Adhyaya 3

Verse 1

ऋषय ऊचुः । कथितो भवता सर्गः प्रतिसर्गस्तथैव च । वंशानुवंशचरितं पुराणानामनुक्रमः

Các bậc ṛṣi thưa rằng: Ngài đã giảng về sarga (sáng tạo) và pratisarga (tái tạo), cùng các truyện sử của dòng tộc và chi tộc, và cả thứ tự của các Purāṇa.

Verse 2

मन्वन्तरप्रमाणं च ब्रह्मांडस्य च विस्तरः । ज्योतिश्चक्रस्वरूपं च यथावदनुवर्णितम् । श्रोतुमिच्छामहे त्वत्तः सांप्रतं तीर्थविस्तरम्

Ngài đã thuật đúng đắn về lượng định các Manvantara, về bề rộng của Brahmāṇḍa (trứng vũ trụ), và về bản thể của bánh xe các quang thể. Nay chúng con ước được nghe từ Ngài bản tường thuật chi tiết về các tīrtha (thánh địa).

Verse 3

पृथिव्यां यानि तीर्थानि पापघ्नानि शुभानि च । तानि सूतज कार्त्स्न्येन यथावद्वक्तुमर्हसि

Trên mặt đất có những tīrtha diệt tội và ban điều lành. Ôi con của Sūta, xin ngài hãy nói trọn vẹn, đúng phép và theo thứ tự về tất cả những thánh địa ấy.

Verse 4

सूत उवाच । इदं पृष्टं पुरा देव्या कैलासशिखरोत्तमे । नानाधातुविचित्रांगे नानारत्नसमन्विते

Sūta thưa: Điều này xưa kia đã được Nữ Thần hỏi trên đỉnh tối thắng của núi Kailāsa, nơi sườn núi rực rỡ bởi nhiều khoáng chất và được trang nghiêm bằng vô số loại châu báu.

Verse 5

नानाद्रुमलताकीर्णे नानापुष्पोपशोभिते । यक्षविद्याधराकीर्णे ह्यप्सरोगणसेविते

Nơi ấy đầy dẫy cây cối và dây leo muôn loại, rạng rỡ bởi vô vàn hoa; lại đông đảo Yakṣa và Vidyādhara tụ hội, và được các đoàn Apsaras hầu cận.

Verse 6

तत्र ब्रहमा च विष्णुश्च स्कन्दनन्दिगणेश्वराः । चंद्रादित्यौ ग्रहैः सार्धं नक्षत्रध्रुवमण्डलम्

Tại đó có Brahmā và Viṣṇu, cùng Skanda, Nandin và các Gaṇeśvara; lại có Mặt Trăng và Mặt Trời với các hành tinh, cùng những vòng sao của các chòm tinh tú và sao Dhruva.

Verse 7

वायुश्च वरुणश्चैव कुबेरो धनदस्तथा । ईशानश्चाग्निरिंद्रश्च यमो निरृतिरेव च

Tại đó có Vāyu và Varuṇa, cùng Kubera—đấng ban tài lộc; lại có Īśāna, Agni, Indra, Yama và Nirṛti nữa.

Verse 8

सरितः सागराः सर्वे पर्वता उरगास्तथा । ब्राह्म्याद्या मातरश्चैव ऋषयश्च तपोधनाः

Tại đó hiện diện mọi sông ngòi và các đại dương, cùng núi non và loài rắn thần; lại có các Thánh Mẫu bắt đầu từ Brāhmī, và các bậc ṛṣi lấy khổ hạnh làm gia tài.

Verse 10

मूर्तिमंति च तीर्थानि क्षेत्राण्यायतनानि च । दानवासुरदैत्याश्च पिशाचा भूतराक्षसाः

Các tīrtha cũng hiện ra với hình tướng hữu thể; các thánh địa và đền miếu cũng vậy. Tại đó có Dānava, Asura, Daitya, Piśāca, Bhūta và Rākṣasa.

Verse 11

तत्र सिंहासनं दिव्यं शतयोजनविस्तृतम्

Tại đó dựng lên một bảo tọa thiêng, trải rộng đến một trăm yojana.

Verse 12

लक्षायुतसहस्रैश्च रुद्रकोटिभिरावृतम् । तन्मध्ये सर्वतोभद्रं सिंहद्वारैः सुतोरणैः

Bảo tọa ấy được vây quanh bởi trăm nghìn, muôn vạn, và bởi vô số Rudra đến hàng koṭi; ở giữa là một mandapa cát tường bốn phía, với cổng sư tử và những khải môn rực rỡ.

Verse 13

स्वच्छमौक्तिकसंकाशं प्राकारशिखरावृतम् । नन्दीश्वरमहाकालद्वारपालगणैर्वृतम्

Nó rực sáng như ngọc trai trong suốt, được bao quanh bởi tường thành và những tháp canh cao vút, lại có các đoàn hộ vệ giữ cổng như Nandīśvara và Mahākāla canh giữ.

Verse 14

किंकिणीजालमुखरैः सत्यताकैरलंकृतम् । वितानच्छत्रखंडैश्च मुक्तादामप्रलंबितैः

Nơi ấy được trang hoàng bằng những lưới chuông nhỏ ngân vang và các đồ trang sức lộng lẫy; lại có màn che và lọng, từ đó rủ xuống những chuỗi ngọc trai.

Verse 15

घंटाचामरशोभाढयैर्दर्पणैश्चोपशोभितम् । कलशैर्द्वारविन्यस्तरत्नपल्लवसंयुतैः

Nơi ấy lại được điểm tô bằng những tấm gương sáng, thêm phần mỹ lệ bởi chuông và phất trần nghi lễ; nơi cửa đặt các bình kalasha cát tường, trang trí bằng cành non đính châu báu và lộc biếc mềm mại.

Verse 16

चित्रितं चित्रशास्त्रज्ञै रत्नचूर्णैः समु्ज्वलैः । स्वस्तिकैः पत्रवल्याद्यैर्लिंगोद्भवलतादिभिः

Nơi ấy được các bậc tinh thông mỹ thuật thiêng liêng vẽ trang nhã, rực sáng bởi bột ngọc quý; lại được đánh dấu bằng các svastika, hoa văn dây leo lá, và những mô-típ cát tường như Liṅgodbhava (Liṅga hiển hiện) cùng nhiều tướng lành khác.

Verse 17

शतसिंहासनाकीर्णं वेदिकाभिश्च शोभितम् । आसीनै रुद्रवृन्दैश्च रुद्रकन्याकदम्बकैः

Nơi ấy đầy ắp hàng trăm bảo tọa, được tô điểm bằng các bệ thờ, và chen chúc những đoàn Rudra ngồi an tọa cùng các cụm Rudra-kanyā—những thiếu nữ của Rudra.

Verse 18

लक्षपत्रदलाढ्यैश्च श्वेतपद्मैश्च भूषितम् । अप्सरोभिः समाकीर्णं पुष्पप्रकरविस्तृतम्

Nơi ấy được trang hoàng bằng vô vàn lá và cánh hoa, lại điểm tô bằng những đóa sen trắng; đông nghịt các Apsara và trải rộng những đống hoa muôn loại, muôn sắc.

Verse 19

धूपितं धूपवर्त्तीभिः कुंकुमोदकसेचितम् । वंशवीणामृदंगैश्च गोमुखैर्मुखवादनैः

Nơi ấy ngào ngạt hương trầm từ những bấc hương, lại được rưới nước thơm nhuộm nghệ tây (kunkuma); vang rền tiếng sáo, tiếng vīṇā, tiếng mṛdaṅga, cùng tù và gomukha và các nhạc khí hơi khác.

Verse 20

शंखभेरीनिनादेन दुन्दुभिध्वनितेन च । गर्जद्भिर्गणवृन्दैश्च मेघस्वनितनिस्वनैः

Với tiếng tù và ốc vang rền và tiếng trống kettledrum, với tiếng dundubhi dội vang, cùng những đoàn Gaṇa gầm rống—âm thanh cuộn trào như sấm dậy trong mây.

