Rig Veda 4.2.15 — Mandala 4, Sukta 2, Mantra 15
Sukta 4.2
Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Agni (with Angirasa mythic complex; Dawn as supporting symbol)
Chandas: Tr̥ṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
अधा मातुरुषसः सप्त विप्रा जायेमहि प्रथमा वेधसो नॄन् । दिवस्पुत्रा अङ्गिरसो भवेमाद्रिं रुजेम धनिनं शुचन्तः ॥
Transliteration
adhā́ mātúr uṣásaḥ saptá víprā jā́yemahi prathamā́ védhaso nṝ́n | divás putrā́ áṅgiraso bhavemā́driṃ rujema dháninaṃ śucántaḥ ||
Translation
それゆえ、母なるウシャス（曙光）より、われらが七人の霊感ある賢者として生まれ、最初の人を形づくる者たちの先頭に立たんことを。われらはアンギラサス、天の子となり、清浄に輝きつつ、岩を砕いて内に秘められた富を解き放たん。
Word by Word
अधाthen, thereafter
अधा:
Adhikaraṇa (काल/क्रम-निर्देशक)
TypeIndeclinable
Rootअध (अव्यय-प्रातिपदिक) अथ/अध
मातुःof the mother
मातुः:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
उषसःof Uṣas (Dawn)
उषसः:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
सप्तseven
सप्त:
Viśeṣaṇa (विप्राः इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootसप्तन् (संख्या-प्रातिपदिक)
विप्राःinspired seers/priests
विप्राः:
Kartā (जाये-महि)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
जायेमहिmay we be born / may we arise
जायेमहि:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) → जायते
प्रथमाfirst, foremost
प्रथमा:
Viśeṣaṇa (नॄन् इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
वेधसःwise ones, ordainers (seers)
वेधसः:
Apposition/Viśeṣaṇa (नॄन्/विप्राः इत्यर्थे समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootवेधस् (प्रातिपदिक)
नॄन्men, heroes
नॄन्:
Karma (जायेमहि—‘नॄन्’ इव/नॄन् प्रति; समनाधिकरणे लक्ष्य-भावः)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
दिवःof heaven
दिवः:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)
पुत्राःsons
पुत्राः:
Kartā (भवेम)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
अङ्गिरसःAṅgirases (Angiras seers)
अङ्गिरसः:
Apposition (पुत्राः इत्यस्य समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootअङ्गिरस् (प्रातिपदिक)
भवेमmay we become
भवेम:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
अद्रिम्the rock, stone
अद्रिम्:
Karma (रुजेम)
TypeNoun
Rootअद्रि (प्रातिपदिक)
रुजेमmay we break, shatter
रुजेम:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootरुज् (धातु) / रुज (भेदने)
धनिनम्rich, treasure-holding
धनिनम्:
Viśeṣaṇa (अद्रिम् इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootधनिन् (प्रातिपदिक)
शुचन्तःshining, pure, blazing
शुचन्तः:
Kartā (भवेम/रुजेम इत्यस्य कर्तरि विशेषणम्)
TypeAdjective/Participle
Rootशुच् (धातु) → शुचन्त् (वर्तमान कृदन्त)
AI
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.