Adhyaya 39

Verse 1

। नारद उवाच । सहस्रसप्तत्युच्छ्राये पातालानि परस्परम् । अतलं वितलं चैव नितलं च रसातलम्

Nārada thưa rằng: “Các Pātāla nằm lớp dưới lớp, mỗi tầng cách nhau một ngàn bảy mươi (yojana). Đó là Atala, Vitala, Nitala và Rasātala.”

Verse 2

तलातलं च सुतलं पातालं चापि सप्तमम् । कृष्णशुक्लारुणाः पीताः शर्कराशैलकांचनाः

“Lại nữa có Talātala và Sutala, và Pātāla là tầng thứ bảy. Chúng được tả là đen, trắng, đỏ thắm và vàng—rực rỡ như sỏi đá, núi non và vàng ròng.”

Verse 3

भूमयो यत्र कौरव्य वरप्रासादशोभिताः । तेषु दानवदैतेयनागाश्चैव सहस्रसः

Hỡi hậu duệ nhà Kuru, nơi ấy có những cõi giới được trang hoàng bằng các cung điện tuyệt mỹ, huy hoàng. Trong những vùng ấy, Dānava, Daitya và Nāga cư ngụ hàng ngàn hàng vạn.

Verse 4

स्वर्लोकादपि रम्याणि दृष्टानि बहुशो मया । आह्लादकारिणो नानामण्यो यत्र पन्नगः

Ta đã nhiều lần thấy vô số nơi chốn còn mỹ lệ hơn cả cõi Svarga; tại đó, loài rắn Nāga được trang sức bằng muôn loại châu báu, khơi dậy niềm hoan hỷ và kỳ diệu.

Verse 5

दैत्यदानवकन्याभिर्महारूपाभिरन्विते । पाताले कस्य न प्रीतिर्विमुक्तस्यापि जायते

Trong cõi Pātāla—đầy những thiếu nữ tuyệt sắc của Daitya và Dānava—ai mà chẳng khởi niềm hoan hỷ trong lòng, dẫu là người vốn đã lìa luyến thế gian?

Verse 6

यत्र नोष्णं न वा शीतं न वर्षं दुःखमेव च । भक्ष्यभोज्यमहाभोगकालो यत्रापि जायते

Ở đó không có nóng, không có lạnh, không mưa gió, cũng chẳng có khổ đau; và nơi ấy lại hiện khởi thời kỳ hưởng lạc lớn—đồ ăn để dùng và yến tiệc để thưởng thức.

Verse 7

पाताले सप्तमे चास्ति लिंगं श्रीहाटकेश्वरम् । ब्रह्मणा स्थापितं पार्थ सहस्रयोजनोच्छ्रितम्

Và trong tầng Pātāla thứ bảy có một liṅga mang danh Śrīhāṭakeśvara. Này Pārtha, liṅga ấy do Phạm Thiên (Brahmā) thiết lập, vươn cao đến một nghìn yojana.

Verse 8

हाटकस्य तु लिंगस्य प्रासादो योजनायुतः । सर्वरत्नमयो दिव्यो नानाश्चयविभूषितः

Đối với Hāṭaka-liṅga ấy, có một cung điện–đền thờ trải dài một yojana; thật thần diệu, kết bằng mọi loại bảo châu, và trang hoàng bằng vô vàn kho tàng châu báu.

Verse 9

तच्चार्यंति तल्लिंगं नानानागेन्द्रसत्तमाः । तदधस्ताज्जलं भूरि तस्याधो नरकाः स्मृताः

Các bậc chúa tể tối thượng trong hàng Nāga tôn thờ và hầu cận liṅga ấy. Bên dưới là một biển nước mênh mông; dưới nữa, người ta nói các địa ngục được an lập.

Verse 10

पापिनो येषु पात्यंते ताञ्छृणुष्व महामते । कोटयः पंचपंचाशद्राजानश्चैकविंशति

Hãy nghe ta, hỡi bậc đại trí, về những địa ngục nơi kẻ tội lỗi bị quăng xuống: có năm mươi lăm koṭi, và hai mươi mốt (làm các phân khu/chủ vị) đứng đầu.

Verse 11

रौरवः शूकरो रोधस्तालो विशसनस्तथा । महाज्वालस्तप्तकुम्भो लवणोथ विमोहकः

Raurava, Śūkara, Rodha, Tāla và Viśasana; Mahājvāla, Taptakumbha, Lavaṇa, rồi Vimohaka—đó là những địa ngục được nêu danh.

Verse 12

रुधिरांधो वैतरणी कृमिशः कृमिभोजनः । असिपत्रवनं कृष्णो लालाभक्ष्यश्च दारुमः

Rudhirāndha, Vaitaraṇī, Kṛmiśa, Kṛmibhojana; Asipatravana, Kṛṣṇa, Lālābhakṣya và Dāruma—những địa ngục ấy cũng được kể vào số đó.

Verse 13

तथा पूयवहः पापो वह्निज्वालोऽप्यधःशिराः । संदंशः कृष्णसूत्रश्च तमश्चावीचिरेवच

Lại nữa có các địa ngục: Pūyavaha, Pāpa, Vahnijvāla và Adhaḥśiras; cùng Saṃdaṃśa, Kṛṣṇasūtra, Tamaḥ và Avīci.

Verse 14

श्वभोजनो विसूचिश्चाप्यवीचिश्च तथाऽपरः । कूटसाक्षी रौरवं च रोधं गोविप्ररोधकः

Lại còn có các địa ngục mang tên Śvabhojana, Visūci và một Avīci khác. Kẻ làm chứng gian rơi vào Raurava; kẻ ngăn trở bò thiêng và các bà-la-môn rơi vào Rodha.

Verse 15

सुरापः सूकरं याति तालं मिथ्याम नुष्यहा । गुरुतल्पी तप्तकुम्भं तप्तलोहं च भक्तहा

Kẻ uống rượu hóa thành heo; kẻ sát hại con người rơi xuống Tāla; kẻ phạm vào giường của bậc thầy rơi vào Taptakumbha; và kẻ giết người sùng tín rơi vào Taptaloha.

Verse 16

गुरूणामवमंता यचो महाज्वाले निपात्यते । लवणं शास्त्रहंता च निर्मर्यादो विमोहके

Kẻ xúc phạm các bậc guru bị quăng vào Mahājvāla. Kẻ hủy hoại kinh điển (śāstra) rơi vào Lavaṇa; kẻ vô pháp vô độ, không biết giới hạn, rơi vào Vimohaka.

Verse 17

कृमिभक्ष्ये देवद्वेष्टा कृमिशे तु दुरिष्टकृत् । पितृदेवात्पूर्वमश्रल्लांलाभक्ष्ये प्रयाति च

Kẻ căm ghét chư thiên rơi vào Kṛmibhakṣya; kẻ làm tế lễ tà ác rơi vào Kṛmiśa. Và kẻ ăn trước khi cúng dường đúng phép cho các Pitṛ (tổ tiên) và chư Deva thì rơi vào Lāṃlābhakṣya.

Verse 18

मिथ्याजीवविरोधी विशसने कूटशस्त्रकृत् । अधोमुखे ह्यसद्ग्राही एकाशी पूयवाहके

Kẻ chống lại kế sinh nhai chân chính rơi vào Viśasana; kẻ chế tạo vũ khí gian trá cũng rơi vào đó. Kẻ theo điều hư vọng rơi vào Adhomukha; và kẻ ăn một mình rơi vào Pūyavāhaka.

Verse 19

मार्ज्जारकुक्कुटश्वानपक्षिपोष्टा प्रयाति च । बधिरांधगृहक्षेत्रतृणधान्यादिज्वालकः

Kẻ nuôi và vỗ béo mèo, gà trống, chó và chim sẽ đi đến số phận ấy. Lại kẻ phóng hỏa nhà cửa hay ruộng đồng của người điếc và người mù, đốt cỏ, thóc lúa và những thứ tương tự, sẽ gánh lấy quả báo nghiệt ngã.

Verse 20

नक्षत्ररंगजीवी च याति वैतरणीं नरः । धनयौवनमत्तो यो धनहा कृष्णमेति सः

Người sống bằng những trò phô diễn chiêm tinh, những cuộc trình diễn về tinh tú, sẽ rơi vào Vaitaraṇī. Kẻ say men giàu sang và tuổi trẻ, phá hoại của cải, sẽ đi đến “Kṛṣṇa” — cảnh giới địa ngục u tối.

Verse 21

असिपत्रवनं याति वृक्षच्छेदी वृथैव यत् । कुहकाजीविनः सर्वे वह्निज्वाले पतंति ते

Kẻ chặt cây vô cớ sẽ đi đến Asipatravana. Tất cả những ai sống bằng mưu gian dối trá sẽ rơi vào Vahnijvāla, biển lửa rực cháy.