Verse 21

गणानां स्तोत्रशब्देन सामवेदरवेण च । प्रेक्षणीयैर्महानादैर्गेयहुङ्कारशोभितम्

Nơi ấy rực rỡ bởi tiếng tụng tán của các Gaṇa và âm vang xướng tụng Sāma Veda; lại được điểm trang bằng những tiếng hô lớn kỳ diệu và những huṅkāra ngân nga hòa trong khúc hát.

Verse 22

वृषनर्दितशब्देन गजवाजिरवेण च । कांचीनूपुरशब्देन समाकीर्णदिगंतरम्

Chân trời bốn hướng đều ngập tràn âm thanh—tiếng bò đực rống vang, tiếng voi và ngựa hí gọi, cùng tiếng leng keng của đai lưng và vòng chân.

Verse 23

सर्वसंपत्करं श्रीमच्छंकरस्यैव मंदिरम् । वंश वीणामृदंगैश्च नादितं तत्र तत्र ह । ऋग्वेदो मूर्तिमांश्चैव शक्रनीलसमद्युतिः

Ngôi đền rực rỡ của Śrī Śaṅkara, ban mọi phúc thịnh, vang dội khắp nơi tiếng sáo, vīṇā và trống mṛdaṅga. Và chính Ṛg Veda—hiện thân thành hình tướng—đứng hiển lộ, chói sáng như sắc lam thẳm của bảo ngọc nīla của Indra.

Verse 24

दिव्यगन्धानुलिप्तांगो दिव्याभरणभूषितः । संस्थितः पूर्वतस्तस्य दीप्यमानः स्वतेजसा

Được xức hương trời và trang sức bằng bảo vật thiêng, ngài đứng về phía đông của ngôi thánh điện ấy, tự tỏa rạng bởi uy quang bẩm sinh của chính mình.

Verse 25

उत्तरेण यजुर्वेदः शुद्धस्फटिकसन्निभः । दिव्यकुण्डलधारी च महाकायो महाभुजः

Về phía bắc đứng Yajurveda, rạng ngời như pha lê tinh khiết; đeo đôi khuyên tai thần diệu, thân hình vĩ đại, cánh tay hùng mạnh.

Verse 26

स्थितः पश्चिम दिग्भागे सामवेदः सनातनः । रक्तांबरधरः श्रीमान्पप्ररागसमप्रभः

Ở phương tây đứng Sāmaveda vĩnh cửu—uy nghi rực rỡ, khoác y phục đỏ, tỏa ánh sáng như hồng ngọc ruby.

Verse 27

स्रग्दामधारी चित्रश्च गीतभूषणभूषितः । अथवांऽजनवच्छयामः स्थितो दक्षिणतस्तथा

Đeo vòng hoa và trang hoàng kỳ diệu, được điểm tô bằng những trang sức của thánh ca; đen thẫm như phấn kohl, ngài cũng đứng về phương nam như vậy.

Verse 28

पिंगाक्षो लोहितग्रीवो हरिकेशो महातनुः । इतिहासषडंगानि पुराणान्यखिलानि च

Với đôi mắt màu nâu vàng, cổ đỏ thắm và mái tóc vàng óng—thân hình vĩ đại—các Itihāsa, sáu Vedāṅga và toàn thể các Purāṇa cũng đều hiện diện.

Verse 29

वेदोपनिषदश्छन्दो मीमांसारण्यकं तथा । स्वाहाकारवषट्कारौ रहस्यानि तथैव च

Các Upaniṣad của Veda, các thể thơ (chandas) của Veda, Mīmāṃsā và các Āraṇyaka đều ở đó; lại còn có những lời xướng tế tự ‘svāhā’ và ‘vaṣaṭ’, cùng các giáo pháp bí mật thiêng liêng nữa.

Verse 30

एतैः समन्वितैश्चैव तत्र ब्रह्मा स्वयं स्थितः । शक्तिरूपधरैर्मन्त्रैर्योगैश्वर्यसमन्वितैः

Được trang nghiêm bởi tất cả những điều ấy, chính Phạm Thiên (Brahmā) an trụ nơi đó—cùng các thần chú mang hình tướng của năng lực (śakti), và đầy đủ uy quyền thành tựu tối thượng của yoga.

Verse 31

सहस्रपत्रकमलैरंकितैः सुरपूजितैः । पूजितैर्गणरुद्रैश्च ब्रह्मविष्विंद्रवंदितैः

Được ghi dấu bằng những đóa sen ngàn cánh và được chư thiên tôn thờ; lại được các Gaṇa và các Rudra phụng kính, và được Phạm Thiên, Viṣṇu cùng Indra ca ngợi.

Verse 32

चामराक्षेपव्यजनैर्वीजितैश्च समन्ततः । शोभितश्च सदा श्रीमांश्चंद्रकोटिसमप्रभः

Được quạt khắp bốn phía bằng chāmara và quạt phe phẩy; luôn rực rỡ, cát tường—tỏa ánh sáng sánh như mười triệu vầng trăng.

Verse 33

ज्ञानामृतसुतृप्तात्मा योगैश्वर्यप्रसादकः । योगींद्रमानसांभोज राजहंसो द्विजोत्तमः

Tự tâm Ngài no đủ bởi cam lộ của trí tuệ; Ngài ban ân sủng của uy quyền yoga—như thiên nga vương đậu trên hoa sen của tâm các đại yogin, bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh.

Verse 34

अज्ञानतिमिरध्वंसी षट्त्रिंशत्तत्त्वभूषणः । सर्वसौख्यप्रदाता च तत्रास्ते चंद्रशेखरः

Tại đó ngự Candraśekhara—Đấng phá tan bóng tối vô minh, được trang nghiêm bởi ba mươi sáu tattva, và ban phát mọi an lạc.

Verse 35

तस्योत्संगगता देवी तप्तकांचनसप्रभा । पूजितो योगिनीवृन्दैः साधकैः सुरकिन्नरैः

Nữ Thần rực sáng như vàng nung ngồi trên lòng Ngài; và Ngài được tôn thờ bởi đoàn Yoginī, các bậc sādhaka thành tựu, cùng chư thiên và Kinnara.

Verse 36

सर्वलक्षणसंपूर्णा सर्वाभरणभूषिता । योगसिद्धिप्रदा नित्यं मोक्षाभ्युदयदायिनीम्

Nàng viên mãn mọi tướng lành, trang sức đủ mọi bảo vật—thường hằng ban các thành tựu yoga, và ban cả giải thoát lẫn phúc thịnh cát tường.

Verse 37

सौभाग्यकदलीकन्दमूलबीजं च पार्वती । देवस्य मुखमालोक्य विस्मिता चारुलोचना

Pārvatī—cội rễ, củ nõn và hạt giống của cây chuối phúc lành—ngước nhìn dung nhan của Chúa Tể; Nữ Thần mắt đẹp đứng sững trong kinh ngạc.

Verse 38

आनंदभावं संज्ञाय आनन्दास्राविलेक्षणम् । उवाच देवी मधुरं कृतांजलिपुटा सती

Nhận ra trạng thái hoan lạc của Ngài và thấy đôi mắt chan đầy lệ hỷ, Đức Nữ Thần hiền đức—chắp tay cung kính—dịu dàng cất lời.

Verse 39

देव्युवाच । जन्मकोटिसहस्राणि जन्मकोटिशतानि च । शोधितस्त्वं जगन्नाथ मया प्राणनचिंतया

Nữ Thần nói: “Trải qua hàng ngàn ức kiếp sinh, lại thêm hàng trăm ức kiếp sinh nữa, con đã quán niệm Ngài, ô Đấng Chúa Tể thế gian, bằng thiền định gắn liền với hơi thở sinh mệnh, mong thấu đạt Ngài.”

Verse 40

अर्द्धांग संस्थया वापि त्वद्वक्त्रध्यानकाम्यया । तथापि ते जगन्नाथ नांतो लब्ध्वो महेश्वर

“Dẫu con an trụ như nửa thân của Ngài, dẫu con khát khao thiền quán dung nhan Ngài, nhưng vẫn vậy, ô Jagannātha—ô Maheśvara—con chưa đạt đến tận cùng của Ngài.”

