Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

ऋषय ऊचुः । कथितो भवता सर्गः प्रतिसर्गस्तथैव च । वंशानुवंशचरितं पुराणानामनुक्रमः

Transliteration

ṛṣaya ūcuḥ | kathito bhavatā sargaḥ pratisargastathaiva ca | vaṃśānuvaṃśacaritaṃ purāṇānāmanukramaḥ

Translation

Các bậc ṛṣi thưa rằng: Ngài đã giảng về sarga (sáng tạo) và pratisarga (tái tạo), cùng các truyện sử của dòng tộc và chi tộc, và cả thứ tự của các Purāṇa.

Word by Word

• ऋषयः: the sages
• ऋषयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)

• ऊचुः: said
• ऊचुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद

• कथितः: has been narrated
• कथितः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: कथ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• भवता: by you
• भवता: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• सर्गः: creation (primary creation)
• सर्गः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• प्रतिसर्गः: secondary creation
• प्रतिसर्गः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रति-सर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (उपसर्गपूर्वक)

• तथा: thus/also
• तथा: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle, emphasis)

• च: and
• च: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)

• वंशानुवंशचरितम्: the accounts of dynasties and sub-dynasties
• वंशानुवंशचरितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वंश + अनुवंश + चरित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (वंशानां अनुवंशानां च चरितम्)

• पुराणानाम्: of the Purāṇas
• पुराणानाम्: Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन

• अनुक्रमः: the sequence/outline
• अनुक्रमः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अनुक्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Ṛṣis (Sages)

Skanda Dialogue

Listener: ṛṣayaḥ (sages) speaking to the narrator

Visual Art Cues

Scene: Forest hermitage assembly: sages respectfully address the narrator, acknowledging what has been told (creation, re-creation, dynasties, Purāṇa sequence) and preparing to ask for the next topic.

Characters & Entities

• Ṛṣis
• Sarga
• Pratisarga
• Vaṃśa
• Anuvaṃśa
• Purāṇas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Right inquiry (praśna) follows right listening: after cosmology and lineage, seekers turn toward tīrthas—Dharma embodied in place.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None yet; this is a transition into the forthcoming description of tīrthas, within the Prabhāsa-kṣetra narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a formal request in a teaching dialogue.