Prayaga-mahatmya (Glory of Prayaga and the Magha Bath at Triveni)

Verse 1

वसुरुवाच । श्रृणु मोहिनि वक्ष्यामि माहात्म्यं वेदसंमतम् । प्रयागस्य विधानेन स्नात्वा यत्र विशुध्यति ॥ १ ॥

Sinabi ni Vasu: “Makinig ka, O Mohinī. Ipahahayag ko ang kadakilaan ng Prayāga na sinasang-ayunan ng Veda—doon ang tao’y nalilinis kapag naligo ayon sa itinakdang ritwal.”

Verse 2

कुरुक्षेत्रसमा गंगा यत्र तत्रावगाहिता । तस्माद्दशगुणा प्रोक्ता यत्र विंध्येन संगता ॥ २ ॥

Saanman pumasok upang maligo nang banal sa Ilog Gaṅgā, sinasabing ang bisa ng kabutihan ay kapantay ng Kurukṣetra. Ngunit yaong pook na pinagtagpuan niya at ng Vindhya ay sinasabing nagbubunga ng sampung ulit na higit na bisa kaysa roon.

Verse 3

तस्माच्छतगुणा प्रोक्ता काश्यामुत्तरवाहिनी । काश्याः शतगुणा प्रोक्ता गंगा यत्रार्कजान्विता ॥ ३ ॥

Kaya nga, ang agos na dumadaloy pahilaga sa Kāśī ay ipinahayag na may sandaang ulit na higit na kabanalan. At ang Gaṅgā—doon kung saan siya’y nakikipagtagpo sa ilog na isinilang mula sa Araw—ay ipinapahayag na sandaang ulit pang higit kaysa sa Kāśī.

Verse 4

सहस्रगुणिता सापि भवेत्पश्चिमवाहिनी । सा देवि दर्शनादेव ब्रह्महत्यादिहारिणी ॥ ४ ॥

Maging ang banal na ilog na iyon ay nagiging sanlibong ulit na higit ang bisa kapag ito’y dumadaloy pakanluran. O Diyosa, sa pagtanaw pa lamang sa kanya, inaalis niya ang kasalanang brahmahatyā at iba pang mabibigat na sala.

Verse 5

पश्चिमाभिमुखी गंगा कालिंद्या सह संगता । हंति कल्पशतं पापं सा माघे देवि दुर्लभा ॥ ५ ॥

O Diyosa, ang Gaṅgā na dumadaloy pakanluran, kapag nakipagtagpo sa Kāliṅdī (Yamunā), winawasak ang kasalanan ng sandaang kalpa; ang gayong banal na pagsasanib ay bihirang makamtan sa buwan ng Māgha.

Verse 6

अमृतं कथ्यते भद्रे सा वेणी भुवि संगता । यस्यां माघे मुहूर्तं तु देवानामपि दुर्लभम् ॥ ६ ॥

O marangal na ginang, ang pagsasanib na iyon sa lupa—na tinatawag na Veṇī—ay sinasabing siya mismong “amṛta,” ang nektar. Sapagkat sa buwan ng Māgha, kahit isang mapalad na sandaling muhurta roon ay mahirap makamtan, maging ng mga diyos.

Verse 7

पृथिव्यां यानि तीर्थानि पुर्यः पुण्यास्तथा सति । स्नातुमायांति ता वेण्यां माघे मकरभास्करे ॥ ७ ॥

Sa daigdig, ang lahat ng banal na tīrtha at gayundin ang lahat ng pinagpalang lungsod ay dumarating upang maligo sa Veṇī (Triveṇī) kapag sa buwan ng Māgha, ang Araw ay nasa Makara (Capricorn).

Verse 8

ब्रह्मविष्णुमहादेवा रुद्रादित्यमरुद्गणाः । गंधर्वा लोकपालाश्च यक्षकिन्नरगुह्यकाः ॥ ८ ॥

Si Brahmā, Viṣṇu, at Mahādeva; ang mga Rudra, Āditya, at mga pangkat ng Marut; ang mga Gandharva; ang mga tagapangalaga ng mga daigdig (Lokapāla); at ang mga Yakṣa, Kinnara, at Guhyaka—lahat ay naririto/inaanyayahan dito.

