Adhyaya 13

Verse 1

। नारद उवाच । इति तस्य मुनींद्रस्य भूपतिः शुश्रुवान्वचः । प्राह नाहं गमिष्यामि त्वां विहाय नरं क्वचित्

Nārada nói: Nghe xong lời của vị đại hiền ấy, nhà vua thưa: “Bạch bậc đáng tôn kính, rời bỏ ngài, trẫm sẽ không đi đâu cả.”

Verse 2

लिंगमाराधयिष्येऽद्य सर्वसिद्धिप्रदं नृणाम् । त्वयैवानुगृहीतोऽद्य यांतु सर्वे यथागतम्

Hôm nay ta sẽ phụng thờ Liṅga, đấng ban mọi thành tựu cho loài người. Vì hôm nay ta đã được ngươi gia ân, xin cho mọi người nay hãy ra về như lúc đã đến.

Verse 3

तद्भूपतिवचः श्रुत्वा बको गृध्रोऽथ कच्छपः । उलूकश्च तथैवोचुः प्रणता लोमशं मुनिम्

Nghe lời nhà vua, chim hạc, kền kền, rùa và cú cũng đồng thanh thưa, cúi đầu đảnh lễ trước hiền thánh Lomaśa.

Verse 4

स च सर्वसुहृद्विप्रस्तथेत्येवाह तांस्तदा । प्रणोद्यान्प्रणतान्सर्वाननुजग्राह शिष्यवत्

Vị bà-la-môn ấy—bạn lành của muôn loài—bấy giờ nói: “Đúng vậy.” Rồi ngài ghi nhận tất cả những kẻ đã cúi lạy và từ ái tiếp nhận họ như các đệ tử.

Verse 5

शिवदीक्षाविधानेन लिंगपूजां समादिशत् । तेषामनुग्रहपरो मुनिः प्रमतवत्सलः । तीर्थादप्यधिकं स्थाने सतां साधुसमागमः

Theo nghi thức thọ giới của Śiva, vị muni chỉ dạy họ phép thờ Liṅga. Chuyên tâm ban ân, bậc hiền giả—thương mến những kẻ tận tụy—tuyên rằng: “Ở bất cứ nơi đâu, được hội ngộ bậc hiền thiện còn thù thắng hơn cả một tīrtha.”

Verse 6

पचेलिमफलः सद्यो दुरंतकलुपापहः । अपूर्वः कोऽपि सद्गोष्ठीसहस्रकिरणोदयः

Phước quả trổ ngay tức khắc, tẩy trừ cả những tội lỗi nặng nề và lâu đời—tựa như một bình minh chưa từng có, ngàn tia sáng bừng lên từ thánh hội.

Verse 7

य एकांततयात्यंतमंतर्गततमोपहः । साधुगोष्ठीसमुद्भूतसुखामृतरसोर्मयः

Nhờ nhất tâm, nó hoàn toàn xua tan bóng tối thẳm sâu trong lòng; những làn sóng hỷ lạc mang vị cam lộ dâng lên, sinh từ hội chúng các bậc sādhus.

Verse 8

सर्वे वराः सुधाकाराः शर्करामधुषड्रसाः । ततस्ते साधुसंसर्गं संप्राप्ताः शिवशासनात्

Mọi phúc lành đều hóa như cam lộ—ngọt như đường và mật, đầy đủ sáu vị. Vì thế, theo thánh lệnh của Śiva, họ được gặp gỡ và kết duyên cùng các sādhus.

Verse 9

आरेभिरे क्रियायोगं मार्कंडनृपपूर्वकाः । तेषां तपस्यतामेवं समाजग्मे कदाचन । तीर्थयात्रानुषंगेन लोमशालोकनोत्सुकः

Dưới sự dẫn đầu của vua Mārkaṇḍa, họ khởi sự con đường kỷ luật của kriyā-yoga. Khi họ đang tu khổ hạnh như vậy, có lần Lomaśa—nôn nao muốn gặp họ—đã đến, nhân chuyến hành hương viếng các tīrtha của mình.

Verse 10

मुख्या पुरुषयात्रा हि तीर्थयात्रानुषंगतः । सद्भिः समाश्रितो भूप भूमिभागस्तथोच्यते

“Quả thật, cuộc ‘hành trình’ tối thượng là hành trình đến với bậc hiền thiện; việc hành hương các tīrtha chỉ là thứ yếu. Tâu đại vương, miền đất nào được người lành nương tựa, miền ấy mới được gọi là thật sự cát tường.”

Verse 11

कृतार्हणातिथ्यविधिं विश्रांतं मां च फाल्गुन । प्रणम्य तेऽथ पप्रच्छुर्नाडीजंघपुरः सराः

Hỡi Phālguna, sau khi họ đã chu toàn nghi thức tiếp đãi khách và ta đã nghỉ ngơi, những người dân Nāḍījaṅgha cúi lạy cung kính rồi bèn hỏi ta.

Verse 12

त उचुः । शापभ्रष्टा वयं ब्रह्मंश्चत्वारोऽपि स्वकर्मणा । तन्मुक्तिसाधनार्थाय स्थानं किंचित्समादिश

Họ thưa: “Bạch Bà-la-môn, do chính nghiệp của chúng con, cả bốn đã bị lời nguyền làm rơi khỏi địa vị xưa. Xin chỉ dạy cho chúng con một nơi có thể làm phương tiện để đạt giải thoát khỏi cảnh ấy.”

Verse 13

इयं हि निष्फला भूमिः शपलं भारतं मुने

“Đất này đối với chúng con dường như vô ích, bạch hiền thánh; xứ Bhārata này như bị vây phủ bởi lời nguyền và lỗi lầm.”

Verse 14

तत्रापि क्वचिदेकत्र सर्वतीर्थफलं वद । इति पृष्टस्त्वहं तैश्च तानब्रवमिदं तदा

“Dẫu ở đó, xin hãy nói cho chúng con một nơi duy nhất nơi thâu được quả phúc của mọi tīrtha.” Được họ hỏi như vậy, bấy giờ tôi liền nói với họ như sau.

Verse 15

संवर्तं परिपृच्छध्वं स वो वक्ष्यति तत्त्वतः । सर्वतीर्थफलावाप्तिकारकं भूप्रदेशकम्

“Hãy đến hỏi Saṃvarta; ngài ấy sẽ nói cho các ông lời đáp đặt nền trên chân lý—chỉ rõ miền đất nhờ đó mà đạt được quả phúc của mọi tīrtha.”

Verse 16

त उचुः । कुत्रासौ विद्यते योगी नाज्ञासिष्म वयं च तम् । संवर्तदर्शनान्मुक्तिरिति चास्मदनुग्रहः

Họ thưa: “Vị yogī ấy ở đâu? Chúng con không biết ngài. Lại còn nói rằng chỉ cần được diện kiến Saṃvarta là được giải thoát—ấy hẳn là ân huệ của ngài dành cho chúng con.”

Verse 17

यदि जानासि तं ब्रूहि सुहृत्संगो न निष्फलः । ततोऽहमब्रवं तांश्च विचार्येदं पुनःपुनः

“Nếu các ông biết vị ấy, hãy nói cho chúng ta—gần gũi bậc thiện hữu chưa từng là vô ích.” Rồi ta suy xét việc ấy hết lần này đến lần khác và nói với họ.

Verse 18

वाराणस्यामसावास्ते संवर्तो गुप्तलिंगभृत् । मलदिग्धो विवसनो भिक्षाशी कुतपादनु

“Saṃvarta cư ngụ tại Vārāṇasī, kín đáo mang theo liṅga. Thân bôi bẩn, không y phục, sống nhờ khất thực, đi lại với mảnh giẻ làm vật che thân.”

Verse 19

करपात्रकृताहारः सर्वथा निष्परिग्रहः । भावयन्ब्रह्म परमं प्रणवाभिधमीश्वरम्

Ngài lấy bàn tay làm bát, thọ thực; hoàn toàn không sở hữu gì. Ngài luôn quán niệm Tối Thượng Phạm (Brahman)—Īśvara được gọi bằng danh Pranava (Oṃ).

Verse 20

भुक्त्वा निर्याति सायाह्ने वनं न ज्ञायते जनैः । योगीश्वरोऽसौ तद्रूपाः सन्त्यन्ये लिंगधारिणः

Sau khi thọ thực, vào xế chiều ngài đi vào rừng, người đời không nhận ra. Ngài là bậc chúa tể giữa các yogī; và còn có những người mang liṅga khác cũng có dáng vẻ như ngài.

Verse 21

वक्ष्यामि लक्षणं तस्य ज्ञास्यथ तं मुनिम् । प्रतोल्या राजमार्गे तु निशि भूमौ शवं जनैः

“Ta sẽ nói những dấu hiệu của ngài, nhờ đó các ông sẽ nhận ra vị hiền triết ấy. Ban đêm, trên đại lộ hoàng gia gần cổng thành, người ta hãy đặt một thi thể nằm trên đất.”

Verse 22

अविज्ञातं स्थापनीयं स्थेयं तदविदूरतः । यस्तां भूमिमुपागम्य अकस्माद्विनिर्वतते

Hãy đặt vật ấy ở đó sao cho người khác không nhận ra, và ngươi hãy đứng không xa nó. Ai đến chỗ ấy rồi bỗng nhiên quay lưng trở lại—

Verse 23

स संवर्तो न चाक्रामत्येष शल्यमसंशयम् । प्रष्टव्योऽभिमतं चासावुपाश्रित्य विनीतवत्

—người ấy chính là Saṃvarta; chắc chắn ông sẽ không bước qua nó. Rồi hãy đến gần ông với lòng khiêm cung, và hỏi điều ngươi mong muốn.

Verse 24

यदि पृच्छति केनाहमाख्यात इति मां ततः । निवेद्य चैतद्वक्तव्यं त्वामाख्यायाग्निमाविशत्

Nếu ông hỏi: “Ai đã chỉ cho các ngươi biết ta?”, thì sau khi bẩm báo với ta, hãy nói thế này: “Sau khi nhận ra ngài, người ấy đã bước vào lửa.”

Verse 25

तच्छ्रुत्वा ते तथा चक्रुः सर्वेपि वचनं मम । प्राप्य वाराणसीं दृष्ट्वा संवर्तं ते तथा व्यधुः

Nghe vậy, tất cả họ đều làm đúng y theo lời ta. Đến Vārāṇasī, thấy Saṃvarta, họ cũng làm đúng như đã được chỉ dạy.