Verse 22

परस्त्रीं च परान्नं च गच्छन्संदंशमेति च । दिवास्वप्नपरा ये व्रतलोपपराश्च ये

Kẻ chạy theo vợ người và thức ăn của người sẽ đến Saṃdaṃśa. Những ai mê ngủ ban ngày, và những ai chuyên tâm phá bỏ giới nguyện (vrata), cũng chuốc lấy sự sa đọa ấy.

Verse 23

शरीरमदमत्ताश्च यांति चैते श्वभोजनम् । शिवं हरिं न मन्यंते यांत्यवीचिनमेव च

Những kẻ say men kiêu mạn vì thân xác sẽ đi đến cảnh “chó ăn” (Śvabhojana). Và những ai không thừa nhận Śiva và Hari sẽ quả thật rơi vào Avīci, vực thẳm địa ngục.

Verse 24

इत्येवमादिभिः पापैरशास्त्रौघस्य सेवनैः । पतंत्येव महाघोरनरकेषु सहस्रशः

Bởi những tội lỗi như thế và các tội tương tự—do nương theo dòng thác các hành vi trái kinh điển—con người chắc chắn sa xuống, hàng ngàn người một lượt, vào những địa ngục vô cùng kinh khiếp.

Verse 25

तस्माद्य इच्छेदेतेभ्यो विमोक्षं बुद्धिमान्नरः । श्रुतिमार्गेण तेनार्च्यौ देवौ हरिहरावुभौ

Vì vậy, người trí muốn cầu giải thoát khỏi những cảnh ngục ấy nên phụng thờ cả hai Thần—Hari và Hara—theo con đường do Śruti truyền dạy.

Verse 26

नरकाणामधोभागे स्थितः कालाग्निसंज्ञकः । तदधो हट्टकश्चैव अनंतस्तदधः स्मृतः

Ở vùng thấp bên dưới các địa ngục có một cõi mang danh Kālāgni. Dưới đó là Haṭṭaka, và dưới nữa được truyền nhớ là Ananta.

Verse 27

यस्यैतत्सकलं विश्वं मूर्धाग्रे सर्षपायते । इत्यनंतप्रभावात्स ह्यनंत इति कीर्त्यते

Đối với Đấng mà toàn thể vũ trụ này chỉ như hạt cải trên đỉnh đầu—chính bởi uy lực vô biên ấy, Ngài được tôn xưng là “Ananta”.

Verse 28

दिशां गजास्तत्र पद्मकुमुदांजनवामनाः । तदधोंऽडकटाहश्च एकवीरास्ति तत्र च

Tại đó có những voi trấn giữ các phương: Padma, Kumuda, Añjana và Vāmana. Bên dưới nữa là cõi gọi là Oṃḍakaṭāha, và tại đó cũng có (một vị) mang danh Ekavīra.

Verse 29

चतुर्लक्षसहस्राणि नवतिश्च शतानि च । एतनैव प्रमाणेन उदकं च ततः स्मृतम्

Bốn trăm nghìn, lại thêm chín mươi trăm nữa—cũng theo chính thước đo ấy, lượng nước nơi đó được nêu rõ.

Verse 30

तदधो नरकाः कोट्यो द्विकोट्योऽग्निस्ततो महान् । चत्वारिंशत्सहस्रैश्च तदधस्तम उच्यते

Bên dưới đó là vô số địa ngục tính bằng crores; dưới nữa là ngọn đại hỏa hai crores. Và dưới đó thêm bốn vạn nữa là nơi gọi là “Tamas” (bóng tối).

Verse 31

चत्वारिंश्च्चकोट्यस्तु चतस्रश्च ततः पराः । एकोननवतिर्लक्षाः सहस्राशीतिरेव च

Quả thật là bốn mươi crores, rồi vượt thêm bốn nữa; kế đó là tám mươi chín lakhs, và cả tám mươi nghìn.

Verse 32

तदधोंऽडकटाहोथ कोटिमात्रस्तथापरः । देवी युक्ता कपालीशा दंडहस्तेन चापि सा

Bên dưới đó là Oṃḍakaṭāha, có lượng đo bằng một crore; và còn một tầng khác vượt ngoài. Tại đó hiện diện một Nữ Thần—Kapālīśā—tay cầm gậy trượng.

Verse 33

देवीनां कोटिकोटीभिः संवृता तत्र पालिनी । संकर्षणस्य निःश्वासप्रेरितो दाहकोऽनलः

Tại đó, Nữ Thần hộ trì đứng vững, được vây quanh bởi vô lượng Nữ Thần tính bằng crores. Và ngọn lửa thiêu đốt—do hơi thở ra của Saṅkarṣaṇa thúc động—tuôn ra như ngọn hỏa diệm nuốt trọn.

Verse 34

कालाग्निं प्रेरयत्येव कल्पांते दह्यते जगत् । एवंविधमधःसूत्रं निर्मितं चात्र भारत

Quả thật, Ngài khởi động “Hỏa của Thời Gian”; đến cuối một kiếp, thế gian bị thiêu rụi. Vì vậy, hỡi Bhārata, sợi “dây dưới” (kết cấu nâng đỡ) như thế đã được tạo lập tại đây.

Verse 35

मध्यसूत्रे कटाहे च पालकांस्ताञ्छृणुष्व मे । वसुधामा स्थितः पूर्वे शंखपालश्च दक्षिणे

Hãy nghe ta nói về các vị hộ vệ trấn giữ nơi “dây trung tâm” và tại “vạc vũ trụ”: Vasudhāmā được đặt ở phương Đông, còn Śaṅkhapāla ở phương Nam.

Verse 36

तक्षकेशः स्थितः पश्चादुत्तरे केतुमानिति । हरसिद्धिः सुपर्णाक्षी भास्करा योगनंदिनी

Takṣakeśa trấn ở phương Tây, và Ketumān ở phương Bắc. Cũng hiện diện Harasiddhi, Suparṇākṣī, Bhāskarā và Yoganandinī.

Verse 37

कोटिकोटी युता देवी देवीनां पालयत्यदः । एवमेतन्महाश्चर्यं ब्रह्मांडं स्थापितं च यैः

Một Nữ Thần, được vây quanh bởi vô số vô lượng các nữ thần, che chở cõi giới phía dưới này. Nhờ những quyền năng thiêng ấy, “trứng vũ trụ” kỳ diệu này đã được an lập.

Verse 38

नमामि तानहं नित्यं ब्रह्मविष्णुमहेश्वरान् । विष्णुलोको रुद्रलोको बहिश्चास्मात्प्रकीर्त्यते

Ta hằng đảnh lễ các Ngài—Brahmā, Viṣṇu và Maheśvara. Vượt ngoài vòng bao bọc này, người ta còn nói đến các cõi mang danh Viṣṇuloka và Rudraloka.

Verse 39

तं च वर्णयितुं ब्रह्मा शक्तो नैवास्मदादयः । विमुक्ता यत्र संयांति नित्यं हरिहरव्रताः

Ngay cả Phạm Thiên cũng không thể diễn tả cõi ấy, huống chi những kẻ như chúng ta. Nơi đó, các bậc giải thoát hằng đạt đến, là những người luôn giữ thệ nguyện với Hari và Hara.

Verse 40

ब्रह्मांडं संवृतं ह्येतत्कटाहेन समंततः । कपित्थस्य यथा बीजं कटाहेन सुसंवृतम्

Quả trứng vũ trụ này quả thật bị bao bọc khắp bốn phía bởi lớp vỏ như cái vạc; như hạt của trái kapittha (mộc táo) được bọc chặt trong lớp vỏ cứng của nó.

Verse 41

दशोत्तरेण पयसा वृतं तच्चापि तेजसा । तेजश्च वायुना वायुर्नभ साहंतया च तत्

Lớp bao ấy được nước phủ trùm gấp mười lần vượt ngoài nó, và nước ấy lại được lửa (tejas) bao bọc. Lửa bị gió bao, gió bị hư không bao—mỗi lớp đều vượt lớp trước theo lượng gấp mười.

Verse 42

अहंकारश्च महता तं चापि प्रकृतिः परा । दशोत्तराणि सर्वाणि षडाहुः सप्तमं च तत्

Ngã chấp (ahaṃkāra) bị bao bởi Đại Nguyên lý (mahat), và mahat lại bị bao bởi Prakṛti tối thượng. Tất cả đều theo lượng gấp mười; người ta nói có sáu lớp bao, và Prakṛti ấy là lớp thứ bảy.

Verse 43

प्राकृतं चरणं पार्थ तदनंतं प्रकीर्तितम् । अंडानां तु सहस्राणां सहस्राण्ययुतानि च

Hỡi Pārtha, “phần giới tự nhiên” ấy được tuyên xưng là vô tận—gồm hàng ngàn ngàn, và hàng vạn vạn, những trứng vũ trụ (các thế giới).

Verse 44

ईदृशानां तथा चात्र कोटिकोटिशतानि च । सर्वाण्येवंविधान्येव यादृशं कीर्तितंत्विदम्

Tại đây có vô số hệ thế giới như vậy, hàng trăm ức trên hàng trăm ức; tất cả đều cùng một bản tính như thế, đúng như điều này đã được mô tả.