Verse 9

अणिमादिगुणोपेता ये चान्ये तत्त्वदर्शिनः । ब्रह्माणी पार्वती लक्ष्मीः शची मेधाऽदिती रतिः ॥ ९ ॥

Taglay ang mga ganap na kapangyarihang yogiko na nagsisimula sa aṇimā, at kasama ng iba pang mga nakakakita ng katotohanan; naroon din sina Brahmāṇī, Pārvatī, Lakṣmī, Śacī, Medhā, Aditi, at Rati.

Verse 10

सर्वास्ता देवपन्त्यश्च तथानागांगनाः शुभे । घृताची मेनका रंभाप्युर्वशी च तिलोत्तमा ॥ १० ॥

O mapalad at banal na ginang! Lahat ng mga asawa ng mga deva, at gayundin ang mga babae ng mga Nāga—sina Ghṛtācī, Menakā, Rambhā, Urvaśī, at Tilottamā—ay naroon din.

Verse 11

गणाश्चाप्सरसां सर्वे पितॄणां च गणास्तथा । स्नातुमायांति ते सर्वे माघे वेण्यां विरंचिजे ॥ ११ ॥

Ang lahat ng mga pangkat ng Apsaras, at gayundin ang mga pangkat ng Pitṛ (mga ninuno), ay dumarating doon sa buwan ng Māgha upang maligo sa Veṇyā, ang banal na pook na kaugnay ni Virāñci (Brahmā).

Verse 12

कृते युगे स्वरूपेण कलौ प्रच्छन्नरूपिणः । सर्वतीर्थानि कृष्णानि पापिनां संगदोषतः ॥ १२ ॥

Sa Kṛta Yuga, ang mga banal na pook ay hayag sa tunay na anyo; ngunit sa Kali Yuga, nagiging nakatago ang anyo. Ang lahat ng tīrtha ay dumidilim dahil sa kapinsalaan ng pakikisama sa mga makasalanan.

Verse 13

भवंति शुक्लवर्णानि प्रयागे माघमज्जनात् । मकरस्थे रवौ माघे गोविंदाच्युत माधवः ॥ १३ ॥

Sa pagligo sa Prayāga sa buwan ng Māgha, nagiging dalisay at parang maputi ang likas na pagkatao. Kapag ang Araw ay nasa Makara (Capricorn) sa Māgha, ang Panginoon ay sinasamba bilang Govinda, Acyuta, at Mādhava.

Verse 14

स्नानेनानेन मे देव यथोक्तफलदो भव । इमं मंत्रं समुच्चार्य स्नायान्मौनं समाश्रितः ॥ १४ ॥

O Panginoon, sa pagligong ito ipagkaloob Mo sa akin ang bunga ayon sa sinabi. Pagkasambit ng mantrang ito, maligo ang tao habang nagtatangan ng banal na katahimikan (mauna).

Verse 15

वासुदेवं हरिं कृष्णं माधवं च स्मरेत्पुनः । तप्तेन वारिणा स्नानं यद्गृहे क्रियते नरैः ॥ १५ ॥

Muli, alalahanin si Vāsudeva—si Hari, si Kṛṣṇa, at si Mādhava—kapag sa loob ng bahay ay naliligo ang mga tao gamit ang pinainit na tubig.

Verse 16

षष्ट्यब्देन फलं तद्धि मकरस्थे दिवाकरे । बहिः स्नानं तु वाप्यादौ द्वाशाब्दफलं स्मृतम् ॥ १६ ॥

Kapag ang Araw ay nasa Makara, ang ritong iyon ay nagbubunga ng kabutihang-kaloob na katumbas ng animnapung taon. Ngunit ang pagligo sa labas—gaya sa lawa o katulad na tubig—ay sinasabing may bunga na katumbas ng labindalawang taon.