Verse 41

अनन्तरूपिणे तुभ्यं देवदेव नमोऽस्तु ते । नमो वेदरहस्याय नमो वेदैः स्तुताय च

“Đảnh lễ Ngài, Đấng mang vô lượng hình tướng, ô Thần của các thần. Đảnh lễ tinh yếu huyền mật của Veda; đảnh lễ Đấng được Veda ca tụng.”

Verse 42

श्मशानरतिनित्याय नमो गगनचारिणे । ज्येष्ठसामरहस्याय शतरुद्रप्रियाय च

“Đảnh lễ Đấng hằng hoan hỷ nơi bãi thiêu; đảnh lễ Đấng du hành giữa hư không. Đảnh lễ huyền mật của Jyeṣṭha-Sāman; và đảnh lễ Đấng được thánh ca Śatarudrīya yêu kính.”

Verse 43

नमो वृषकृतांकाय यजुर्वेदधराय च । ब्रह्मांडकोटिसंलग्नमालिने गगनात्मने

Kính lễ Đấng mang ấn hiệu bò thiêng, và Đấng gìn giữ Yajurveda. Kính lễ Đấng được kết tràng hoa bởi vô số vũ trụ, và Đấng có tự tánh chính là hư không.

Verse 44

मणिचित्रितकन्दाय नमः सर्वार्थसिद्धये । नमो वेदस्वरूपाय द्विज सिद्धिप्रियाय च

Kính lễ Đấng có thân tướng kỳ diệu như kho báu điểm ngọc, kính lễ Đấng ban thành tựu mọi sở nguyện. Kính lễ Đấng là hiện thân của các Veda, và Đấng hoan hỷ với các siddhi của hàng dvija (nhị sinh).

Verse 45

पुंस्त्रीविकाररूपाय नमश्चंद्रार्द्धधारिणे । नमोग्नये सहोमाय आदित्यवरुणाय च

Kính lễ Ngài hiện lộ trong mọi biến hóa nam và nữ, và Ngài mang trăng lưỡi liềm làm trang sức. Kính lễ Ngài là Lửa cùng với lễ vật hỏa tế (homa), và cũng là Mặt Trời cùng thần Varuṇa.

Verse 46

पृथिव्यै चांतरिक्षाय वायवे दीक्षिताय च । संयोगाय वियोगाय धात्रे कर्त्रेऽपहारिणे

Kính lễ Ngài là Đất và là Trung giới (bầu trời), kính lễ Ngài là Vāyu và là Đấng đã thọ lễ quán đảnh (dīkṣā). Kính lễ Ngài là hợp và tan, và là Đấng Nâng đỡ, Đấng Tạo tác, Đấng Thu hồi.

Verse 47

प्रदीप्तशूलहस्ताय ब्रह्मदण्डधराय च । नमः पतीनां पतये महतां पतये नमः

Kính lễ Ngài tay cầm tam xoa rực cháy, và Ngài mang trượng của Brahmā. Kính lễ Chúa tể của các chúa tể; kính lễ Chúa tể của bậc vĩ đại.

Verse 48

नमः कालाग्निरुद्राय सप्तलोकनिवासिने । त्वं गतिः सर्वभूतानां भूतानां पतये नमः

Kính lễ Kālāgni-Rudra, Đấng ngự khắp bảy cõi. Ngài là nơi nương tựa tối hậu của muôn loài; kính lễ Ngài, Chúa Tể của mọi hữu tình.

Verse 49

नमस्ते भगवन्रुद्र नमस्ते भगवञ्छिव । नमस्ते परतः श्रेष्ठ नमस्ते परतः पर

Kính lễ Ngài, đức Thế Tôn Rudra; kính lễ Ngài, đức Thế Tôn Śiva. Kính lễ Ngài, Đấng Tối Thượng vượt trên tất cả; kính lễ Ngài, Đấng vượt cả điều được gọi là “vượt trên”.

Verse 50

जिह्वाचापल्यभावेन खेदितोऽसि मया प्रभो । तत्क्षन्तव्यं महेशान ज्ञानदिव्य नमोऽस्तु ते

Bạch Chúa Tể, vì sự lỡ lời của lưỡi con mà con đã làm Ngài đau lòng. Xin tha thứ điều ấy, ô Maheśāna; kính lễ Ngài, Đấng có trí tuệ thần diệu.

Verse 51

ईश्वर उवाच । ममोत्संगस्थिता देवि किं त्वं सास्राविलेक्षणा । अद्यापि किमपूर्णं ते तत्सर्वं करवाण्यहम्

Īśvara phán: “Này Devī, nàng đang ngồi trong lòng ta—cớ sao mắt nàng đẫm lệ? Ngay lúc này, điều gì còn chưa viên mãn cho nàng? Ta sẽ làm trọn tất cả điều ấy.”

Verse 52

वरं ब्रवीहि भद्रं ते स्तवेनानेन सुव्रते । ददामि ते न संदेहः शोकं त्यज महेश्वरि

“Hãy nói điều nàng xin—nguyện điều lành thuộc về nàng, hỡi người đức hạnh. Nhờ bài tán tụng này, ta ban cho nàng, không chút nghi ngờ; hãy bỏ nỗi sầu, ô Maheśvarī.”

Verse 53

निष्कले सकले देवि स्थूले सूक्ष्मे चराचरे । न तत्पश्यामि देवेशि यत्त्वया रहितं भवेत्

Ôi Devī—dù vô phần hay hữu phần, thô hay vi tế, động hay bất động—hỡi Nữ Chúa của chư thiên, con không thấy có điều gì có thể tồn tại mà vắng bóng Ngài.

Verse 54

अहं ते हृदये गौरि त्वं च मे हृदि संस्थिता । अहं भ्राता च पुत्रश्च बंधुर्भर्ता तथैव च

Ôi Gaurī, con ở trong trái tim Ngài, và Ngài an trụ trong trái tim con. Con cũng là anh, là con trai, là quyến thuộc, và cũng là phu quân của Ngài.

Verse 55

त्वं तु मे भगिनी भार्या दुहिता बांधवी स्नुषा । अहं यज्ञपतिर्यज्वा त्वं च श्रद्धा सदक्षिणा

Với con, Ngài là như em gái, như hiền thê, như ái nữ, như người thân, và như nàng dâu. Con là chủ tế của lễ tế (yajña) và cũng là người hành tế; còn Ngài là đức tin thanh tịnh (śraddhā) nâng đỡ lễ ấy, cùng với lễ vật cúng dường cát tường (dakṣiṇā).

Verse 56

ओंकारोऽहं वषट्कारः सामाहमृग्यजुस्तथा । अहमग्निश्च होता च यजमानस्तथैव च

Con là âm Oṃkāra; con là tiếng hô Vaṣaṭ. Con là Sāman, và cũng là Ṛk cùng Yajus. Con là Thánh Hỏa Agni, là vị tư tế Hotṛ, và cũng là yajamāna—người chủ tế.

Verse 57

अध्वर्युरहमुद्गाता ब्रह्माहं ब्रह्मवित्तथा । त्वं तु देव्यरणी चैव पत्नी तु परिकीर्त्यसे

Con là Adhvaryu; con là Udgātṛ; con là Brahmā, và cũng là người biết Brahman. Còn Ngài, ô Nữ Thần, là araṇī—khúc gỗ nhóm lửa—và được tôn xưng là patnī, người bạn thánh hiến của nghi lễ.

Verse 58

स्वाहा स्वधा च सुश्रोणि त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् । अहमिष्टो महायज्ञः पूर्वो यज्ञस्त्वमुच्यसे

Ôi người nữ có hông đẹp, nàng là Svāhā và Svadhā; trong nàng muôn loài đều an lập. Ta là iṣṭi và đại tế lễ; còn nàng được gọi chính là tế lễ nguyên sơ.

