Sukta 2

Mantra 1

यो मर्त्येष्वमृत ऋतावा देवो देवेष्वरतिर्निधायि । होता यजिष्ठो मह्ना शुचध्यै हव्यैरग्निर्मनुष ईरयध्यै ॥

人の子らの中にあって不死なる者、ṛta（宇宙の真理・秩序）を担う神、その神は神々の中に活動の推進者として据えられた。ホータル（Hotar）たるアグニ、供犠に最も巧みなる者よ――その偉大さによって光り澄む知性を燃え立たせ、供物によって人を上へと駆り立てよ。

Mantra 2

इह त्वं सूनो सहसो नो अद्य जातो जाताँ उभयाँ अन्तरग्ने । दूत ईयसे युयुजान ऋष्व ऋजुमुष्कान्वृषणः शुक्राँश्च ॥

ここにて、力の子よ、今日われらのために生まれしアグニ（Agni）よ、二つの生（両界）のあいだに入りたまえ。汝は使者として進み、高き力をくびきて——雄々しく、まっすぐに駆り立てられ、光り輝く——人の世と神々の世とのあいだの道行きを成就せしむ。

Mantra 3

अत्या वृधस्नू रोहिता घृतस्नू ऋतस्य मन्ये मनसा जविष्ठा । अन्तरीयसे अरुषा युजानो युष्माँश्च देवान्विश आ च मर्तान् ॥

汝の駿馬はきわめて迅く、力を増し、赤くして歓喜のギー（ghṛta）を滴らす。われは心により、それらをṛta（宇宙の秩序・真理）のため最も迅きものと観ず。かくて汝はそのあいだを往来し、赤き力をくびきて、汝ら神々と人の諸族とを一つの動きとしてṛtaへと集め導く。

Mantra 4

अर्यमणं वरुणं मित्रमेषामिन्द्राविष्णू मरुतो अश्विनोत । स्वश्वो अग्ने सुरथः सुराधा एदु वह सुहविषे जनाय ॥

アリヤマン（Aryaman）、ヴァルナ（Varuṇa）、ミトラ（Mitra）を連れ来たれ。さらにインドラ（Indra）とヴィシュヌ（Viṣṇu）、マルト（Marut）ら、アシュヴィン（Aśvin）双神をも。良き馬をもち、良き車をもち、良き成就をもつアグニ（Agni）よ、善き供物を捧ぐる民のもとへ、まことに彼らを運び来たれ。

Mantra 5

गोमाँ अग्नेऽविमाँ अश्वी यज्ञो नृवत्सखा सदमिदप्रमृष्यः । इळावाँ एषो असुर प्रजावान्दीर्घो रयिः पृथुबुध्नः सभावान् ॥

アグニよ、この祭祀は「牛」（光の光線）に富み、「羊」（生成の力）に富み、「馬」（迅速なるエネルギー）に富む。高貴なる者を友とし、その座にあって侵しがたい。これぞ汝の威力、光輝のアスラよ――この祭祀はイラー（Iḷā、啓示／供献）に満ち、生殖の力に満ち、長き財（rayi）をもたらす。底広く、会衆の福を具える。

Mantra 6

यस्त इध्मं जभरत्सिष्विदानो मूर्धानं वा ततपते त्वाया । भुवस्तस्य स्वतवाँ: पायुरग्ने विश्वस्मात्सीमघायत उरुष्य ॥

汝に薪を、熱心に燃え立たせつつ携えて来る者、あるいは苦行の熱（tapas）により己が頭頂さえ汝のために灼く者――その者に対し、アグニよ、汝は自ら力ある守護者となる。あらゆる害意ある者、すべての敵対から、彼のために道を広げ、護り給え。

Mantra 7

यस्ते भरादन्नियते चिदन्नं निशिषन्मन्द्रमतिथिमुदीरत् । आ देवयुरिनधते दुरोणे तस्मिन्रयिर्ध्रुवो अस्तु दास्वान् ॥