Verse 17

तडागे द्विगुणं तद्धि नद्यादौ तच्चतुर्गुणम् । दशधा देवरवाते च महानद्यां च तच्छतम् ॥ १७ ॥

Sa lawa, ang kabutihang iyon ay nagiging doble; sa ilog at katulad nito ay nagiging apat na ulit. Sa Devaravāta ay nagiging sampung ulit; at sa dakilang ilog ay nagiging sandaang ulit.

Verse 18

चतुर्गुणशतं तच्च महानद्योस्तु संगमे । सहस्रगुणितं सर्वं तत्फलं मकरे रवौ ॥ १८ ॥

Ang gayong kapakinabangan ng kabanalan ay nagiging apatnaraang ulit sa tagpuan ng malalaking ilog; at kapag ang Araw ay nasa Makara (Capricorn), ang buong bunga nito ay nadaragdagan nang sanlibong ulit.

Verse 19

गंगायां स्नानमात्रेण प्रयागे तत्प्रकीर्तितम् । गंगां ये चावगाहंति माघे मासि सुलोचने ॥ १९ ॥

Sa pagligo lamang sa Ilog Gaṅgā, nakakamit na ang kabutihang ipinahayag para sa Prayāga. At yaong lumulubog sa Gaṅgā sa buwan ng Māgha, O may magagandang mata, ay tatanggap ng dakilang bungang iyon.

Verse 20

चतुर्युगसहस्रं ते न पतंति सुरालयात् । शतेन गुणितं माघे सहस्रं विधिनंदिनि ॥ २० ॥

O Vidhinandini, hindi sila mahuhulog mula sa tahanang makalangit sa loob ng sanlibong caturyuga. At sa buwan ng Māgha, ang panahong iyon ay pinararami—sandaan, at muli’y sanlibo.

Verse 21

निर्दिष्टमृषिभिः स्नानं गंगायमुनसंगमे । पापौर्घैर्भुवि भारस्य दाहायेमं प्रजापतिः ॥ २१ ॥

Itinakda ng mga rishi ang banal na pagligo sa tagpuan ng Gaṅgā at Yamunā. Itinalaga ni Prajāpati ang ritong ito upang masunog at mapawi ang bigat sa daigdig—na namamaga dahil sa mga agos ng kasalanan.

Verse 22

प्रयागं विदधे देवि प्रजानां हितकाम्यया । स्नानस्थानमिदं सम्यक् सितासितजलं किल ॥ २२ ॥

O Diyosa, sa pagnanais ng kapakanan ng lahat ng nilalang, itinatag (ng Panginoon) ang Prayāga. Tunay na ito ang lubhang wasto at banal na pook ng pagligo, tanyag sa pagsasanib ng ‘maputi’ at ‘maitim’ na tubig.

Verse 23

पापरूपपशूनां हि ब्रह्मणा निर्मितं पुरा । सितासिता तु या धारा सरस्वत्या विदर्भिता ॥ २३ ॥

Noong unang panahon, nilikha ni Brahmā ang mga nilalang na ang anyo’y mismong kasalanan; at ang batis na tinatawag na “Putî-at-Itim na Agos” ay inayos at itinakda ng ilog Sarasvatī.

Verse 24

तं मार्गं ब्रह्मलोकस्य सृष्टिकर्त्ता ससर्ज वै । ज्ञानदो मानसे माघो न तु मोक्षफलप्रदः ॥ २४ ॥

Ang landas na iyon patungong Brahmaloka ay tunay na nilikha ng Maylikha. Ang buwang Māgha, kapag isinagawa nang may isip at panloob na disiplina, nagbibigay ng kaalamang espirituwal; subalit hindi nito, sa sarili lamang, ipinagkakaloob ang bunga ng moksha.

Verse 25

हिमवत्पृष्ठतीर्थेषु सर्वपापप्रणाशनः । वेदविद्भिर्विनिर्द्दिष्टं इंद्रलोकप्रदो हि सः । सर्वमासोत्तमो माघो मोक्षदो बदरीवने ॥ २५ ॥

Sa mga banal na tawiran sa mga dalisdis ng Himalaya, ito ang tagapuksa ng lahat ng kasalanan; ipinahayag ng mga dalubhasa sa Veda na ito’y nagkakaloob ng daigdig ni Indra. Tunay, ang Māgha ang pinakadakila sa lahat ng buwan, at sa Badarīvana ito’y nagbibigay ng moksha.