Verse 26

शवं दृष्ट्वा च तैर्न्यस्तं संवर्तो वै न्यवर्तत । क्षुत्परीतोऽपि तं ज्ञात्वा ययुस्तमनु शीघ्रगम्

Thấy thi thể do họ đặt xuống, Saṃvarta quả thật quay trở lại. Dẫu bị cơn đói bức bách, họ vẫn nhận ra ông và vội vã theo sau khi ông đi nhanh.

Verse 27

तिष्ठ ब्रह्मन्क्षणमिति जल्पंतो राजमार्गगम् । याति निर्भर्त्सयत्येष निवर्तध्वमिति ब्रुवन्

Họ gọi với theo trên đường ngự: “Hỡi Bà-la-môn, xin dừng lại một lát.” Nhưng ông vẫn đi, quở trách họ: “Hãy quay về!”

Verse 28

समया मामरे भोऽद्य नागंतव्यं न वो हितम् । पलायनमसौ कृत्वा गत्वा दूरतरं सरः । कुपितः प्राह तान्सर्वान्केनाख्यातोऽहमित्युत

“Các ngươi đã giao ước với ta—hôm nay chớ đến; điều ấy chẳng lợi cho các ngươi.” Rồi ông lánh đi, đến một hồ xa hơn. Nổi giận, ông nói với tất cả: “Ai đã chỉ ra ta là ai?”

Verse 29

निवेदयत शीघ्रं मे यथा भस्म करोमि तम् । शापाग्निनाथ वा युष्मान्यदि सत्यं न वक्ष्यथ

“Hãy nói cho ta ngay, để ta thiêu hắn thành tro; bằng không, nếu các ngươi không nói thật, ta sẽ dùng lửa lời nguyền mà thiêu các ngươi.”

Verse 30

अथ प्रकंपिताः प्राहुर्नारदेनेति तं मुनिम् । स तानाह पुनर्यातः पिशुनः क्व नु संप्रति

Bấy giờ họ run rẩy thưa với vị hiền triết: “Chính là Nārada.” Ông lại nói: “Kẻ hay gièm pha ấy lại đến ư—nay hắn ở đâu?”

Verse 31

लोकानां येन सापाग्नौ भस्मशेषं करोमि तम् । ब्रह्मबंधुमहं प्राहुर्भीतास्ते तं पुनर्मुनिम्

“Nhờ quyền lực của ai mà ta có thể khiến các thế giới chỉ còn tro tàn trong lửa lời nguyền—kẻ ấy ta tuyên là ‘brahma-bandhu’ (Bà-la-môn chỉ theo huyết thống).” Khiếp sợ, họ lại thưa với vị hiền triết ấy.

Verse 32

त ऊचुः । त्वं निवेद्य स चास्माकं प्रविष्टो हव्यवाहनम् । तत्कालमेव विप्रेंद्र न विद्मस्तत्र कारणम्

Họ thưa: “Bạch vị Bà-la-môn tối thượng, sau khi ngài loan báo, người ấy đã bước vào lửa tế (Agni) ngay trước mắt chúng tôi. Ngay lúc ấy, chúng tôi không hiểu nguyên do.”

Verse 33

संवर्त उवाच । अहमप्येवमेवास्य कर्ता तेन स्वयं कृतम् । तद्ब्रूत कार्यं नैवात्र चिरं स्थास्यामि वः कृते

Saṃvarta nói: “Ta cũng đã nghĩ như vậy: ‘Hẳn ta là người làm việc này’—nhưng chính người ấy tự làm. Vậy hãy nói cho ta biết phải làm gì; vì các ngươi, ta cũng sẽ không ở đây lâu.”

Verse 34

अर्जुन उवाच । यदि नारद देवर्षे प्रविष्टोऽसि हुताशनम् । जीवितस्तत्कथं भूय आश्चर्यमिति मे वद

Arjuna thưa: “Ôi Nārada, bậc thánh hiền của chư thiên—nếu ngài đã bước vào ngọn lửa rực cháy, sao ngài vẫn sống? Xin nói lại cho tôi về điều kỳ diệu này.”

Verse 35

नारद उवाच । न हुताशः समुद्रो वा वायुर्वा वृक्षपर्वतः । आयुधं वा न मे शक्ता देहपाताय भारत

Nārada đáp: “Không phải lửa, cũng không phải biển, không phải gió, cho đến cây cối và núi non—cũng chẳng một thứ vũ khí nào—có thể khiến thân này của ta phải ngã diệt, hỡi Bhārata.”

Verse 36

पुनरेतत्कृतं चापि संवर्तो मन्यते यथा । अहं सन्मानितश्चेति वह्निं प्राप्याप्यगामहम्

Và một lần nữa, khi Saṃvarta ngỡ rằng việc ấy do mình làm, còn ta—nghĩ rằng: “Ta đã được tôn kính đúng phép”—vẫn tiếp tục bước đi, dẫu đã đến trước ngọn lửa.

Verse 37

यथा पुष्पगृहे कश्चित्प्रविशत्यंग फाल्गुन । तथाहमग्निं संविश्य यातवानुत्तरं श्रृणु

Như có người bước vào ngôi nhà hoa, hỡi Phālguna thân mến, ta cũng đã bước vào lửa và vượt qua. Nay hãy nghe điều xảy ra tiếp theo.

Verse 38

संवर्तस्तान्पुनः प्राह मार्कंडेयमुखानिति । विशल्यः पंथाः क्षुधितोऽहं पुनः पुरीम् । भिक्षार्थं पर्यटिष्यामि प्रश्रं प्रब्रूत चैव मे

Saṃvarta lại nói với họ, bắt đầu từ Mārkaṇḍeya: “Con đường không còn hiểm nguy; ta đang đói và sẽ lại vào thành để xin bố thí. Các ngươi cũng hãy nói rõ câu hỏi của mình cho ta.”

Verse 39

त ऊचुः । शापभ्रष्टा वयं मोक्षं प्राप्स्यामस्तवदनुग्रहात् । प्रतीकारं तदाख्याहि प्रणतानां महामुने

Họ thưa: “Chúng con bị quật ngã bởi lời nguyền; nhờ ân huệ của ngài, chúng con sẽ đạt giải thoát. Bạch đại thánh hiền, xin chỉ bày phương cách cứu giải cho những kẻ đang cúi đầu đảnh lễ.”

Verse 40

यत्र तीर्थे सर्वतीर्थफलं प्राप्नोति मानवः । तत्तीर्थं ब्रूहि संवर्त तिष्ठामो यत्र वै वयम्

“Xin nói cho chúng con, hỡi Saṃvarta, tịnh địa nào mà con người đạt được quả phúc của mọi tīrtha. Xin chỉ rõ tīrtha ấy, vì chúng con muốn ở lại nơi đó.”

Verse 41

संवर्त उवाच । नमस्कृत्य कुमाराय दुर्गाभ्यश्च नरोत्तमाः । तीर्थं च संप्रवक्ष्यामि महीसागरसंगमम्

Saṃvarta nói: “Hỡi bậc ưu tú trong loài người, sau khi đảnh lễ Kumāra và các Durgā, nay ta sẽ tuyên nói về tīrtha linh thiêng—nơi hợp lưu, nơi sông Mahī gặp biển cả.”

Verse 42

अमुना राजसिंहेन इंद्रद्युम्नेन धीमता । यजनाद्द्व्यंगुलोत्सेधा कृतेयं वसुधायदा

Bởi vị sư tử giữa các bậc quân vương, đức vua Indradyumna hiền trí—khi ngài cử hành tế lễ—thì mặt đất này bấy giờ dâng lên hai đốt ngón tay.

Verse 43

तदा संताप्यमानाया भुवः काष्ठस्य वै यथा । सुस्राव यो जलौघश्च सर्वदेवनमस्कृतः

Bấy giờ, khi mặt đất bị nung nóng như gỗ sắp cháy, một dòng nước lũ tuôn trào—dòng nước được chư thiên đồng kính lễ.

Verse 44

महीनाम नदी च पृथिव्यां यानिकानिचित् । तीर्थानि तेषां सलिलसंभवं तज्जलं विदुः

Trên cõi đất này, mọi tīrtha (bến thánh) nào có—và cả dòng sông mang tên Mahī—hãy biết rằng nước của chúng đều phát sinh từ chính dòng nước thánh ấy.

Verse 45

महीनाम समुत्पन्ना देशे मालवकाभिधे । दक्षिणं सागरं प्राप्ता पुण्योभयतटाशिवा

Dòng sông mang tên Mahī phát sinh tại xứ gọi là Mālavaka; chảy đến biển phương Nam, nàng là dòng sông cát tường—thánh thiện ở cả hai bờ.

Verse 46

सर्वतीर्थमयी पूर्वं महीनाम महानदी । किं पुनर्यः समायोगस्तस्याश्च सरितां पतेः

Đại hà Mahī, từ thuở ban sơ, đã hàm chứa tinh túy của mọi tīrtha. Vậy thì sự hội tụ của nàng với chúa tể các dòng sông (đại dương) còn thù thắng biết bao!

Verse 47

वाराणसी कुरुक्षेत्रं गंगा रेवा सरस्वती

Vārāṇasī, Kurukṣetra, sông Gaṅgā, sông Revā (Narmadā) và sông Sarasvatī—

Verse 48

तापी पयोष्णी निर्विध्या चन्द्रभागा इरावती । कावेरी शरयूश्चैव गंडकी नैमिषं तथा

Sông Tāpī, Payoṣṇī, Nirvindhyā, Candrabhāgā và Irāvatī; lại nữa sông Kāverī, Śarayū, Gaṇḍakī và Naimiṣa—

Verse 49

गया गोदावरी चैव अरुणा वरुणा तथा । एताः पुण्याः शतशोन्या याः काश्चित्सरितो भुवि

Gayā, sông Godāvarī, lại có sông Aruṇā và Varuṇā; những dòng ấy cùng hàng trăm con sông thánh khác—bất cứ sông nào trên cõi đất này—

Verse 50

सहस्रविंशतिश्चैव षट्शतानि तथैव च । तासां सारसमुद्भुतं महीतोयं प्रकीर्तितम्

Hai mươi mốt nghìn, lại thêm sáu trăm nữa; từ tất cả những nơi ấy, tinh túy phát sinh được tán dương là “nước của Mahī”.

Verse 51

पृथिव्यां सर्वतीर्थेषु स्नात्वा यत्फलमाप्यते । तन्महीसागरे प्रोक्तं कुमारस्य वचो यथा

Phước quả nào đạt được do tắm gội ở mọi thánh địa (tīrtha) trên cõi đất—chính công đức ấy được tuyên thuyết là hiện khởi tại Mahīsāgara, đúng theo lời của Kumāra (Skanda).

