Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

Virāṭa-parva Adhyāya 33 — Kuru Cattle-Raid and Matsya Mobilization (भूमिंजय-प्रेरणा)

रथानां च गजानां च वाजिनां च ससादिनाम्‌ । सहस्रशतसड्घाता: शूराणामुग्रधन्विनाम्‌,ऐसा कहकर सुशर्मा भाइयोंसहित धनुष उठाये लौट पड़ा। इधर महात्मा भीमसेनने निमेषमात्रमें ही गदा लेकर शत्रुओंके भयंकर धनुष धारण करनेवाले रथी, हाथीसवार और घुड़सवार वीरोंके एक लाख सैनिकोंके समूहोंको राजा विराटके समीप मार गिराया और बहुत-से पैदल सिपाहियोंका भी संहार कर डाला

rathānāṁ ca gajānāṁ ca vājīnāṁ ca sasādinām | sahasraśatasadghātāḥ śūrāṇām ugradhanvinām |

രഥങ്ങളും ഗജങ്ങളും വാജികളും—അവയിൽ (സഹചാരികളോടുകൂടി) കയറിയ ഉഗ്രധനുർധര ശൂരന്മാരുടെ നൂറുകളും ആയിരങ്ങളും ചേർന്ന സഘനസംഘങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.

रथानाम्of chariots
रथानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
गजानाम्of elephants
गजानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगज
FormMasculine, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
वाजिनाम्of horses / horsemen
वाजिनाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवाजिन्
FormMasculine, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
ससादिनाम्of foot-soldiers (infantry)
ससादिनाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootससादिन्
FormMasculine, Genitive, Plural
सहस्रa thousand
सहस्र:
TypeNoun
Rootसहस्र
FormNeuter, Nominative, Singular
शतa hundred
शत:
TypeNoun
Rootशत
FormNeuter, Nominative, Singular
सङ्घाताःmasses / groups
सङ्घाताः:
Karta
TypeNoun
Rootसङ्घात
FormMasculine, Nominative, Plural
शूराणाम्of heroes
शूराणाम्:
TypeNoun
Rootशूर
FormMasculine, Genitive, Plural
उग्रधन्विनाम्of fierce bowmen
उग्रधन्विनाम्:
TypeAdjective
Rootउग्रधन्विन्
FormMasculine, Genitive, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
S
Suśarmā
B
Bhīmasena (Bhīma)
V
Virāṭa (King Virāṭa)
R
ratha (chariot)
G
gaja (war-elephant)
V
vājin (horse/cavalry)
D
dhanus (bow)
G
gadā (mace)

Educational Q&A

The verse presents martial power as duty-bound protection: Bhīma’s swift violence is framed as safeguarding Virāṭa’s side against aggressive forces. It also implicitly highlights the grim ethical terrain of war—heroism and destruction occur together, and strength is justified by the responsibility to defend.

Suśarmā, after speaking, takes up his bow and withdraws with his brothers. At the same time, Bhīma rapidly arms himself with a mace and devastates large enemy formations—chariot troops, elephant riders, and cavalry—near King Virāṭa, also killing many infantrymen.