Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 106

Devanagari script

भर्तृयज्ञस्तु तत्रैव लिंगस्याराधनात्क्रमात् । बीजदोषाद्विनिर्मुक्तस्तल्लिंगमहिमा त्वसौ

Transliteration

bhartṛyajñastu tatraiva liṃgasyārādhanātkramāt | bījadoṣādvinirmuktastalliṃgamahimā tvasau

Translation

Bhartṛyajña ngay tại đó, nhờ tuần tự phụng thờ Liṅga ấy đúng pháp, đã hoàn toàn thoát khỏi “lỗi của hạt giống” (căn nghiệp gốc, nghiệp dòng tộc). Đó chính là uy lực vĩ đại của Liṅga ấy.

Word by Word

• भर्तृयज्ञः: Bhartṛyajña (name)
• भर्तृयज्ञः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भर्तृ + यज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास (षष्ठी): ‘भर्तुः यज्ञः’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — masculine nominative singular

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय/विरोधसूचक निपात) — particle ‘but/indeed’

• तत्रैव: right there
• तत्रैव: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र + एव (अव्यय)
• Form: अव्ययसमूह: स्थानवाचक ‘there’ + अवधारण ‘only’ — indeclinable phrase

• लिङ्गस्य: of the liṅga
• लिङ्गस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन — neuter genitive singular

• आराधनात्: from worship
• आराधनात्: Apadana/Hetu (Cause/source/अपादान-हेतु)
• Type: Noun
• Root: आ-राध् (धातु) + अन → आराधन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन — neuter ablative singular

• क्रमात्: in due order/gradually
• क्रमात्: Hetu/Avadhi (Manner/source/हेतु)
• Type: Noun
• Root: क्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन — masculine ablative singular; adverbial sense ‘in due course/by stages’

• बीजदोषात्: from the defect of seed (innate flaw)
• बीजदोषात्: Apadana (Ablative/source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: बीज + दोष (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास (षष्ठी): ‘बीजस्य दोषः’; पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन — masculine ablative singular

• विनिर्मुक्तः: freed
• विनिर्मुक्तः: Karta (Subject-complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि + निर् + मुच् (धातु) → मुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्यय (भूतकृदन्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — past passive participle used adjectivally ‘freed’

• तत्: that
• तत्: Sambandha (Determiner/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासपूर्वपद) — neuter ‘that’ (as determiner)

• लिङ्ग: liṅga
• लिङ्ग: Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (समासपूर्वपद) — neuter stem as compound member

• महिमा: glory
• महिमा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महिमन्/महिमा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — masculine nominative singular

• तल्लिङ्गमहिमा: the glory of that liṅga
• तल्लिङ्गमहिमा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् + लिङ्ग + महिमा (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास: ‘तस्य लिङ्गस्य महिमा’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — masculine nominative singular

• त्व्: indeed
• त्व्: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपात) — enclitic particle; here from sandhi of ‘तु’ before vowel

• असौ: he/that one
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — demonstrative pronoun

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced: Māheśvarakhaṇḍa narrative voice)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Babhru-pāvana tīrtha (contextual) / Mahākāla-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Bhartṛyajña performs a complete sequence of liṅga worship—abhiṣeka, bilva offering, lamps—while a symbolic ‘seed’ (bīja) of darkness cracks and dissolves beneath the pedestal, signifying root-cause purification.

Characters & Entities

• Bhartṛyajña
• Liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva’s grace accessed through liṅga-worship can uproot even deep, inherited or inborn karmic defects.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Guptakṣetra, where the liṅga’s worship is said to remove bīja-doṣa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-ārādhana performed in proper sequence/discipline (kramāt).