയപ്പെടുത്തി, മഹാപരാക്രമിയായ വിരാടനെതിരെ മുന്നേറി.

Verse 8

तौ निहत्य पृथग धुर्यावुभौ तौ पार्ष्णिसारथी । विरथं मत्स्यराजानं जीवग्राहमगृह्नताम्‌

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—അവർ വേർതിരിച്ച് വിരാടന്റെ രണ്ടു പ്രധാന അശ്വങ്ങളെ വധിച്ചു; രഥത്തിന്റെ പിൻഭാഗത്തെ കാവലാളുകളെയും സാരഥിയെയും കൊന്നു. ഇങ്ങനെ മത്‌സ്യരാജൻ വിരാടനെ രഥരഹിതനാക്കി ജീവനോടെ പിടികൂടി.

Verse 9

तमुन्मथ्य सुशर्माथ युवतीमिव कामुक: । स्यन्दनं स्वं समारोप्य प्रययौ शीघ्रवाहन:

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—പിന്നെ സുശർമൻ അവനെ ക്രൂരമായി കീഴടക്കി, കാമാതുരൻ ഒരു യുവതിയെ ബലമായി പിടിക്കുന്നതുപോലെ, രാജാവ് വിരാടനെ പിടികൂടി. വേഗമേറിയ അശ്വങ്ങളുള്ള തന്റെ രഥത്തിൽ കയറ്റി അവൻ പാഞ്ഞുപോയി.

Verse 10

तस्मिन्‌ गृहीते विरथे विराटे बलवत्तरे । प्राद्रवन्त भयान्मत्स्यास्त्रिगर्तैरदिता भूशम्‌

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—അത്യന്തം ബലവാനായ രാജാവ് വിരാടൻ രഥരഹിതനായി പിടിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ത്രിഗർത്തർ കടുത്തമായി പീഡിപ്പിച്ച മത്‌സ്യസൈന്യം ഭയത്താൽ വിറച്ച് ഓടിത്തുടങ്ങി.

Verse 11

तेषु संत्रस्यमानेषु कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिर: । प्रत्यभाषन्महाबाहुं भीमसेनमरिंदमम्‌,उनके इस प्रकार अत्यन्त भयभीत होनेपर कुन्तीपुत्र युधिष्ठिरने शत्रुओंका दमन करनेवाले महाबाहु भीमसेनसे कहा--

അവർ ഇങ്ങനെ ഭയത്തിൽ വിറയ്ക്കുമ്പോൾ, കുന്തീപുത്രൻ യുധിഷ്ഠിരൻ ശത്രുദമനനായ മഹാബാഹു ഭീമസേനനോട് സംസാരിച്ചു.

Verse 12

मत्स्यराज: परामृष्ट स्त्रिगर्तेन सुशर्मणा । तं मोचय महाबाहो न गच्छेद्‌ द्विषतां वशम्‌,“महाबाहो! त्रिगर्तराज सुशर्माने मत्स्यराजको पकड़ लिया है। उन्हें शीघ्र छुड़ाओ; जिससे वे शत्रुओंके वशमें न पड़ जायँ

“മഹാബാഹോ! ത്രിഗർത്തരാജൻ സുശർമൻ മത്‌സ്യരാജനെ പിടികൂടിയിരിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തെ മോചിപ്പിക്കൂ; ശത്രുക്കളുടെ അധീനതയിൽ അദ്ദേഹം വീഴരുത്.”

Verse 13

उषिता: सम सुखं सर्वे सर्वकामै: सुपूजिता: । भीमसेन त्वया कार्या तस्य वासस्य निष्कृति:

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും അവന്റെ ഗൃഹത്തിൽ സുഖസൗകര്യത്തോടെ പാർത്തു; അവൻ എല്ലാ അഭിലഷിത വസ്തുക്കളും നൽകി ഞങ്ങളെ ഭംഗിയായി ആദരിച്ചു. അതിനാൽ, ഭീമസേന, അവന്റെ വീട്ടിൽ പാർത്തതിന്റെ ഉപകാരത്തിന് പ്രതിഫലം നീ തന്നേ നൽകണം.

Verse 14

भीमसेन उवाच अहमेनं परित्रास्ये शासनात्‌ तव पार्थिव । पश्य मे सुमहत्‌ कर्म युध्यतः सह शत्रुभि:

ഭീമസേനൻ പറഞ്ഞു—മഹാരാജാവേ, നിങ്ങളുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഞാൻ അവനെ സുശർമയുടെ കൈകളിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കും. ഇന്ന് നിങ്ങൾ ശത്രുക്കളോട് യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോൾ എന്റെ മഹത്തായ കൃത്യവും പരാക്രമവും കാണുക.

Verse 15

स्वबाहुबलमाश्रित्य तिष्ठ त्वं भ्रातृभि: सह | एकान्तमश्रितो राजन्‌ पश्य मेडद्य पराक्रमम्‌,मैं अपने बाहुबलका भरोसा करके लडूँगा। राजन! आज आप भाइयोंसहित एकान्तमें खड़े होकर अब मेरा पराक्रम देखें

ഞാൻ എന്റെ സ്വന്തം ഭുജബലത്തെ ആശ്രയിച്ച് പോരാടും. രാജാവേ, നിങ്ങൾ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം സുരക്ഷിതമായി അകലെ നിന്നുകൊണ്ട് ഇന്ന് എന്റെ പരാക്രമം കാണുക.