Verse 26

पापहा दुःखहारी च सर्वकामफलप्रदः । रुद्रलोक प्रदो माघो नार्मदे परिकीर्तितः ॥ २६ ॥

Gaya ng ipinahahayag sa tradisyon ng Narmadā, ang buwang Māgha ay pumupuksa ng kasalanan, nag-aalis ng dalamhati, nagbibigay ng bunga ng lahat ng ninanais, at nagkakaloob ng pagpasok sa daigdig ni Rudra.

Verse 27

सारस्वतौघविध्वंसी सर्वलोकसुखप्रदः । विशालफलदो माघो विशालाया प्रकीर्तितः ॥ २७ ॥

Winawasak ng buwang Māgha ang rumaragasang agos ng (kasalanan at) kamangmangan, nagbibigay ng ligaya sa lahat ng nilalang, at nagkakaloob ng napakalawak na bunga; kaya’t ang Māgha ay ipinahahayag na “Viśālā”—ang Malawak.

Verse 28

पापेंधनदवाग्निश्च गर्भवासविनाशनः । विष्णुलोकाय मोक्षाय जाह्नवः परिकीर्तितः ॥ २८ ॥

Si Jāhnavī (ang Ilog Gaṅgā) ay pinupuri bilang isang banal na apoy-gubat na sinusunog ang panggatong ng mga kasalanan, bilang tagawasak ng gapos ng pananatili sa sinapupunan (paulit-ulit na kapanganakan), at bilang daan tungo sa kaharian ni Viṣṇu at sa ganap na kalayaan (mokṣa).

Verse 29

सरयूर्गंडकी सिंधुश्चंद्रभागा च कौशिकी । तापी गोदावरी भीमा पयोष्णी कृष्णवेणिका ॥ २९ ॥

Ang Sarayū, ang Gaṇḍakī, ang Sindhu, ang Candrabhāgā at ang Kauśikī; gayundin ang Tāpī, ang Godāvarī, ang Bhīmā, ang Payoṣṇī at ang Kṛṣṇaveṇikā—ito ang mga banal na ilog.

Verse 30

कावेरी तुंगभद्रा च यास्तथान्याः समुद्रगाः । तासु स्नायी नरो याति स्वर्गलोकं विकल्मषः ॥ ३० ॥

Ang Kāverī at ang Tuṅgabhadrā, at gayundin ang iba pang mga ilog na umaagos patungong dagat—sa pagligo sa mga iyon, ang tao’y makararating sa daigdig ng langit, walang dungis ng kasalanan.

Verse 31

नैमिषे विष्णुसारूप्यं पुष्करे ब्रह्मणेंऽतिकम् । आखंडलस्य लोको हि कुरुक्षेत्रे च माघतः ॥ ३१ ॥

Sa Naimiṣa, natatamo ang pagkakahawig kay Viṣṇu; sa Puṣkara, natatamo ang paglapit kay Brahmā. Tunay nga, sa Kurukṣetra—sa bisa ng kabutihang-loob ng buwang Māgha—natatamo ang daigdig ni Ākhaṇḍala (Indra).

Verse 32

माघो देवह्रदे देवि योगसिद्धिफलप्रदः । प्रभासे मकरादित्ये स्नात्वा रुद्रगणो भवेत् ॥ ३२ ॥

O Diyosa, ang buwang Māgha sa Devahrada ay nagkakaloob ng bunga ng mga siddhi ng yoga. At sa Prabhāsa, kapag ang Araw ay nasa Makara (Capricorn), sa pagligo roon ang tao’y nagiging kabilang sa mga gaṇa ni Rudra.

Verse 33

देविकायां देवदेहो नरो भवति माघतः । माघस्नानेन विधिजे गोमत्यां न पुनर्भवः ॥ ३३ ॥

Sa pagsasagawa ng panata ng Māgha sa Devikā, ang tao’y nagkakamit ng katawang maka-diyos. O isinilang mula kay Brahmā, sa pagligo sa buwan ng Māgha sa ilog Gomatī, wala nang muling pagsilang.

