Adhyaya 9

Verse 1

ऋषय ऊचुः । साधुसाधु महाभाग त्वया कथितमुत्तमम् । आख्यानं पुनरन्यत्र विचित्रं वक्तुमर्हसि

Các bậc hiền triết thưa rằng: “Lành thay, lành thay, hỡi bậc hữu phúc! Lời ngài vừa nói thật tối thượng. Nay xin ngài cũng hãy kể thêm một thiên truyện kỳ diệu khác, từ một nơi chốn khác.”

Verse 2

सूत उवाच । विदर्भविषये पूर्वमासीदेको द्विजोत्तमः । वेदमित्र इति ख्यातो वेद शास्त्रार्थवित्सुधीः

Sūta nói: “Thuở xưa, tại xứ Vidarbha có một vị Bà-la-môn tối thượng. Ngài nổi danh là Vedamitra—bậc hiền trí, thấu hiểu ý nghĩa của Veda và các śāstra.”

Verse 3

तस्यासीदपरो विप्रः सखा सारस्वताह्वयः । तावुभौ परमस्निग्धावेकदेशनिवासिनौ

“Ngài có một vị Bà-la-môn khác làm bạn, tên là Sārasvata. Cả hai hết mực thâm tình và cùng cư trú trong một miền.”

Verse 4

वेदमित्रस्य पुत्रोऽभूत्सुमेधा नाम सुव्रतः । सारस्वतस्य तनयः सोमवानिति विश्रुतः

“Vedamitra có người con trai tên Sumedhā, bậc giữ giới nguyện thanh cao; còn con trai của Sārasvata được biết đến với danh Somavān.”

Verse 5

उभौ सवयसौ बालौ समवेषौ समस्थिती । समं च कृतसंस्कारौ सम विद्यौ बभूवतुः

“Cả hai đều là thiếu niên đồng niên, y phục và phong thái tương đồng; các lễ saṁskāra được cử hành ngang nhau, và về học vấn họ cũng trở nên đồng đẳng.”

Verse 6

सांगानधीत्य तौ वेदांस्तर्कव्याकरणानि च । इतिहासपुराणानि धर्मशास्त्राणि कृत्स्नशः

Sau khi tinh thông các Veda cùng toàn bộ các bộ môn phụ trợ (aṅga), lại học cả tarka (luận lý) và vyākaraṇa (ngữ pháp), họ còn thấu triệt Itihāsa và Purāṇa, cùng các Dharmaśāstra, trọn vẹn không sót.

Verse 7

सर्वविद्याकुशलिनौ बाल्य एव मनीषिणौ । प्रहर्षमतुलं पित्रोर्ददतुः सकलैर्गुणैः

Từ thuở ấu thơ, hai bậc hiền trí ấy đã khéo léo trong mọi ngành vidyā; nhờ trọn vẹn các guṇa (đức hạnh), họ đem đến cho song thân niềm hoan hỷ vô lượng, không gì sánh được.

Verse 8

तावेकदा स्वतनयौ तावुभौ ब्राह्मणोत्तमौ । आहूयावोचतां प्रीत्या षोड शाब्दौ शुभाकृती

Một hôm, hai vị Brāhmaṇa tối thượng, dung nghi cát tường, đã gọi hai người con trai của mình đến và, với lòng thương mến, nói cùng họ mười sáu lời.

Verse 9

हे पुत्रकौ युवां बाल्ये कृतविद्यौ सुवर्चसौ । वैवाहिकोयं समयो वर्तते युवयोः समम्

“Hỡi hai con yêu dấu, từ thuở ấu thơ các con đã hoàn tất việc học và rạng ngời bởi sự ưu tú. Nay thời khắc thích hợp cho hôn sự đã đến, đồng đều cho cả hai con.”

Verse 10

इमं प्रसाद्य राजानं विदर्भेशं स्वविद्यया । ततः प्राप्य धनं भूरि कृतोद्वाहौ भविष्यथः

“Hãy dùng học lực của các con mà làm đẹp lòng vị vua này—chúa tể xứ Vidarbha; rồi khi đã được của cải dồi dào, cả hai con sẽ có thể thành tựu hôn lễ của mình.”

Verse 11

एवमुक्तौ सुतौ ताभ्यां तावुभौ द्विजनंदनौ । विदर्भराजमासाद्य समतोषयतां गुणैः

Vâng theo lời dạy của cha mẹ, hai người con trai ấy—niềm vui của hàng lưỡng sinh—đến yết kiến vua xứ Vidarbha và làm nhà vua hoan hỷ bằng các đức hạnh của mình.

Verse 12

विद्यया परितुष्टाय तस्मै द्विजकुमारकौ । विवाहार्थं कृतोद्योगौ धनहीनावशंसताम्

Trước nhà vua—đấng hài lòng vì học vấn của họ—hai thiếu niên Bà-la-môn, tuy không có của cải, vẫn kính cẩn dâng lời thỉnh cầu rằng họ đang nỗ lực vì việc hôn phối.