Verse 59

पुरुषोऽहं वरारोहे प्रकृतिस्त्वं निगद्यसे । अहं विष्णुर्महावीर्यस्त्वं लक्ष्मीर्लोकभाविनी

Ôi bậc thục nữ cao quý, ta là Puruṣa, còn nàng được xưng là Prakṛti. Ta là Viṣṇu đại dũng lực; nàng là Lakṣmī, đấng ban phúc thịnh vượng cho các cõi đời.

Verse 60

अहमिन्द्रो महातेजाः प्राची त्वं परमेश्वरी । प्रजापतीनां रूपेण सर्वमाहं व्यवस्थितः

Ta là Indra rực rỡ đại quang; còn nàng, ôi Nữ Thần Tối Thượng, là phương Đông. Trong hình tướng các Prajāpati, ta an lập như chính toàn thể vạn hữu.

Verse 61

तेषां या नायिकास्तास्त्वं रूपैस्तैस्तैरवस्थिता । दिवसोऽहं महादेवि रजनी त्वं निगद्यसे

Trong số ấy, mọi bậc nữ chủ tể hay quyền lực dẫn đạo nào—chính là nàng, an trụ trong muôn hình. Ta là ban ngày, ôi Đại Nữ Thần; còn nàng được tuyên xưng là ban đêm.

Verse 62

निमेषोऽहं मुहूर्तश्च त्वं कला सिद्धिरेव च । अहं तेजोऽधिकः सूर्यस्त्वं तु संध्या प्रकीर्त्त्यसे

Ta là nimēṣa và muhūrta; nàng là kalā và chính là siddhi (thành tựu). Ta là Mặt Trời vượt trội ánh quang; còn nàng được tán dương là saṃdhyā, khoảnh khắc giao hòa ngày đêm.

Verse 63

अहं बीजधरः श्रेष्ठस्त्वं तु क्षेत्रं वरानने । अहं वनस्पतिः प्लक्षस्त्वं वनस्पतिरुच्यसे

Ta là kẻ mang hạt giống tối thượng; còn nàng, ô người mặt đẹp, là thửa ruộng. Ta là cây tôn quý—plakṣa; và nàng cũng được gọi là cây nâng đỡ sự sống.

Verse 64

शेषरूपधरो नित्ये फणामणिविभूषितः । रेवती त्वं विशालाक्षि मदविभ्रमलोचना

Ta hằng mang hình Śeṣa, trên các mũ rắn trang sức bằng châu báu. Còn nàng, ô người mắt rộng, ánh nhìn đùa vui mê hoặc, chính là Revatī.

Verse 65

मोक्षोऽहं सर्वदुःखानां त्वं तु देवि परा गतिः । अपां पतिरहं भद्रे त्वं तु देवि सरिद्वरा

Ta là mokṣa, sự giải thoát khỏi mọi khổ đau; còn nàng, ô Nữ Thần, là nương tựa tối thượng và đích đến rốt ráo. Ta là chúa tể của nước, ô người cát tường; còn nàng, ô Nữ Thần, là dòng sông thù thắng nhất.

Verse 66

वडवाग्निरहं भद्रे त्वं तु दीप्तिः प्रकीर्तिता । प्रजापतिरहं कर्त्ता त्वं प्रजा प्रकृतिस्तथा

Ta là ngọn lửa Vaḍavā dưới biển, ô người cát tường; còn nàng được xưng tụng là ánh rực của nó. Ta là Prajāpati, đấng tạo tác; còn nàng là muôn loài—thật vậy, chính là Prakṛti, bản tính nguyên sơ của chúng.

Verse 67

नागानामधिपश्चाहं पातालतलवासिनाम् । त्वं नागी नागराजोऽहं सहस्रफणभूषितः

Ta là bậc tối thượng của các Nāga cư trú nơi những cõi Pātāla. Nàng là Nāgī, nữ vương loài rắn; còn ta là Nāga-vương, trang nghiêm với một ngàn mũ rắn.

Verse 68

निशाकरवरश्चाहं श्रेष्ठा त्वं रजनीकरी । कामोऽहं कामदो देवि त्वं रतिः स्मृतिरेव च

Ta là bậc tối thượng trong những đấng mang vầng nguyệt; nàng là bậc ưu thắng làm nên đêm tối. Ta là Kāma, đấng ban phát dục vọng; còn nàng, hỡi Nữ Thần, là Rati—và cũng chính là Ký Ức (Smṛti).

Verse 69

दुर्वासाश्चाप्यहं भद्रे त्वं क्षमा समचारिणी । लोभमोहतपश्चाहं त्वं तृष्णा तामसी स्मृता

Ta cũng là Durvāsā, hỡi bậc cát tường; còn nàng là Kṣamā—đức nhẫn nhục, luôn vận hành trong hòa điệu. Ta là tham lam, mê muội, và cả khổ hạnh; nàng là Tṛṣṇā, được nhớ như sức lực tamasic (tăm tối).

Verse 70

ककुद्मान्वृषभश्चाहं योगमाता तपस्विनी । वायुरप्यहमव्यक्तस्त्वं गतिर्मनसूदनी

Ta cũng là con bò đực gù lưng; nàng là Yogamātā, bậc nữ khổ hạnh. Ta cũng là ngọn gió vô hiển (avyakta); còn nàng là sự vận hành của nó—hỡi đấng chế ngự tâm.

Verse 71

अहं मोचयिता लोभे निर्ममा त्वं यशस्विनि । नयोऽहं सर्वकार्येषु नीतिस्त्वं कमलेक्षणा

Ta là đấng giải thoát khỏi tham dục; nàng không chấp thủ, hỡi bậc vinh hiển. Ta là sự phán đoán đúng đắn trong mọi việc; nàng là Nīti—chính đạo và trật tự đạo đức, hỡi người mắt như sen.

Verse 72

अहमन्नं च भोक्ता च ओषधी त्वं निगद्यसे । अहमग्निश्च धूमश्च त्वमूष्मा ज्वालमेव च

Ta là thức ăn, và cũng là kẻ thọ thực; nàng được gọi là Oṣadhī, thảo dược chữa lành. Ta là Agni, và cũng là khói; nàng là hơi nóng (Uṣmā)—và chính ngọn lửa (Jvālā).

Verse 73

अहं संवर्त्तको मेघस्त्वं च धारा ह्यनेकशः । अहं मुनीनां रूपेण त्वं तत्पत्नी प्रकीर्तिता

Ta là mây Saṃvartaka; nàng là những dòng mưa tuôn rơi muôn dạng. Ta hiện hữu trong hình tướng các bậc hiền thánh; nàng được tôn xưng là hiền thê của các ngài.

Verse 74

अहं संसारकर्त्ता वै त्वं तु सृष्टिर्वरानने । अहं शुक्रास्थिरोमाणि त्वं मज्जा बलमेव च

Ta quả là kẻ tạo nên vòng luân hồi; còn nàng, hỡi giai nhân, chính là sự sáng tạo. Ta là tinh dịch, xương và lông tóc; nàng là tủy—và cũng là sức lực tự thân.

Verse 75

पर्जन्योऽहं महाभागे त्वं वृष्टिः परमेश्वरि । अहं संवत्सरो देवि त्वमृतुः परिकीर्त्तिता

Hỡi bậc phúc đức, ta là mây Parjanya mang mưa; còn nàng, ô Nữ Thần Tối Thượng, chính là cơn mưa rơi. Ta là năm, hỡi Devi; nàng được tôn xưng là các mùa.

Verse 76

अहं कृतयुगो देवि त्वं तु त्रेता निगद्यसे । युगोऽहं द्वापरः श्रीमांस्त्वं कलिः परमेश्वरि

Hỡi Devi, ta là Kṛta-yuga, còn nàng được gọi là Tretā. Ta là thời Dvāpara cát tường; còn nàng, ô Bậc Tối Thượng, là Kali-yuga.

