Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 159

Devanagari script

लक्षैकं च तथा प्रोक्तं ग्रामाणां तु भयाणकम् । षट्षष्टिं च सहस्राणि देशो मागध उच्यते

Transliteration

lakṣaikaṃ ca tathā proktaṃ grāmāṇāṃ tu bhayāṇakam | ṣaṭṣaṣṭiṃ ca sahasrāṇi deśo māgadha ucyate

Translation

Xứ Bhayānaka cũng được nói là có một lakh (một trăm nghìn) làng. Nước Māgadha được nói là có sáu mươi sáu nghìn làng.

Word by Word

• लक्षैकम्: one lakh (100,000)
• लक्षैकम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लक्ष (प्रातिपदिक) + एक (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; कर्मधारय: ‘एकं लक्षम्’

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• तथा: thus/also
• तथा: Sambandha (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb)

• प्रोक्तम्: is said
• प्रोक्तम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन

• ग्रामाणाम्: of villages
• ग्रामाणाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ग्राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; बहुवचन

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle; contrast/emphasis)

• भयाणकम्: terrible/fearsome (name/epithet)
• भयाणकम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: भयाणक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; विशेषण (qualifier)

• षट्षष्टिम्: sixty-six
• षट्षष्टिम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Noun
• Root: षट् (संख्या) + षष्टि (संख्या)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (षष्टि-शब्द); द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd); एकवचन; सहस्राणि इत्यस्य विशेषणम् (66)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• सहस्राणि: thousands
• सहस्राणि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन

• देशः: country/region
• देशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

• मागधः: Magadhan (of Magadha)
• मागधः: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: मागध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; विशेषण (देशः इत्यस्य)

• उच्यते: is called/said
• उच्यते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लट्-लकार; कर्मणि-प्रयोग; प्रथम-पुरुष; एकवचन

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Māgadha (regional frame; specific tīrtha not named in this verse)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A narrator’s map-vision highlights Māgadha with a prominent riverine plain and ancient city silhouettes, while Bhayānaka appears as a darker forested tract—both marked by clusters of villages to convey scale.

Characters & Entities

• Bhayānaka
• Māgadha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The verse situates renowned cultural regions like Māgadha within a sacralized description of the earth, supporting a dharmic sense of place.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular tīrtha is named; Māgadha is referenced as a deśa (country/region).

What ritualistic prescription is mentioned?

None.