Verse 52

एकत्र सर्वतीर्थानां यदि संयोगमिच्छथ । तद्गच्छथ महापुण्यं महीसागरसंगमम्

Nếu ngươi ước mong mọi thánh địa tắm gội (tīrtha) hội tụ trong một nơi, thì hãy đến chốn hợp lưu đại phúc đức mang danh Mahīsāgara.

Verse 53

अहं चापि च तत्रैव बहून्वर्षगणान्पुरा । अवसं चागतश्चात्र नारदस्य भयात्तथा

Ta cũng thuở xưa đã ở ngay nơi ấy suốt nhiều năm; rồi ta lại đến đây nữa—quả thật vì sợ Nārada.

Verse 54

स हि तत्र समीपस्थः पिशुनश्च विशेषतः । मरुत्तः कुरुते यत्नं तस्मै ब्रूयादिदं भयम्

Vì ông ta ở gần đó, lại đặc biệt là kẻ hay đem chuyện mách lẻo; vua Marutta đang dốc sức—hãy nói với ngài về nỗi sợ này.

Verse 55

अत्र दिग्वाससां मध्ये बहूनां तत्समस्त्वहम् । निवसाम्यतिप्रच्छन्नो मरुत्तादतिभीतवत्

Tại đây, giữa nhiều đạo sĩ lõa thể (digvāsa), ta ở như một người trong họ, ẩn mình thật sâu—như kẻ vô cùng sợ Marutta.

Verse 56

पुनरत्रापि मां नूनं कथयिष्यति नारदः । तथाविधा हि चेष्टास्य पिशुनस्य प्रदृश्यते

Ngay cả ở đây nữa, hẳn Nārada sẽ lại nói về ta; vì hành trạng của kẻ hay mách lẻo ấy vốn được thấy rõ như vậy.

Verse 57

भवद्भिश्च न चाप्यत्र वक्तानां कस्यचित्क्वचित् । मरुत्तः कुरुते यत्नं भूपालो यज्ञसिद्धये

Các ngươi cũng chớ nói điều này với bất kỳ ai, ở bất cứ nơi đâu, ngay tại đây. Vua Marutta đang dốc lòng nỗ lực để lễ tế (yajña) được viên mãn thành tựu.

Verse 58

देवाचार्येण संत्यक्तो भ्रात्रा मे कारणां तरे । गुरुपुत्रं च मां ज्ञात्वा यज्ञार्त्विज्यस्य कारणात्

Ta đã bị vị đạo sư của chư thiên ruồng bỏ, và cả người anh của ta cũng vậy, vì cớ mẹ ta. Lại nữa, biết ta là con của bậc thầy mình, ông ấy đã làm thế chỉ vì muốn được đảm nhiệm chức tế quan trong lễ yajña.

Verse 59

अविद्यांतर्गतैर्यज्ञकर्मभिर्न प्रयोजनम् । मम हिंसात्मकैरस्ति निगमोक्तैरचेतनैः

Đối với ta, những nghi lễ tế tự bị bao bọc trong vô minh thì chẳng có ích gì—dẫu được trích dẫn từ Veda, nhưng nếu làm một cách máy móc, vô tri, lại mang tính bạo hại.

Verse 60

समित्पुष्पकुशप्रायैः साधनैर्यद्यचेतनैः । क्रियते तत्तथा भावि कार्यं कारणवन्नृणाम्

Nếu một hành động được thực hiện bằng những phương tiện phần nhiều chỉ là củi tế, hoa và cỏ kuśa—những vật vô tri—thì quả báo đối với con người cũng sẽ phát sinh tương ứng, như kết quả nương nơi nguyên nhân.

Verse 61

तद्यूयं तत्र गच्छध्वं शीघ्रमेव नृपानुगाः । अस्ति विप्रः स्वयं ब्रह्मा याज्ञवल्क्यश्च तत्र वै

Vì thế, hỡi các tùy tùng của nhà vua, hãy đến đó ngay—thật mau. Ở đó quả có một vị bà-la-môn: Yājñavalkya, tựa như chính Phạm Thiên (Brahmā).

Verse 62

स हि पूर्वं मिथेः पुर्यां वसन्नाश्रममुत्तमम् । आगच्छमानं नकुलं दृष्ट्वा गार्गीं वचोऽब्रवीत्

Thuở trước, khi đang cư trú trong một ẩn thất tối thắng tại thành Mithā, ông thấy một con cầy mangut tiến đến và nói những lời này với Gārgī.

Verse 63

गार्गि रक्ष पयो भद्रे नकुलोऽयमुपेति च । पयः पातुं कृतिमतिं नकुलं तं निराकुरु

“Gārgī ơi, người hiền ái, hãy giữ gìn bát sữa—con cầy mangut này đang đến. Nó khôn khéo để uống sữa; hãy xua đuổi con cầy ấy đi.”

Verse 64

इत्युक्तो नकुलः क्रुद्धः स हि क्रुद्धः पुराऽभवत् । जमदग्नेः पूर्वजैश्च शप्तः प्रोवाच तं मुनिम्

Nghe nói vậy, con cầy mangut nổi giận—vì trước đó nó vốn đã mang sẵn cơn giận. Bị các bậc tiền nhân của Jamadagni nguyền rủa, nó liền nói với vị hiền triết ấy.

Verse 65

अहो वा धिग्धिगित्येव भूयो धिगिति चैव हि । निर्लज्जता मनुष्याणां दृश्यते पापकारिणाम्

“Ôi chao! Thật đáng hổ thẹn—đáng hổ thẹn! Lại nữa, thật đáng hổ thẹn! Nơi những kẻ làm điều tội lỗi, ta thấy sự trơ trẽn của loài người.”

Verse 66

कथं ते नाम पापानि प्रकुर्वंति नराधमाः । मरणांतरिता येषां नरके तीव्रवेदना

“Sao những kẻ hèn mạt ấy lại còn có thể gây tạo tội lỗi, khi sau cái chết đang chờ họ là nỗi thống khổ dữ dội nơi địa ngục?”

Verse 67

निमेषोऽपि न शक्येत जीविते यस्य निश्चितम् । तन्मात्रपरमायुर्यः पापं कुर्यात्कथं स च

Khi ngay cả một sát-na mạng sống cũng không thể bảo đảm, thì người có thọ mạng chỉ giới hạn đến chừng ấy sao còn có thể tạo tội?

Verse 68

त्वं मुने मन्यसे चेदं कुलीनोऽस्मीति बुद्धिमान् । ततः क्षिपसि मां मूढ नकुलोऽयमिति स्मयन्

Hỡi bậc hiền sĩ, nếu ông tự cho mình là người trí và thuộc dòng dõi cao quý, thì cớ sao ông lại ngu muội mà sỉ nhục ta, mỉm cười nói: “Đây là con cầy mangut”?

Verse 69

किमधीतं याज्ञवल्क्य का योगेश्वरता तव । निरपराधं क्षिपसि धिगधीतं हि तत्तव

Hỡi Yājñavalkya, rốt cuộc ông đã học được gì, và quyền năng bậc chúa tể yoga của ông ở đâu? Ông sỉ nhục người vô tội—thật đáng hổ thẹn cho thứ học vấn ấy!

Verse 70

कस्मिन्वेदं स्मृतौ कस्यां प्रोक्तमेतद्ब्रवीहि मे । परुषैरिति वाक्यैर्मां नकुलेति ब्रवीषि यत्

Hãy nói cho ta biết: trong Veda nào, trong Smṛti nào có dạy điều ấy—rằng ông dùng lời thô bạo mà gọi ta là “cầy mangut”?

Verse 71

किमिदं नैव जानासि यावत्यः परुषा गिरः । परः संश्राव्यते तावच्छंकवः श्रोत्रतः पुनरा

Ông không hiểu sao: bao nhiêu lời cay nghiệt khiến người khác phải nghe, bấy nhiêu mũi nhọn lại bị đóng vào tai, hết lần này đến lần khác.

Verse 72

कंठे यमानुगाः पादं कृत्वा तस्य सुदुर्मतेः । अतीव रुदतो लोहशंकून्क्षेप्स्यंति कर्णयोः

Đối với kẻ có tâm địa độc ác đó, tay sai của Diêm Vương sẽ đặt chân lên cổ họng hắn; và trong khi hắn khóc lóc thảm thiết, chúng sẽ đâm những chiếc gai sắt vào tai hắn.

Verse 73

वावदूकाश्च ध्वजिनो मुष्णंति कृपणाञ्जनान् । स्वयं हस्तसहस्रेण धर्मस्यैवं भवद्विधाः

Những kẻ ba hoa và khoe khoang cướp bóc người nghèo và kẻ cô thế; như vậy những người như ngươi, với ngàn tay, đang cướp đoạt chính Giáo pháp (Dharma).

Verse 74

वज्रस्य दिग्धशस्त्रस्य कालकूटस्य चाप्युत । समेन वचसा तुल्यं मृत्योरिति ममाभवत्

Đối với tôi, cái chết dường như không khác gì một lời nói khéo léo — như tiếng sét, như vũ khí tẩm độc, như chất độc Kalakuta chết người.

Verse 75

कर्णनासिकनाराचान्निर्हरंति शरीरतः । वाक्छल्यस्तु न निर्हर्तुं शक्यो हृदिशयो हि सः

Những mũi tên găm vào tai hoặc mũi có thể được rút ra khỏi cơ thể; nhưng cái gai của lời nói thì không thể loại bỏ, vì nó nằm sâu trong tim.

Verse 76

यंत्रपीडैः समाक्रम्य वरमेष हतो नरः । न तु तं परुषैर्वाक्यैर्जिघांसेत कथंचन

Thà một người bị giết bởi sự tra tấn nghiền nát của các dụng cụ còn hơn là ai đó tìm cách giết người ấy bằng những lời lẽ cay nghiệt.

Verse 77

त्वया त्वहं याज्ञवल्क्य नित्यं पंडितमानिना । नकुलोसीति तीव्रेण वचसा ताडितः कुतः

Ôi Yājñavalkya, cớ sao ta lại bị ngươi—kẻ tự phụ là bậc học giả—liên tiếp đánh gục bằng lời cay nghiệt: “Ngươi là con cầy mangut”?

Verse 78

संवर्त उवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्य भृशं विस्मितमानसः । याज्ञवल्क्योऽब्रवीदेतत्प्रबद्धकरसंपुटः

Saṃvarta nói: Nghe lời ấy, Yājñavalkya trong lòng vô cùng kinh ngạc, liền chắp tay cung kính mà thưa như sau.