Verse 45

यस्यैवं वैभवं पार्थ तं नमामी सदाशिवम् । अहो मंदः स पापात्मा को वा तस्मादचेतनः

Hỡi Pārtha, con cúi lạy Sadāśiva, Đấng có uy linh như thế. Than ôi—kẻ không tỉnh thức hướng về Ngài thật đần độn và tội lỗi; còn ai vô tri hơn kẻ ấy?

Verse 46

य एवंविधसंमोहतारकं न शिवं भजेत् । अथ ते कीर्थयिष्यामि कालमानं निबोध तत्

Ai lại không thờ phụng Śiva, Đấng cứu độ khỏi thứ mê lầm như vậy? Nay ta sẽ nói cho ngươi về lượng định thời gian—hãy ghi nhận cho tường tận.

Verse 47

काष्ठा निमेषा दश पंच चाहुस्त्रिंशच्च काष्ठा गणयेत्कला हि । त्रिंशत्कलाश्चापि भवेन्मुहुर्त्तं तत्त्रिंशता रात्र्यहनी उभे च

Người ta nói mười lăm nimeṣa hợp thành một kāṣṭhā; ba mươi kāṣṭhā được tính là một kalā. Ba mươi kalā thành một muhūrta; và ba mươi muhūrta hợp thành cả ngày lẫn đêm.

Verse 48

दिवसे पंच कालाः स्युस्त्रिमुहूर्ताः श्रृणुष्व तान् । प्रातस्ततः संगवश्च मध्याह्नश्चापराह्णकः

Trong một ngày có năm thời phần, mỗi thời gồm ba muhūrta—hãy lắng nghe: buổi sớm, rồi saṃgava (tiền trưa), chính ngọ, và aparāhṇa (buổi chiều).

Verse 49

सायाह्नः पंचमश्चापि मुहूर्ता दश पंच च । अहोरात्राः पंचदश पक्ष इत्यभिधीयते

Thời phần thứ năm gọi là sāyāhna (buổi chiều); và một ngày gồm mười lăm muhūrta. Mười lăm ngày-đêm được gọi là một pakṣa (nửa tháng).

Verse 50

मासः पक्षद्वयेनोक्तो द्वौ मासौ चार्कजावृतुः । ऋतुत्रयं चाप्ययनं द्वेयने वर्षमुच्यते

Một tháng được nói là gồm hai pakṣa (hai nửa tháng); hai tháng hợp thành một mùa (ṛtu). Ba mùa hợp thành một ayana (nửa năm); và hai ayana được gọi là một năm.

Verse 51

चतुर्भेदं मासमाहुः पंचभेदं च वत्सरम् । संवत्सरस्तु प्रथमो द्वितीयः परिवत्सरः

Người ta nói tháng có bốn phần, và năm có năm phần. Phần thứ nhất gọi là Saṃvatsara; phần thứ hai là Parivatsara.

Verse 52

इद्वत्सरस्तृतीयोऽसौ चतुर्थश्चानुवत्सरः । पंचमश्च युगोनाम गणनानिश्चयो हि सः

Thứ ba là Idvatsara; thứ tư là Anuvatsara. Thứ năm gọi là Yuga—đó là sự xác định đã được thiết lập cho việc tính đếm.

Verse 53

मासेन च मनुष्याणामहोरात्रं च पैतृकम् । कृष्णपक्षस्त्वहः प्रोक्तः शुक्लपक्षश्च शर्वरी

Đối với loài người, một tháng là một ngày-đêm (ahorātra) của các Pitṛ (tổ linh). Nửa tháng tối (kṛṣṇa-pakṣa) được nói là ngày của họ, còn nửa tháng sáng (śukla-pakṣa) là đêm của họ.

Verse 54

मानुषेण च वर्षेण दैविको दिवसः स्मृतः । अहस्तत्रो दगयनं रात्रिः स्याद्दक्षिणायनम्

Một năm của loài người được ghi nhớ như một ngày của chư thiên. Trong ngày thiêng ấy, uttarāyaṇa (đường đi về phương Bắc) là ban ngày của họ, còn dakṣiṇāyana (đường đi về phương Nam) là ban đêm.

Verse 55

वर्षेण चैव देवानां मतः सप्तर्षिवासरः । सप्तर्षीणां च वर्षेण ध्रौवश्च दिवसः स्मृतः

Theo thước đo một năm, “ngày” của chư thiên được hiểu là ngày của bảy Thánh hiền (Saptarṣi). Và theo thước đo một năm của Saptarṣi, ngày của Dhruva cũng được ghi nhớ.

Verse 56

मनुष्याणां च वर्षाणि लक्षासप्तदशैव तु । अष्टाविंशतिसहस्राणि कृतं त्रेतायुगं ततः

Theo năm của loài người, mười bảy lakh và hai mươi tám nghìn hợp thành Kṛta (Satya) yuga; sau đó mới đến Tretā-yuga.

Verse 57

लक्षद्वादशसाहस्रषण्नवत्यधिकाः पराः । अष्टौ लक्षाश्चतुःषष्टिसहस्राणि च द्वापरः

Tretā-yuga được nói là mười hai lakh, chín mươi sáu nghìn, lại thêm một nghìn năm; còn Dvāpara-yuga là tám lakh và sáu mươi bốn nghìn năm (theo thước đo loài người).

Verse 58

चतुर्लक्षं तु द्वात्रिंशत्सहस्राणि कलिः स्मृतः । चतुर्भिरेतैर्देवानां युगामित्यभिधीयते

Kali-yuga được ghi nhớ là bốn lakh và ba mươi hai nghìn năm (theo năm loài người). Bốn thời đại ấy hợp lại, được gọi là “yuga” của chư thiên.

Verse 59

आयुर्मनोर्युगानां च साधिका ह्येकसप्ततिः । चतुर्दशमनूनां च कालेन ब्रह्मणो दिनम्

Tuổi thọ của các yuga trong thời Manu là bảy mươi mốt (kèm một phần phụ). Và theo thời lượng của mười bốn Manu, “một ngày của Phạm Thiên (Brahmā)” được đo định.

Verse 60

युगानां च सहस्रेण स च कल्पः श्रृणुष्व तान् । भवोद्भवस्तपभव्य ऋतुर्वह्निर्वराहकः

Một nghìn bộ yuga hợp thành một kalpa—hãy lắng nghe các danh xưng ấy: Bhavodbhava, Tapobhavya, Ṛtu, Vahni và Varāhaka.

Verse 61

सावित्र आसिकश्चापि गांधारः कुशिकस्तथा । ऋषभश्च तथा खड्गो गांधारीयश्च मध्यमः

Lại còn các danh xưng: Sāvitra, Āsika, Gāndhāra, Kuśika; cũng vậy Ṛṣabha, Khaḍga, Gāndhārīya và Madhyama.

Verse 62

वैराजश्च निषादश्च मेघवाहनपंचमौ । चित्रको ज्ञान आकूतिर्मोनो दंशश्च बृंहकः

Vairāja và Niṣāda cũng là các danh xưng, với Meghavāhana là danh thứ năm; rồi đến Citraka, Jñāna, Ākūti, Mono, Daṃśa và Bṛṃhaka.

Verse 63

श्वेतो लोहितरक्तौ च पीतवासाः शिवः प्रभुः । सर्वरूपश्च मासोऽयमेवं वर्षशतावधिः

Đức Chúa Śiva, bậc Tối Thượng, hiện ra khi thì trắng, khi thì đỏ thắm, khi thì khoác y vàng. Tháng này mang mọi hình tướng; vì thế kéo dài đến trăm năm (theo thước đo của chư thiên).

Verse 64

पूर्वार्धमपरार्धं च ब्रह्ममानमिदं स्मृतम् । विष्णोश्च शंकरस्यापि नाहं शक्तश्च वर्णने

Nửa trước và nửa sau—điều ấy được ghi nhớ là “thước lượng của Phạm Thiên” (brahma-māna). Ngay cả đối với Viṣṇu và Śaṅkara, ta cũng không đủ khả năng nói trọn về thước lượng/magnificence của các Ngài.

Verse 65

क्वाहमल्पमतिः पार्थ क्वापरौ हरित्र्यंबकौ । देविकेनैव मानेन पातालेष्वपि गण्यते

Ta—kẻ trí nhỏ—ở đâu, hỡi Pārtha, còn hai Đấng ấy, Hari và Tryambaka, ở đâu? Chỉ theo chính “thước đo” của Nữ Thần (Devī) mà điều ấy mới được tính kể, dẫu ở các cõi Pātāla (địa giới) cũng vậy.

Verse 66

इति ते सूचितं बुद्ध्या श्रृणु तत्प्राकृतं पुनः

Như vậy, ta đã gợi chỉ cho ngươi bằng trí hiểu; nay hãy nghe lại điều thuộc về thường thuyết (cách kể phổ thông).