Verse 77

आकाशश्चाप्यहं भद्रे पृथिवी त्वमिहोच्यसे । अहमदृश्यमूर्तिश्च दृश्यमूर्तिस्त्वमुच्यसे

Hỡi người hiền nhu, ta cũng là bầu trời; còn nàng ở đây được nói là mặt đất. Ta là hình thể vượt ngoài tầm thấy; nàng được gọi là hình thể hữu hình.

Verse 78

वरदोऽहं वरारोहे मंत्रस्त्वमिति चोच्यसे । अहं द्रष्टा च श्रोता च त्वं दृश्या श्रुतिरेव च

Hỡi người đẹp hông thon, Ta là Đấng ban ân phúc, còn nàng được gọi là Thần chú. Ta là kẻ thấy và kẻ nghe; nàng là đối tượng được thấy và chính là Thánh thính (Śruti)—từ sự nhất thể của đôi ta mà ân sủng và mặc khải hiển lộ.

Verse 79

अहं वक्ता रमयिता त्वं वाच्या परमेश्वरि । अहं श्रोता च गाता च त्वं गीतिर्गेयमेव च

Hỡi Đấng Tối Thượng Nữ Thần, Ta là người nói và kẻ làm hoan hỷ, còn nàng là điều được nói. Ta là người nghe và người hát; nàng là khúc ca và điều đáng được ca—vì thế mọi lời bày tỏ và lòng sùng kính đều nương nơi Ta và nàng cùng nhau.

Verse 80

अहं त्राता च गन्धश्च त्वं तु निघ्राणमेव च । अहं स्पर्शयिता कर्ता स्पर्श्यस्त्वं सृष्टमेव च

Ta là Đấng che chở và cũng là hương thơm; nàng chính là sự ngửi. Ta là kẻ chạm và kẻ hành tác; nàng là điều được chạm và chính thế giới đã được tạo thành—cho thấy cả các căn và các trần đều thấm nhuần đôi Thần linh.

Verse 81

अहं सर्वमिदं भूतं त्वं तु देवि न संशयः । स्रष्टाऽहं तव देवेशि त्वं सृजस्यखिलं जगत्

Ta là tất cả những gì đã hiện hữu—và nàng cũng vậy, hỡi Devi, không chút nghi ngờ. Ta là Đấng tạo hóa trong tương quan với nàng, hỡi Nữ Chúa của chư thiên; còn nàng sinh thành toàn thể vũ trụ—khẳng định sự đồng tác bất khả phân của Śiva và Śakti trong công cuộc sáng tạo.

Verse 82

त्वया मया च देवेशि ओतप्रोतमिदं जगत् । एकधा दशधा चैव तथा शतसहस्रधा

Hỡi Nữ Chúa của chư thiên, bởi nàng và bởi Ta, vũ trụ này được dệt xuyên suốt, đan kết không rời. Nó hiện bày như một, như mười phần, và cũng như trăm ngàn—tùy muôn cách mà Thực tại Một hiển lộ.

Verse 83

ऐश्वर्येण तु संयुक्तौ सर्वप्राणि व्यवस्थितौ । अहं त्वं च विशालाक्षि सततं संप्रतिष्ठितौ

Hợp nhất trong uy quyền tối thượng, chúng ta an trụ trong muôn loài. Ôi nàng mắt rộng, nàng và ta hằng vững bền hiện hữu, làm oai lực nội tại nâng đỡ sinh mệnh từ bên trong.

Verse 84

क्रीडामि क्रीडया देवि त्वया सार्द्धं वरानने । त्वं धृतिर्धारिणी लक्ष्मीः कांता मत्प्रकृतिर्ध्रुवम्

Ôi Devī, người mặt đẹp, Ta vui đùa trong līlā cùng nàng. Nàng là Dhṛti—sự kiên định—là năng lực nâng đỡ, là Lakṣmī, người yêu dấu của Ta, và quả thật là Prakṛti nguyên sơ của chính Ta; nhờ nàng mà thế gian được gánh vác và trật tự thiêng liêng trở nên mỹ diệu.

Verse 85

रतिः स्मृतिः कामचारी मम चांगनिवासिनी । देवि किं बहुनोक्तेन प्राणेभ्योऽपि गरीयसी

Rati, Smṛti và Kāmacārī ở trong chính gia thất của Ta. Nhưng, ô Devī, nói nhiều để làm gì? Nàng còn quý đối với Ta hơn cả những hơi thở sinh mệnh của chính Ta.

Verse 86

वरं वरय देवशि यत्किंचिन्मनसि स्थितम् । तत्ते ददामि तुष्टोऽहं यद्यपि स्यात्सुदुर्ल्लभम्

Hãy xin một ân phúc, hỡi phu nhân thần thánh—bất cứ điều gì đang ở trong tâm nàng. Ta đã hoan hỷ, sẽ ban cho nàng, dẫu điều ấy cực kỳ khó được.

Verse 87

देव्युवाच । धन्याहं कृतपुण्याहं तपः सुचरितं मया । यत्त्वयाऽहं जगन्नाथ हर्षदृष्ट्याऽवलोकिता

Nữ Thần thưa: Con thật phước lành, thật đã tích đủ công đức; khổ hạnh của con đã được thực hành viên mãn—vì Ngài, ô Chúa Tể muôn thế giới, đã nhìn con bằng ánh mắt hoan hỷ.

Verse 88

यदि तुष्टोऽसि मे देव वरं दातुं ममेच्छसि । तन्मे कथय देवेश सांप्रतं तीर्थविस्तरम्

Nếu Ngài hài lòng về con, ô Thần linh, và muốn ban cho con một ân huệ, thì xin Chúa tể của chư thiên hãy nói cho con ngay bây giờ về toàn thể sự rộng lớn của các thánh địa tīrtha.

Verse 89

पृथिव्यां यानि तीर्थानि पापघ्नानि शिवानि च । तानि देवेश कार्त्स्न्येन यथावद्वक्तुमर्हसि

Tất cả các tīrtha trên mặt đất—những nơi diệt trừ tội lỗi và những nơi cát tường—hỡi Chúa tể chư thiên, xin Ngài hãy đúng pháp mà thuật cho con trọn vẹn.

Verse 90

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् । सर्वपापहरं नृणां पुण्यं देवर्षिसत्कृतम्

Īśvara phán: Hãy lắng nghe, hỡi Devī; ta sẽ tuyên thuyết sự vĩ đại tối thượng của các tīrtha—thánh thiện, được chư thiên và hiền thánh tôn kính, và đối với loài người là nơi trừ sạch mọi tội lỗi.

Verse 91

तीर्थानां दर्शनं श्रेष्ठं स्नानं चैव सुरेश्वरि । श्रवणं च प्रशंसंति सदैव ऋषिसत्तमाः

Trong các tīrtha, chỉ cần được chiêm bái đã là tối thắng; và việc tắm gội nơi ấy cũng vậy, hỡi Nữ chúa của chư thiên. Các bậc hiền thánh tối thượng còn luôn ca ngợi cả việc được nghe về vinh quang của chúng.

Verse 92

पृथिव्यां नैमिषं तीर्थमंतरिक्षे च पुष्करम् । केदारं च प्रयागं च विपाशा चोर्मिला तथा

Trên mặt đất có thánh địa Naimiṣa; và ở cõi trung giới có Puṣkara. Lại có Kedāra và Prayāga, cùng với Vipāśā và Urmilā.

Verse 93

कर्णवेणा महादेवी चंद्रभागा सरस्वती । गंगासागरसंभेदस्तथा वाराणसी शुभा

Karṇaveṇā, Mahādevī, Caṃdrabhāgā và Sarasvatī; lại có nơi hợp lưu thiêng liêng nơi sông Gaṅgā gặp biển cả, cùng Vārāṇasī cát tường.

Verse 94

अर्घतीर्थं समाख्यातं गंगाद्वारं तथैव च । हिमस्थानं महातीर्थं तथा मायापुरी शुभा

Cũng vậy, Arghatīrtha lừng danh, và Gaṅgādvāra; Himāsthāna là đại tīrtha, cùng Māyāpurī cát tường.

