Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 22

Devanagari script

वृषनर्दितशब्देन गजवाजिरवेण च । कांचीनूपुरशब्देन समाकीर्णदिगंतरम्

Transliteration

vṛṣanarditaśabdena gajavājiraveṇa ca | kāṃcīnūpuraśabdena samākīrṇadigaṃtaram

Translation

Chân trời bốn hướng đều ngập tràn âm thanh—tiếng bò đực rống vang, tiếng voi và ngựa hí gọi, cùng tiếng leng keng của đai lưng và vòng chân.

Word by Word

• वृष-नर्दित-शब्देन: by the sound of the bull's bellowing
• वृष-नर्दित-शब्देन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वृष (प्रातिपदिक) + नर्दित (कृदन्त; √नर्द् (धातु)) + शब्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (वृषस्य नर्दितः शब्दः)

• गज-वाजि-रवेण: by the cries of elephants and horses
• गज-वाजि-रवेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: गज (प्रातिपदिक) + वाजि (प्रातिपदिक) + रव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; समासः—द्वन्द्वः (गजस्य च वाजिनश्च रवः)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• काञ्ची-नूपुर-शब्देन: by the sound of girdles and anklets
• काञ्ची-नूपुर-शब्देन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: काञ्ची (प्रातिपदिक) + नूपुर (प्रातिपदिक) + शब्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; समासः—द्वन्द्वः (काञ्च्याः च नूपुरस्य च शब्दः)

• समाकीर्ण-दिगन्तरम्: the expanse of the quarters filled (with sounds)
• समाकीर्ण-दिगन्तरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: समाकीर्ण (कृदन्त; √कीर्/कॄ (धातु) + सम्-आ) + दिगन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (दिगन्तरम्)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (contextual attribution within Māhātmya narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A vast horizon-filling festival: bulls bellow, elephants trumpet, horses neigh; devotees’ waist-belts and anklets jingle as processions surge through the temple approaches.

Characters & Entities

• Śaṅkara (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When dharma is celebrated, even worldly sounds—animals, movement, ornaments—become part of sacred praise.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, depicted as a vast sacred arena whose directions are saturated with auspicious sound.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implied utsava/processional setting with attendants and movement; no explicit vow, but a ritual atmosphere of celebration is described.