Verse 16

सुस्कन्धो<यं महावृक्षो गदारूप इव स्थित: । अहमेनमपारुज्य द्रावयिष्यामि शात्रवान्‌

മുന്നിലുള്ള ഈ മഹാവൃക്ഷത്തിന് ദൃഢമായ തണ്ട് ഉണ്ട്; ദൃശ്യമായ ഗദാരൂപംപോലെ അത് നിലകൊള്ളുന്നു. ഞാൻ ഇതിനെ വേരോടെ പിഴുതെടുത്ത് ആയുധമാക്കി ശത്രുസൈന്യത്തെ ഓടിച്ചുവിടും.

Verse 17

वैशम्पायन उवाच त॑ मत्तमिव मातजुूं वीक्षमाणं वनस्पतिम्‌ । अब्रवीद्‌ भ्रातरं वीरं धर्मराजो युधिषछ्िर:

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ഭീമസേനൻ മദിച്ച ഗജരാജനെപ്പോലെ ആ വൃക്ഷത്തെ ഉറ്റുനോക്കി നിന്നു. അപ്പോൾ ധർമ്മരാജൻ യുധിഷ്ഠിരൻ തന്റെ വീര സഹോദരനോട് പറഞ്ഞു—

Verse 18

मा भीम साहसं कार्षीस्तिष्ठत्वेष वनस्पति: । मा त्वां वृक्षेण कर्माणि कुर्वाणमतिमानुषम्‌

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— ഹേ ഭീമാ, ഇത്തരമൊരു ദുസ്സാഹസം ചെയ്യരുത്; ഈ വൃക്ഷം നിലനിൽക്കട്ടെ. വൃക്ഷത്തെ ആയുധമാക്കി നീ അതിമാനുഷകർമ്മം ചെയ്താൽ, ജനങ്ങൾ ‘ഇവൻ ഭീമൻ’ എന്നു തിരിച്ചറിയും. അതിനാൽ, ഹേ ഭാരതാ, മറ്റൊരു മനുഷ്യോചിത ആയുധം സ്വീകരിക്ക.

Verse 19

जना: समवबुध्येरन्‌ भीमो5यमिति भारत । अन्यदेवायुध॑ किंचित्‌ प्रतिपद्यस्व मानुषम्‌

ഹേ ഭാരതാ, ജനങ്ങൾ വ്യക്തമായി ‘ഇവൻ ഭീമൻ’ എന്നു തിരിച്ചറിയും. അതിനാൽ മറ്റൊരു മനുഷ്യോചിത ആയുധം സ്വീകരിക്ക. ഈ മഹാവൃക്ഷം പിഴുതെറിയുന്നതുപോലുള്ള അതിമാനുഷ ദുസ്സാഹസം ചെയ്യരുത്; അതു നിന്റെ തിരിച്ചറിയൽ വെളിപ്പെടുത്തും.

Verse 20

चापं वा यदि वा शक्ति निस्त्रिंशं वा परश्वधम्‌ । यदेव मानुषं भीम भवेदन्यैरलक्षितम्‌

വില്ലോ ശക്തിയോ, വാളോ കോടാലിയോ— ഹേ ഭീമാ, മറ്റുള്ളവർ തിരിച്ചറിയാതിരിക്കുവാൻ മനുഷ്യോചിതമായി തോന്നുന്ന ആയുധം തന്നെയെടുക്കുക.

Verse 22

सहिता: समरे तत्र मत्स्यराजं परीप्सत । “धनुष

അവിടെ യുദ്ധത്തിൽ അവർ ഒന്നിച്ചു ചേർന്ന് മത്സ്യരാജനെ മോചിപ്പിക്കുവാൻ മനസ്സുറപ്പിച്ചു. (യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു)— “വില്ലോ ശക്തിയോ, വാളോ കോടാലിയോ— ഹേ ഭീമാ, നിനക്കു യോജിക്കുന്നതും മറ്റുള്ളവർ തിരിച്ചറിയാതിരിക്കുവാൻ മനുഷ്യോചിതമായി തോന്നുന്നതുമായ ആയുധം എടുത്ത് രാജാവിനെ വേഗം മോചിപ്പിക്ക. മഹാബലികളായ യമജർ നകുലനും സഹദേവനും നിന്റെ രഥചക്രങ്ങളെ കാക്കും. നിങ്ങൾ മൂന്നു സഹോദരരും ഒരുമിച്ചു യുദ്ധം ചെയ്ത് വിരാടരാജനെ മോചിപ്പിക്ക.”

Verse 23

तदेवायुधमादाय मोक्षयाशु महीपतिम्‌ । यमौ च चक्ररक्षौ ते भवितारो महाबलौ

അതേ ആയുധം എടുത്ത് രാജാവിനെ വേഗം മോചിപ്പിക്ക; മഹാബലികളായ യമജർ നിന്റെ രഥചക്രങ്ങളുടെ കാവലാളുകളായിരിക്കും. പിന്നെ അതിവേഗശാലിയായ ഭീമസേനൻ ക്ഷണത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠ ധനുസ്സ് പിടിച്ചു, ജലഭരിത മേഘംപോലെ അമ്പുവർഷം ചൊരിഞ്ഞു.