Verse 67

इति वैधात्रव्यवस्थितिः । श्रीनारद उवाच । ऋषभोनाम यन्नाम्ना नानापाषंड कल्पनाः । कलौ पार्थ भविष्यंति लोकानां मोहनात्मिकाः

Như thế là pháp lệnh do Đấng Tạo Hóa (Vaidhātṛ) thiết lập. Thánh Nārada nói: “Hỡi Pārtha, trong thời Kali-yuga sẽ xuất hiện—dưới danh ‘Ṛṣabha’—nhiều hệ phái tà kiến do bịa đặt, mang tính mê hoặc, làm dân chúng lầm lạc.”

Verse 68

तस्य पुत्रस्तु भरतः शतश्रृंगस्तु तत्सुतः । तस्य पुत्राष्टकं जातं तथैकाच कुमारिका

Con trai của ông là Bharata, và con trai của Bharata là Śataśṛṅga. Người ấy sinh được tám người con trai, và cũng có một người con gái.

Verse 69

इंद्रद्वीपः कसेरुश्च ताम्रद्वीपो गभस्तिमान् । नागः सौम्यश्च गांधर्वो वरुणश्च कुमारिका

Họ là Indradvīpa, Kaseru, Tāmradvīpa, Gabhastimān, Nāga, Saumya, Gāndharva và Varuṇa—và còn có nàng thiếu nữ (người em gái của họ) nữa.

Verse 70

वदनं चापि कन्यायाः पार्थ बर्करिकाकृति । श्रृणु तत्कारणं सर्वं महाश्चर्यसमन्वितम्

Và gương mặt của thiếu nữ ấy nữa, hỡi Pārtha, có hình dáng như một “barkarī”. Hãy nghe trọn nguyên do của việc ấy—đầy những điều kỳ diệu lớn lao.

Verse 71

महीसागरपर्यंतं वृक्षराजिविराजिते । जालीगुल्मलताकीर्णे स्तंभतीर्थस्य संनिधौ

Trải dài từ đất liền đến tận biển cả, rực rỡ với hàng cây nối tiếp, rậm dày bởi cây jālī, bụi rậm và dây leo—gần bến thánh mang tên Staṃbha-tīrtha.

Verse 72

अजासमजतो मध्यात्काचिदेका च बर्करी । भ्रांता सती समायाता प्रदेशे तत्र दुश्चरे

Từ giữa đàn dê, có một con barkarī đơn độc bước ra; lạc lối lang thang, nó đến vùng ấy, nơi khó bề qua lại.

Verse 73

इतस्ततो भ्रमंति सा जालिमध्ये समंततः । निर्गंतुं नैव शक्नोति क्षुत्पिपासार्दिता शुभा

Lang thang hết hướng này sang hướng khác trong bụi jālī như chiếc lưới vây quanh, người nữ cát tường ấy không sao tìm được lối ra, bị hành hạ bởi đói và khát.

Verse 74

विलग्ना जालिमध्ये तु ततः पंचत्वमागता । कालेन कियता तस्य त्रुटित्वा शिरसो ह्यधः

Bị vướng vào lưới, nàng đã lìa đời. Một thời gian sau, đầu nàng đứt lìa và rơi xuống dưới.

Verse 75

पपात शनिदर्शे च महीसागरसंगमे । सर्वतीर्थमये तत्र सर्वपापप्रमोचने

Nó rơi tại Śanidarśa, nơi giao thoa giữa sông Mahī và đại dương—nơi hội tụ mọi thánh địa và giải trừ mọi tội lỗi.

Verse 76

शिरस्तु तदवस्थं हि समग्रं तत्र संस्थितम् । जालिगुल्मावलग्नं च तस्या नैवापतज्जले

Nhưng đầu nàng vẫn còn nguyên vẹn ở đó. Bị mắc vào bụi cây và lưới, nó không rơi xuống nước.

Verse 77

शेषकायप्रपातेन महीसागरसंगमे । तत्तीर्थस्य प्रभावेन बर्करीसा कुरूद्वह

Vì phần còn lại của thân thể nàng rơi xuống nơi giao thoa giữa sông Mahī và đại dương, nhờ sức mạnh của thánh địa đó, hỡi người ưu tú dòng Kuru, nàng đã trở thành Barkarī.

Verse 78

शकश्रृंगस्य वै राज्ञः सिंहलेष्वभवत्सुता । मुखं बर्करिकातुल्यं व्यक्तं तस्या व्यजायत

Tại Siṃhala, vua Śakaśṛṅga sinh được một cô con gái; khuôn mặt nàng hiện rõ vẻ giống như loài dê (barkarī).

Verse 79

दिव्यनारी शुभाकारा शेषकाये बभौ शुभा । पूर्वं तस्याप्यपुत्रस्य राज्ञः पुत्रशतोपमा

Phần thân còn lại của nàng hóa thành một thiên nữ rực sáng, cát tường. Thuở trước, đối với vị vua vốn không có con trai, nàng đáng giá như trăm người con (về công đức và chỗ nương tựa).

Verse 80

पुत्री जाता प्रमोदेन स्वजनानंदवर्धिनी । ततस्तस्या विलोक्याथ मुखं वर्करिकाकृति

Một người con gái ra đời trong niềm hoan hỷ, làm tăng thêm hạnh phúc cho thân quyến và dân chúng. Nhưng rồi khi nhìn nàng, họ thấy gương mặt nàng mang hình dạng như mặt dê cái.

Verse 81

विस्मयं समनुप्राप्ताः सर्वे ते राजपूरुषाः । विषादं परमापन्नो राजा सांतःपुरस्तदा

Tất cả bề tôi của vua đều sững sờ kinh ngạc. Nhà vua, cùng với nội quyến trong cung, liền rơi vào nỗi sầu muộn sâu thẳm.

Verse 82

खिन्नाः प्रकृतयः सर्वास्तादृग्रूपविलोकनात् । तत्किमित्येतदाश्चर्यमूचुः पौराः सुविस्मिताः

Muôn dân đều buồn bã, chán nản khi thấy hình dạng như thế. Dân trong thành vô cùng kinh ngạc mà nói: “Kỳ lạ này là gì—vì sao lại xảy ra?”

Verse 83

ततः सा यौवनं प्राप्ता साक्षाद्देवसुतोपमा । स्वमुखं दर्पणे वीक्ष्यस्मृतः पूर्वो भवस्तया

Rồi nàng đến tuổi thanh xuân, tựa như một thiếu nữ con của chư thiên. Khi soi gương nhìn mặt mình, nàng chợt nhớ lại kiếp sống trước.

Verse 84

तत्तीर्थस्य प्रभावेण मातृपित्रोर्निवेदितम् । विषादो नैव कर्तव्यो मदर्थे तात निश्चितम्

Nhờ oai lực của thánh độ ấy, nàng bạch với cha mẹ: “Thưa cha, vì con mà nhất định chớ ôm lòng sầu muộn.”

Verse 85

मा शोकं कुरु मे मातः पूर्वजन्मार्जितं फलम् । ततः पूर्वं स्ववृत्तांतमुक्त्वा सा च कुमारिका

“Mẹ ơi, xin đừng than khóc; đây là quả báo con đã tạo từ đời trước.” Rồi thiếu nữ ấy kể lại câu chuyện xưa của chính mình.

Verse 86

पूर्वजन्मोद्भवः कायस्यस्या यत्रापतत्तथा । गमनाय तमुद्देशं विज्ञप्तौ पितरौ तया

Nàng thưa với cha mẹ về chính nơi thân xác nàng—phát sinh từ tiền kiếp—đã ngã xuống, và xin được đi đến miền ấy.

Verse 87

अहं तात गमिष्यामि महीसागरसंगमम् । भवामि तत्र संप्राप्ता यथा कुरु तथा नृप

“Thưa cha, con sẽ đi đến nơi đất liền giao hòa với biển cả. Khi con đến đó, tâu Đại vương, xin người hãy làm điều người cho là phải.”

Verse 88

ततः पित्रा प्रतिज्ञातं शतश्रृंगेण तत्तथा । तस्याः संवाहनं चक्रे राजा पोतैः सरत्नकैः

Bấy giờ cha nàng hứa sẽ làm đúng như lời thệ của Śataśṛṅga. Nhà vua sắp đặt việc đưa nàng đi bằng những chiếc thuyền trang sức châu báu.

Verse 89

स्तंभतीर्थं ततः साऽपि प्राप्य पोतार्यसंयुता । भूरिदानं ततश्चक्रे दानं सर्वस्वलक्षणम्

Sau đó, nàng cũng đến Staṃbha-tīrtha cùng với những người chèo thuyền. Tại đó, nàng đã thực hiện bố thí rộng rãi, dâng hiến tất cả những gì mình có.