Verse 79

नमोऽधर्माय महते न विद्मो यस्य वै भवम् । परमाणुमपि व्यक्तं कोत्र विद्यामदः सताम्

Kính lễ Adharma hùng mạnh—quyền lực của nó ta chẳng thể dò thấu! Khi đến cả chân lý của một hạt vi trần còn chưa tỏ, thì nơi đâu có thể có kiêu mạn tri thức nơi bậc hiền trí?

Verse 80

विरंचिविष्णुप्रसमुखाः सोमेंद्रप्रमुखास्तथा । सर्वज्ञास्तेऽपि मुह्यति गणनास्मादृशं च का

Ngay cả Brahmā và Viṣṇu đứng đầu, cùng Soma và Indra đứng đầu—dẫu được gọi là bậc toàn tri—vẫn có lúc rơi vào mê lầm; huống chi việc đếm xét hạng người như chúng ta thì còn nói gì nữa?

Verse 81

धर्मज्ञोऽस्मीति यो मोहादात्मानं प्रतिपद्यते । स वायुं मुष्टिना बद्धुमीहते कृपणो नरः

Kẻ vì mê muội mà tự nhận: “Ta là người biết dharma,” thật đáng thương—hắn toan nắm tay mà trói buộc gió trời.

Verse 82

केचिदज्ञानतो नष्टाः केचिज्ज्ञानमदादपि । ज्ञानं प्राप्यापि नष्टाश्च केचिदालस्यतोऽधमाः

Có kẻ bị diệt vong vì vô minh; có kẻ lại vì men say của học vấn mà hư hoại. Lại có kẻ tuy đã đạt tri thức vẫn tiêu vong—những kẻ hèn kém ấy do lười biếng.

Verse 83

वेदस्मृतीतिहासेषु पुराणेषु प्रकल्पितम् । चतुःपादं तथा धर्मं नाचरत्यधमः पशुः

Dharma bốn chân, như đã được thiết lập trong Veda, Smṛti, Itihāsa và Purāṇa—kẻ hạ liệt, như loài thú, chẳng chịu thực hành.

Verse 84

स पुरा शोचते व्यक्तं प्राप्य तच्चांतकं गृहम् । तथाहि गृह्यकारेण श्रुतौ प्रोक्तमिदं वचः

Về sau, khi đã đến “ngôi nhà cuối cùng” là cái chết, hắn chắc chắn than khóc; bởi lời này đã được vị truyền thống Gṛhya tuyên thuyết trong Śruti.

Verse 85

नकुलं सकुलं ब्रूयान्न कंचिन्मर्मणि स्पृशेत् । प्रपठन्नपि चैवाहमिदं सर्वं तथा शुकः

Nên nói lời vô hại và hợp lẽ, chớ chạm vào chỗ nhạy cảm của bất kỳ ai. Dẫu ta có tụng đọc hết thảy điều này, ta cũng chỉ như con vẹt mà thôi.

Verse 86

आलस्येनाप्यनाचाराद्वृथाकार्येकमंग तत्

Dù chỉ vì lười biếng, hay vì hạnh kiểm sai trái—điều ấy trở thành một “chi phần” của hành động vô ích.

Verse 87

केवलं पाठ मात्रेण यश्च संतुष्यते नरः । तथा पंडितमानी च कोन्यस्तस्मात्पशुर्मतः

Người chỉ thỏa mãn với việc tụng đọc suông, lại tự phụ cho mình là bậc học giả—còn ai bị xem là giống thú hơn người ấy nữa?

Verse 88

न च्छंदांसि वृजिनात्तारयंति मायाविनं माययाऽवर्तमानम् । नीडं शकुंता इव जातपक्षाश्छंदास्येनं प्रजहत्यंतकाले

Các nhịp điệu Veda không thể đưa kẻ gian trá, sống bằng gian trá, vượt qua tội lỗi. Như chim non khi đủ lông đủ cánh thì bỏ tổ, các Veda cũng rời bỏ hắn vào lúc lâm chung.

Verse 89

स्वार्गाय बद्धकक्षो यः पाठमात्रेण ब्राह्मणः । स बालो मातुरंकस्थो ग्रहीतुं सोममिच्छति

Vị Bà-la-môn chỉ nhờ tụng đọc suông mà thắt mình hướng về cõi trời, chẳng khác đứa trẻ ngồi trong lòng mẹ mà muốn chộp lấy Soma.

Verse 90

तद्भवान्सर्वथा मह्यमनयं सोढुमर्हसि । सर्वः कोऽपि वदत्येवं तन्मयैवमुदाहृतम्

Vì vậy, xin ngài hoàn toàn tha thứ cho điều thất lễ của tôi. Ai cũng nói như thế, nên tôi cũng đã nói như vậy.

Verse 91

नकुल उवाच । वृथेदं भाषितं तुभ्यं सर्वलोकेन यत्समम् । आत्मानं मन्यसे नैतद्वक्तुं योग्यं महात्मनाम्

Nakula nói: “Lời ngươi nói thật vô ích, chẳng khác gì lời người thường khắp thế gian. Nếu ngươi tự cho mình là bậc cao quý, những lời ấy không xứng để bậc đại tâm thốt ra.”

Verse 92

वाजिवारणलोहानां काष्ठपाषाणवाससाम् । नारीपुरुषतोयानामंतरं महदंतरम्

Giữa ngựa, voi và kim loại; giữa gỗ, đá và vải; và giữa nữ, nam và nước—đều có những khác biệt lớn lao và cốt yếu.

Verse 93

अन्ये चेत्प्राकृता लोका बहुपापानि कुर्वते । प्रधानपुरुषेणापि कार्यं तत्पृष्ठतोनु किम्

Dẫu những người thường khác phạm nhiều tội lỗi thì đã sao? Lẽ nào bậc đứng đầu cũng phải theo sau họ mà làm y như vậy?

Verse 94

सर्वार्थं निर्मितं शास्त्रं मनोबुद्धी तथैव च । दत्ते विधात्रा सर्वेषां तथापि यदि पापिनः

Kinh điển được tạo lập cho mọi mục đích; tâm và trí cũng do Đấng Tạo Hóa ban cho hết thảy. Thế mà nếu con người vẫn trở nên tội lỗi…

Verse 95

ततो विधातुः को दोषस्त एव खलु दुर्भगाः । ब्राह्मणेन विशेषेण किं भाव्यं लोकवद्यतः

Vậy thì Đấng Tạo Hóa có lỗi gì? Chính họ mới thật là kẻ bất hạnh. Và cớ sao một bà-la-môn—lại càng phải—cư xử như đám đông thường tục?

Verse 96

यद्यदाचरति श्रेष्ठस्तत्तदेवेतरो जनः । स यत्प्रमाणं कुरुते लोकस्तदनुवर्तते

Bậc ưu tú làm điều gì, người khác cũng làm theo điều ấy. Chuẩn mực nào người ấy lập ra, thế gian liền noi theo.

Verse 97

तस्मात्सदा महद्भिश्च आत्मार्थं च परार्थतः । सतां धर्मो न संत्याज्यो न्याय्यं तच्छिक्षणं तव

Vì thế, bậc đại nhân phải luôn gìn giữ Dharma của người hiền—vì lợi ích cho mình và cho người—chớ bao giờ từ bỏ. Lời chỉ dạy của ngài về điều ấy thật hợp lẽ chánh.

Verse 98

यस्मात्त्वया पीडितोऽहं घोरेण वचसा मुने । तस्माच्छीघ्रं त्वां शप्स्यामि शापयोग्यो हि मे मतः

Vì ta đã bị lời nói dữ dằn của ngươi hành hạ, hỡi bậc hiền triết, nên ta sẽ mau chóng nguyền rủa ngươi; theo ý ta, ngươi thật đáng chịu lời nguyền.

Verse 99

नकुलोऽसीति मामाह भवांस्तस्मात्कुलाधमः । शीघ्रमुत्पत्स्यसे मोहात्त्वमेव नकुलो मुने

Ngươi gọi ta là “Nakula”, nên ngươi là nỗi nhục của dòng tộc. Chẳng bao lâu, vì mê muội, chính ngươi sẽ sinh làm nakula (cầy mangut), hỡi hiền triết.

Verse 100

संवर्त उवाच । इति वाचं समाकर्ण्य भाव्यर्थकृतनिश्चयः । याज्ञवल्क्यो मरौ देशे विप्रस्याजायतात्मजः

Saṃvarta nói: “Nghe những lời ấy, và đã quyết định về điều sẽ đến, Yājñavalkya sinh ra nơi miền sa mạc, làm con trai của một vị bà-la-môn.”

Verse 101

दुराचारस्य पापस्य निघृणस्यातिवादिनः । दुष्कुलीनस्य जातोऽसौ तदा जातिस्मरः सुतः

Bấy giờ, ngài sinh làm con của một kẻ ác hạnh—tội lỗi, vô tâm, và ưa lời cay nghiệt—thuộc dòng dõi hèn kém; nhưng ngay lúc ấy, đứa trẻ đã trở thành người nhớ được các đời trước.

Verse 102

सोऽथ ज्ञानात्समालोक्य भर्तृयज्ञ इति द्विजः । गुप्तक्षेत्रं समापन्नो महीसागरसंगमम्

Bấy giờ, nhờ trí tuệ nội quán, vị Bà-la-môn tên Bhartṛyajña nhận ra đường đi của mình và đến Guptakṣetra, nơi hợp lưu linh thiêng nơi sông Mahī gặp biển cả.

Verse 103

तत्र पाशुपतो भूत्वा शिवाराधनतत्परः । स्वायंभुवं महाकालं पूजयन्वर्ततेऽधुना

Tại đó, ông trở thành tín đồ Pāśupata, một lòng chuyên chú thờ phụng Śiva; và cho đến nay vẫn tiếp tục lễ bái Mahākāla—Đấng Tự Hiển (Svayambhū).

Verse 104

यो हि नित्यं महाकालं श्रद्धया पूजयेत्पुमान् । स दौष्कुलीनदोषेभ्यो मुच्यतेऽहिरिव त्वचः

Quả thật, người nào mỗi ngày với lòng tin mà thờ lạy Mahākāla, người ấy được giải thoát khỏi các lỗi lầm của dòng dõi thấp hèn—như rắn lột bỏ lớp da cũ.

Verse 105

यथायथा श्रद्धयासौ तल्लिंगं परिपश्यति । तथातथा विमुच्येत दोषैर्जन्मशतोद्भवैः

Hễ ai chiêm bái Liṅga ấy với lòng tin đến mức nào, thì đúng theo mức ấy người ấy được cởi bỏ các khiếm khuyết phát sinh từ hàng trăm kiếp sống.