Verse 24

त॑ भीमो भीमकर्माणं सुशर्माणमथाद्रवत्‌ । विराटं समवीक्ष्यैनं तिष्ठ तिछ्ठेति चावदत्‌,तदनन्तर भीमसेन भयंकर कर्म करनेवाले सुशर्माकी ओर दौड़े और विराटकी ओर देखते हुए सुशर्मासे बोले--“अरे! खड़ा रह, खड़ा रह”

അപ്പോൾ ഭയങ്കരകർമ്മനായ ഭീമൻ സുശർമയിലേക്കു പാഞ്ഞു. വിരാടരാജനെ നോക്കി, സുശർമയോടു—“നിൽക്കൂ! നിൽക്കൂ!” എന്നു ഗർജിച്ചു.

Verse 25

सुशर्मा चिन्तयामास कालान्तकयमोपमम्‌ । तिष्ठ तिषछ्ेति भाषन्तं पृष्ठतो रथपुज्भव: । पश्यतां सुमहत्‌ कर्म महद्‌ युद्धमुपस्थितम्‌

രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സുശർമ, പിന്നിൽ നിന്നു വരികയും “നിൽക്കൂ! നിൽക്കൂ!” എന്നു വിളിക്കയും ചെയ്യുന്ന—കാലം, അന്തകൻ, യമൻ എന്നിവരെപ്പോലെ ഭയങ്കരനായ ആ വീരനെ കണ്ടു ആശങ്കയിൽപ്പെട്ടു. പിന്നെ കൂട്ടുകാരോടു പറഞ്ഞു—“നോക്കൂ, വീണ്ടും മഹായുദ്ധം മുന്നിൽ വന്നു; ഇതിൽ മഹാപരാക്രമം കാണിക്കൂ.”

Verse 26

परावृत्तो धनुर्गह्य सुशर्मा भ्रातृभि: सह । निमेषान्तरमात्रेण भीमसेनेन ते रथा:

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് സുശർമ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം ധനുസ്സെടുത്തു വീണ്ടും യുദ്ധത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. ഇപ്പുറത്ത് ഭീമസേനൻ കണ്ണിമയ്ക്കുന്ന നേരത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ വിരാടന്റെ സമീപത്ത് ശത്രു രഥയോദ്ധാക്കളെ വീഴ്ത്തി അവരുടെ ആക്രമണവേഗം തകർത്തു.

Verse 27

रथानां च गजानां च वाजिनां च ससादिनाम्‌ । सहस्रशतसड्घाता: शूराणामुग्रधन्विनाम्‌

രഥങ്ങളും ഗജങ്ങളും വാജികളും—അവയിൽ (സഹചാരികളോടുകൂടി) കയറിയ ഉഗ്രധനുർധര ശൂരന്മാരുടെ നൂറുകളും ആയിരങ്ങളും ചേർന്ന സഘനസംഘങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 28

पातिता भीमसेनेन विराटस्य समीपत: । पत्तयो निहतास्तेषां गदां गृह्म महात्मना

വിരാടന്റെ സമീപത്ത് ഭീമസേനൻ അവരെ വീഴ്ത്തി; അവരുടെ പടയാളികളും കൊല്ലപ്പെട്ടു. ആ മഹാത്മാവ് ഗദ കൈക്കൊണ്ട് വിരാടന്റെ ചുറ്റുമുള്ള ശത്രുബലത്തെ സംഹരിച്ചു.

Verse 29

तद्‌ दृष्टवा तादृशं युद्ध सुशर्मा युद्धदुर्मद: । चिन्तयामास मनसा किं शेषं हि बलस्य मे । अपरो दृश्यते सैन्ये पुरा मग्नो महाबले

ഇത്ര ഭയാനകമായ യുദ്ധം കണ്ട യുദ്ധഗർവത്തിൽ മദോന്മത്തനായ സുശർമൻ മനസ്സിൽ മനസ്സായി ചിന്തിച്ചു—“ഇനി എന്റെ ബലത്തിൽ എന്താണ് ശേഷിക്കുക? ഈ മഹാബലമുള്ള സൈന്യസമുദ്രത്തിൽ എന്റെ മറ്റൊരു സഹോദരനും മുമ്പേ തന്നെ മുങ്ങിപ്പോയതുപോലെ കാണപ്പെടുന്നു.”

Verse 30

आकर्णपूर्णेन तदा धनुषा प्रत्यदृश्यत । सुशर्मा सायकांस्तीक्ष्णान्‌ क्षिपते च पुन: पुन:

അങ്ങനെ ചിന്തിച്ച് അവൻ ചെവിവരെ വലിച്ച വില്ലോടെ യുദ്ധത്തിന് സന്നദ്ധനായി ദൃശ്യമായി. സുശർമൻ വീണ്ടും വീണ്ടും മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളുടെ മഴ പെയ്തു. അത് കണ്ട മത്സ്യദേശത്തിലെ യോദ്ധാക്കൾ ത്രിഗർത്തരോടു ക്രുദ്ധരായി, ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിച്ച് തങ്ങളുടെ രഥകുതിരകളെ മുന്നോട്ടു പ്രേരിപ്പിച്ചു.