Verse 34

हेमकूटे महाकले ॐकारे ह्यपरे तथा । नीलकंठार्बुदे माघो रुद्रलोकप्रदो मतः ॥ ३४ ॥

Sa Hemakūṭa, sa Mahākāla, gayundin sa Oṃkāra at sa iba pang banal na pook; at sa Nīlakaṇṭha sa Arbuda (Bundok Abu), ang panata ng Māgha ay itinuturing na nagkakaloob ng daigdig ni Rudra (Śiva).

Verse 35

सर्वासां सरितां देवि संपूरो माकरे रवौ । स्नानेन सर्वकामानां प्राप्त्यै ज्ञेयो विचक्षणैः ॥ ३५ ॥

O Diyosa, kapag ang Araw ay nasa Makara (Capricorn), nauunawaan ng marurunong na ang lahat ng ilog ay nasa ganap na bisa; sa pagligo noon, nagiging karapat-dapat ang tao na makamtan ang bawat minimithi.

Verse 36

माघस्तु प्राप्यते धन्यैः प्रयागे विधिनंदिनि । अपुनर्भवदं तत्र सितासितजलं यतः ॥ ३६ ॥

Tanging ang mga pinagpala ang nakakamit ang banal na panata ng Māgha sa Prayāga, O Vidhinandinī, anak ng Tagapag-ayos. Sapagkat doon, ang tubig ng Puting Ilog at ng Maitim na Ilog ay nagbibigay ng kalayaan sa muling pagsilang.

Verse 37

गायंति देवाः सततं दिविष्ठा माघः प्रयागे किल नो भविष्यति । स्नाता नरा यत्र न गर्भवेदनां पश्यंति तिष्ठन्ति च विष्णु सन्निधौ ॥ ३७ ॥

Ang mga diyos na nananahan sa langit ay walang tigil na umaawit: “Ay, para sa amin ay wala nang Māgha sa Prayāga!” Sapagkat doon, ang mga taong nakapaligo na ay hindi na muling makakakita ng sakit ng sinapupunan; sila’y nananatili sa mismong presensya ni Viṣṇu.

Verse 38

तीर्थैर्व्रतैर्दानतपोभिरध्वरैः सार्द्धं विधात्रा तुलया धृतं पुरा । माघः प्रयागश्च तयोर्द्वयोरभून्माघो गरीयांश्चतुराननात्मजे ॥ ३८ ॥

Noong unang panahon, tinimbang ng Maylikha (Vidhātṛ) sa isang timbangan ang mga banal na pook, mga panata, mga handog na kawanggawa, mga pag-aayuno at pagninilay, at mga ritwal na paghahandog. Sa pagtitimbang na iyon, namukod ang “Prayāga” at ang “buwan ng Māgha”; at para sa anak ng Apat-na-Mukhang Brahmā, ang Māgha ang higit na mabigat—higit na dakila ang gantimpala—sa dalawa.

Verse 39

वातांबुपर्णाशनदेहशोषणैस्तपोभिरुग्रैश्चिरकालसंचितैः । योगैश्च संयांति नरास्तु यां गतिं स्नानात्प्रयागस्य हि यांति तां गतिम् ॥ ३९ ॥

Sa pamamagitan ng mababangis na pag-austeridad na naipon sa mahabang panahon—pamumuhay sa hangin, tubig, at mga dahon, at pagpapatuyo ng katawan—at maging sa mga disiplina ng yoga, naaabot ng tao ang isang kataas-taasang kalagayan. Ngunit ang mismong kalagayang iyon ay natatamo rin, tunay nga, sa simpleng pagligo sa Prayāga.

Verse 40

स्नाता हि ये माकरभास्करोदये तीर्थे प्रयागे सुरसिंधुसंगमे । तेषां गृहद्वारमलंकरोति भृंगावली कुंजरकर्णताडिता ॥ ४० ॥

Yaong mga naliligo sa Prayāga—ang banal na tawiran kung saan nagtatagpo ang mga ilog na maka-diyos—sa pagsikat ng araw kapag ang Araw ay nasa Makara (Capricorn), ang pintuan ng kanilang tahanan ay wari’y pinalalamutian ng mga pulutong ng bubuyog na nagising sa pagaspas ng tainga ng mga elepante.