Verse 90

जालिगुल्मांतरेऽन्विष्य ततो दृष्टं निजं शिरः । अस्थिचर्मावशेषं च तदादाय प्रयत्नतः

Tìm kiếm giữa những bụi rậm và lùm cây, nàng nhìn thấy đầu của chính mình, cùng xương và da còn sót lại; nàng cẩn thận nhặt chúng lên với nhiều nỗ lực,

Verse 91

दग्ध्वा संगमसांनिध्ये क्षिप्तान्यस्थीनि संगमे । ततस्तीर्थप्रभावेण मुखं जातं शशिप्रभम्

Sau khi hỏa táng chúng gần nơi giao thoa của các dòng sông và thả tro cốt xuống saṅgama, nhờ sức mạnh của thánh địa đó, khuôn mặt nàng trở nên rạng rỡ như vầng trăng.

Verse 92

न तादृग्देवकन्यानां न तादृङनागयोषिताम् । न तादृङमर्त्यनारीणां तस्या यादृङमुखं मुखम्

Một khuôn mặt như thế không thể tìm thấy ở các tiên nữ, hay các long nữ, cũng không có ở những người phụ nữ phàm trần; khuôn mặt nàng đẹp tuyệt trần như vậy.

Verse 93

सुरासुरनराः सर्वे तस्या रूपेण मोहिताः । बहुधा प्रार्थयंत्येनां न सा वरमभीप्सति

Cả thần linh, quỷ dữ và con người đều bị mê hoặc bởi vẻ đẹp của nàng. Họ đã cầu xin nàng nhiều lần, nhưng nàng không mong muốn bất kỳ ân huệ nào từ họ.

Verse 94

कष्टं तया मुदा तत्र प्रारब्धं दुश्चरं तपः । ततः संवत्सरे पूर्णे देवदेवो महेश्वरः

Tại đó, nàng hoan hỷ khởi tu khổ hạnh vô cùng nghiêm khắc và khó nhọc. Rồi khi trọn một năm viên mãn, Maheśvara—Đấng Thần của chư thiên—liền hiển hiện.

Verse 95

प्रत्यक्षतां गतस्तस्यै वरदोऽस्मीति चाब्रवीत् । ततस्तं पूजयित्वा च कुमारी वाक्यमब्रवीत्

Ngài hiển hiện trước mặt nàng và phán: “Ta là Đấng ban ân huệ.” Bấy giờ Kumārī, sau khi đảnh lễ cúng dường Ngài, liền thưa những lời này.

Verse 96

यदि तुष्टोऽसि देवेश यदि देयो वरो मम । सांनिध्यं क्रियतामत्र सर्वकालं हि शंकर

“Nếu Ngài hoan hỷ, ô Đấng Chúa tể chư thiên, và nếu một ân huệ sẽ được ban cho con—thì, ô Śaṅkara, xin an lập sự hiện diện thường trụ của Ngài tại nơi này mãi mãi.”

Verse 97

एवमस्त्विति शर्वेण प्रोक्ते हृष्टा कुमारिका । यत्र दग्धं शिरस्तस्या बर्कर्याः कुरुसत्तम

Khi Śarva phán: “Hãy như vậy,” Kumārī liền hoan hỷ. Hỡi bậc tối thượng trong dòng Kuru, việc ấy xảy ra tại nơi đầu của Barkarī kia đã bị thiêu đốt.

Verse 98

बर्करेशः शिवस्तत्र तया संस्थापितस्तदा । मन्मुखान्महादाश्चर्यं श्रुत्वेदं च तलातलात्

Tại đó, vào khi ấy, nàng an lập Śiva với danh hiệu Barkareśa. Và kỳ diệu lớn lao này, nghe từ miệng ta, đã vang truyền cho đến tận các cõi Talātala (địa giới).

Verse 99

स्वस्तिकोनाम नागेंद्रः कुमारीं द्रष्टुमागतः । शिरसा गच्छता तेन यत्रोत्क्षिप्ता च भूरभूत्

Một long vương tên Svastika đến chiêm bái Kumārī. Khi ngài chuyển động đầu, mặt đất tại nơi ấy liền bị đội lên, đúng chỗ đã được nhấc bổng.

Verse 100

ईशाने बर्करेशस्य कूपोऽभूत्स्वस्तिकाभिधः । पूरितो गंगया पार्थसर्वतीर्थफलप्रदः

Về phía đông bắc của Barkareśa xuất hiện một giếng mang tên Svastikā. Được đầy ắp nước sông Gaṅgā, hỡi Pārtha, giếng ấy ban quả phúc của mọi thánh địa tắm gội.

Verse 101

दृष्ट्वा च स्थापितं लिंगं शिवस्तुष्टो वरं ददौ । येषां मृतशरीराणामत्र दाहः प्रजायते

Thấy liṅga đã được an lập, Śiva hoan hỷ và ban một ân phúc: những ai có nhục thân được hỏa táng tại đây sẽ được một quả báo tâm linh thù thắng.

Verse 102

क्षिप्यंतेब्धौ तथा स्थीनि तेषां स्यादक्षया गतिः । ते स्वर्गे सुचिरं कालं वसित्वात्र समागताः

Và khi xương cốt của họ được thả xuống biển, lộ trình của họ trở nên bất hoại. Sau khi an trú nơi cõi trời rất lâu, họ lại trở về, đến những cảnh giới cát tường.

Verse 103

राजानः सर्वसंपूर्णाः सप्रतापा भवंति ते । बर्करेशं च यो भक्त्या संपूजयति मानवः

Những bậc vương ấy sẽ được viên mãn mọi phú quý và rực sáng oai lực. Cũng vậy, bất cứ ai thành tâm phụng thờ Barkareśa đều đạt sự trọn vẹn và huy hoàng ấy.

Verse 104

स्नात्वार्णवमहीतोये तस्य स्यान्मनसेप्सितम् । कार्तिके च चतुर्द्देश्यां कृष्णायां श्रद्धयान्वितः

Sau khi tắm trong nước biển và các dòng nước thiêng của đất mẹ, điều tâm nguyện trong lòng sẽ được thành tựu—nhất là vào tháng Kārttika, ngày mười bốn của hắc bán nguyệt, khi hành trì với lòng tín thành.

Verse 105

कूपे स्नानं नरः कृत्वा संतर्प्य च पितॄन्निजान् । पूजयेद्बर्करेशं यः सर्पपापैः स मुच्यते

Người nào tắm trong giếng, rồi làm lễ cúng dường để làm no thỏa các bậc tổ tiên (pitṛ) của mình; người ấy nếu thờ phụng Barkareśa thì được giải thoát khỏi các tội lỗi liên hệ đến loài rắn.

Verse 106

एवं लब्ध्वा वरान्सर्वान्सा पुनः सिंहलं ययौ । शतश्रृङ्गाय पित्रे च वृत्तांतं स्वं न्यवेदयत्

Như vậy, sau khi đã nhận đủ mọi ân phúc, nàng lại trở về Siṃhala và thuật lại trọn vẹn câu chuyện của mình cho phụ vương Śataśṛṅga.

Verse 107

तच्छ्रुत्वा विस्मितो राजा लोकाः सर्वे च फाल्गुन । प्रशशंसुर्महीतीर्थमाजग्मुश्च कृतादराः

Nghe vậy, nhà vua kinh ngạc, và toàn thể dân chúng cũng thế, hỡi Phālguna; họ ca ngợi Mahītīrtha và với lòng cung kính đã đến nơi ấy.

Verse 108

स्नात्वा दत्त्वा च दानानि विविधानि च ते ततः । सिंहलं च ययुर्भूयस्तीर्थमाहात्म्यहर्षिताः

Sau khi tắm gội và bố thí nhiều loại lễ vật, họ lại trở về Siṃhala, hoan hỷ trước sự linh diệu và vĩ đại của tīrtha ấy.

Verse 109

अनिच्छंत्यां कुमार्यां च वरं द्रव्यं च पार्थिवः । तथान्यदपि प्रीत्यासौ यद्ददौ नृपतिः श्रृणु

Dẫu thiếu nữ chẳng hề mong muốn, nhà vua vẫn ban cho nàng một ân phúc và của cải; lại vì lòng thương mến, ngài còn trao thêm nhiều vật khác nữa—hãy nghe điều vị quân vương ấy đã ban.

Verse 110

इदं भारतखंडं च नवधैव विभज्य सः । ददावष्टौ स्वपुत्राणां कुमार्यै नवमं तथा

Chia Bhārata-khaṇḍa này thành chín phần, nhà vua ban tám phần cho các con trai của mình, và phần thứ chín cũng ban cho thiếu nữ.

Verse 111

तेषां विभेदान्वक्ष्यामि पर्वतैरुपशोभितान् । पुत्रनामानि वर्षाणि पर्वतांश्च श्रृणुष्व मे

Ta sẽ thuật các phần phân chia ấy, được điểm trang bởi núi non; hãy lắng nghe ta nói tên các người con, các vùng (varṣa) và các dãy núi.

Verse 112

महेन्द्रो मलयः सह्यः शुक्तिमानृक्षपर्वतः । विंध्यश्च पारियात्रश्च सप्तात्र कुलपर्वताः

Mahendra, Malaya, Sahya, Śuktimān, Ṛkṣaparvata, Vindhya và Pāriyātra—đó là bảy núi tộc (kulaparvata).