Verse 95

शतभद्रा महाभागा सिन्धुश्चैव महा नदी । ऐरावती च कपिला शोणश्चैव महानदः

Śatabhadrā phước lành, cùng đại hà Sindhu; lại có Airāvatī và Kapilā, và đại hà Śoṇa—đều là những dòng nước thiêng vang danh.

Verse 96

पयोधिः कौशिकी तद्वत्तथा गोदावरी शुभा । देवखातं गया चैव तथा द्वारावती शुभा

Cũng vậy có biển cả, sông Kauśikī, và Godāvarī cát tường; lại có Devakhāta, Gayā, và Dvārāvatī cát tường.

Verse 97

प्रभासं च महातीर्थं सर्वपातकनाशनम्

Và Prabhāsa là đại tīrtha, nơi diệt trừ mọi tội lỗi.

Verse 98

एवमादीनि तीर्थानि यानि संति महीतले । तानि दृष्ट्वा तु देवेशि पुनर्जन्म न विन्दते

Những thánh địa (tīrtha) như thế và nhiều nơi khác hiện hữu trên mặt đất—ai đã chiêm bái chúng, hỡi Nữ Thần, thì không còn thọ nhận tái sinh nữa.

Verse 99

तिस्रः कोट्योऽर्धकोटी च तीर्थानामिह भूतले । संजातानि पवित्राणि सर्वपापहराणि च

Ngay tại đây trên cõi đất đã xuất hiện ba crore và nửa crore thánh địa (tīrtha)—thanh tịnh, tẩy rửa, và diệt trừ mọi tội lỗi.

Verse 100

गंतव्यानि महादेवि स्वधर्मस्य विवृद्धये । अशक्यानि शिवान्येवं गंतुं चैव सुरेश्वरि । मनसा तानि सर्वाणि गंतव्यानि समाहितैः

Những thánh địa ấy cần được hành hương, hỡi Đại Nữ Thần, để tăng trưởng dharma của chính mình. Nhưng, hỡi Śivā, hỡi Nữ Chúa của chư thiên, không thể nào đi đến hết; vì vậy, với tâm định tĩnh, hãy “viếng thăm” tất cả bằng ý niệm.

Verse 101

।देव्युवाच । भगवन्प्राणिनः सर्वे सर्वोपद्रवसंकुलाः । अल्पायुषः सदा बद्धा व्यामोहैर्मंदिरोद्भवैः

Nữ Thần thưa: “Bạch Đấng Thế Tôn, mọi loài hữu tình đều bị vây bủa bởi đủ mọi tai ách. Thọ mạng ngắn ngủi, luôn bị trói buộc, họ mê lầm bởi những rối ren phát sinh từ đời sống gia thất.”

Verse 102

त्रेतायां द्वापरे चैव किं नु वै दारुणे कलौ । तस्मात्तेषां हितार्थाय तत्तीर्थं त्वं प्रकीर्तय । येन दृष्टेन सर्वेषां तीर्थानां लभ्यते फलम्

“Nếu ngay trong thời Tretā và Dvāpara mà còn như vậy, thì huống chi trong Kali đáng sợ! Vậy vì lợi ích của họ, xin Ngài tuyên dương thánh địa ấy—chỉ cần được darśana (chiêm bái) là đạt quả báo của mọi thánh địa.”

Verse 103

एवमुक्तस्तु पार्वत्या प्रहस्य परमेश्वरः । उवाच परया प्रीत्या वाचा मधुरया प्रभुः

Được Pārvatī thưa như vậy, Đấng Tối Thượng mỉm cười; bậc Chủ Tể, với niềm hoan hỷ sâu xa, đã nói bằng lời ngọt dịu chan chứa thương yêu.

Verse 104

ईश्वर उवाच । त्वमेव हि चराः प्राणाः सर्वस्य जगतोरणिः । त्वया विरहितो देवि मुहूर्तमपि नोत्सहे

Īśvara phán: “Chỉ riêng nàng là những hơi thở sinh động của muôn loài; nàng là arani—thanh gỗ phát lửa sinh thành của toàn thế giới. Ôi Nữ Thần, xa nàng, dù chỉ một sát-na ta cũng không thể chịu nổi.”

Verse 105

शिवस्य च तथा शक्तेरंतरं नास्ति पार्वति । न तदस्ति महादेवि यन्न जानासि शोभने

Hỡi Pārvatī, giữa Śiva và Śakti tuyệt nhiên không có sự cách biệt. Hỡi Mahādevī, hỡi Đấng rạng ngời—không có điều gì mà nàng không biết.

Verse 106

त्वया विनाऽहं न क्वास्मि न त्वं देवि मया विना । चंद्रचंद्रिकयोर्यद्वदग्नेरुष्णत्वमेव हि

Không có nàng, ta chẳng ở đâu cả; và không có ta, hỡi Nữ Thần, nàng cũng chẳng ở đâu. Như trăng với ánh trăng không thể lìa nhau, như lửa không thể lìa sức nóng—ta và nàng quả thật cũng vậy.

Verse 107

तव देवि ममापीह नास्ति चैवांतरं प्रिये । सर्वं चैव सुरेशानि यथावत्कथयाम्यहम्

Hỡi Nữ Thần, hỡi người yêu dấu—giữa nàng và ta nơi đây tuyệt không có sai khác. Vì vậy, hỡi Nữ Chúa của chư thiên, ta sẽ thuật lại cho nàng mọi điều đúng như thật.

Verse 108

रहस्यानां रहस्यं तु गोपनीयं प्रयत्नतः । नास्तिकाय न दातव्यं न च पापरताय च

Đây là bí mật trong các bí mật, phải hết sức gìn giữ cẩn mật. Không nên trao cho kẻ vô tín, cũng không trao cho người chuyên tâm vào tội lỗi.

Verse 109

दातव्यं भक्ति युक्ताय स्वशिष्याय सुताय वा । पूर्वमेव मया ख्यातं सारात्सारतरं प्रिये

Nên trao cho người có lòng sùng kính—cho chính đệ tử của mình, hoặc cả cho con trai mình. Hỡi người yêu dấu, trước đây ta đã nói rõ điều tinh túy nhất trong mọi tinh túy.

Verse 110

तीर्थोपनिषदः ख्याता लिंगोपनिषदस्तथा । योगोपनिषदो देवि पूर्वं वै कथितास्तव

Tīrtha-Upaniṣad vốn nổi danh, Liṅga-Upaniṣad cũng vậy; và các Yoga-Upaniṣad nữa, hỡi Nữ Thần—quả thật những điều ấy đã được ta giảng giải cho nàng từ trước.

Verse 111

पार्वत्युवाच । लेशेनापि न सिद्ध्यंति कांक्षमाणाः परं पदम् । योनीर्भ्रमंतो दृश्यंते नरा नास्तिकवृत्तयः

Pārvatī thưa: Dẫu khát cầu cảnh giới tối thượng, họ cũng chẳng đạt được thành tựu dù chỉ một phần nhỏ. Những kẻ mang nếp sống vô tín được thấy lang thang trong vòng sinh tử, xoay vần từ thai này sang thai khác.

Verse 112

तीर्थव्रतानि सेवन्ते प्रत्ययो नैव जायते । मोहितं तु जगत्पूर्वं मिथ्याज्ञानेन शंकर

Họ thực hành hành hương và các giới nguyện, nhưng niềm xác tín chân thật vẫn không sinh khởi. Bởi thuở trước, thế gian đã bị mê hoặc bởi tri kiến sai lầm, hỡi Śaṃkara.

Verse 113

किं ते फलं सुरश्रेष्ठ जगद्व्यामोहने कृते

Hỡi bậc tối thượng trong chư thiên, việc khiến thế gian rơi vào mê vọng thì có lợi ích gì cho Ngài?

Verse 114

सारात्सारतरं नाथ तव प्राणप्रियं हि यत् । तन्मे कथय देवेश प्रियाहं यदि ते प्रभो

Bạch Đấng Chủ Tể, xin Ngài nói cho con điều tinh túy nhất trong mọi tinh túy—điều mà Ngài yêu quý hơn cả sinh mệnh. Hỡi Chúa tể chư thiên, hỡi bậc Tôn Chủ: nếu con là người Ngài thương, xin hãy tỏ bày cho con.