Verse 31

ततः समस्तास्ते सर्वे तुरगानभ्यचोदयन्‌ । दिव्यमस्त्रं विकुर्वाणात्त्रिगर्तान्‌ प्रत्यमर्षणा:

അപ്പോൾ അവർ എല്ലാവരും ഒന്നിച്ചു കുതിരകളെ മുന്നോട്ടു പ്രേരിപ്പിച്ചു. ത്രിഗർത്തരുടെ ആക്രമണം സഹിക്കാനാവാതെ, ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് അവർ മുന്നേറി—മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളുടെ ആവർത്തിച്ച മഴയിൽ ക്ഷുഭിതരായി, യുദ്ധഭൂമിയിൽ ശാസ്ത്രീയമായ ബലത്തോടെ ബലത്തെ നേരിടാൻ സന്നദ്ധരായി.

Verse 32

तान्‌ निवृत्तरथान्‌ दृष्टवा पाण्डवान्‌ सा महाचमू: । वैराटि: परमक्ुद्धो युयुधे परमाद्भुतम्‌

പാണ്ഡവർ ത്രിഗർത്തരുടെ ദിശയിലേക്ക് രഥങ്ങൾ തിരിക്കുന്നതു കണ്ടപ്പോൾ മത്സ്യവീരരുടെ ആ മഹാസൈന്യവും തിരിഞ്ഞു. അപ്പോൾ വിരാടപുത്രൻ (വൈരാടി) അത്യന്തം ക്രോധം നിറഞ്ഞ് അത്ഭുതകരമായി യുദ്ധം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.

Verse 33

सहस्रमवधीत्‌ तत्र कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिर: । भीम: सप्त सहस्नाणि यमलोकमदर्शयत्‌,कुन्तीपुत्र युधिष्ठिरे एक हजार त्रिगर्तोंकी मार गिराया। भीमसेनने सात हजार योद्धाओंको यमलोकका दर्शन कराया इति श्रीमहाभारते विराटपर्वणि गोहरणपर्वणि दक्षिणगोग्रहे त्रयस्त्रिंशो 5 ध्याय: ।।

അവിടെ കുന്തീപുത്രൻ യുധിഷ്ഠിരൻ ആയിരം (ത്രിഗർത്തരെ) വധിച്ചു. ഭീമൻ ഏഴായിരം യോദ്ധാക്കൾക്ക് യമലോകദർശനം നൽകി—അഥവാ അവരെ മരണത്തിലേക്ക് അയച്ചു.

Verse 34

नकुलश्चापि सप्तैव शतानि प्राहिणोच्छरै: । शतानि त्रीणि शूराणां सहदेव: प्रतापवान्‌

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—നകുലനും തന്റെ അമ്പുകളാൽ ഏഴുനൂറു യോദ്ധാക്കളെ വീഴ്ത്തി; പ്രതാപവാനായ സഹദേവൻ മൂന്നു നൂറു ശൂരന്മാരെ സംഹരിച്ചു.

Verse 35

ततो<5भ्यपतदत्युग्र: सुशर्माणमुदायुध:

അപ്പോൾ അവൻ അത്യന്തം ഉഗ്രനായി, ആയുധം എടുത്ത്, സുശർമയിലേക്കു പാഞ്ഞുകയറി.

Verse 36

ततो युधिष्िरो राजा त्वरमाणो महारथ:

അപ്പോൾ മഹാരഥനായ രാജാവ് യുധിഷ്ഠിരനും ത്വരയോടെ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.

Verse 37

सुशर्मापि सुसंरब्धस्त्वरमाणो युधिष्िरम्‌

സുശർമയും അത്യന്തം ക്രോധത്തോടെ ജ്വലിച്ച്, ത്വരയോടെ യുധിഷ്ഠിരനിലേക്കു പാഞ്ഞു.

Verse 38

ततो राजन्नाशुकारी कुन्तीपुत्रो वृकोदर:

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ, രാജാവേ, വേഗപ്രവർത്തകനായ കുന്തീപുത്രൻ വൃകോദരൻ (ഭീമൻ) ക്രോധത്തോടെ അവന്റെ സാരഥിയെ രഥപീഠത്തിൽ നിന്ന് താഴെ വീഴ്ത്തി.

Verse 39

समासाद्य सुशर्माणमश्चानस्य व्यपोथयत्‌ । पृष्ठगोपांश्व॒ तस्याथ हत्वा परमसायकै:

സുശർമനെ സമീപിച്ച് അവന്റെ കുതിരകളെ വീഴ്ത്തി; പിന്നെ ഉത്തമ അമ്പുകളാൽ അവന്റെ പിൻഭാഗത്തെ ഗോരക്ഷകരെയും വധിച്ചു.

Verse 40

चक्ररक्षश्न शूरो वै मदिराक्षोडतिविश्रुत:

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ആ വീരൻ ‘മദിരാക്ഷ’ എന്ന നാമത്തിൽ ദൂരദൂരത്തോളം പ്രസിദ്ധനായിരുന്നു; ‘ചക്രരക്ഷശ്ന’ എന്ന പേരിലും ഖ്യാതൻ—ചക്രസദൃശ ആയുധം കാക്കുവാനും/പ്രയോഗിക്കുവാനും അതിപ്രാവീണ്യം ഉള്ളവൻ.