Verse 113

महेन्द्रपरतश्चैव इन्द्रद्वीपो निगद्यते । पारियात्रस्य चैवार्वाक्खण्डं कौमारिकं स्मृतम्

Về phía tây núi Mahendra là nơi được gọi là Indradvīpa. Còn dải đất ở phía bắc dãy Pāriyātra được ghi nhớ là Kaumārikā Khaṇḍa.

Verse 114

सहस्रमेकमेकं च सर्वखण्डान्यमूनि च । नदीनां संभवं चापि संक्षेपाच्छृणु फाल्गुन

Hỡi Phālguna, hãy nghe vắn tắt về toàn thể các miền ấy—một nghìn lẻ một—và cả về nguồn gốc phát sinh của các dòng sông.

Verse 115

वेदस्मृतिमुखा नद्यः पारियात्रोद्भवा मताः । नर्मदासरसाद्याश्च नद्यो विंध्याद्विनिर्गताः

Các sông Vedasmṛti và Mukhā được cho là phát nguyên từ dãy Pāriyātra. Còn những sông như Narmadā và Sarasā được nói là tuôn chảy từ núi Vindhya.

Verse 116

शतद्रूचन्द्रभागाद्या ऋक्षपर्वतसंभवाः । ऋषिकुल्याकुमार्याद्याः शुक्तिमत्पादसंभवाः

Những sông như Śatadrū và Candrabhāgā phát sinh từ núi Ṛkṣa. Còn những sông như Ṛṣikulyā và Kumārī phát nguyên từ chân núi Śuktimat.

Verse 117

तापी पयोष्णी निर्विध्या कावेरी च महीनदी । कृष्णा वेणी भीमरथी सह्यपादोद्भवाः स्मृताः

Các sông Tāpī, Payoṣṇī, Nirvindhyā, Kāverī và sông Mahī—cùng với Kṛṣṇā, Veṇī và Bhīmarathī—được truyền nhớ là phát nguyên từ chân dãy Sahya.

Verse 118

कृतमालाताम्रपर्णीप्रमुखा मलयोद्भवाः । त्रिसामऋष्यकुल्याद्या महेन्द्रप्रभवाः स्मृताः

Các sông đứng đầu là Kṛtamālā và Tāmraparṇī phát sinh từ núi Malaya. Còn những sông như Trisāmā và Ṛṣyakulyā được truyền nhớ là khởi nguồn từ Mahendra.

Verse 119

एवं विभज्य पुत्रेभ्यः कुमार्यै च महीपतिः । शतशृंगो गिरं गत्वा उदीच्यां तप्तवांस्तपः

Như vậy, sau khi phân chia (cõi nước) cho các con trai và cả cho Kumārī, vị chúa tể của cõi đất—vua Śataśṛṅga—đã lên một ngọn núi ở phương Bắc và thực hành khổ hạnh.

Verse 120

तत्र तप्त्वा तपो घोरं ब्रह्मलोकं जगाम सः । शतश्रृंगो नृपश्रेष्ठः शतश्रृंगे नगोत्तमे

Tại đó, sau khi thực hành khổ hạnh dữ dội, ngài đã đạt đến Brahmaloka. Vị vua bậc nhất, Śataśṛṅga, đã thành tựu điều ấy trên núi Śataśṛṅga—ngọn núi tối thắng.

Verse 121

यत्र जातोऽसि कौतेय पांडोस्त्वं सोदरैः सह । कुमारी च महाभागा स्तंभतीर्थस्थिता सती

Hỡi con của Kuntī, nơi ngươi được sinh ra—là con của Pāṇḍu cùng với các huynh đệ—thì ngay tại đó, Kumārī đại phúc, bậc hiền trinh, an trú ở Stambhatīrtha.

Verse 122

खंडोद्भवेन द्रव्येण तेपे दानानि यच्छती । ततः केनापि कालेन भ्रातृभ्योऽष्टभ्य एव च

Dùng của cải phát sinh từ phần được chia của mình, nàng tu tạo công đức bằng cách bố thí. Rồi về sau, vào một thời điểm nào đó, nàng cũng ban cho tám người anh em của mình.

Verse 123

महावीर्यबलोत्साहा जाता नव नवात्मजाः । ते समेत्य समागम्य कुमारीं प्रोचिरे ततः

Những người con mới liên tiếp ra đời, hùng mạnh về dũng khí, sức lực và nhiệt tâm. Họ tụ hội, cùng nhau đến gặp rồi thưa với Nữ Thần Kumārī.

Verse 124

कुलदेवी त्वमस्माकं प्रसादं कुरु नः शुभे । अष्टौ खण्डानि चास्माकं विभज्य स्वयमेव च । देही द्वासप्ततीनां नो विभेदः स्याद्यथा न नः

Ôi Nữ thần hộ tộc của chúng con, bậc cát tường, xin ban ân phúc cho chúng con. Xin chính Ngài tự phân chia (cõi ấy) thành tám phần, và ban sao cho trong bảy mươi hai nhóm của chúng con không phát sinh bất hòa, không chia rẽ thành phe thù nghịch.

Verse 125

इत्युक्ता सर्वधर्मज्ञा विज्ञाने ब्रह्मणा समा । द्वासप्ततिविभेदैः सा नव खंडान्यचीकरत्

Được thưa như vậy, Nàng—bậc thông tri mọi pháp, trí tuệ ngang với Phạm Thiên—đã sắp đặt bảy mươi hai sự phân loại và kiến lập chín khu vực lãnh thổ.

Verse 126

तेषां नामानि ग्रामांश्च पत्तनानि च फाल्गुन । वेलाकूलानि संख्यां च वक्ष्यामि तव तत्त्वतः

Hỡi Phālguna, ta sẽ nói với ngươi đúng như thật: tên gọi của các phần ấy, các làng mạc và thị trấn, các bờ biển, cùng số lượng của chúng—rành rẽ và chính xác.

Verse 127

कोटिश्चतस्रो ग्रामाणां नीवृदासीच्च मंडले । सार्धकोटिद्वयग्रामैर्देशो बालाक जच्यते

Trong maṇḍala ấy, xứ Nīvṛt có bốn koṭi làng mạc; còn nước Bālāka được nói là có hai koṭi rưỡi làng mạc.

Verse 128

सपादकोटिर्ग्रामाणां पुरसाहणके विदुः । लक्षाश्चत्वार एवापि ग्रामाणामंधके स्मृताः

Ở Purasāhaṇaka, người ta biết có một koṭi và một phần tư làng mạc. Còn ở Aṃdhaka, truyền nhớ rằng có bốn lakṣa làng mạc.

Verse 129

एको लक्षश्च नेपाले ग्रामाणां परिकीर्तितः । षट्त्रींशल्लक्षमानं तु कान्यकुब्जे प्रकीर्तितम्

Tại Nepal, người ta tuyên xưng có một lakh làng mạc. Còn ở Kānyakubja, con số được nêu là ba mươi sáu lakh làng.

Verse 130

द्वासप्ततिस्तथा लक्षा ग्रामा गाजणके स्मृताः । अष्टादश तथा लक्षा ग्रामाणां गौडदेशके

Ở Gājaṇaka, người ta ghi nhớ có bảy mươi hai lakh làng. Tại xứ Gauḍa cũng nói có mười tám lakh làng.

Verse 131

कामरूपे च ग्रामाणां नवलक्षाः प्रकीर्तिताः । डाहले वेदसंज्ञे तु ग्रामाणां नवलक्षकम्

Tại Kāmarūpa, người ta tuyên xưng có chín lakh làng mạc. Ở Ḍāhala—cũng được gọi là “Veda”—cũng nói có chín lakh làng.

Verse 132

नवैव लक्षा ग्रामाणां कांतिपुरे प्रकीर्तिताः । नवलक्षास्तथा चैव माचिपुरे प्रकीर्तिताः

Ở Kāṃtipura, người ta tuyên xưng đúng chín lakh làng mạc; và tại Mācipura cũng vậy, chín lakh được công bố.

Verse 133

ओड्डियाणे तथा देशे नवलक्षाः प्रकीर्तिताः । जालंधरे तथा देशे नवलक्षाः प्रकीर्तिताः

Tại xứ Oḍḍiyāṇa, chín lakh làng mạc được truyền tụng; và tại xứ Jālaṃdhara cũng vậy, chín lakh được ca ngợi.

Verse 134

लोहपूरे तथा देशे लक्षाः प्रोक्ता नवैव च । ग्रामाणां सप्तलक्षं च पांबीपुरे प्रकीर्तितम्

Tại xứ Lohapūra, người ta truyền rằng có chín lakh; và tại Pāṃbīpura, bảy lakh thôn làng được tôn xưng lừng danh.

Verse 135

ग्रामाणां सप्तलक्षं च रटराजे प्रकीर्तितम् । हरीआले च ग्रामाणां लक्षपंचकसंमितम्

Tại Raṭarāja, bảy lakh thôn làng được truyền tụng; còn tại Harīāla, thôn làng được nói là đủ năm lakh.