乏しき時にもなお汝に食を運ぶ者、歓喜をもたらす客（Atithi）を座に就かせ、これを高く掲げる者――神を求める者が家の炉辺で汝を燃え立たせるとき、その施与者に、揺るがぬ豊穣（rayi）が、尽きることなく在れ。

Mantra 8

यस्त्वा दोषा य उषसि प्रशंसात्प्रियं वा त्वा कृणवते हविष्मान् । अश्वो न स्वे दम आ हेम्यावान्तमंहसः पीपरो दाश्वांसम् ॥

夜に汝を讃える者、暁（Uṣas）に讃える者、また供物（havis）によって汝を愛しきものとする者——馬が自らの厩に帰るように、彼のもとへ帰来せよ。アグニ（Agni）よ、手綱を執る者よ、その施与者（dāśvāṃs）を苦難と窮迫（aṃhas）から渡らせよ。

Mantra 9

यस्तुभ्यमग्ने अमृताय दाशद्दुवस्त्वे कृणवते यतस्रुक् । न स राया शशमानो वि योषन्नैनमंहः परि वरदघायोः ॥

汝に、アグニ（Agni）よ、不死者に捧げる者、また節制された杓（sruc）をもって汝のうちに敬虔な奉仕（dúvas）を打ち立てる者——彼は努め励むとも富（rāyā）から離れ落ちることはない。苦難（aṃhas）は彼を取り巻いて閉ざさず、悪意ある者の害も彼を囲まない。

Mantra 10

यस्य त्वमग्ने अध्वरं जुजोषो देवो मर्तस्य सुधितं रराणः । प्रीतेदसद्धोत्रा सा यविष्ठासाम यस्य विधतो वृधासः ॥

その供犠の道（adhvara）を汝が受け入れる者——アグニ（Agni）よ、光り輝く神として、汝は人のよく整えられた業（sudhita）を喜び楽しむ。すると祭司の力、ホートラー（hotrā）は歓びのうちにそこに坐す。最も若き者（yaviṣṭha）よ、奉仕する者（vidhát）のために、諸々の増大（vṛdhāsaḥ）はいよいよ増し栄える。

Mantra 11

चित्तिमचित्तिं चिनवद्वि विद्वान्पृष्ठेव वीता वृजिना च मर्तान् । राये च नः स्वपत्याय देव दितिं च रास्वादितिमुरुष्य ॥

アグニよ、知者よ。われらのために正しき識別（citti）を見分けて集め、無識と錯乱の動きから切り離したまえ。堅き支えを選ぶ者のごとく、曲がれる人間の衝動を分け置きたまえ。さらに、豊饒の富（rāyí）と高貴なる子孫を立てる力とをわれらに与え、ディティ（Diti）を授け、アディティ（Aditi）を守りたまえ。

Mantra 12

कविं शशासुः कवयोऽदब्धा निधारयन्तो दुर्यास्वायोः । अतस्त्वं दृश्याँ अग्न एतान्पड्भिः पश्येरद्भुताँ अर्य एवैः ॥

欺かれぬカヴィ（kavi）たる聖仙たちは、そのカヴィを教え、生命の息（āyuḥ）の住処に堅く据えた。ゆえにアグニよ、汝の道と歩みによって、これら目に見える驚異を見そなわしたまえ—汝はその行き来によって高貴なるアーリヤ（ārya）なり。

Mantra 13

त्वमग्ने वाघते सुप्रणीतिः सुतसोमाय विधते यविष्ठ । रत्नं भर शशमानाय घृष्वे पृथु श्चन्द्रमवसे चर्षणिप्राः ॥

汝こそアグニ、供物を捧ぐる者のための最上の導き、ソーマ（Soma）を搾る祭主に仕える善き統御者。最も若き者（yaviṣṭha）よ、励み燃ゆる者に宝を運び来たれ。進みゆく人々（cārṣaṇi-prāḥ）のために、広く輝ける加護となれ。