Verse 41

ततो विराट: प्रस्कन्द्य रथादथ सुशर्मण:

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ രാജാവ് വിരാടൻ സുശർമന്റെ രഥത്തിൽ നിന്ന് ചാടി ഇറങ്ങി. ഗദ കൈയിൽ എടുത്ത് അവനിലേക്കുതന്നെ വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞു. വാർദ്ധക്യം ഉണ്ടായിട്ടും വിരാടൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ യുവാവിനെപ്പോലെ സഞ്ചരിച്ചു.

Verse 42

गदां तस्य परामृश्य तमेवाभ्यद्रवद्‌ बली । स चचार गदापाणिव॑द्धो 5पि तरुणो यथा

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ബലവാനായ രാജാവ് വിരാടൻ അവന്റെ ഗദ പിടിച്ചെടുത്തു അവനിലേക്കുതന്നെ പാഞ്ഞു. ഗദ കൈയിൽ പിടിച്ച്, വാർദ്ധക്യമുണ്ടായിട്ടും യുദ്ധഭൂമിയിൽ യുവാവിനെപ്പോലെ സഞ്ചരിച്ചു.

Verse 43

पलायमान त्रैगर्त दृष्टयवा भीमो5भ्याभाषत । राजपुत्र निवर्तस्व न ते युक्ते पलायनम्‌

ത്രൈഗർത്ത രാജകുമാരൻ ഓടിപ്പോകുന്നത് കണ്ട ഭീമൻ പറഞ്ഞു—“രാജപുത്രാ, മടങ്ങിവരിക; യുദ്ധത്തിൽ പിൻകാട്ടി ഓടുന്നത് നിനക്കു യുക്തമല്ല.”

Verse 44

अनेन वीर्येण कथं गास्त्व॑ प्रार्थयसे बलात्‌ | कथं चानुचरांस्त्यक्त्वा शत्रुमध्ये विषीदसि

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—“ഈ പരാക്രമത്തിന്റെ ആശ്രയത്തിൽ വിരാടന്റെ പശുക്കളെ ബലമായി എങ്ങനെ പിടിച്ചെടുക്കാമെന്ന് നീ കരുതിയത്? ശത്രുമദ്ധ്യേ നിന്റെ അനുചരന്മാരെ ഉപേക്ഷിച്ച് ഇപ്പോൾ എങ്ങനെ ഓടി വിഷാദത്തിൽ മുങ്ങുന്നു?”

Verse 45

इत्युक्त: स तु पार्थेन सुशर्मा रथयूथप: । तिष्ठ तिष्ठेति भीम॑ं स सहसा<भ्यद्रवद्‌ बली

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—പൃഥാപുത്രൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, രഥയോദ്ധാക്കളുടെ സംഘനേതാവായ ബലവാൻ സുശർമ “നിൽക്കു, നിൽക്കു!” എന്നു വിളിച്ചുകൊണ്ട് പെട്ടെന്ന് ഭീമനിലേക്കു പാഞ്ഞുകയറി.

Verse 46

भीमस्तु भीमसंकाशो रथात्‌ प्रस्कन्द्य पाण्डव: | प्राद्रवत्‌ तूर्णमव्यग्रो जीवितेप्सु: सुशर्मण:

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ഭീമനെപ്പോലെ ഭീമസങ്കാശനായ പാണ്ഡവൻ ഭീമൻ രഥത്തിൽ നിന്ന് ചാടി ഇറങ്ങി. അല്പവും വ്യഗ്രനാകാതെ, സുശർമയുടെ ജീവൻ പിടിക്കണമെന്ന ഉദ്ദേശത്തോടെ മഹാവേഗത്തിൽ അവന്റെ നേരെ പാഞ്ഞു.

Verse 47

त॑ भीमसेनो धावन्तमभ्यधावत वीर्यवान्‌ | त्रिगर्तराजमादातु सिंह: क्षुद्रमूगं यथा

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ത്രിഗർത്തരാജൻ സുശർമ ഓടിപ്പോകുമ്പോൾ, വീര്യവാൻ ഭീമസേനൻ അവനെ പിടിക്കാനായി സിംഹം ചെറുമൃഗത്തെ പിന്തുടരുന്നതുപോലെ പിന്നാലെ പാഞ്ഞു.

Verse 48

अभिद्रुत्य सुशर्माणं केशपक्षे परामृशत्‌ | समुद्यम्य तु रोषात्‌ तं निष्पिपेष महीतले

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—സുശർമയിലേക്കു പാഞ്ഞെത്തിയ ഭീമൻ അവന്റെ മുടിക്കെട്ട് പിടിച്ചു. പിന്നെ കോപത്തിൽ അവനെ ഉയർത്തി ഭൂമിയിൽ അടിച്ചു വീഴ്ത്തി, അവിടെയെ തന്നെ ചതച്ചൊതുക്കി.

