Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 55

Devanagari script

त्वं तु मे भगिनी भार्या दुहिता बांधवी स्नुषा । अहं यज्ञपतिर्यज्वा त्वं च श्रद्धा सदक्षिणा

Transliteration

tvaṃ tu me bhaginī bhāryā duhitā bāṃdhavī snuṣā | ahaṃ yajñapatiryajvā tvaṃ ca śraddhā sadakṣiṇā

Translation

Với con, Ngài là như em gái, như hiền thê, như ái nữ, như người thân, và như nàng dâu. Con là chủ tế của lễ tế (yajña) và cũng là người hành tế; còn Ngài là đức tin thanh tịnh (śraddhā) nâng đỡ lễ ấy, cùng với lễ vật cúng dường cát tường (dakṣiṇā).

Word by Word

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative, Singular

• तु: but / indeed
• तु: Nipata (Discourse/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; contrastive particle

• मे: my
• मे: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive, Singular

• भगिनी: sister
• भगिनी: Pratijna/Predicative (सम्बन्ध-वाचक)
• Type: Noun
• Root: भगिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Feminine, Nominative, Singular

• भार्या: wife
• भार्या: Pratijna/Predicative (सम्बन्ध-वाचक)
• Type: Noun
• Root: भार्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Feminine, Nominative, Singular

• दुहिता: daughter
• दुहिता: Pratijna/Predicative (सम्बन्ध-वाचक)
• Type: Noun
• Root: दुहितृ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Feminine, Nominative, Singular

• बान्धवी: female relative/kinswoman
• बान्धवी: Pratijna/Predicative (सम्बन्ध-वाचक)
• Type: Noun
• Root: बान्धवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Feminine, Nominative, Singular

• स्नुषा: daughter-in-law
• स्नुषा: Pratijna/Predicative (सम्बन्ध-वाचक)
• Type: Noun
• Root: स्नुषा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Feminine, Nominative, Singular

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative, Singular

• यज्ञपतिः: lord of the sacrifice
• यज्ञपतिः: Pratijna/Predicative (सम्बन्ध-वाचक)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ + पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Nominative, Singular

• यज्वा: sacrificer / worshipper
• यज्वा: Pratijna/Predicative (सम्बन्ध-वाचक)
• Type: Noun
• Root: यज् (धातु) + क्विप्/वन् (कृदन्त-प्रातिपदिक: यज्वन्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Nominative, Singular (यजमान/यज्ञकर्ता)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative, Singular

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय; conjunction

• श्रद्धा: faith
• श्रद्धा: Pratijna/Predicative (सम्बन्ध-वाचक)
• Type: Noun
• Root: श्रद्धा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Feminine, Nominative, Singular

• सदक्षिणा: with (proper) dakṣiṇā / accompanied by offering-fee
• सदक्षिणा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स + दक्षिणा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Feminine, Nominative, Singular (श्रद्धा इति विशेषण)

Speaker

Śiva (deduced from Prabhāsakṣetramāhātmya’s theistic framing and the I–you cosmic pairing)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Śiva and Devī appear as the presiding couple of a Vedic sacrifice: Śiva as yajamāna with ritual implements; Devī as embodied śraddhā holding a golden dakṣiṇā vessel, both radiant.

Characters & Entities

• Śraddhā
• Dakṣiṇā
• Yajña (sacrifice)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacrifice becomes fruitful only when grounded in śraddhā (faith) and completed with dakṣiṇā (righteous giving).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra (Prabhāsatīrtha) is the setting, where divine presence is taught through ritual symbolism.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse highlights dakṣiṇā as an essential component of yajña, alongside śraddhā.