Verse 115

इत्युक्तः स तया देव्या श्रीकंठः सुरनायकः । प्रहस्योवाच भगवान्गंभीरार्थमिदं वचः

Được Nữ Thần thưa hỏi như vậy, Śrīkaṇṭha—bậc lãnh đạo chư thiên—mỉm cười, rồi Đức Thế Tôn cất lời, ý nghĩa thâm sâu ở bên trong.

Verse 116

ईश्वर उवाच । शृणुष्वावहिता भूत्वा पृष्टोऽहं यस्त्वयाऽधुना । निष्फलं तत्प्रवक्ष्यामि वस्तुतत्त्वं यथास्थितम्

Īśvara phán: Hãy lắng nghe với trọn vẹn chú tâm. Nay con đã hỏi Ta, Ta sẽ nói rõ chân lý đúng như nó là—và vì sao (khi tiếp cận sai lạc) thì mọi sự trở nên vô ích.

Verse 117

पूर्वमुक्तानि तीर्थानि यानि ते सुरसुंदरि । तिस्रः कोट्योऽर्द्धकोटी च ब्रह्मांडे सचराचरे

Hỡi mỹ nhân của chư thiên, các tīrtha mà Ta đã nói với con trước đây, trong vũ trụ này gồm cả hữu tình và vô tình, có đến ba crore lại thêm nửa crore nữa.

Verse 118

तेषां च गोपितं तीर्थं प्रभासं चैव सुव्रते

Trong số ấy, hỡi bậc giữ lời nguyện cao quý, tīrtha mang danh Prabhāsa được gìn giữ kín nhiệm, được canh phòng, chẳng dễ bày lộ.

Verse 119

एवमुक्तं महादेवि प्रभासं क्षेत्रमुत्तमम् । दृष्ट्वा संस्काररहिताः कलौ पापेन मोहिताः

Như thế, hỡi Đại Nữ Thần, Prabhāsa được tuyên xưng là thánh địa tối thượng. Nhưng trong thời Kali-yuga, người đời thiếu sự tu dưỡng và kỷ luật thiêng liêng, nhìn thấy nơi ấy mà tâm vẫn bị tội lỗi mê hoặc.

Verse 120

राजसास्तामसाश्चैव पापोपहतचेतसः । परदारपरद्रव्यपरहिंसारता नराः

Họ bị thúc đẩy bởi rajas và tamas, tâm trí bị tội lỗi làm thương tổn; là những kẻ mê đắm vợ người, của cải người, và ưa thích làm hại kẻ khác.

Verse 121

उद्वेगं च परं यांति प्रतप्यंति यतस्ततः । आत्मसंभाविता मूढा मिथ्याज्ञानेन मोहिताः । वर्णाश्रमविरुद्धं तु तीर्थे कु्र्वन्ति येऽधमाः

Họ rơi vào nỗi bấn loạn tột cùng, lang thang khắp nơi như bị khổ đau thiêu đốt—những kẻ ngu si tự phụ, bị mê hoặc bởi tà tri. Những kẻ hạ liệt ấy, trái với bổn phận varṇa và āśrama, lại còn phạm điều nghịch ấy ngay tại tīrtha.

Verse 122

तीर्थयात्रां प्रकुर्वंति दंभेन कपटेन च । तीर्थे मृता न सिध्यंति ते नरा वरवर्णिनि

Họ hành hương đến tīrtha bằng sự phô trương và dối trá; dẫu có chết tại tīrtha, những người ấy cũng chẳng đạt thành tựu, hỡi bậc có dung sắc thanh nhã.

Verse 123

एतदर्थं मया देवि तीर्थानि विविधानि च । लिंगानि चैव सुश्रोणि गोपितानि प्रयत्नतः । न सिद्धिदानि देवेशि कलौ कल्मषकारिणाम्

Chính vì lẽ ấy, hỡi Nữ Thần, ta đã cẩn trọng che giấu nhiều tīrtha khác nhau và cả các liṅga, hỡi người đẹp eo thon; bởi trong thời Kali-yuga, chúng không ban thành tựu cho kẻ tạo nên ô uế, hỡi Phu Nhân của Đấng Chúa tể chư thiên.

Verse 124

ये नरास्तु जितक्रोधा जितलोभा जितेंद्रियाः । ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चादम्भमत्सराः

Còn những người đã thắng được sân hận, thắng được tham lam và chế ngự các căn—dù là brāhmaṇa, kṣatriya, vaiśya hay śūdra—không giả dối, không ganh ghét, (mới xứng đáng thọ nhận quả chân thật của thánh địa).

Verse 125

मद्भावभाविता देवि तीर्थं सेवंति सुव्रताः । तेषां चैव हितार्थाय कथयामि यशश्विनि

Hỡi Nữ Thần, những người giữ giới nguyện thanh tịnh, thấm nhuần lòng sùng kính đối với Ta, tìm đến và phụng sự thánh địa này. Vì lợi ích của họ, hỡi bậc hiển vinh, nay Ta sẽ nói rõ.

Verse 126

प्रभासमिति विख्यातं क्षेत्रं त्रैलोक्यवंदितम् । तत्क्षेत्रं नैव जानंति मम मायाविमोहिताः

Thánh địa mang danh Prabhāsa lừng danh, được tôn kính trong ba cõi. Thế nhưng kẻ bị māyā của Ta mê hoặc lại chẳng thật sự nhận biết cõi thiêng ấy.

Verse 127

परोहं त्वेकचित्तैश्च बहुजन्मभिरर्चितः । ते विदंति परं क्षेत्रं प्रभासं पापनाशनम्

Ta là Đấng Tối Thượng, được những người nhất tâm thờ phụng qua nhiều đời nhiều kiếp. Họ nhận biết thánh địa tối thắng ấy—Prabhāsa, nơi diệt trừ tội lỗi.

Verse 128

मद्भावभाविता देवि मम व्रतनिषेविणः । तेषां प्रभासिकं क्षेत्रं विदितं नात्र संशयः

Hỡi Nữ Thần, những ai thấm nhuần lòng sùng kính đối với Ta và chuyên trì các lời nguyện của Ta, ắt hẳn biết thánh địa Prabhāsa—điều ấy không còn nghi ngờ.

Verse 129

यमैश्च नियमैर्युक्ता अहंकारविवर्ज्जिताः । तेषामर्थे वदिष्यामि तव प्रश्नं सुदुर्ल्लभम् । ब्रह्मविष्ण्विन्द्रदेवानां पुराणं कथितं मया

Những người đầy đủ yama và niyama, lìa bỏ ngã mạn; vì lợi ích của họ, Ta sẽ đáp câu hỏi vô cùng hiếm có của nàng. Purāṇa này Ta đã từng giảng nói cho cả Brahmā, Viṣṇu, Indra và chư thiên.

Verse 130

सोऽहं देवि वदिष्यामि कर्णं देहि वरानने । पृथिव्यामपि सर्वेषां तीर्थानां सुरसुंदरि

Vì vậy, hỡi Nữ Thần, Ta sẽ nói—hãy lắng tai, ô người mặt đẹp. Hỡi giai nhân cõi trời, Ta sẽ giảng về mọi tīrtha trên mặt đất.

Verse 131

एकं मे वल्लभं तत्र प्रभासं क्षेत्रमुत्तमम् । तस्मिंश्चैव महाक्षेत्रे तीर्थैः सोमेन पूजितः । वरांस्तस्मै प्रदायाथ सदैकांते स्थितो ह्यहम्

Trong số ấy, có một kṣetra tối thượng đặc biệt thân yêu với Ta—Prabhāsa-kṣetra. Tại đại thánh địa ấy, Soma cùng các tīrtha đã thờ phụng Ta; rồi sau khi ban cho ngài các ân phúc, Ta luôn an trụ nơi đó trong sự hiện diện thân mật.