Verse 49

पदा मूर्थ्नि महाबाहु: प्राहरद्‌ विलपिष्यत: । तस्य जानुं ददौ भीमो जघ्ने चैनमरत्निना | स मोहमगमद्‌ राजा प्रहारवरपीडित:

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— വിലപിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന സുശർമന്റെ ശിരസ്സിൽ മഹാബാഹു ഭീമൻ പാദപ്രഹാരം ചെയ്തു. പിന്നെ മുട്ടുകൊണ്ട് അവനെ അമർത്തി, മുൻകൈകൊണ്ടും ശക്തിയായി അടിച്ചു. ആ കഠിന പ്രഹാരങ്ങളുടെ വേദനയിൽ പീഡിതനായ രാജാവ് സുശർമൻ ബോധംകെട്ടുവീണു.

Verse 50

तस्मिन्‌ गृहीते विरथे त्रिगर्तानां महारथे । अभज्यत बल सर्व त्रैगर्त तद्‌ भयातुरम्‌

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— ത്രിഗർത്തരുടെ മഹാരഥനായ വീര സുശർമൻ രഥരഹിതനായി പിടിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഭയത്തിൽ വിറച്ച മുഴുവൻ ത്രിഗർത്തസൈന്യം നിരകൾ തകർത്ത് ചിതറിപ്പോയി.

Verse 51

निवर्त्य गास्तत: सर्वा: पाण्डुपुत्रा महारथा: । अवजित्य सुशर्माणं धनं चादाय सर्वश:,तदनन्तर पाण्डुके महारथी पुत्र सुशर्माको परास्त करनेके पश्चात्‌ सब गौओंको लौटाकर और लूटका सारा धन वापस लेकर चले

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— തുടർന്ന് പാണ്ഡുപുത്രന്മാരായ മഹാരഥികൾ എല്ലാ പശുക്കളെയും തിരികെ കൊണ്ടുവന്നു; സുശർമനെ ജയിച്ച്, കവർന്നെടുത്ത ധനം മുഴുവനും പൂർണ്ണമായി തിരിച്ചുപിടിച്ച് അവർ പുറപ്പെട്ടു.

Verse 52

स्वबाहुबलसम्पन्ना ह्वीनिषेवा यतव्रता: । विराटस्य महात्मान: परिक्लेशविनाशना:,वे सभी अपने बाहुबलसे सम्पन्न, लज्जाशील, संयमपूर्वक व्रतपालनमें तत्पर, महात्मा तथा विराटका सारा क्लेश दूर करनेवाले थे

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— അവർ എല്ലാവരും സ്വന്തം ഭുജബലത്തിൽ സമ്പന്നർ, ലജ്ജാശീലമായ ആചാരമുള്ളവർ, സംയമത്തോടെ വ്രതങ്ങളിൽ സ്ഥിരരായവർ, മഹാത്മാക്കൾ; വിരാടന്റെ എല്ലാ ക്ലേശവും അകറ്റുന്നവരായി അവർ നിലകൊണ്ടു.

Verse 53

स्थिता: समक्ष ते सर्वे त्वथ भीमो5भ्यभाषत

അവർ എല്ലാവരും രാജാവിന്റെ മുന്നിൽ നിന്നപ്പോൾ ഭീമസേനൻ പറഞ്ഞു— “ഈ പാപാചാരി സുശർമൻ എന്റെ കൈയിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടു ജീവിക്കാൻ അർഹനല്ല; എങ്കിലും ഞാൻ എന്തു ചെയ്യാം? നമ്മുടെ മഹാരാജാവ് എപ്പോഴും കരുണാമയനല്ലോ.”

Verse 54

नायं पापसमाचारो मत्तो जीवितुम्ति । कि तु शक्‍यं मया कर्तु यद्‌ राजा सततं घृणी

ഭീമസേനൻ പറഞ്ഞു— “ഈ പാപാചാരി സുശർമ എന്റെ കൈയിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടു ജീവിക്കാൻ അർഹനല്ല. എങ്കിലും ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും? നമ്മുടെ രാജാവ് എപ്പോഴും കരുണാമയനാണ്.”

Verse 55

गले गृहीत्वा राजानमानीय विवशं वशम्‌ । तत एनं विचेष्टन्तं बद्ध्वा पार्थो वृकोदर:

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— രാജാവിന്റെ കഴുത്തുപിടിച്ച് വലിച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അർജുനൻ അവനെ പൂർണ്ണമായി അധീനപ്പെടുത്തി. പിന്നെ അവൻ കുതറി മറിയുമ്പോൾ വൃകോദരനായ ഭീമൻ അവനെ ഉറപ്പായി ബന്ധിച്ചു.

Verse 56

अभ्येत्य रणमध्यस्थमभ्यगच्छद्‌ युधिष्ठिरम्‌

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— യുദ്ധഭൂമിയുടെ നടുവിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്ന യുധിഷ്ഠിരന്റെ അടുക്കൽ അവൻ സമീപിച്ചു ചെന്നു.

Verse 57

प्रोवाच पुरुषव्याप्रो भीममाहवशोभिनम्‌

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— പുരുഷവ്യാഘ്രനായ യുധിഷ്ഠിരൻ യുദ്ധത്തിൽ ദീപ്തനായ ഭീമനോട് സംസാരിച്ചു. സുശർമയെ ആ നിലയിൽ കണ്ട ധർമ്മാത്മാവായ രാജാവ് ചിരിച്ച്— “ഈ നരാധമനെ വിട്ടയക്കുക” എന്നു പറഞ്ഞു. അങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടും മഹാബാഹുവായ ഭീമൻ സുശർമയോട് പറഞ്ഞു.