Verse 13

तयोरपि मतं ज्ञात्वा स विदर्भमहीपतिः । प्रहस्य किंचित्प्रोवाच लोकतत्त्वविवित्सया

Biết rõ ý định của họ, vua xứ Vidarbha mỉm cười và nói đôi lời, vì muốn thấu hiểu chân lý về lẽ đời.

Verse 14

आस्ते निषधराजस्य राज्ञी सीमंतिनी सती । सोमवारे महादेवं पूजयत्यंबिकायुतम्

Có hoàng hậu trinh khiết Sīmantinī của vua xứ Niṣadha; vào các ngày thứ Hai, bà thờ phụng Mahādeva cùng với Ambikā.

Verse 15

तस्मिन्दिने सपत्नीकान्द्विजाग्र्यान्वेदवित्तमान् । संपूज्य परया भक्त्या धनं भूरि ददाति च

Trong ngày ấy, bà cung kính tôn thờ các vị Bà-la-môn bậc nhất—thông tỏ Veda—cùng với phu nhân của họ bằng lòng sùng kính tối thượng, và còn bố thí tài vật dồi dào.

Verse 16

अतोऽत्र युवयोरैको नारीविभ्रमवेषधृक् । एकस्तस्या पतिर्भूत्वा जायेतां विप्रदंपती

Vì vậy, tại đây một người trong hai ngươi hãy khoác giả dạng và phong thái của nữ nhân, người kia làm chồng của nàng—để cả hai hiện ra như một đôi vợ chồng Bà-la-môn.

Verse 17

युवां वधूवरौ भूत्वा प्राप्य सीमंतिनीगृहम् । भुक्त्वा भूरि धनं लब्ध्वा पुनर्यातं ममांमतिकम्

Hãy trở thành cô dâu và chú rể, bước vào nhà của vị phu nhân cao quý ấy; thọ hưởng nơi đó, nhận được của cải dồi dào, rồi lại trở về theo ý định của ta.

Verse 18

इति राज्ञा समादिष्टौ भीतौ द्विजकुमारकौ । प्रत्यूचतुरिदं कर्म कर्तुं नौ जायते भयम्

Được vua truyền lệnh như thế, hai thiếu niên Bà-la-môn run sợ đáp rằng: “Chúng tôi e hãi khi phải làm việc này.”

Verse 19

देवतासु गुरौ पित्रोस्तथा राजकुलेषु च । कौटिल्यमाचरन्मोहात्सद्यो नश्यति सान्वयः

Kẻ nào vì mê muội mà hành xử gian trá đối với chư thiên, với thầy (guru), với cha mẹ, hay trong hoàng gia, thì dòng tộc và danh giá của kẻ ấy sẽ mau chóng tiêu vong.

Verse 20

कथमंतर्गृहं राज्ञां छद्मना प्रविशेत्पुमान् । गोप्यमानमपिच्छद्म कदाचित्ख्यातिमेष्यति

Làm sao một người có thể dùng mưu trá mà vào nội cung của các bậc quân vương? Dẫu cải trang có che giấu kín, đến một lúc nào đó cũng sẽ bị lộ và người ta biết rõ.

Verse 21

ये गुणाः साधिताः पूर्वं शीलाचारश्रुतादिभिः । सद्यस्ते नाशमायांति कौटिल्य पथगामिनः

Những đức hạnh đã được tu bồi từ trước nhờ giới hạnh, chánh hạnh, học hỏi Thánh điển Śruti và các điều tương tự—chính những đức ấy mau chóng tiêu tan nơi kẻ bước theo con đường quanh co, gian trá.

Verse 22

पापं निंदा भयं वैरं चत्वार्येतानि देहिनाम् । छद्ममार्गप्रपन्नानां तिष्ठंत्येव हि सर्वदा

Tội lỗi, lời chê trách, nỗi sợ hãi và oán thù—bốn điều ấy luôn bám theo chúng sinh mang thân xác, những kẻ nương vào con đường ngụy trang và dối trá.

Verse 23

अत आवां शुभाचारौ जातौ च शुचिनां कुले । वृत्तं धूर्तजनश्लाघ्यं नाश्रयावः कदाचन

Vì thế, chúng ta—được rèn luyện trong thiện hạnh và sinh nơi gia tộc thanh tịnh—sẽ không bao giờ nương tựa vào lối sống mà kẻ gian trá ca tụng.

Verse 24

राजोवाच । दैवतानां गुरूणां च पित्रोश्च पृथिवीपतेः । शासनस्याप्यलंघ्यत्वात्प्रत्यादेशो न कर्हिचित्

Nhà vua nói: “Vì mệnh lệnh của chư thiên, của các bậc guru, của cha mẹ và của bậc chúa tể cõi đất là điều không thể vượt phạm, nên tuyệt đối không được khước từ.”