Verse 106

भर्तृयज्ञस्तु तत्रैव लिंगस्याराधनात्क्रमात् । बीजदोषाद्विनिर्मुक्तस्तल्लिंगमहिमा त्वसौ

Bhartṛyajña ngay tại đó, nhờ tuần tự phụng thờ Liṅga ấy đúng pháp, đã hoàn toàn thoát khỏi “lỗi của hạt giống” (căn nghiệp gốc, nghiệp dòng tộc). Đó chính là uy lực vĩ đại của Liṅga ấy.

Verse 107

बभ्रुं च नकुलं प्राह विमुक्तो दुष्टजन्मतः । यस्मात्तस्मादिदं तीर्थं ख्यातं वै बभ्रु पावनम्

Rồi ông nói với Babhru và Nakula: “Ta đã được giải thoát khỏi một kiếp sinh ác.” Vì thế, thánh địa (tīrtha) này quả thật nổi danh là “Babhru-pāvana”, đấng tẩy tịnh cho Babhru.

Verse 108

तस्माद्व्रजध्वं तत्रैव महीसागरसंगमम् । पंच तीर्थानि सेवन्तो मुक्तिमाप्स्यथ निश्चितम्

Vì vậy, hãy đi ngay đến nơi hợp lưu của sông Mahī và biển cả. Nương tựa và phụng sự năm thánh địa (năm tīrtha), các ngươi chắc chắn sẽ đạt giải thoát.

Verse 109

इत्येवमुक्त्वा संवर्तो ययावभिमतं द्विजः । भर्तृयज्ञं मुनिं प्राप्य ते च तत्र स्थिताभवन्

Nói xong như vậy, vị brāhmaṇa Saṃvarta đi đến nơi mình mong muốn. Gặp được hiền triết Bhartṛyajña, họ cũng ở lại nơi ấy.

Verse 110

ततस्तानाह स ज्ञात्वा गणाञ्ज्ञानेन शांभवान् । महद्वो विमलं पुण्यं गुप्तक्षेत्रे यदत्र वै

Bấy giờ, nhờ tri kiến Śāmbhava mà biết rõ các gaṇa ấy, ông nói với họ: “Công đức nơi đây, quả thật tại Guptakṣetra, thật lớn lao và thanh tịnh không tì vết.”

Verse 111

भवन्तोऽभ्यागता यत्र महीसागरसंगमः । स्नानं दानं जपो होमः पिंडदानं विशेषतः

Các ngươi đã đến nơi hợp lưu của sông Mahī và biển cả. Tại đây, việc tắm gội, bố thí, trì tụng thần chú, cúng tế lửa (homa), và nhất là dâng piṇḍa cho tổ tiên đều được khuyến hành.

Verse 112

अक्षयं जायते सर्वं महीसागर संगमे । कृतं तथाऽक्षयं सर्वं स्नानदानक्रियादिकम्

Tại nơi hợp lưu giữa sông Mahī và đại dương, mọi quả báo đều trở nên bất hoại (akṣaya). Bất cứ việc nào làm tại đó—tắm gội, bố thí và các hạnh sự thiêng liêng khác—đều sinh công đức không hề suy giảm.

Verse 113

यदात्र स्तानकं चक्रे देवर्षिर्नारदः पुरा । तदा ग्रहैर्वरा दत्ताः शनिना च वरस्त्वसौ

Thuở xưa, khi thiên hiền Nārada thực hành một hạnh nguyện thánh thiện tại nơi này, các hành tinh đã ban ân phúc; và riêng Śani (Sao Thổ) đã đặc biệt ban cho ngài một ân huệ.

Verse 114

शनैश्चरेण संयुक्ता त्वमावास्या यदा भवेत् । श्राद्धं प्रकुर्वीत स्नानदानपुरः सरम्

Khi ngày Amāvāsyā (ngày sóc, trăng non) hợp với Śanaiścara (Sao Thổ), nên cử hành lễ śrāddha, lấy việc tắm gội và bố thí làm phần mở đầu.

Verse 115

यदि श्रावणमासस्य शनैश्चरदिने शुभा । कुहूर्भवति तस्यां तु संक्रांतिं कुरुते रविः

Nếu trong tháng Śrāvaṇa, tithi Kuhū cát tường rơi vào ngày của Sao Thổ, và ngay trong ngày ấy Mặt Trời thực hiện saṅkrānti (nhập cung hoàng đạo)…

Verse 116

तस्यामेव तिथौ योगो व्यतीपातो भवेद्यदि । पुष्करंनाम तत्पर्व सूर्यपर्वशताधिकम्

Nếu ngay trong tithi ấy lại xuất hiện Vyatīpāta-yoga, thì lễ hội ấy được gọi là “Puṣkara”, công đức vượt hơn cả trăm lễ hội của Mặt Trời.

Verse 117

सर्वयोगसमावापः सथंचिदपि लभ्यते । तस्मिन्दिने शनिं लोहं कांचनं भास्करं तथा

Vào ngày ấy, sự hội tụ của nhiều cát tường yoga được thọ nhận phần nào. Vì thế, trong ngày ấy nên kính lễ Thần Śani bằng sắt, và cũng kính lễ Thái Dương bằng vàng.

Verse 118

महीसागरसंसर्गे पूजयीत यथाविधि । शनिमंत्रैः शनिं ध्यात्वा सूर्यमंत्रैर्दिवाकरम्

Tại nơi hợp lưu giữa sông Mahī và biển cả, hãy thờ phụng đúng pháp. Dùng các chân ngôn của Śani mà quán niệm Śani, và dùng các chân ngôn của Sūrya mà quán niệm Divākara (Thái Dương).

Verse 119

अर्घ्यं दद्याद्भाकरस्य सर्वपापप्रशांतये । प्रयागादिधिकं स्नानं दानं क्षेत्रात्कुरोरपि

Hãy dâng arghya lên Thái Dương để mọi tội lỗi được lắng dịu. Tắm gội tại đây được nói là thù thắng hơn cả Prayāga, và bố thí tại đây còn thù thắng hơn cả thánh địa Kuru.

Verse 120

पिंडदानं गयाक्षेत्रादधिकं पांडुनंदन । इदं संप्राप्यते पर्व महद्भिः पुण्यराशिभिः

Hỡi con của Pāṇḍu, việc cúng piṇḍa tại đây vượt hơn cả ở Gayā. Dịp lễ thiêng liêng này chỉ đến với những ai tích tụ kho công đức lớn lao.

Verse 121

पितॄणामक्षया तृप्तिर्जायते दिवि निश्चितम् । यथा गयाशिरः पुण्यं पितॄणां तृप्तिदं परम्

Quả quyết rằng các Pitṛ (tổ tiên) được thỏa mãn bất tận nơi cõi trời. Cũng như Gayāśiras là nơi cực kỳ công đức và ban sự thỏa mãn tối thượng cho tổ tiên, thì điều này cũng vậy (xác lập cùng nguyên lý công đức làm đẹp lòng Pitṛ).

Verse 122

तथा समधिकः पुण्यो महीसागरसंगमः

Cũng vậy, nơi hợp lưu giữa sông Mahī và đại dương lại càng có công đức thù thắng cho các nghi lễ thiêng liêng.

Verse 123

अग्निश्च रेतो मृडया च देहे रेतोधा विष्णुरमृतस्य नाभिः । एवं ब्रुवञ्छ्रद्धया सत्यवाक्यं ततोऽवगाहेत महीसमुद्रम्

“Agni là hạt giống; trong thân này nhờ ân phúc của Rudra; Viṣṇu là đấng mang giữ hạt ấy, là rốn của cam lộ bất tử.” Nói như vậy với lòng tin và lời chân thật, rồi nên xuống tắm tại nơi hợp lưu Mahī–đại dương.

Verse 124

मुखं च यः सर्वनदीषु पुण्यः पाथोधिरंबा प्रवरा मही च । समस्ततीर्थाकृतिरेतयोश्च ददामि चार्घ्यं प्रणमामि नौमि

Đối với “cửa miệng” linh thiêng nhất trong mọi dòng sông, đối với đại dương—mẹ của muôn nước—và đối với Mahī tối thượng, hai đấng mang hình tướng kết tụ mọi tīrtha: con xin dâng arghya, cúi lạy và tán thán.

Verse 125

ताम्रा रस्याः पयोवाहाः पितृप्रीतिप्रदाः शभाः । सस्यमाला महासिन्धुर्दातुर्दात्री पृथुस्तुता । इन्द्रद्युम्नस्य कन्या च क्षितिजन्मा रावती

Tāmrā, Rasyā, Payovāhā, Pitṛprītipradā, Śabhā; Sasyamālā, Mahāsindhu, Dātṛ, Dātrī, Pṛthustutā; Indradyumnasya-kanyā, Kṣitijanmā và Rāvatī—đó là những thánh danh cần ghi nhớ.

Verse 126

महीपर्णा महीशृंगा गंगा पश्चिमवाहिनी । नदी राजनदी चेति नामाष्टाशमालिकाम्

Mahīparṇā, Mahīśṛṅgā, Gaṅgā, Paścimavāhinī, Nadī, Rājanadī—như thế tiếp nối thành tràng thánh danh, đủ tám mươi tám tên.

Verse 127

स्नानकाले च सर्वत्र श्राद्धकाले पठेन्नरः । पृथुनोक्तानि नामानि यज्ञमूर्तिपदं व्रजेत्

Vào lúc tắm gội—ở bất cứ nơi đâu—và vào lúc cử hành lễ śrāddha, người ấy nên tụng đọc những danh hiệu do vua Pṛthu đã nói; nhờ vậy đạt đến địa vị “Yajña hiện thân”, mục tiêu tế lễ tối thượng.

Verse 128

महीदोहे महानंदसंदोहे विश्वमोहिनि । जातासि सरितां राज्ञि पापं हर महीद्रवे । इत्यर्घ्यमंत्रः

“Ô Nữ thần sinh từ sự ‘vắt sữa’ của Đất Mẹ, kho tàng đại hỷ lạc, đấng mê hoặc muôn thế giới; ô Nữ vương của các dòng sông, Ngài đã hiển sinh—hỡi Mahī đang tuôn chảy, xin trừ diệt tội lỗi!”—đó là arghya-mantra.

Verse 129

कंकणं रजतस्यापि योऽत्र निक्षिपते नरः । स जायते महीपृष्ठे धनधान्ययुते कुले

Ai gửi tại đây dù chỉ một chiếc vòng bạc, sẽ tái sinh trên mặt đất trong một gia tộc đầy đủ của cải và lương thực.

