Shloka 60
Virāṭa-parva Adhyāya 33 — Kuru Cattle-Raid and Matsya Mobilization (भूमिंजय-प्रेरणा)
एवं ते जीवितं दद्यामेष युद्धजितो विधि: । तमुवाच ततो ज्येष्ठो भ्राता सप्रणयं वच:,ऐसा स्वीकार हो तो तुझे जीवन-दान दूँगा। युद्धमें जीतनेवाले पुरुषोंका यही नियम है। तब बड़े भ्राता युधिष्ठिरने भीमसे प्रेमपूर्वक कहा
evaṁ te jīvitaṁ dadyām eṣa yuddha-jito vidhiḥ | tam uvāca tato jyeṣṭho bhrātā sapraṇayaṁ vacaḥ ||
ഇതു നീ അംഗീകരിച്ചാൽ ഞാൻ നിനക്കു ജീവദാനം നൽകും; യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ചവൻ പാലിക്കുന്ന നിയമം ഇതുതന്നെ. പിന്നെ ജ്യേഷ്ഠഭ്രാതാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ ഭീമനോടു സ്നേഹപൂർവവും സമാധാനകരവുമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
भीम उवाच
Educational Q&A
Victory in battle is not license for cruelty; the victor is expected to follow a recognized code (vidhi) that can include sparing a defeated foe under stated conditions, and elders like Yudhiṣṭhira temper force with dharma and compassion.
Bhīma declares that if the opponent accepts his terms, he will spare his life, citing the victor’s rule in warfare. Immediately afterward, Yudhiṣṭhira—the eldest brother—speaks to Bhīma affectionately, indicating guidance and moral moderation in the aftermath of combat.