Verse 25

एतैर्यद्यत्समादिष्टं शुभं वा यदि वाऽशुभम् । कर्तव्यं नियतं भीतैरप्रमत्तैर्बुभूषुभिः

Bất cứ điều gì các bậc ấy truyền dạy—dù là cát tường hay bất tường—người có lòng kính sợ, luôn tỉnh giác và mong cầu sự sống cùng an ổn, nhất định phải phụng hành.

Verse 26

अहो वयं हि राजानः प्रजा यूयं हि संमताः । राजाज्ञया प्रवृत्तानां श्रेयः स्यादन्यथा भयम्

Ôi thay! Chúng ta chính là bậc quân vương, còn các ngươi là thần dân thuộc dưới sự thuận nhận của chúng ta. Ai hành động theo vương lệnh thì được an lành; bằng không ắt sinh sợ hãi.

Verse 27

अतो मच्छासनं कार्यं भव द्भ्यामविलंबितम् । इत्युक्तौ नरदेवेन तौ तथेत्यूचतुर्भयात्

Vì thế, mệnh lệnh của trẫm, hai ngươi phải thi hành ngay không chậm trễ. Được vị vua—như thần giữa loài người—nói vậy, cả hai vì sợ mà thưa: “Xin vâng.”

Verse 28

सारस्वतस्य तनयं सामवन्तं नराधिपः । स्त्रीरूपधारिणं चक्रे वस्त्राकल्पां जनादिभिः

Vị vua khiến Sāmavant, con của Sārasvata, mang hình tướng nữ nhân; lại sai người bày biện y phục và đồ trang sức cho cuộc cải trang ấy.

Verse 29

स कृत्रिमोद्भूतकलत्रभावः प्रयुक्तकर्णाभरणांगरागः । स्निग्धाञ्जनाक्षः स्पृहणीयरूपो बभूव सद्यः प्रमदोत्तमाभः

Với dáng vẻ người vợ được tạo tác giả—tai đeo trang sức, thân thoa hương phấn, mắt viền bằng thứ kohl mượt mà—chàng lập tức trở nên diễm lệ, đáng ưa, như một thiếu nữ tuyệt mỹ.

Verse 30

तावुभौ दंपती भूत्वा द्विजपुत्रौ नृपाज्ञया । जग्मतुर्नैषधं देशं यद्वा तद्वा भवत्विति

Vậy nên, hai người con của bậc brāhmaṇa, theo vương lệnh, hóa thành một ‘đôi phu phụ’ rồi lên đường đến xứ Naiṣadha, miệng nói: “Điều gì phải đến, cứ để đến.”

Verse 31

उपेत्य राजसदनं सोमवारे द्विजोत्तमैः । सपत्नीकैः कृतातिथ्यौ धौतपादौ बभूवतुः

Vào ngày thứ Hai, khi đến hoàng cung, hai vị được các bậc Bà-la-môn tối thượng cùng với phu nhân tiếp đãi theo lễ hiếu khách; sau khi được rửa chân, cả hai được tôn kính đúng nghi thức như bậc thượng khách.

Verse 32

सा राज्ञी ब्राह्मणान्सर्वानुपविष्टान्वरासने । प्रत्येकमर्चयांचक्रे सपत्नीकान्द्विजोत्तमान्

Hoàng hậu thấy chư vị Bà-la-môn đều an tọa trên những pháp tòa tốt đẹp, liền lần lượt đảnh lễ và cúng dường từng vị Bà-la-môn tối thượng ấy, cùng với các phu nhân của họ.

Verse 33

तौ च विप्रसुतौ दृष्ट्वा प्राप्तौ कृतकदंपती । ज्ञात्वा किंचिद्विहस्याथ मेने गौरीमहेश्वरौ

Thấy hai người con trai Bà-la-môn đến trong dáng vẻ ‘vợ chồng’ do sắp đặt, Gaurī và Maheśvara liền hiểu rõ duyên cớ, rồi khẽ mỉm cười.

Verse 34

आवाह्य द्विजमुख्येषु देवदेवं सदाशिवम् । पत्नीष्वावाहयामास सा देवीं जगदंबिकाम्

Nàng thỉnh (āvāhana) Đấng Thần của chư thần, Sadāśiva, ngự vào các vị Bà-la-môn đứng đầu; và thỉnh Đức Nữ Thần Jagadambikā ngự vào các phu nhân của họ.

Verse 35

गन्धैर्माल्यैः सुरभिभिर्धूपैर्नीराजनैरपि । अर्चयित्वा द्विजश्रेष्ठान्नमश्चक्रे समाहिता

Với hương liệu, vòng hoa thơm, trầm hương và nghi thức nīrājana (ārati), nàng cúng dường các bậc Bà-la-môn thù thắng ấy; rồi tâm ý an định, nàng cúi đầu đảnh lễ.