Verse 130

महीं च सागरं चैव रौप्यकंकण पूजया । पूजयामि भवेन्मा मे द्रव्यानाशो दरिद्रता

Nhờ lễ cúng bằng vòng bạc, con kính thờ cả Mahī và Đại Dương. Xin cho con không bị hao tổn tài vật, cũng không lâm cảnh nghèo khó.

Verse 131

कंकणक्षेपणम् । यत्फलं सर्वतीर्थेषु सर्वयज्ञैश्च यत्फलम् । तत्फलं स्नानदानेन महीसागरसंगमे

Nghi thức gọi là “thả vòng” (kaṅkaṇa-kṣepaṇa): mọi công đức đạt được ở tất cả thánh địa tắm gội, và mọi quả lành phát sinh từ mọi tế lễ—đều được trọn vẹn nhờ tắm gội và bố thí tại nơi hợp lưu giữa sông Mahī và biển cả.

Verse 132

विवादे च समुत्पन्ने अपराधी च यो मतः । जलहस्तः सदा वाच्यो महीसागरसंगमे

Khi phát sinh tranh tụng và có người bị coi là kẻ phạm lỗi, tại nơi hợp lưu sông Mahī với biển cả, người ấy luôn phải thực hiện phép thử thánh «tay trong nước» (jala-hasta) để làm chứng nghiệm.

Verse 133

संस्नाप्याघोरमंत्रेण स्थाप्य नाभिप्रमाणके । जले करं समुद्धृत्य दक्षिणं वाचयेद्द्रुतम्

Sau khi tắm gội bằng thần chú Aghora và đặt người ấy đứng trong nước đến ngang rốn, hãy nhấc bàn tay khỏi mặt nước và mau chóng tụng lời chú dành cho tay phải.

Verse 134

यदि धर्मोऽत्र सत्योऽस्ति सत्यश्चेत्संगमस्त्वसौ । सत्याश्चेत्क्रतुद्रष्टारः सत्यं स्यान्मे शुभाशुभम्

“Nếu dharma nơi đây là chân thật; nếu chính nơi hợp lưu này là chân thật; nếu các bậc hiền triết và chứng nhân của tế lễ là chân thật—thì xin cho sự thật về điều thiện hay ác của ta (vô tội hay có tội) được hiển lộ.”

Verse 135

एवमुक्त्वा करं क्षिप्य दक्षिणं सकलं ततः । निःसृतः पापकारी चेज्ज्वरेणापीड्यते क्षणात्

Nói xong như vậy, người ấy phải đưa hẳn tay phải ra; rồi khi bước lên khỏi nước, nếu là kẻ tạo tội, lập tức bị cơn sốt hành hạ.

Verse 136

सप्ताहाद्दृश्यते चापि तावन्निर्दोषवान्मतः । अत्र स्नात्वा च जप्त्वा च तपस्तप्त्वा तथैव च

Nếu cho đến sau một tuần vẫn không thấy dấu hiệu khổ nạn, thì cho đến lúc ấy người ấy được xem là vô tội. Tại đây, sau khi tắm gội, sau khi trì tụng japa, và cũng như vậy thực hành tapas…

Verse 137

रुद्रलोकं सुबहवो गताः पुण्येन कर्मणा । सोमवारे विशेषेण स्नात्वा योत्र सुभक्तितः

Nhờ những nghiệp lành công đức ấy, nhiều người đã đến cõi của Rudra. Đặc biệt, ai tắm tại đây vào ngày thứ Hai với lòng sùng kính chân thành…

Verse 138

पंच तीर्थानि कुरुते मुच्यते पंचपातकैः । इत्याद्युक्तं बहुविधं तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम्

Người ấy đạt công đức như hành hương năm tīrtha và được giải thoát khỏi năm trọng tội. Như thế, cùng nhiều cách khác nữa, sự linh hiển tối thượng của thánh địa này được tuyên dương.

Verse 139

भर्तृयज्ञः शिवस्यो च तेषामाराधने क्रमम् । शिवागमोक्तमादिश्य पूजायोगं यथाविधि

Ngài giảng về “bhartṛ-yajña” và nghi lễ thờ phụng Śiva, cùng trật tự đúng đắn để phụng sự—chỉ dạy pháp môn cúng lễ đúng như Śivāgama đã truyền dạy.

Verse 140

शिवभक्तिसमुद्रैकपूरितः प्राह तान्मुनिः । न शिवात्परमो देवः सत्यमेतच्छिवव्रताः

Vị hiền triết, như được biển cả bhakti đối với Śiva tràn đầy, nói với họ: “Không có thần linh nào cao hơn Śiva—đó là chân lý, hỡi những người giữ giới nguyện của Śiva.”

Verse 141

शिवं विहाय यो ह्यान्यदसत्किंचिदुपासते । करस्थं सोऽमृतं त्यक्त्वा मृगतृष्णां प्रधावति

Ai lìa bỏ Śiva mà thờ phụng một điều hư vọng khác—người ấy như kẻ buông bỏ cam lộ đang trong tay rồi chạy theo ảo ảnh giữa sa mạc.

Verse 142

शिवशक्तिमयं ह्येतत्प्रत्यक्षं दृश्यते जगत् । लिंगांकं च भगांकं च नान्यदेवांकितं क्वचित्

Thế gian này hiện rõ trước mắt ta, thấm nhuần Śiva và Śakti. Khắp nơi đều mang dấu ấn của Liṅga và Bhaga (yoni); tuyệt nhiên không nơi nào đóng dấu của thần linh khác.

Verse 143

यश्च तं पितरं रुद्रं त्यक्त्वा मातरमं बिकाम् । वर्ततेऽसौ स्वपितरं त्यक्तोदपितृपिंडकः । यस्य रुद्रस्य माहात्म्यं शतरूद्रीयमुत्तमम्

Ai lìa bỏ Rudra là Cha và Ambikā là Mẹ, kẻ ấy sống như người bỏ chính phụ thân mình, như kẻ không dâng piṇḍa cho tổ tiên. Sự vĩ đại của Rudra ấy được Thánh tụng Śatarudrīya tối thượng tuyên dương.

Verse 144

श्रृणुध्वं यदि पापानामिच्छध्वं क्षालनं परम् । ब्रह्मा हाटकलिंगं च समाराध्य कपर्दिनः

Hãy lắng nghe—nếu các ngươi cầu mong sự gột rửa tội lỗi tối thượng: Brahmā đã chí thành thờ phụng Kapardin (Śiva) nơi Liṅga bằng vàng, và đạt được sự thanh tịnh.

Verse 145

जगत्प्रधानमिति च नाम जप्त्वा विराजते । कृष्णमूले कृष्णलिंगं नाम चार्जितमेव च

Niệm tụng Danh hiệu ‘Jagatpradhāna’, người thờ phụng rạng ngời. Và tại Kṛṣṇamūla, Liṅga mang danh ‘Kṛṣṇa-liṅga’ quả thật đã được thiết lập/đắc được.

Verse 146

सनकाद्यैश्च तल्लिंगं पूज्याजयुर्जगद्गतिम् । दर्भांकुरमयं सप्त मुनयो विश्वयोनिकम्

Sanaka và các vị khác đã thờ phụng Liṅga ấy và đạt đến đạo lộ/đích đến tối thượng của thế gian. Bảy vị hiền triết cũng thờ ‘Viśvayonika’ Liṅga làm bằng mầm cỏ darbha.

Verse 147

नारदस्त्वंतरिक्षे च जदद्बीजमिदं गृणन् । वज्रमिद्रो लिंगमेवं विश्वात्मानं च नाम च

Nārada ở giữa tầng không trung đã tán dương (Śiva) này là “Hạt giống của thế gian”. Indra cũng thờ phụng một Liṅga bằng vajra (kim cương/lôi chùy), đồng thời trì niệm Thánh danh “Viśvātman”.

Verse 148

सूर्यस्ताम्रं तथा लिंगं नाम विश्वसृजं जपन् । चंद्रश्च मौक्तिकं लिंगं जपन्नाम जगत्पतिम्

Sūrya thờ phụng một Liṅga bằng đồng đỏ, trì niệm danh hiệu “Viśvasṛj”. Candra thờ phụng một Liṅga bằng ngọc trai, trì niệm danh hiệu “Jagatpati”.

Verse 149

इंद्रनीलमयं वह्निर्नाम विश्वेश्वरं जपन् । पुष्परागं गुरुलिंगं विश्वयोनिं जपन्हरम्

Agni thờ phụng một Liṅga bằng indranīla (lam ngọc/sapphire), trì niệm danh hiệu “Viśveśvara”. Lại thờ phụng một Guru-liṅga bằng puṣparāga (hoàng ngọc/topaz), trì niệm “Viśvayoni”, thánh danh của Hara.

Verse 150

पद्मरागमयं शुक्रो विश्वकर्मेति नाम च । हेमलिंगं च धनदो जपन्नाम्ना तथेश्वरम्

Śukra thờ phụng một Liṅga bằng padmarāga (hồng ngọc/ruby), trì niệm danh hiệu “Viśvakarman”. Dhanada (Kubera) thờ phụng một Liṅga bằng vàng, cũng trì niệm danh hiệu “Īśvara”.

Verse 151

रौप्यजं विश्वदेवाश्च नामापि जगतांपतिम् । वायवो रीतिजं लिंगं शंभुमित्येव नाम च

Các Viśvedevas thờ phụng Liṅga bằng bạc, tôn xưng là “Jagatāṃpati” (Chúa tể các thế giới). Các Vāyu thờ phụng Liṅga đúc bằng rīti (hợp kim), gọi là “Śambhu”, Đấng Cát tường.

Verse 152

काशजं वसवो लिंगं स्वयंभुमिति नाम च । त्रिलोहं मातरो लिंगं नाम भूतेशमेव च

Các Vasu thờ phụng một liṅga làm bằng cỏ kāśa, tự xưng danh là “Svayaṃbhu” (tự hiện). Các Mẫu Thần (Mātṛkā) thờ một liṅga bằng ba thứ kim loại, đặt danh hiệu “Bhūteśa” (Chúa tể muôn loài).

Verse 153

लौहं च रक्षसां नाम भूतभव्यभवोद्भवम् । गुह्यकाः सीसजं लिंगं नाम योगं जपंति च

Các Rākṣasa thờ một liṅga bằng sắt, xưng tụng danh “Bhūtabhavyabhavodbhava” (nguồn sinh của chúng sinh quá khứ, vị lai và hiện tại). Các Guhyaka thờ một liṅga bằng chì, và cũng trì tụng danh “Yoga”.

