Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 94
Devanagari script
कष्टं तया मुदा तत्र प्रारब्धं दुश्चरं तपः । ततः संवत्सरे पूर्णे देवदेवो महेश्वरः
Transliteration
kaṣṭaṃ tayā mudā tatra prārabdhaṃ duścaraṃ tapaḥ | tataḥ saṃvatsare pūrṇe devadevo maheśvaraḥ
Translation
Tại đó, nàng hoan hỷ khởi tu khổ hạnh vô cùng nghiêm khắc và khó nhọc. Rồi khi trọn một năm viên mãn, Maheśvara—Đấng Thần của chư thiên—liền hiển hiện.
Word by Word
कष्टम्hard, arduous
कष्टम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (तपः)
तयाby her
तया:
Karta (Agent in instrumental/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; सर्वनाम
मुदाwith joy
मुदा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; भाववाचक
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
प्रारब्धम्was begun
प्रारब्धम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + रभ् (धातु)
Formकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; धातुः—रभ् (आरम्भे), उपसर्गः—प्र
दुश्चरम्difficult to perform
दुश्चरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुस् (उपसर्ग/अव्यय) + चर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—उपपद-तत्पुरुषः (दुष्करं चरितुम्) विशेषणम् (तपः)
तपःausterity
तपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
ततःthen
ततः:
Sambandha (Sequencing/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक (then)
संवत्सरेwhen a year
संवत्सरे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंवत्सर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
पूर्णेwas completed
पूर्णे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणम् (संवत्सरे)
देव-देवःthe god of gods
देव-देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां देवः)
महेश्वरःMaheshvara (Śiva)
महेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)
Characters & Entities
K
KumārīM
Maheśvara (Śiva)FAQs
Austerity performed with sincerity and joy culminates in divine grace and direct vision (darśana) of Śiva.
The locality where Kumārī undertakes tapas becomes sanctified; its explicit Śiva-sthāna identity (Barkareśa) is named in later verses.
The practice highlighted is duścara tapas sustained for a complete year—an archetypal purāṇic model of vrata-like perseverance.