Verse 36

हिरण्मयेषु पात्रेषु पायसं घृतसंयुतम् । शर्करामधुसंयुक्तं शाकैर्जुष्टं मनोरमैः

Trong những khí cụ bằng vàng, nàng dâng món pāyasa (cơm sữa ngọt) hòa bơ ghee—trộn đường và mật ong—kèm các món rau thanh nhã, đẹp lòng người.

Verse 37

गंधशाल्योदनैर्हृद्यैर्मोदकापूपराशिभिः । शष्क्रुलीभिश्च संयावैः कृसरैर्माषपक्वकैः

Với các món cơm gạo thơm làm vui lòng dạ, với từng đống modaka và apūpa, lại thêm śaṣkrulī, saṃyāva, kṛsara, cùng các món nấu chín từ đậu māṣa (đậu urad), nàng bày ra một mâm cỗ phong phú.

Verse 38

तथान्यैरप्यसंख्यातैर्भक्ष्यैर्भोज्यैर्मनोरमैः । सुगन्धैः स्वादुभिः सूपैः पानीयैरपि शीतलैः

Lại còn vô số món ăn và bữa dùng khác thật mỹ vị—các thứ canh thơm ngọt, cùng những thức uống mát lành—nàng vẫn ân cần tiếp đãi không ngơi.

Verse 39

क्लृप्तमन्नं द्विजाग्र्येभ्यः सा भक्त्या पर्यवेषयत् । दध्योदनं निरुपमं निवेद्य समतोषयत्

Sắp đặt bữa ăn xong, nàng đem lòng sùng kính mà hầu các vị dvija (Bà-la-môn) bậc nhất; lại dâng món cơm trộn sữa chua (dadhi-odana) vô song, khiến các ngài được mãn nguyện trọn vẹn.

Verse 40

भुक्तवत्सु द्विजाग्र्येषु स्वाचांतेषु नृपांगना । प्रणम्य दत्त्वा तांबूलं दक्षिणां च यथार्हतः

Khi các vị dvija bậc nhất đã dùng bữa xong và làm lễ ācamanam (súc miệng thanh tịnh), vương phi cúi mình đảnh lễ, rồi kính dâng tāmbūla và dakṣiṇā xứng đáng, đúng theo phép tắc.

Verse 41

धेनूर्हिरण्यवासांसि रत्नस्रग्भूषणानि च । दत्त्वा भूयो नमस्कृत्य विससर्ज द्विजोत्तमान्

Nàng dâng cúng bò, vàng, y phục, cùng vòng hoa và trang sức châu báu. Rồi lại cúi lạy lần nữa và kính cẩn tiễn các vị Bà-la-môn ưu tú ấy ra về.

Verse 42

तयोर्द्वयोर्भूसुरवर्यपुत्रयोरेकस्त्तया हैमवतीधियार्चितः । एको महादेवधियाभिपूजितः कृतप्रणामौ ययतुस्तदाज्ञया

Trong hai người con của vị Bà-la-môn tối thắng ấy, một người được nàng thờ phụng với tâm niệm hướng về Haimavatī, người kia được nàng tôn kính với tâm niệm hướng về Mahādeva. Cả hai đảnh lễ rồi vâng lệnh nàng mà ra đi.

Verse 43

सा तु विस्मृतपुंभावा तस्मिन्नेव द्विजोत्तमे । जातस्पृहा मदोत्सिक्ता कन्दर्पविवशाब्रवीत्

Nhưng nàng như quên mất sự tiết chế của mình, lại chuyên tâm vào chính vị Bà-la-môn ưu tú ấy. Dục vọng khởi lên, nàng say men ái nhiễm, bị Kāma chế ngự nên cất lời.

Verse 44

अंयि नाथ विशालाक्ष सर्वावयवसुन्दर । तिष्ठतिष्ठ क्व वा यासि मां न पश्यसि ते प्रियाम्

“Ôi Nātha, người mắt rộng, đẹp đẽ mọi chi phần—xin dừng, xin dừng! Người đi đâu vậy? Chẳng lẽ người không thấy thiếp, người yêu của người sao?”

Verse 45

इदमग्रे वनं रम्यं सुपुष्पितमहाद्रुमम् । अस्मिन्विहर्तुमिच्छामि त्वया सह यथासुखम्

“Phía trước là khu rừng xinh đẹp, cây đại thụ nở hoa rực rỡ. Thiếp muốn cùng chàng vui chơi nơi đây, tùy ý hưởng lạc an nhiên.”

Verse 46

इत्थं तयोक्तमाकर्ण्य पुरोऽगच्छद्द्विजात्मजः । विचिंत्य परिहासोक्तिं गच्छति स्म यथा पुरा

Nghe lời hai người nói, con trai vị Bà-la-môn liền bước đi trước. Nghĩ rằng đó chỉ là lời đùa cợt, chàng vẫn tiếp tục lên đường như thuở ban đầu.