Verse 132

तेन गुह्यं कृतं स्थानं तव देवि प्रकाशितम् । तत्र मे योगयुक्तस्य दिव्यं लिंगं बभूव ह

Nhờ ngài ấy, nơi chốn kia đã được giữ kín, và nay được hiển lộ cho nàng, hỡi Nữ Thần. Tại đó, khi Ta an trụ trong yoga, một Liṅga thiêng diệu đã hiện khởi cho Ta.

Verse 133

दिव्यतेजस्समा युक्तं वह्निमेखलमंडितम् । लक्षमात्रस्थितं शांतं दुर्निरीक्ष्यं तु मानवैः

Được ban đầy quang huy thần thánh và trang nghiêm bằng đai lửa, Ngài đứng cao đến một lạc (đơn vị đo), an tịnh—nhưng con người khó có thể chiêm ngưỡng.

Verse 134

इच्छाज्ञानक्रियाख्याश्च तिस्रो वै शक्तयश्च याः । तस्माल्लिंगात्समुत्पन्ना जगत्कर्तृत्वहेतवे

Ba năng lực gọi là Ý chí (Icchā), Tri thức (Jñāna) và Hành động (Kriyā) quả thật phát sinh từ Liṅga ấy, làm nhân duyên cho việc tạo lập và nhiếp trì thế gian.

Verse 135

तस्मिंल्लिंगे लयं याति जगदेतच्चराचरम् । पुनस्तेनैव संभूतं दृश्यते सचराचरम्

Toàn thể vũ trụ này—cả động lẫn tĩnh—đều tan nhập vào chính Liṅga ấy. Rồi lại từ Đấng ấy, nó sinh khởi trở lại và hiện ra một lần nữa như thế giới động và tĩnh.

Verse 136

गुह्यं चैव तु संभूतं न कश्चिद्वेद तत्परम् । जन्माभ्यासेन तल्लिंगं ज्ञायते भुवि मानवैः

Đó quả là huyền nhiệm thâm sâu, không ai thấu triệt trọn vẹn chân lý tối thượng ấy. Chỉ nhờ công phu tu tập tích lũy qua nhiều đời, con người trên cõi đất mới thật sự nhận biết được Liṅga đó.

Verse 137

क्षेत्रं प्रभासिकं प्रोक्तं क्षेत्रज्ञोऽहं न संशयः । तत्र सोमेशनामाहमस्मिन्क्षेत्रं वरानने

Nơi đây được tuyên xưng là thánh địa mang tên Prabhāsa; và Ta là bậc Tri Kṣetra của nó—không chút nghi ngờ. Ngay tại chốn linh thiêng này, hỡi người có dung nhan mỹ lệ, Ta được biết đến với danh hiệu Somēśa.

Verse 138

ममांशसंभवा ये च अस्मिन्क्षेत्रे समुद्भवाः । तेषां तु विदितं लिंगं पूर्वकल्पे तु भैरवम्

Những ai sinh khởi trong thánh địa này như sự lưu xuất từ phần của Ta—đối với họ, Liṅga này đã được biết rõ; vì trong kiếp trước, nó từng hiển lộ như Bhairava.

Verse 139

अन्यैरपि युगैर्देवि इदं लिंगं सुदुर्लभम् । घोरे कलियुगे पापे विशेषेण च दुर्लभम्

Ngay cả trong các thời đại khác, hỡi Nữ Thần, Liṅga này cũng vô cùng khó gặp và khó đạt. Trong thời Kali đáng sợ, đầy tội lỗi, lại càng đặc biệt khó thành tựu.

Verse 140

अन्यन्निदर्शनं तत्र तत्प्रवक्ष्यामि पार्वति

Giờ đây Ta sẽ giảng cho nàng, hỡi Pārvatī, một dấu hiệu khác (và minh chứng) liên quan đến việc ấy nơi đó.

Verse 141

कलौ युगे महाघोरे हेतुवादरता नराः । वदिष्यंति महापापाः सर्वे पाखण्डसंस्थिताः

Trong thời Kali vô cùng đáng sợ, con người sẽ say mê tranh biện và thuyết lý khô cạn. Những kẻ đại tội, tất thảy an trú trong tà ngụy dị giáo, sẽ lớn tiếng rao giảng quan điểm của mình.

Verse 142

मिथ्या चैतत्कृतं सर्वं मूर्खैश्चापि प्रकीर्तितम् । क्व क्षेत्रं क्व प्रभावश्च कुत्र वै सन्ति देवताः

“Tất cả chỉ là giả dối—do kẻ ngu bịa đặt và truyền tụng!” Họ sẽ nói như vậy: “Thánh địa ở đâu, uy lực ở đâu, và chư thiên thật sự ở nơi nào?”

Verse 143

सर्वं चापि तथालीकं मूढैश्चापि प्रकीर्तितम्

Và những kẻ mê muội cũng sẽ tuyên bố rằng: "Tất cả những điều này chỉ là hư vọng."

Verse 144

एवं मूर्खा वदिष्यंति प्रहसिष्यन्ति चापरे । नारका नास्तिका लोकाः पापोपहतचेतसः । सिद्धिं नैव प्रयास्यंति संप्राप्ते तु कलौ युगे

Những kẻ ngu ngốc sẽ nói như vậy, và những kẻ khác sẽ chế nhạo. Những kẻ vô thần đọa địa ngục, tâm trí bị tội lỗi che mờ, sẽ không đạt được thành tựu khi thời đại Kali đến.

Verse 145

तीर्थे चैव मृता ये तु शिवनिन्दापरायणाः । तिर्यग्योनिप्रसूताश्च दृश्यन्ते सर्वयोनिषु

Nhưng những kẻ chết tại thánh địa trong khi phỉ báng thần Shiva sẽ bị tái sinh vào bụng súc sinh, trải qua nhiều kiếp sống thấp hèn.

Verse 146

एतस्मात्कारणाद्देवि तीर्थे चैव सुदुःखिताः । दृश्यन्ते युगमाहात्म्यात्सत्यशौचविवर्जिताः

Chính vì lý do này, hỡi Devi, ngay cả tại các thánh địa, người ta cũng thấy chúng sinh đau khổ tột cùng — do tính chất của thời đại — vì thiếu sự chân thật và thanh tịnh.

Verse 147

इदं हि कारणं प्रोक्तं क्षेत्राणां चैव गोपने । एतत्ते कथितं सर्वं सिद्धिर्येन सुदुर्ल्लभा

Đây thực sự là lý do được tuyên bố cho việc bảo vệ các Kshetra thiêng liêng. Ta đã nói với nàng tất cả những điều này, nhờ đó mà sự thành tựu hiếm có (siddhi) được đảm bảo.

Verse 148

युगेयुगे तु तीर्थानि कीर्तितानि सुरेश्वरि । तेषां मे वल्लभं देवि प्रभासं क्षेत्रमेव च

Trong mọi thời đại, hỡi Nữ Chúa của chư thiên, các thánh địa tīrtha đều được ca ngợi; nhưng giữa tất cả, hỡi Devī, kṣetra mà Ta yêu quý nhất chính là Prabhāsa này.

Verse 149

इत्येतत्कथितं देवि रहस्यं पापनाशनम् । क्षेत्रबीजं महादेवि किमन्यत्परिपृच्छसि

Vậy đó, hỡi Devī, Ta đã nói rõ bí mật này—điều diệt trừ tội lỗi—chính là “hạt giống” (bīja) của kṣetra. Hỡi Đại Nữ Thần, nàng còn muốn hỏi điều gì nữa?

Verse 150

इदं महापातकनाशनं ये श्रोष्यंति वै क्षेत्रमहाप्रभावम् । ते चापि यास्यन्ति मम प्रभावात्त्रिविष्टपं पुण्यजनाधिवासम्

Ai thật lòng lắng nghe lời kể về đại oai lực của kṣetra này—đấng diệt trừ các trọng tội—người ấy, nhờ ân lực của Ta, sẽ đạt đến Triviṣṭapa, cõi trời nơi cư ngụ của những bậc hữu phước.