Verse 154

जैगीषव्यो ब्रह्मरंध्रं नाम योगेश्वरं जपन् । निमिर्नयनयोर्लिंगे जपञ्शर्वेति नाम च

Jaigīṣavya thờ phụng liṅga mang danh “Brahmaraṃdhra”, và trì tụng danh “Yogeśvara” (Chúa tể Yoga). Còn vua Nimi, thờ liṅga nơi đôi mắt mình, thì trì tụng danh “Śarva”.

Verse 155

धन्वंतरिर्गोमयं च सर्वलोकेश्वरेश्वरम् । गंधर्वा दारुजं लिंगं सर्वश्रेष्ठेति नाम च

Dhanvantari thờ một liṅga làm bằng phân bò, xưng tụng (Śiva là) “Sarvalokeśvareśvara” — Chúa tể của mọi bậc chúa tể trong các cõi. Các Gandharva thờ một liṅga bằng gỗ, đặt danh “Sarvaśreṣṭha” (Đệ nhất trong muôn loài).

Verse 156

वैडूर्यं राघवो लिंगं जगज्ज्येष्ठेति नाम च । बाणो मारकतं लिंगं वसिष्ठमिति नाम च

Rāghava thờ một liṅga bằng ngọc mắt mèo (vaiḍūrya), đặt danh “Jagajjyeṣṭha” (Bậc Trưởng lão của thế gian). Bāṇa thờ một liṅga bằng ngọc lục bảo (mārakata), đặt danh “Vasiṣṭha”.

Verse 157

वरुणः स्फाटिकं लिंगं नाम्ना च परमेश्वरम् । नागा विद्रुमलिंगं च नाम लोकत्रयंकरम्

Thần Varuṇa thờ phụng một liṅga bằng pha lê (sphāṭika), xưng tụng là “Parameśvara” — Đấng Tối Thượng. Các Nāga thờ liṅga bằng san hô, gọi là “Lokatrayaṃkara” — Đấng ban phúc cho ba cõi.

Verse 158

भारती तारलिंगं च नाम लोकत्रयाश्रितम् । शनिश्च संगमावर्ते जगन्नाथेति नाम च

Bhāratī (Sarasvatī) thờ liṅga rực sáng như sao (tāra), đặt danh hiệu “Lokatrayāśrita” — Nơi nương tựa của ba cõi. Còn Śani thờ liṅga tại xoáy nước nơi hợp lưu (saṃgamāvarta), gọi là “Jagannātha” — Chúa tể vũ trụ.

Verse 159

शनिदेशे मध्यरात्रौ महीसागरसंगमे । जातीजं रावणो लिंगं जपन्नाम सुदुर्जयम्

Trong miền của Śani, vào lúc nửa đêm, nơi đất liền gặp biển cả, Rāvaṇa thờ phụng một liṅga làm từ gỗ jāti, miệng trì niệm danh “Sudurjaya” — Đấng Bất Khả Chiến Bại.

Verse 160

सिद्धाश्च मानसं नाम काममृत्युजरातिगम् । उंछजं च बलिर्लिंगं ज्ञानात्मेत्यस्य नाम च

Các Siddha thờ liṅga do tâm sinh (mānasa), đặt danh hiệu “Kāmamṛtyujarātiga” — Đấng vượt qua dục vọng, tử vong và tuổi già. Còn Bali thờ liṅga làm từ hạt lượm nhặt (uṃchaja), gọi là “Jñānātman” — Đấng có tự thể là Trí tuệ.

Verse 161

मरीचिपाः पुष्पजं च ज्ञानगम्येति नाम च । शकृताः शकृतं लिंगं ज्ञानज्ञेयेति नाम च

Nhóm Marīcipa tạo tác một liṅga sinh từ hoa và xưng danh là “Jñānagamya” — Đấng có thể đạt đến bằng Chân trí. Nhóm Śakṛta tạo tác một liṅga làm từ phân và tuyên danh là “Jñānajñeya” — Đấng được nhận biết nhờ trí tuệ.

Verse 162

फेनपाः फेनजं लिंगं नाम चापि सुदुर्विदम् । कपिलो वालुकालिंगं वरदं च जपन्हरम्

Các Phenapa đã tạo một Liṅga sinh từ bọt; danh xưng của nó cũng vô cùng khó thấu hiểu. Kapila tạo một Liṅga bằng cát, gọi là “Varada” (Đấng ban ân phúc) và “Japa-hara” (Đấng trừ gánh nặng của japa/đưa japa đến viên mãn).

Verse 163

सारस्वतो वाचिलंगं नाम वागीश्वरेति च । गणा मूर्तिमयं लिंगं नाम रुद्रेति चाब्रुवन्

Sārasvata tạo Liṅga “Vācila” và gọi là “Vāgīśvara” (Chúa Tể của lời nói). Các Gaṇa tạo Liṅga mang hình thể, và tuyên xưng danh hiệu là “Rudra”.

Verse 164

जांबूनदमयं देवाः शितिकण्ठेति नाम च । शंखलिंगं बुधो नाम कनिष्ठमिति संजपन्

Chư thiên tạo Liṅga bằng vàng jāmbūnada và đặt danh hiệu “Śitikaṇṭha” (Đấng Cổ Xanh). Budha tạo Liṅga bằng vỏ ốc tù và và trong lúc tụng niệm, đặt tên là “Kaniṣṭha” (Bậc Trẻ/Thứ).

Verse 165

अश्विनौ मृन्मयं लिंगं नाम्ना चैव सुवेधसम् । विनायकः पिष्टलिंगं नाम्ना चापि कपर्दिनम्

Đôi Aśvin tạo Liṅga bằng đất sét và đặt tên “Suvedhasa” (Đấng trí tuệ minh triết). Vināyaka tạo Liṅga bằng bột nhão, và cũng đặt tên là “Kapardin” (Đấng tóc bện).

Verse 166

नावनीतं कुजो लिंगं नाम चापि करालकम् । तार्क्ष्य ओदनलिंगं च हर्यक्षेति हि नाम च

Kuja tạo Liṅga bằng bơ và đặt tên “Karālaka” (Đấng uy nghi đáng sợ). Tārkṣya tạo Liṅga bằng cơm cúng, và quả thật đặt danh hiệu là “Haryakṣa”.

Verse 167

गौडं कामस्तथा लिंगं रतिदं चेति नाम च । शची लवणलिंगं तु बभ्रुकेशेति नाम च

Kāma tạo một Liṅga bằng đường thốt nốt (jaggery) và đặt tên là “Ratida” (Đấng ban niềm hoan lạc). Śacī tạo một Liṅga bằng muối và đặt tên là “Babhrukeśa”.

Verse 168

विश्वकर्मा च प्रासादलिंगं याम्येति नाम च । विभीषणश्च पांसूत्थं सुहृत्तमेति नाम च । वंशांकुरोत्थं सगरो नाम संगतमेव च

Viśvakarmā tạo một Liṅga như cung điện và đặt tên là “Yāmya”. Vibhīṣaṇa tạo một Liṅga sinh từ bụi đất và đặt tên là “Suhṛttama” (Bậc bạn hiền tối thượng). Sagara tạo một Liṅga phát sinh từ mầm tre, và tên là “Saṅgata” (Hợp nhất, kết nối viên mãn).

Verse 169

राहुश्च रामठं लिंगं नाम गम्येति कीर्तयन् । लेप्यलिंगं तथा लक्ष्मीर्हरिनेत्रेति नाम च

Rāhu tạo một Liṅga “Rāmaṭha”, ca ngợi và xưng tán là “Gamya” (Dễ đến gần, dễ đạt được). Cũng vậy, Lakṣmī tạo một Liṅga được trát phủ, và đặt tên là “Harinetra” (Con mắt của Hari; hay Śiva có con mắt là Hari/Vishnu).

Verse 170

योगिनः सर्वभूतस्थं स्थाणुरित्येव नाम च । नानाविधं मनुष्याश्च पुरुषंनाम नाम च

Các du-gi (yogin) tạo một Liṅga an trú trong mọi loài hữu tình và đặt chính danh là “Sthāṇu” (Đấng Bất Động). Con người, bằng nhiều cách khác nhau, tạo (các) Liṅga và gọi là “Puruṣa” (Đấng Chí Tôn).

Verse 171

तेजोमयं च ऋक्षाणि भगं नाम च भास्वरम् । किंनरा धातुलिंगं च सुदीप्तमिति नाम च

Các Ṛkṣas (chư thiên) tạo một Liṅga bằng thuần quang minh; được xưng tụng với danh “Bhaga”, Đấng Rực Sáng. Các Kiṃnaras tạo một Liṅga bằng khoáng chất/kim loại; được tán dương với danh “Sudīpta”, “Rực cháy huy hoàng.”

Verse 172

देवदेवेति नामास्ति लिंगं च ब्रह्मराक्षसाः । दंतजं वारणा लिंगं नाम रंहसमेव च

Các Brahmarākṣasa cũng lập một Liṅga; danh hiệu là Devadeva, “Thần của các thần.” Bầy voi lập một Liṅga làm từ ngà; quả thật được biết với tên Raṃhasa, “Đấng Nhanh Nhẹn/Đấng Thúc Đẩy.”

Verse 173

सप्तलोकमयं साध्या बहूरूपेति नाम च । दूर्वांकुरमयं लिंगमृतवः सर्वनाम च

Các Sādhya lập một Liṅga bao hàm bảy cõi; danh xưng là Bahurūpa, “Đấng Nhiều Hình Tướng.” Các mùa (Ṛtu) lập một Liṅga làm từ những mầm dūrvā non; được biết với tên Sarvanāman, “Đấng mang mọi danh hiệu.”

Verse 174

कौंकुममप्सरसो लिंगं नाम शंभोः प्रियेति च । सिंदूरजं चोर्वशी च नाम च प्रियवासनम्

Các Apsaras lập một Liṅga làm từ nghệ tây (saffron); được gọi là Śambhoḥ Priyā, “Người Yêu Dấu của Śambhu.” Urvaśī lập một Liṅga làm từ chu sa đỏ (vermilion); được biết là Priyavāsana, “Đấng có hương/áo xiêm đáng yêu.”

Verse 175

ब्रह्मचारि गुरुर्लिंगं नाम चोष्णीषिणं विदुः । अलक्तकं च योगिन्यो नाम चास्य सुबभ्रुकम्

Các vị thầy Brahmacārin lập một Liṅga; bậc hiền trí biết đó là Uṣṇīṣin, “Đấng Đội Vương Miện.” Các Yoginī lập một Liṅga bằng nhựa sơn đỏ (lac); danh hiệu là Subabhruka, “Đấng sắc vàng nâu cát tường.”