Verse 47

पुनरप्याह सा बाला तिष्ठतिष्ठ क्व यास्यसि । दुरुत्सहस्मरावेशां परिभोक्तुमुपेत्य माम्

Cô thiếu nữ lại nói: “Dừng lại, dừng lại—chàng đi đâu vậy? Hãy đến với thiếp và hưởng thiếp; thiếp đang bị cơn dục vọng của Kāma dâng trào, khó lòng chịu nổi.”

Verse 48

परिष्वजस्व मां कांतां पाययस्व तवाधरम् । नाहं गंतुं समर्थास्मि स्मरबाणप्रपीडिता

“Hãy ôm lấy thiếp, hỡi người yêu, và cho thiếp uống cam lộ từ đôi môi chàng. Thiếp không thể bước tiếp—bị mũi tên của Kāma đâm xuyên và giày vò.”

Verse 49

इत्थमश्रुतपूर्वां तां निशम्य परिशंकितः । आयांतीं पृष्ठतो वीक्ष्य सहसा विस्मयं गतः

Nghe những lời chưa từng nghe bao giờ, chàng sinh lòng nghi hoặc. Ngoảnh lại thấy nàng đang tiến đến từ phía sau, chàng bỗng chốc sững sờ kinh ngạc.

Verse 50

कैषा पद्मपलाशाक्षी पीनोन्नतपयोधरा । कृशोदरी बृहच्छ्रोणी नवपल्लवकोमला

“Người này là ai—mắt như lá sen, ngực đầy và vươn cao, eo thon, hông rộng, mềm mại như chồi non vừa nhú?”

Verse 51

स एव मे सखा किन्नु जात एव वरांगना । पृच्छाम्येनमतः सर्वमिति संचिन्त्य सोऽब्रवीत्

“Có phải đây chính là người bạn của ta—nay lại sinh ra làm một mỹ nữ tuyệt sắc chăng?” Nghĩ vậy, ông quyết rằng: “Ta sẽ hỏi cho tường tận mọi điều,” rồi liền cất lời.

Verse 52

किमपूर्व इवाभाषि सखे रूपगुणादिभिः । अपूर्वं भाषसे वाक्यं कामिनीव समाकुला

“Này hiền hữu, sao ngươi nói năng như kẻ xa lạ—lại bàn đến dung sắc, phẩm chất và những điều ấy? Ngươi thốt lời khác thường, bối rối như người nữ bị tình ái khuấy động.”

Verse 53

यस्त्वं वेदपुराणज्ञो ब्रह्मचारी जितेंद्रियः । सारस्वतात्मजः शांतः कथमेवं प्रभाषसे

“Ngươi vốn là người thông tỏ Veda và Purāṇa, là bậc brahmacārin, chế ngự các căn, là con của Sarasvatī, tâm tính an hòa—cớ sao lại nói như thế?”

Verse 54

इत्युक्ता सा पुनः प्राह नाहमस्मि पुमान्प्रभो । नाम्ना सामवती बाला तवास्मि रतिदायिनी

Được hỏi như vậy, nàng lại thưa: “Bạch Chúa tể, thiếp chẳng phải nam nhân. Thiếp là thiếu nữ tên Sāmavatī; thiếp đến để dâng hiến cho ngài niềm hoan lạc của rati.”

Verse 55

यदि ते संशयः कांत ममांगानि विलोकय । इत्युक्तः सहसा मार्गे रहस्येनां व्यलोकयत्

“Hỡi người thương, nếu ngài còn nghi, xin hãy nhìn các chi thể của thiếp.” Nghe vậy, ông liền vội vàng—ngay trên đường—lén nhìn nàng.

Verse 56

तामकृत्रिमधम्मिल्लां जवनस्तनशोभिनीम् । सुरूपां वीक्ष्य कामेन किंचिद्व्याकुलतामगात्

Thấy nàng—mái tóc được vấn tự nhiên không chút giả tạo, bầu ngực tuổi xuân rạng ngời vẻ đẹp, và dung nhan tuyệt mỹ—chàng bị dục vọng khuấy động, tâm trí hơi xao xuyến.

Verse 57

पुनः संस्तभ्य यत्नेन चेतसो विकृतिं बुधः । मुहूर्तं विस्मयाविष्टो न किंचित्प्रत्यभाषत

Rồi bậc trí giả gắng sức trấn định sự xao động của tâm; nhưng trong chốc lát bị kinh ngạc bao phủ, chàng không đáp lời nào.

Verse 58

सामवत्युवाच । गतस्ते संशयः कश्चित्तर्ह्यागच्छ भजस्व माम् । पश्येदं विपिनं कांत परस्त्रीसुरतोचितम्

Sāmavatī nói: “Nếu mọi nghi ngờ của chàng nay đã tan, thì hãy đến—hãy vui hưởng cùng thiếp. Hỡi người yêu, hãy nhìn khu rừng này; nơi đây hợp cho cuộc hoan lạc với vợ người khác.”