Verse 136

सार्धलक्षत्रयं प्रोक्तं द्रडस्य विषये तथा । सार्धलक्षत्रयं प्रोक्तं तथावंभणवाहके

Trong lãnh thổ Draḍa, người ta nêu là ba lakh rưỡi; và tại Avaṃbhaṇavāhaka cũng nêu đúng ba lakh rưỡi.

Verse 137

एकविंशतिसाहस्रं ग्रामणां नीलपूरके । तथामलविषये पार्थ ग्राममाणामेकलक्षकम्

Tại Nīlapūraka, người ta nói có hai mươi mốt nghìn thôn làng. Và, hỡi Pārtha, trong xứ Mala, thôn làng được nói là tròn một lakh.

Verse 138

नरेंदुनामदेशे तु लक्षमेकं सपादकम् । अतिलांगलदेशे च लक्षः प्रोक्तः सपादकः

Trong xứ mang tên Narendu, người ta nêu là một lakh và một phần tư; và tại xứ Atilāṃgala cũng nêu đúng một lakh và một phần tư.

Verse 139

लक्षाष्टादशसाहस्रं नवती द्वे च मालवे । सयंभरे तथा देशे लक्षः प्रोक्तः सपादकः

Tại xứ Mālava, con số được nêu là một lakh mười tám nghìn chín mươi hai. Cũng vậy, tại đất Sayaṃbhara, được nói là một lakh và một phần tư.

Verse 140

मेवाडे च तथा प्रोक्तो लक्षश्चैकःसपादकः । अशीतिश्च सहस्राणि वागुरिः परिकीर्तितः

Tại Mevāḍa cũng vậy, con số được nêu là một lakh và một phần tư. Còn Vāguri được tán dương là có tám mươi nghìn (làng/xóm).

Verse 141

ग्रामसप्ततिसाहस्रो गुर्जरात्रः प्रकीर्तितः । तथा सप्ततिसाहस्रः पांडर्विषय एव च

Gurjarātra được truyền tụng là có bảy mươi nghìn làng; và cũng vậy, lãnh thổ Pāṃḍar cũng được nói là có bảy mươi nghìn.

Verse 142

जहाहुतिसहस्राणि द्वाचत्वारिंशदेव च । अष्टषाष्टसहस्राणि प्रोक्तं काश्मीरमंडलम्

Jahāhuti được nói là có bốn mươi hai nghìn (làng/xóm). Cõi Kāśmīra được nêu là có sáu mươi tám nghìn.

Verse 143

षष्टित्रिंशत्सहस्राणि ग्रामाणां कौंकणे विदुः । चतुर्दशशतं द्वे च विंशतीलघुकौंकणम्

Người ta biết rằng tại Koṅkaṇa có ba mươi sáu nghìn làng; còn tại vùng gọi là “Laghukoṅkaṇa” thì có một nghìn bốn trăm hai mươi.

Verse 144

सिंधुः सहस्रदशके ग्रामाणां परिकीर्तितः

Sindhu được tuyên xưng là có mười nghìn thôn làng.

Verse 145

चतुर्दशशते द्वे च विंशतिः कच्छमंडलम् । पंचपंचाशत्सहस्रं ग्रामाः सौराष्ट्रमुच्यते

Kacchamaṇḍala được nói là có một nghìn bốn trăm hai mươi thôn làng; còn Saurāṣṭra được gọi là xứ có năm mươi lăm nghìn thôn làng.

Verse 146

एकविंशतिसहस्रो लाडदेशः प्रकीर्तितः । अतिसिंधुश्च ग्रामाणां दशसहस्र उच्यते । तथा चाश्वमुखं पार्थ दशसाहस्रमुच्यते

Lāḍadeśa được tuyên xưng là có hai mươi mốt nghìn thôn làng. Ati-Sindhu được nói là có mười nghìn thôn làng. Cũng vậy, hỡi Pārtha, Aśvamukha được nói là có mười nghìn.

Verse 147

सहस्रदशकं चापि एकपादः प्रकीर्तितः

Và Ekapāda cũng được tuyên xưng là có mười nghìn thôn làng.

Verse 148

तथैव दशसाहस्रो देशः सूर्यमुखः स्मृतः । एकबाहुस्तथा देशो दशसाहस्रमुच्यते

Cũng vậy, xứ mang danh Sūryamukha được ghi nhớ là có mười nghìn thôn làng. Xứ Ekabāhu cũng được nói là có mười nghìn.

Verse 149

सहस्रदशकं चैव संजायुरिति देशकः । शिवनामा तथा देशः सहस्रदशकः स्मृतः । सहस्राणि दश ख्यातं तथा कालहयंजयः

Vùng đất gọi là Saṃjāyu cũng được kể là mười nghìn (làng). Xứ mang danh Śivanāmā cũng được ghi nhớ là mười nghìn. Và Kālahayaṃjaya cũng nổi tiếng là mười nghìn (làng).

Verse 150

लिंगोद्भवस्तथा देशः सहस्राणि दशैव च । भद्रश्च देवभद्रश्च प्रत्येकं दशकौ स्मृतौ

Cũng vậy, xứ gọi là Liṅgodbhava quả thật là mười nghìn (làng). Và Bhadra cùng Devabhadra—mỗi nơi—đều được ghi nhớ là mười nghìn.

Verse 151

षट्त्रिंशच्च सहस्राणि स्मृतौ चटविराटकौ । षट्त्रिंशच्च सहस्राणि यमकोटिः प्रकीर्तिता

Caṭa và Virāṭaka được ghi nhớ là (những xứ có) ba mươi sáu nghìn (làng). Yamakoṭi cũng được tuyên xưng là ba mươi sáu nghìn.

Verse 152

अष्टादश तथा कोट्यो रामको देश उच्यते । तोमरश्चापि कर्णाटो युगलश्च त्रयस्त्विमे

Và Rāmaka được gọi là một xứ có mười tám koṭi. Tomara, Karṇāṭa và Yugala—ba xứ này nữa—cũng được nêu ở đây.

Verse 153

सपादलक्षग्रामाणां प्रत्येकं परिकीर्तितः । पंचलक्षाश्च ग्रामाणां स्त्रीराज्यं परिकीर्तितम्

Mỗi vùng trong số ấy được tuyên bố có một và một phần tư lakhs (làng). Còn xứ mang tên Strīrājya được tuyên xưng có năm lakhs (làng).

Verse 154

पुलस्त्यविषयश्चापि दशलक्षक उच्यते । प्रत्येकं लक्षदशकौ देशौ कांबोजकोशलौ

Lãnh thổ của Pulastya cũng được nói là gồm mười lakha thôn ấp. Và các xứ Kāṃboja cùng Kośala, mỗi xứ đều được tuyên xưng có mười lakha thôn ấp.

Verse 155

ग्रामाणां च चतुर्लक्षो बाल्हिकः परिकीर्त्यते । षट्त्रिंशच्च सहस्राणि लंकादेशः प्रकीर्तितः

Bālhika được xưng tụng là có bốn lakha thôn ấp. Xứ Laṅkā được tuyên bố có ba mươi sáu nghìn thôn ấp.

Verse 156

चतुःषष्टिसहस्राणि कुरुदेशः प्रकीर्तितः । सार्धलक्षस्तथा प्रोक्तः किरातविजयो जयः

Xứ Kuru được tuyên bố có sáu mươi bốn nghìn thôn ấp. Còn Kirātavijaya—cũng gọi là Jaya—lại được nói có một lakha rưỡi thôn ấp.

Verse 157

पंच प्राहुस्तथा लक्षान्विदर्भायां च ग्रामकान् । चतुर्दशसहस्राणि वर्धमानं प्रकीर्तितम्

Cũng vậy, họ nói rằng Vidarbhā có năm lakha thôn ấp. Vardhamāna được tuyên bố có mười bốn nghìn thôn ấp.

Verse 158

सहस्रदशकं चापि सिंहलद्वीपमुच्यते । षट्त्रिंशच्च सहस्राणि ग्रामाणां पांडुदेशकः

Siṃhala-dvīpa cũng được nói là có mười nghìn thôn ấp. Và Pāṇḍu-deśa được tuyên bố có ba mươi sáu nghìn thôn ấp.

Verse 159

लक्षैकं च तथा प्रोक्तं ग्रामाणां तु भयाणकम् । षट्षष्टिं च सहस्राणि देशो मागध उच्यते

Xứ Bhayānaka cũng được nói là có một lakh (một trăm nghìn) làng. Nước Māgadha được nói là có sáu mươi sáu nghìn làng.

Verse 160

षष्टिसहस्राणि तथा ग्रामाणां पांगुदेशकः । त्रिंशत्साहस्र उक्तश्च ग्रामाणां च वरेंदुकः

Cũng vậy, Pāṃgu-deśa được nói là có sáu mươi nghìn làng; còn Vareṃduka được nói là có ba mươi nghìn làng.