Verse 176

श्रीखंडं सिद्धयोगिन्यः सहस्राक्षेति नाम च । डाकिन्यो मांस लिंगं च नाम चास्य च मीढुषम्

Các Siddha-Yoginī lập một Liṅga bằng hồ đàn hương; danh hiệu là Sahasrākṣa, “Đấng Ngàn Mắt.” Các Ḍākinī lập một Liṅga làm bằng thịt; tên gọi là Mīḍhuṣa, “Đấng Ban Phát/Đấng Rộng Lòng.”

Verse 177

अप्यन्नजं च मनवो गिरिशेति च नाम च । अगस्त्यो व्रीहिजं वापि सुशांतमिति नाम च

Các Manu đã lập một Liṅga làm từ ngũ cốc, đặt tên là Giriśa, “Chúa Tể Núi non”. Agastya cũng lập một Liṅga làm từ gạo, gọi là Suśānta, “Đấng An Tịnh viên mãn”.

Verse 178

यवजं देवलो लिंगं पतिमित्येव नाम च । वल्मीकजं च वाल्मीकिश्चिरवासीति नाम च

Devala lập một Liṅga làm từ lúa mạch, đặt tên là Pati, “Đấng Chủ Tể”. Vālmīki lập một Liṅga kết từ gò mối, gọi là Ciravāsī, “Đấng Thường Trụ”.

Verse 179

प्रतर्दनो बाणलिंगं हिरण्यभुजनाम च । राजिकं च तथा दैत्या नाम उग्रेति कीर्तितम्

Pratardana lập một Liṅga làm từ mũi tên, mang danh Hiraṇyabhuja, “Đấng Cánh Tay Vàng”. Cũng vậy, các Daitya lập một Liṅga từ hạt cải, nổi danh với tên Ugra, “Đấng Uy Mãnh”.

Verse 180

निष्पावजं दानवाश्च लिंगनाम च दिक्पतिम् । मेघा नीरमयं लिंगं पर्जन्यपतिनाम च

Các Dānava lập một Liṅga làm từ niṣpāva (một loại đậu), gọi là Dikpati, “Chúa Tể các phương”. Mây trời lập một Liṅga kết từ nước, gọi là Parjanyapati, “Chúa Tể mưa”.

Verse 181

राजमाषमयं यक्षा नाम भूतपतिं स्मृतम् । तिलान्नजं च पितरो नाम वृषपतिस्तथा

Các Yakṣa tôn thờ một Liṅga làm từ rājamāṣa (một loại đậu), ghi nhớ danh hiệu Bhūtapati, “Chúa Tể muôn loài”. Và các Pitṛ cũng tôn thờ một Liṅga sinh từ lễ vật cơm trộn mè, được biết với tên Vṛṣapati nữa.

Verse 182

गौतमो गोरजमयं नाम गोपतिरेव च । वानप्रस्थाः फलमयं नाम वृक्षावृतेति च

Gautama thờ phụng một liṅga làm từ bụi đất của bò, quả thật được gọi là Gopati (Chúa tể của loài bò). Các vānaprastha sống nơi rừng núi thờ một liṅga làm bằng trái quả, gọi là Vṛkṣāvṛta (Được cây rừng bao bọc).

Verse 183

स्कंदः पाषाणलिंगं च नाम सेनान्य एव च । नागश्चाश्वतरो धान्यं मध्यमेत्यस्य नाम च

Skanda thờ phụng một liṅga bằng đá, được gọi là Senānī (Vị Tổng chỉ huy). Và Nāga tên Aśvatara thờ một liṅga làm bằng ngũ cốc, mang danh Madhyama (Bậc Trung).

Verse 184

पुरोडाशमयं यज्वा स्रुवहस्तेति नाम च । यमः कालायसमयं नाम प्राह च धन्विनम्

Vị tế chủ (yajvā) thờ một liṅga làm bằng puroḍāśa (bánh tế), gọi là Sruvahasta (Đấng tay cầm muôi tế). Yama thờ một liṅga làm bằng sắt đen, và gọi là Dhanvin (Cung thủ).

Verse 185

यवांकुरं जामदग्न्यो भर्गदैत्येति नाम च । पुरूरवाश्चाश्चान्नमयं बहुरूपेति नाम च

Jāmadagnya thờ một liṅga làm từ mầm lúa mạch, mang danh Bhargadaitya. Còn Purūravas thờ một liṅga làm bằng cơm thức đã nấu chín, gọi là Bahurūpa (Đấng nhiều hình tướng).

Verse 186

मांधाता शर्करालिंगं नाम बाहुयुगेति च । गावः पयोमयं लिंगं नाम नेत्रसहस्रकम्

Māndhātṛ thờ một liṅga làm bằng đường, gọi là Bāhuyuga (Đấng có đôi tay). Bầy bò thờ một liṅga làm bằng sữa, gọi là Netrasahasraka (Đấng ngàn mắt).

Verse 187

साध्या भर्तृमयं लिंगं नाम विश्वपतिः स्मृतम् । नारायणो नरो मौंजं सहस्रशिरनाम च

Các Sādhyas thờ phụng một liṅga hiện thân của Đấng Chúa Tể như bậc phu quân/chủ tể, được ghi nhớ với danh hiệu Viśvapati, Chúa của vũ trụ. Nārāyaṇa và Nara thờ một liṅga làm bằng cỏ muñja, mang danh Sahasraśiras, “Ngàn Đầu”.

Verse 188

तार्क्ष्यं पृथुस्तथा लिंगं सहस्रचरणाभिधम् । पक्षिणो व्योमलिंगं च नाम सर्वात्मकेति च

Tārkṣya (Garuda) và Pṛthu thờ phụng một liṅga mang danh Sahasracaraṇa, “Ngàn Chân”. Còn loài chim thờ một liṅga như bầu trời, được gọi là Sarvātman, “Tự Ngã của muôn loài”.

Verse 189

पृथिवी मेरुलिंगं च द्वितनुश्चास्य नाम च । भस्मलिंगं पशुपतिर्नाम चास्य महेश्वरः

Đất Mẹ thờ phụng Meru-liṅga, và danh của liṅga ấy là Dvitanu, “Hai Thân”. Còn liṅga bằng tro thánh (bhasma) được gọi là Paśupati; và thánh danh của Ngài là Maheśvara.

Verse 190

ऋषयो ज्ञानलिंगं च चिरस्थानेति नाम च । ब्राह्मणा ब्रह्मलिंगं च नाम ज्येष्ठेति तं विदुः

Các Ṛṣi thờ phụng liṅga của trí tuệ, mang danh Cirasthāna, “Nơi Trụ Lâu Dài”. Các Brāhmaṇa thờ phụng Brahma-liṅga, và biết liṅga ấy với danh hiệu Jyeṣṭha, “Bậc Trưởng Thượng”.

Verse 191

गोरोचनमयं शेषो नाम पशुपतिः स्मृतम् । वासुकिर्विषलिंगं च नाम वै शंकरेति च

Śeṣa được ghi nhớ là liṅga làm bằng gorocanā, sắc vàng rực, và mang danh Paśupati. Vāsuki được nói là thuộc bản tính độc, và liṅga ấy quả thật mang tên Śaṅkara.

Verse 192

तक्षकः कालकूटाख्यं बहुरूपेति नाम च । हालाहलं च कर्कोट एकाक्ष इति नाम च

Takṣaka được gọi là “Kālakūṭa”, lại mang danh “Bahurūpa” (đa hình). Karkoṭa được gọi là “Hālāhala”, lại có tên “Ekākṣa” (độc nhãn).

Verse 193

श्रृंगी विषमयं पद्मो नाम धूर्जटिरेव च । पुत्रः पितृमयं लिंगं विश्वरूपेति नाम च

Śṛṅgī là “poison-formed” (thành bởi độc). Padma được đặt tên là “Dhūrjaṭi”. “Người Con” là liṅga mang hình của người Cha, và cũng gọi là “Viśvarūpa” (hình tướng vũ trụ).

Verse 194

पारदं च शिवा देवी नाम त्र्यम्बक एव च । मत्स्याद्याः शास्त्रलिंगं च नाम चापि वृषाकपिः

Pārada (thủy ngân) được gọi là “Śivā Devī”, và cũng là “Tryambaka”. Các hình tướng như Matsya v.v. là “Śāstra-liṅga”, và cũng mang tên “Vṛṣākapi”.

Verse 195

एवं किं बहुनोक्तेन यद्यत्सत्त्वं विभूतिमत् । जगत्यामस्ति तज्जातं शिवाराधनयोगतः

Vậy còn nói nhiều làm chi? Hễ trong thế gian có hữu tình nào rực rỡ và đầy uy lực—hãy biết rằng điều ấy sinh khởi từ pháp tu thờ phụng Śiva.

Verse 196

भस्मनो यदि वृक्षत्वं ज्ञायते नीरसेवनात् । शिवभक्तिविहीनस्य ततोऽस्य फलमुच्यते

Nếu ngay cả tro tàn còn có thể được biết là hóa thành cây nhờ được tưới nước, thì quả báo của kẻ thiếu lòng sùng kính Śiva cũng được tuyên rõ như vậy: rỗng không, cằn cỗi, chẳng kết trái.

Verse 197

धर्मार्थकाममोक्षाणां यदि प्राप्तौ भवेन्मतिः । ततो हरः समाराध्यस्त्रिजगत्याः प्रदो मतः

Nếu tâm nguyện là đạt được dharma, artha, kāma và mokṣa, thì nên chí thành phụng thờ Hara (Śiva), vì Ngài được tôn xưng là Đấng ban ân cho ba cõi.

Verse 198

य इदं शतरुद्रीयं प्रातःप्रातः पठिष्यति । तस्य प्रीतः शिवो देवः प्रदास्यत्यखिलान्वरान्

Ai tụng đọc Śatarudrīya này hết sớm lại sớm, thì Đức Śiva hoan hỷ, sẽ ban trọn mọi ân phúc, không sót một điều nào.

Verse 199

नातः परं पुण्यतमं किंचिदस्ति महाफलम् । सर्ववेदरहस्यं च सूर्येणोक्तमिदं मम

Không gì công đức thù thắng hơn điều này, cũng không gì cho quả báo lớn lao hơn. Đây là tinh yếu bí mật của mọi Veda, do Sūrya đã truyền dạy cho ta.

Verse 200

वाचा च यत्कृतं पापं मनसा वाप्युपार्जितम् । पापं तन्नाशमायाति कीर्तिते शतरुद्रिये

Mọi tội lỗi do lời nói gây ra, hay tích tụ dù chỉ trong tâm ý—khi tụng Śatarudrīya, tội ấy liền tiêu diệt.