Verse 58

त॑ राजा प्राहसद्‌ दृष्टवा मुच्यतां वै नराधम: । एवमुक्तोडब्रवीद्‌ भीम: सुशर्माणं महाबलम्‌

അവനെ ആ നിലയിൽ കണ്ട രാജാവ് യുധിഷ്ഠിരൻ ചിരിച്ച്— “ഈ നരാധമനെ വിട്ടയക്കുക” എന്നു പറഞ്ഞു. അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ഭീമൻ മഹാബലനായ സുശർമയോട് പറഞ്ഞു.

Verse 59

भीम उवाच जीवितु चेच्छसे मूढ हेतुं मे गदत: शृणु । दासोस्मीति त्वया वाच्यं संसत्सु च सभासु च

ഭീമൻ പറഞ്ഞു— മൂഢാ! ജീവിക്കണമെന്നുണ്ടെങ്കിൽ ഞാൻ പറയുന്നതു കേൾക്കുക. സഭകളിലും പൊതുസമ്മേളനങ്ങളിലും നീ എപ്പോഴും ‘ഞാൻ ദാസൻ’ എന്നു പ്രഖ്യാപിക്കണം.

Verse 60

एवं ते जीवितं दद्यामेष युद्धजितो विधि: । तमुवाच ततो ज्येष्ठो भ्राता सप्रणयं वच:

ഇതു നീ അംഗീകരിച്ചാൽ ഞാൻ നിനക്കു ജീവദാനം നൽകും; യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ചവൻ പാലിക്കുന്ന നിയമം ഇതുതന്നെ. പിന്നെ ജ്യേഷ്ഠഭ്രാതാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ ഭീമനോടു സ്നേഹപൂർവവും സമാധാനകരവുമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

Verse 61

युधिछिर उवाच मुज्च मुज्चाधमाचारं प्रमाणं यदि ते वयम्‌ । दासभावं गतो होष विराटस्य महीपते: । अदासो गच्छ मुक्तोडसि मैवं कार्षी: कदाचन

യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു— സഹോദരാ! നിങ്ങൾ എന്നെ പ്രമാണമായി അംഗീകരിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ഈ അധമാചാരിയെ വിട്ടയക്കൂ, വിട്ടയക്കൂ. ഇവൻ ഇതിനകം മഹാരാജ വിരാടന്റെ ദാസഭാവത്തിലേക്ക് വീണിരിക്കുന്നു. (പിന്നെ അവനോട്) നീ ഇനി ദാസനല്ല; പോകുക, നീ മോചിതനാണ്. ഇനിമുതൽ ഒരിക്കലും ഇത്തരമൊരു പ്രവൃത്തി ചെയ്യരുത്.

Verse 343

युधिष्ठिरसमादिष्टो निजघ्ने पुरुषर्षभ: । नकुलने अपने बाणोंसे सात सौ सैनिकोंको यमराजके घर भेज दिया तथा पुरुषोंमें श्रेष्ठ प्रतापी वीर सहदेवने युधिष्ठिरकी आज्ञासे तीन सौ शूरवीरोंका संहार कर डाला

യുധിഷ്ഠിരന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം പുരുഷശ്രേഷ്ഠനായ വീരൻ ശത്രുക്കളെ വധിച്ചു. നകുലൻ തന്റെ അമ്പുകളാൽ ഏഴുനൂറ് സൈനികരെ യമസദനത്തിലേക്ക് അയച്ചു; പ്രതാപവാനായ സഹദേവനും യുധിഷ്ഠിരന്റെ ആജ്ഞയാൽ മൂന്നു നൂറ് ശൂരന്മാരെ സംഹരിച്ചു.

Verse 353

हत्वा तां महतीं सेनां त्रिगर्तानां महारथ: । तदनन्तर महारथी सहदेव त्रिगर्तोंकी उस महासेनाका संहार करके अत्यन्त उग्र रूप धारण किये हाथमें धनुष ले सुशर्मापर चढ़ आये

ത്രിഗർത്തരുടെ ആ മഹാസേനയെ വധിച്ച ശേഷം മഹാരഥനായ സഹദേവൻ അത്യന്തം ഭീകരരൂപം ധരിച്ചു; ധനുസ്സു കൈയിൽ എടുത്ത് സുഷർമയിലേക്കു പാഞ്ഞുചെന്നു.

Verse 373

अविध्यन्नवभिर्बाणैश्षतुर्भि श्षतुरो हयान्‌ । तब सुशर्माने भी अत्यन्त कुपित हो बड़ी फुर्तीके साथ नौ बाणोंसे राजा युधिष्ठिरको और चार बाणोंसे उनके चारों घोड़ोंको बींध डाला

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— അവൻ ഒൻപതു അമ്പുകളാൽ രാജാവ് യുധിഷ്ഠിരനെ വേദനിപ്പിച്ചു; നാലു അമ്പുകളാൽ അവന്റെ നാലു കുതിരകളെയും കുത്തി. പിന്നെ സുഷർമയും അത്യന്തം ക്രുദ്ധനായി മഹാവേഗത്തിൽ, ഒൻപതു ശരങ്ങളാൽ വീണ്ടും യുധിഷ്ഠിരനെ വേദനിപ്പിക്കുകയും നാലു ശരങ്ങളാൽ രാജാവിന്റെ നാലു അശ്വങ്ങളെ ഭേദിക്കുകയും ചെയ്തു.