Verse 161

पंचविंशतिसाहस्रं मूलस्थानं प्रकीर्तितम् । चत्वारिंशत्सहस्राणि ग्रामाणां यावनः स्मृतः

Mūlasthāna được tuyên xưng là có hai mươi lăm nghìn làng. Yāvana được ghi nhớ là có bốn mươi nghìn làng.

Verse 162

चत्वार्येव सहस्राणि पक्षबाहुरुदीर्यते । द्वासप्ततिरमी देशाः ग्रामसंख्याः प्रकीर्तिताः

Pakṣabāhu được nêu là có bốn nghìn làng. Như vậy, bảy mươi hai nước này—cùng với số làng của mỗi nước—đã được tuyên thuyết.

Verse 163

एवं भरतखंडेऽस्मिन्षण्णवत्येव कोटयः । द्वासप्ततिस्तथा लक्षाः पत्तनानां प्रकीर्तिताः

Như vậy, trong cõi Bhārata này, truyền thống nói có chín mươi sáu koṭi (chín mươi sáu crore) các phân khu/định cư linh thiêng; và cũng có bảy mươi hai lakh thị trấn, như đã được tuyên xưng.

Verse 164

षट्त्रिंशच्च सहस्राणि वेलाकूलानि भारत । एवं विभज्य खंडानि भ्रातृव्याणां ददौ नव

Hỡi Bhārata, có ba mươi sáu nghìn dải bờ biển. Nàng phân chia các miền thành từng phần, rồi ban chín phần cho thân tộc của các anh em trai mình.

Verse 165

आत्मीयमपि सा देवी अनिच्छुष्वपि तेषु च । यतो मान्येति भगिनी प्रति क्रुध्यंति भ्रातरः

Vị Nữ Thần ấy, ngay cả đối với phần thuộc về mình, cũng không muốn giữ lại trước họ. Bởi các anh em trai nổi giận với chị/em gái, nghĩ rằng: “Nàng phải được tôn kính trước tiên.”

Verse 166

भ्रातॄन्प्रति भगिनी च विचार्यैव ददौ शुभा । तत्कृत्वा सानुमान्यैतान्स्तंभतीर्थमुपागता

Người nữ cát tường ấy, suy xét đến các anh em trai và phận sự làm chị/em gái, liền thật sự ban phát các phần ấy. Làm xong, lại kính trọng họ đúng phép, nàng đi đến Stambha-tīrtha.

Verse 167

तदा तेषु च देशेषु चतुर्वर्गस्य साधनम् । सर्वेषां प्रवरं प्रोक्तं कुमारीश्वरमेव च

Bấy giờ, trong các miền ấy, phương tiện thành tựu bốn mục đích đời người (dharma, artha, kāma, mokṣa) được tuyên thuyết. Nhưng tối thượng trong tất cả được công bố chính là Kumārīśvara mà thôi.

Verse 168

तत्रापि गुप्तक्षेत्रं च वेदैतत्सा कुमारिका । गुप्तक्षेत्रे कुमारेशं पूजयंति महाव्रता

Ngay tại đó cũng có một “thánh địa ẩn mật”; điều này Kumārikā biết rõ. Trong kṣetra ẩn mật ấy, những bậc giữ đại nguyện thờ phụng Kumāreśa.

Verse 169

तस्थौ स्नायंती षट्सु चैवापि संगमे । ततः कालप्रकर्षाच् प्रासादे स्कंदनिर्मिते

Nàng ở lại nơi ấy, tắm gội tại các chỗ hợp lưu—đặc biệt là sáu điểm hội tụ. Rồi theo thời gian trôi qua, nàng cư ngụ trong ngôi đền–cung điện do Skanda dựng nên.

Verse 170

जीर्णे नव्यं स्वर्णमयं प्रासादं साप्यकारयत् । ततस्तुष्टो महादेवस्तस्या भक्त्यातितोषितः

Khi ngôi miếu cũ đã hư hoại, nàng cho dựng một ngôi đền mới bằng vàng. Bấy giờ Mahādeva, vô cùng hoan hỷ trước lòng sùng kính của nàng, liền mãn nguyện.

Verse 171

कुमारलिंगादुत्थाय प्रत्यक्षस्तामवोचत । भद्रे तवाहं भक्त्या च विज्ञानेन च तोषितः

Từ Kumāra-liṅga, (Śiva) hiện khởi và đích thân hiện ra trước nàng, rồi phán: “Hỡi người hiền phúc, Ta hài lòng về nàng—nhờ lòng sùng kính và sự hiểu biết của nàng.”

Verse 172

जीर्णः पुनरुद्धृतोऽयं प्रासादस्तेन तोषितः । तव नाम्ना च विख्यातो भविष्यामि कुमारिके

“Ngôi đền đã hư hoại này nay được trùng tu lại; vì thế Ta mãn nguyện. Và hỡi Kumārikā, Ta sẽ được tôn xưng, nổi danh chính bởi danh của nàng.”

Verse 173

कर्ता चापि तथोद्धर्ता द्वौ वै समफलौ स्मृतौ । कुमारेशः कुमारीश इति वक्ष्यंति मां ततः

Đấng Tạo Hóa và Đấng Cứu Độ—hai vị ấy được ghi nhớ là ban quả báo ngang nhau. Vì thế, từ nay người đời sẽ gọi Ta là “Kumāreśa” và “Kumārīśa.”

Verse 174

बर्करेशे च ये दत्त वरा दत्ताः सदैव ते । तवापि प्राप्तः कालश्च समीपे वरवर्णिनि

Những ân phúc đã ban tại Barkareśa luôn luôn được thành tựu chân thật. Với nàng nữa, hỡi người đẹp, thời khắc định mệnh đã đến và nay đã kề bên.

Verse 175

अभर्तृकाया नार्याश्च न स्वर्गो मोक्ष एव च । यथैव वृद्धकन्यायाः सरस्वत्यास्तटे शुभे

Với người nữ không có chồng, người ta nói rằng chẳng có thiên giới, cũng chẳng có cả giải thoát—như trường hợp cô gái già trên bờ cát lành của sông Sarasvatī.

Verse 176

तस्मात्त्वमत्र तीर्थे च महाकालमिति स्मृतम् । सिद्धिं गतं वृणु भद्रे पतित्वे वरवर्णिनि

Vì thế, tại thánh địa (tīrtha) này được gọi là Mahākāla, nàng hãy chọn—hỡi người hiền phúc, người đẹp—Mahākāla đã thành tựu viên mãn làm phu quân của mình.

Verse 177

ततः सा रुद्रवाक्येन वरयामास तं पतिम् । रुद्रलोकं ययौ चापि महाकालसन्विता

Bấy giờ, theo lời Rudra, nàng đã chọn Ngài làm phu quân; và cùng với Mahākāla, nàng đi đến cõi của Rudra.

Verse 178

तत्र तां पार्वती प्राह समालिंग्य प्रहर्षिता । यस्मात्त्वया चित्रवच्च लिखिता पृथिवी शुभे

Tại đó, Pārvatī hoan hỷ ôm lấy nàng và nói: “Vì nàng, hỡi người cát tường, đã khắc họa thế gian như một bức họa.”

Verse 179

चित्रलेखेतिनाम्ना त्वं तस्माद्भव सखी मम । ततः सखी समभवच्चित्रलेखेति सा शुभा

“Vì vậy, hãy mang danh Citralekhā và trở thành bạn đồng hành của ta.” Từ đó về sau, người thiếu nữ cát tường ấy quả thật trở thành bạn hữu, được gọi là Citralekhā.

Verse 180

ययानिरुद्धः कथित उषायाः पतिरुत्तमः । योगिनीनां वरिष्ठा या महाकालस्य वल्लभा

Chính nàng là người đã chỉ ra Aniruddha—phu quân tối thượng của Uṣā; nàng là bậc đứng đầu trong hàng Yoginī; nàng là người được Mahākāla yêu mến.

Verse 181

अप्सुसा वार्षिकं बिंदुं पूर्णे वर्षशते पपौ । तपश्चरंती तस्मात्सा प्रोच्यते चाप्सरा दिवि

Hành khổ hạnh, nàng chỉ uống một giọt mỗi năm suốt trọn một trăm năm. Vì thế, nơi cõi trời, nàng được xưng tụng là một Apsarā.

Verse 182

एवंविधा कुमारी सा लिंगमेतद्धि फाल्गुन । स्थापयामास शिवदं बर्करेश्वरसंज्ञितम्

Thiếu nữ ấy là như vậy; và quả thật, hỡi Phālguna, nàng đã thiết lập chính liṅga này—đấng ban ân huệ của Śiva—nổi danh với danh xưng Barkareśvara.

Verse 183

तस्मादत्र नृणां दाहश्चास्थिक्षेपश्च भारत । प्रयागादधिकौ प्रोक्तौ महेशस्य वचो यथा

Vì thế, hỡi Bhārata, tại nơi này việc hỏa táng người chết và thả tro cốt được tuyên dạy—đúng theo lời của Maheśa—rằng đem lại công đức còn lớn hơn cả Prayāga.