Verse 59

सुमेधा उवाच । मैवं कथय मर्यादां मा हिंसीर्मदमत्तवत् । आवां विज्ञातशास्त्रार्थौ त्वमेवं भाषसे कथम्

Sumedhā nói: “Đừng nói như thế; chớ phá vỡ maryādā như kẻ say men kiêu mạn. Chúng ta đều hiểu ý nghĩa của śāstra; cớ sao nàng lại nói lời như vậy?”

Verse 60

अधीतस्य च शास्त्रस्य विवेकस्य कुलस्य च । किमेष सदृशो धर्मो जारधर्मनिषेवणम्

“Với người đã học śāstra, có viveka và thuộc dòng dõi cao quý—làm sao đây có thể là ‘dharma’ thích đáng: thực hành jāradharma, tức lối sống của kẻ tình nhân vụng trộm?”

Verse 61

न त्वं स्त्री पुरुषो विद्वाञ्जानीह्यात्मानमात्मना । अयं स्वयंकृतोऽनर्थ आवाभ्यां यद्विचेष्टितम्

Hỡi bậc trí, ngươi thật chẳng phải nữ cũng chẳng phải nam; hãy tự biết Chân Ngã (Ātman) bằng chính Chân Ngã. Tai ương này do tự mình gây nên, sinh từ việc chúng ta cả hai đã làm.

Verse 62

वंचयित्वात्मपितरौ धूर्त्तराजानुशासनात् । कृत्वा चानुचितं कर्म तस्यैतद्भुज्यते फलम्

Vì đã lừa dối chính cha mẹ mình theo mệnh lệnh của vị vua gian trá, lại làm những việc bất xứng—nên nay phải chịu quả báo ấy.

Verse 63

सर्वं त्वनुचितं कर्म नृणां श्रेयोविनाशनम् । यस्त्वं विप्रात्मजो विद्वान्गतः स्त्रीत्वं विगर्हितम्

Quả thật, mọi việc làm bất chính đều phá hoại phúc lợi tối thượng của con người. Thế mà ngươi—bậc trí, con của một Bà-la-môn—lại rơi vào thân phận nữ giới bị chê trách.

Verse 64

मार्गं त्यक्त्वा गतोऽरण्यं नरो विध्येत कण्टकैः । बलार्द्धिस्येत वा हिंस्रैर्यदा त्यक्तसमा गमः

Người đàn ông bỏ đường chính mà vào rừng sẽ bị gai đâm hoặc bị thú dữ xé nát; cũng vậy, khi lìa bỏ thiện hữu và chánh giao.

Verse 65

एवं विवेकमाश्रित्य तूष्णीमेहि स्वयं गृहम् । देवद्विजप्रसादेन स्त्रीत्वं तव विलीयते

Vì vậy, hãy nương nơi minh biện (viveka) mà lặng lẽ tự trở về nhà. Nhờ ân phúc của chư Thiên và các dvija (Bà-la-môn), thân phận nữ của ngươi sẽ tan biến.

Verse 66

अथवा दैवयोगेन स्त्रीत्वमेव भवेत्तव । पित्रा दत्ता मया साकं रंस्यसे वरवर्णिनि

Hoặc là, do sức mạnh của định mệnh, thân phận nữ nhi sẽ đến với nàng. Được cha trao tặng, nàng sẽ vui đùa cùng ta, hỡi người đẹp có làn da trắng ngần.

Verse 67

अहो चित्रमहो दुःखमहो पापबलं महत् । अहो राज्ञः प्रभावोयं शिवाराधनसंभृतः

Ôi, thật kỳ lạ! Ôi, thật đau đớn! Ôi, sức mạnh của tội lỗi thật to lớn! Ôi, đây là uy lực của nhà vua, được tích tụ qua việc thờ phụng thần Shiva.

Verse 68

इत्युक्ताप्यसकृत्तेन सा वधूरतिविह्वला । बलेन तं समालिंग्य चुचुंबाधरपल्लवम्

Mặc dù chàng đã nhiều lần nói như vậy, cô dâu—bị choáng ngợp bởi đam mê—đã ôm chầm lấy chàng và hôn lên đôi môi mềm mại như chồi non của chàng.

Verse 69

धर्षितोपि तया धीरः सुमेधा नूतनस्त्रियम् । यत्नादानीय सदनं कृत्स्नं तत्र न्यवेदयत्

Mặc dù bị nàng tấn công, Sumedhā kiên định, sau khi cẩn thận đưa người phụ nữ mới hóa thân về nhà, đã tiết lộ toàn bộ sự việc tại đó.

Verse 70

तदाकर्ण्याथ तौ विप्रौ कुपितौ शोकविह्वलौ । ताभ्यां सह कुमाराभ्यां वैदर्भांतिकमीयतुः

Nghe thấy điều đó, hai vị Bà-la-môn—tức giận và chấn động vì đau buồn—đã cùng với hai chàng trai đi đến diện kiến vua xứ Vidarbha.