Verse 393

अथास्य सारथिं क्रुद्धो रथोपस्थादपातयत्‌ । राजन! फिर तो शीघ्रता करनेवाले कुन्तीपुत्र भीमने सुशमाके पास पहुँचकर उत्तम बाणोंसे उसके घोड़ोंको मार डाला। साथ ही उसके पृष्ठरक्षकोंको भी मारकर कुपित हो उसके सारथिको भी रथसे नीचे गिरा दिया

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— ക്രുദ്ധനായി അവൻ ആ യോദ്ധാവിന്റെ സാരഥിയെ രഥാസനത്തിൽ നിന്ന് താഴെ വീഴ്ത്തി. തുടർന്ന് കുന്തീപുത്രൻ ഭീമൻ, പ്രവർത്തിയിൽ അതിവേഗൻ, സുഷർമയുടെ അടുക്കൽ ചെന്നു ഉത്തമ അമ്പുകളാൽ അവന്റെ അശ്വങ്ങളെ കൊന്നു; പിന്നിലെ രക്ഷകരെയും നിഹതരാക്കി, ക്രോധത്തിൽ സാരഥിയെയും രഥത്തിൽ നിന്ന് താഴെ തള്ളിവീഴ്ത്തി.

Verse 403

समायाद्‌ विरथं दृष्ट्वा त्रिगर्त प्राहरत्‌ तदा । सुशर्माको रथहीन हुआ देखकर राजा विराटके चक्ररक्षक सुप्रसिद्ध वीर मदिराक्ष भी वहाँ आ पहुँचे और त्रिगर्तनरेशपर बाणोंसे प्रहार करने लगे

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— രഥമില്ലാതെ അടുത്തുവരുന്ന ത്രിഗർത്തരാജനെ കണ്ടപ്പോൾ അന്നേരം യോദ്ധാക്കൾ അവന്റെ മേൽ അമ്പുകളാൽ പ്രഹരിക്കാൻ തുടങ്ങി. അതേസമയം വിരാടരാജന്റെ ചക്രരക്ഷകനായ പ്രസിദ്ധവീരൻ മദിരാക്ഷനും അവിടെ എത്തി ത്രിഗർത്തനൃപതിയുടെ മേൽ ബാണവർഷം ചൊരിഞ്ഞു.

Verse 553

रथमारोपयामास विसंज्ञ पांसुगुण्ठितम्‌ इसके बाद भीम राजा सुशर्माका गला पकड़कर ले आये। उस समय वह लाचार होकर उनके वशमें पड़ा था और छूटनेके लिये छटपटा रहा था। दुन्तीपुत्र भीमने सुशर्माको रस्सियोंसे बाँधकर रथपर रख दिया। उसके सारे अंग धूलमें सने थे और चेतना लुप्त-सी हो रही थी

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— തുടർന്ന് ഭീമൻ സുഷർമയുടെ കഴുത്തുപിടിച്ച് അവനെ വലിച്ചുകൊണ്ടുവന്നു; അവൻ അന്ന് നിർവശനായി ഭീമന്റെ അധീനത്തിൽപ്പെട്ടു, വിടുതൽ തേടി തളളിമറിഞ്ഞു. കുന്തീപുത്രൻ ഭീമൻ സുഷർമയെ കയറുകളാൽ കെട്ടി രഥത്തിൽ കയറ്റി; അവന്റെ ശരീരമൊട്ടാകെ പൊടിയിൽ മൂടപ്പെട്ടിരുന്നു, ബോധം മങ്ങുന്നതുപോലെ ആയിരുന്നു.

Verse 563

दर्शयामास भीमस्तु सुशर्माणं नराधिपम्‌ | इसके बाद भीमने रणभूमिमें स्थित राजा युधिष्ठिरके पास जाकर उन्हें राजा सुशर्माको दिखलाया

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— തുടർന്ന് ഭീമൻ നരാധിപൻ സുഷർമയെ രാജാവ് യുധിഷ്ഠിരനു കാണിച്ചു. യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്ന യുധിഷ്ഠിരന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു സുഷർമയെ അവന്റെ മുമ്പിൽ അവതരിപ്പിച്ചു.

Verse 3636

अभिपत्य सुशर्माणं शरैरभ्याहनद्‌ भृशम्‌ । तत्पश्चात्‌ महारथी राजा युधिष्ठिर भी बड़ी उतावलीके साथ सुशर्मापर धावा बोलकर उसे बाणोंद्वारा बारंबार बींधने लगे

മഹാരഥിയായ രാജാ യുധിഷ്ഠിരൻ സുശർമയിലേക്കു നേരെ പാഞ്ഞുചെന്ന് അമ്പുകളുടെ മഴകൊണ്ട് അവനെ അത്യന്തം കഠിനമായി പ്രഹരിച്ചു. പിന്നെയും അടിയന്തര ദൃഢനിശ്ചയത്തോടെ അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും അവന്റെ മേൽ ചാടിപ്പാഞ്ഞ് തന്റെ ശരംകൊണ്ട് അവനെ പുനഃപുനഃ കുത്തിത്തുളച്ചു.