Mantra 14

अधा ह यद्वयमग्ने त्वाया पड्भिर्हस्तेभिश्चकृमा तनूभिः । रथं न क्रन्तो अपसा भुरिजोॠतं येमुः सुध्य आशुषाणाः ॥

それゆえ、アグニよ、われらが歩みと手と、この身そのものによって汝のための業を形づくり――労によって戦車のごとく進みゆくとき――清明なる心をもち、衝動すばやき者たちが、ṛta（宇宙の秩序・真理）を堅く保たんことを。

Mantra 15

अधा मातुरुषसः सप्त विप्रा जायेमहि प्रथमा वेधसो नॄन् । दिवस्पुत्रा अङ्गिरसो भवेमाद्रिं रुजेम धनिनं शुचन्तः ॥

それゆえ、母なるウシャス（曙光）より、われらが七人の霊感ある賢者として生まれ、最初の人を形づくる者たちの先頭に立たんことを。われらはアンギラサス、天の子となり、清浄に輝きつつ、岩を砕いて内に秘められた富を解き放たん。

Mantra 16

अधा यथा नः पितरः परासः प्रत्नासो अग्न ऋतमाशुषाणाः । शुचीदयन्दीधितिमुक्थशासः क्षामा भिन्दन्तो अरुणीरप व्रन् ॥

それゆえ、われらの父祖、遠き古の人々が、ṛtaを求めて急ぎ進んだように――アグニよ、同じくあれ。彼らは清浄にして、讃歌の言葉を宣べ、燃え立つ光を掲げた。大地を裂き、紅の光をあらわし、束縛を解いて放った。

Mantra 17

सुकर्माणः सुरुचो देवयन्तोऽयो न देवा जनिमा धमन्तः । शुचन्तो अग्निं ववृधन्त इन्द्रमूर्वं गव्यं परिषदन्तो अग्मन् ॥

彼らは善き業をなし、光り輝き、神々へと心を向け、力ある息によって、神々のごとく自らの誕生を鍛え成した。身を清めつつ、アグニ（Agni）を増し、インドラ（Indra）を強め、広大な囲い—光りある群れ（知の光線）の牛囲い—のまわりに行きて座した。

Mantra 18

आ यूथेव क्षुमति पश्वो अख्यद्देवानां यज्जनिमान्त्युग्र । मर्तानां चिदुर्वशीरकृप्रन्वृधे चिदर्य उपरस्यायोः ॥

群れのごとく、豊かな生命の力は姿を現した—神々の猛き誕生が近づいたときに。死すべき者たちのためにも、ウルヴァシー（Urvaśī、広く輝く霊感）は形づくられた。増大のためにも、高貴なる者は、より高き生命の力を見いだした。

Mantra 19

अकर्म ते स्वपसो अभूम ऋतमवस्रन्नुषसो विभातीः । अनूनमग्निं पुरुधा सुश्चन्द्रं देवस्य मर्मृजतश्चारु चक्षुः ॥

アグニ（Agni）よ、われらは汝の善き働き手となった。輝き出づるウシャス（Uṣas、曙光）たちは、真理（ṛta）を注ぎ流した。彼女らはさまざまに、アグニを欠けなきもの、麗しく光り澄むものとし、神の愛しき眼—火のヴィジョン—を磨き清める。

Mantra 20

एता ते अग्न उचथानि वेधोऽवोचाम कवये ता जुषस्व । उच्छोचस्व कृणुहि वस्यसो नो महो रायः पुरुवार प्र यन्धि ॥

アグニよ、秩序を定める者（vedhaḥ）よ――これらの讃歌の言葉を、われらは汝、詩聖なる見者（kavi）に向かって唱えた。どうかそれを嘉納せよ。燃え上がれ、われらにいよいよ大いなる善（vasyas）を成就せよ。多くの望ましき姿に富む、偉大なる充溢の富（rāyas）を、われらへと送り出せ。