Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 104

Devanagari script

स्नात्वार्णवमहीतोये तस्य स्यान्मनसेप्सितम् । कार्तिके च चतुर्द्देश्यां कृष्णायां श्रद्धयान्वितः

Transliteration

snātvārṇavamahītoye tasya syānmanasepsitam | kārtike ca caturddeśyāṃ kṛṣṇāyāṃ śraddhayānvitaḥ

Translation

Sau khi tắm trong nước biển và các dòng nước thiêng của đất mẹ, điều tâm nguyện trong lòng sẽ được thành tựu—nhất là vào tháng Kārttika, ngày mười bốn của hắc bán nguyệt, khi hành trì với lòng tín thành.

Word by Word

• snātvā: having bathed
• snātvā: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: snā (धातु) + ktvā (कृत्)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive)

• arṇava: in the ocean
• arṇava: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: arṇava (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (अधिकरणार्थे); पाठानुसार ‘arṇave’ अपेक्षित, परन्तु संधि-विच्छेदे arṇava + mahī + toye (समास/समुच्चय)

• mahī: on the earth
• mahī: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: mahī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (अधिकरणार्थे); पाठानुसार ‘mahyām’ अपेक्षित

• toye: in water
• toye: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: toya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘जल’

• tasya: for him / of him
• tasya: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• syāt: would be / may be
• syāt: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: as (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• manasā: by the mind / in one’s mind
• manasā: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: manas (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• īpsitam: the desired (thing)
• īpsitam: Karta (Predicate nominative/कर्ता-सम्बन्धी)
• Type: Noun
• Root: āp (धातु) + īpsita (कृत्/प्रातिपदिक)
• Form: कृदन्त-प्रातिपदिक ‘īpsita’ (desired); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-रूपे

• kārtike: in (the month of) Kārtika
• kārtike: Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: kārtika (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; मासवाचक

• ca: and
• ca: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• caturdaśyām: on the fourteenth lunar day
• caturdaśyām: Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: caturdaśī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तिथिवाचक

• kṛṣṇāyām: in the dark fortnight
• kṛṣṇāyām: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: kṛṣṇā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘caturdaśyām’ इति विशेषण (कृष्णपक्षे)

• śraddhayā: with faith
• śraddhayā: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: śraddhā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• anvitaḥ: endowed (with)
• anvitaḥ: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: anu-√i (धातु) + kta (कृत्) / anvita (प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त/विशेषण; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘श्रद्धया’ इति तृतीया-सम्बन्धेन युक्त

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arṇava-snānā (ocean bathing) in Barkareśa tīrtha-cycle

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: Night turning to dawn in Kārttika: devotees bathe at the ocean edge, then light lamps and proceed to worship Barkareśa; the moon of the dark fortnight is faint, and faith-filled austerity pervades the scene.

Characters & Entities

• Kārttika (month)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Faithful observance, especially in Kārttika, makes tīrtha-bathing spiritually potent and wish-fulfilling.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Barkareśa tīrtha context continues; the verse highlights sacred waters connected with the pilgrimage setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing), particularly on Kārttika kṛṣṇa-caturdaśī, performed with śraddhā (faith).