Verse 71

ततः सारस्वतः प्राह राजानं धूर्तचेष्टितम् । राजन्ममात्मजं पश्य तव शासनयंत्रितम्

Bấy giờ Sārasvata nói với vị vua có mưu mô xảo trá: “Muôn tâu Đại vương, xin hãy nhìn con trai ta—nó bị trói buộc trong lưới mệnh lệnh của ngài.”

Verse 72

एतौ तवाज्ञावशगौ चक्रतुः कर्म गर्हितम् । मत्पुत्रस्तत्फलं भुंक्ते स्त्रीत्वं प्राप्य जुगुप्सितम्

Hai kẻ ấy, vì phục tùng mệnh lệnh của ngài, đã làm một việc đáng chê trách. Con trai ta nay đang gánh lấy quả báo ấy—đạt đến thân phận nữ nhi bị khinh miệt.

Verse 73

अद्य मे संततिर्नष्टा निराशाः पितरो मम । नापुत्रस्य हि लोकोस्ति लुप्तपिंडादिसंस्कृतेः

Hôm nay dòng dõi ta đã tiêu vong; các bậc tổ tiên (pitṛ) của ta đành tuyệt vọng. Người không có con trai thì chẳng có chốn nương tựa nơi đời sau, vì các nghi lễ như dâng piṇḍa v.v. bị đoạn tuyệt.

Verse 74

शिखोपवीतमजिनं मौजीं दंडं कमंडलुम् । ब्रह्मचर्योचितं चिह्नं विहायेमां दशां गतः

Từ bỏ búi tóc śikhā và sợi dây thiêng upavīta, da nai, dây thắt lưng muñja, gậy và bình nước kamaṇḍalu—những dấu hiệu thích hợp cho hạnh brahmacarya—nó đã sa vào cảnh trạng này.

Verse 75

ब्रह्मसूत्रं च सावित्रीं स्नानं संध्यां जपार्चनम् । विसृज्य स्त्रीत्वमाप्तोस्य का गतिर्वद पार्थिव

Gạt bỏ sợi dây thiêng và Sāvitrī (Gāyatrī), việc tắm gội thanh tịnh, lễ sandhyā, japa và thờ phụng—nó đã đạt đến thân phận nữ nhi. Muôn tâu Đại vương, xin nói cho ta: số phận của nó sẽ ra sao?

Verse 76

त्वया मे संततिर्नष्टा नष्टो वेदपथश्च मे । एकात्मजस्य मे राजन्का गतिर्वद शाश्वती

Vì ngươi mà dòng dõi của ta đã diệt, và con đường Veda của ta cũng bị hủy hoại. Hỡi Đại vương, ta chỉ có một người con—xin nói cho ta, còn nơi nương tựa vĩnh cửu nào cho ta?

Verse 77

इति सारस्वतेनोक्तं वाक्यमाकर्ण्य भूपतिः । सीमंतिन्याः प्रभावेण विस्मयं परमं गतः

Nghe lời Sārasvata nói, nhà vua vô cùng kinh ngạc trước oai lực phi thường của phu nhân Sīmantinī.

Verse 78

अथ सर्वान्समाहूय महर्षीनमितद्युतीन् । प्रसाद्य प्रार्थयामास तस्य पुंस्त्वं महीपतिः

Bấy giờ nhà vua triệu thỉnh hết thảy các đại thánh hiền rực rỡ vô lượng; làm họ hoan hỷ rồi, ngài khẩn cầu xin phục hồi nam tính cho mình (hoặc cho người ấy).

Verse 79

तेऽबुवन्नथ पार्वत्याः शिवस्य च समीहितम् । तद्भक्तानां च माहात्म्यं कोन्यथा कर्तुमीश्वरः

Rồi các vị nói: “Đó chính là ý nguyện của Pārvatī và của Śiva. Ngoài Đấng Tối Thượng ra, ai có thể khiến sự vĩ đại của các tín đồ Ngài trở thành khác đi?”

Verse 80

अथ राजा भरद्वाजमादाय मुनिपुंगवम् । ताभ्यां सह द्विजाग्र्याभ्यां तत्सुताभ्यां समन्वितः

Rồi nhà vua đưa Bharadvāja, bậc tối thượng trong hàng hiền thánh, cùng đi; lại có hai vị Bà-la-môn ưu tú và hai người con trai của họ tháp tùng.

Verse 81

अंबिकाभवनं प्राप्य भरद्वाजोपदेशतः । तां देवीं नियमैस्तीव्रैरुपास्ते स्म महानिशि

Đến nơi ngự của Ambikā theo lời chỉ dạy của Bharadvāja, ông phụng thờ Nữ Thần ấy bằng những giới hạnh nghiêm khắc, thức trọn đại dạ trong sự tinh cần.

Verse 82

एवं त्रिरात्रं सुविसृष्टभोजनः स पार्वतीध्यान रतो महीपतिः । सम्यक्प्रणामैर्विविधैश्च संस्तवैर्गौरीं प्रपन्नार्तिहरामतोषयत्

Như vậy suốt ba đêm, vị quốc vương—chỉ thọ thực theo phép điều độ thanh tịnh—an trú trong thiền quán về Pārvatī; và bằng những lễ phủ phục đúng pháp cùng các bài tán tụng đa dạng, ông làm hài lòng Gaurī, Đấng xóa khổ cho người nương tựa.

Verse 83

ततः प्रसन्ना सा देवी भक्तस्य पृथिवीपतेः । स्वरूपं दर्शयामास चंद्रकोटिसमप्रभम्

Bấy giờ Nữ Thần, hoan hỷ trước lòng bhakti của vị vua, liền hiển lộ tự thân—rực sáng như mười triệu vầng trăng.

Verse 84

अथाह गौरी राजानं किं ते ब्रूहि समीहितम् । सोऽप्याह पुंस्त्वमेतस्य कृपया दीयतामिति

Rồi Gaurī bảo nhà vua: “Hãy nói, điều ngươi mong cầu là gì?” Ông thưa: “Xin Người thương xót mà ban cho người ấy được nam tính.”

Verse 85

भूयोप्याह महादेवी मद्भक्तैः कर्म यत्कृतम् । शक्यते नान्यथा कर्तुं वर्षायुतशतैरपि

Mahādevī lại phán: “Việc làm do các bhakta của Ta đã thực hiện thì không thể khiến thành khác đi—dẫu trải qua hàng trăm nghìn năm cũng vậy.”

Verse 86

राजोवाच । एकात्मजो हि विप्रोयं कर्मणा नष्टसंततिः । कथं सुखं प्रपद्येत विना पुत्रेण तादृशः

Nhà vua nói: “Vị Bà-la-môn này chỉ có một người con trai, nhưng do sức mạnh của nghiệp mà dòng dõi đã bị đoạn tuyệt. Không có con trai, người ấy làm sao đạt được an lạc?”

Verse 87

देव्युवाच । तस्यान्यो मत्प्रसादेन भविष्यति सुतोत्तमः । विद्या विनयसंपन्नो दीर्घायुरमलाशयः

Nữ Thần phán: “Nhờ ân điển của ta, người ấy sẽ có thêm một người con trai ưu tú—đầy đủ học vấn và đức hạnh, sống lâu và tâm hồn thanh tịnh.”

Verse 88

एषा सामवती नाम सुता तस्य द्विजन्मनः । भूत्वा सुमेधसः पत्नी कामभोगेन युज्यताम्

“Đây là ái nữ của vị nhị sinh ấy, tên là Sāmavatī. Hãy để nàng trở thành hiền thê của Sumedhas và cùng chàng hưởng lạc trong đạo nghĩa phu thê.”

Verse 89

इत्युक्त्वांतर्हिता देवी ते च राजपुरोगमाः । गताः स्वंस्वं गृहं सर्वे चक्रुस्तच्छासने स्थितिम्

Nói xong, Nữ Thần liền ẩn mất. Bấy giờ mọi người, do Nhà vua dẫn đầu, trở về nhà mình và làm đúng theo mệnh lệnh của Người.

Verse 90

सोपि सारस्वतो विप्रः पुत्रं पूर्वसुतो त्तमम् । लेभे देव्याः प्रसादेन ह्यचिरादेव कालतः

Vị Bà-la-môn thuộc dòng Sārasvata ấy cũng nhờ ân điển của Nữ Thần mà chẳng bao lâu đã được một người con trai—một hài nhi ưu tú như người con tuyệt hảo trước kia.

Verse 91

तां च सामवतीं कन्यां ददौ तस्मै सुमेधसे । तौ दंपती चिरं कालं बुभुजाते परं सुखम्

Và ông đã gả thiếu nữ Sāmavatī ấy cho Sumedhas. Hai người nên duyên vợ chồng, hưởng niềm an lạc tối thượng trong thời gian rất lâu.

Verse 92

सूत उवाच । इत्येष शिवभक्तायाः सीमंतिन्या नृपस्त्रियाः । प्रभावः कथितः शंभोर्माहात्म्यमपि वर्णितम्

Sūta nói: “Như vậy, quyền năng kỳ diệu của hoàng hậu Sīmaṃtinī—một tín nữ của Śiva—đã được kể lại; và nhờ đó, đại vinh quang của Śambhu cũng được tán dương.”

Verse 93

भूयोपि शिवभक्तानां प्रभावं विस्मयावहम् । समासाद्वर्णयिष्यामि श्रोतॄणां मंगलायनम्

“Lại nữa, ta sẽ thuật lại vắn tắt quyền năng kỳ diệu của các tín đồ Śiva, nguồn cát tường cho những ai lắng nghe.”