Verse 41

यो राज्ञसूयाख्यसमाध्वरस्य स्नानात्फलं संप्रददाति चाखिलम् । पापानि सर्वाणि निहत्य लीलया नूनं प्रयागः स कथं न वर्ण्यते ॥ ४१ ॥

Ang Prayāga, na ganap na nagkakaloob ng gantimpalang bunga ng banal na pagligong kaugnay ng sakripisyong Rājasūya, at na sa kanyang lila ay magaan na winawasak ang lahat ng kasalanan—paano nga ba hindi mapupuri ang gayong Prayāga?

Verse 42

चतुर्वेदिषु यत्पुण्यं सत्यवादिषु चैव हि । स्नात एव तदाप्नोति गंगाकालिंदिसंगमे ॥ ४२ ॥

Anumang kabutihang-loob na matatagpuan sa mga dalubhasa sa apat na Veda, at gayundin sa mga tapat sa katotohanan—ang gayong kapakinabangan ay natatamo sa pagligo lamang sa tagpuan ng Gaṅgā at Kālintī (Yamunā).

Verse 43

तत्राभिषेकं कुर्वीत संगमे शंसितव्रतः । तुल्यं फलमवाप्नोति राजसूयाश्वमेधयोः ॥ ४३ ॥

Doon, sa banal na tagpuan ng mga ilog, ang taong tapat sa maingat na sinumpaang vrata ay dapat magsagawa ng abhiṣeka (ritwal na pagligong handog). Makakamit niya ang gantimpalang kapantay ng mga yajña na Rājasūya at Aśvamedha.

Verse 44

पंचयोजनविस्तीर्णं प्रयागस्य तु मंडलम् । प्रवेशादस्य भूमौ तु अश्वमेधः पदे पदे ॥ ४४ ॥

Ang banal na maṇḍala ng Prayāga ay umaabot sa limang yojana; at mula sa sandaling pumasok sa lupang ito, sa bawat hakbang ay may kapantay na bisa ng yajña na Aśvamedha.

Verse 45

त्रीणि कुंडानि सुभगे तेषां मध्ये तु जाह्नवी । प्रयागस्य प्रवेशेन पापं नश्यति तत्क्षणात् ॥ ४५ ॥

O mapalad na isa, may tatlong banal na kuṇḍa; at sa gitna ng mga iyon ay dumadaloy ang Jāhnavī (Gaṅgā). Sa pagpasok pa lamang sa Prayāga, ang kasalanan ay naglalaho agad.

Verse 46

मासमेकं नरः स्नात्वा प्रयागे नियतेंद्रियः । मुच्यते सर्वपापेभ्यो यथा दृष्टं स्वयंभुवा ॥ ४६ ॥

Ang taong maliligo sa Prayāga sa loob ng isang buong buwan, na pinipigil ang mga pandama, ay mapapalaya sa lahat ng kasalanan—gaya ng nasaksihan at pinagtibay mismo ni Svayambhū (Brahmā).

Verse 47

शुचिस्तु प्रयतो भूत्वाऽहिसकः श्रद्धयान्वितः । स्नात्वा मुच्येत पापेभ्यो गच्छेच्च परमं पदम् ॥ ४७ ॥

Ngunit ang taong dalisay, masikap sa pagpipigil, di-marahas (ahiṃsā), at puspos ng pananampalataya—pagkatapos maligo sa banal na pook—ay napapalaya sa mga kasalanan at nakararating sa kataas-taasang kalagayan.

Verse 48

नैमिषं पुष्करं चैव गोतीर्थँ सिंधुसागरम् । गया च धेनुकं चैव गंगासागरसंगमः ॥ ४८ ॥

Ang Naimiṣa, Puṣkara, Go-tīrtha, at ang tagpuan ng Sindhu at karagatan; ang Gayā, Dhenuka, at ang pook na pinaglalagusan ng Gaṅgā at dagat—ang mga ito’y ipinahahayag na mga banal na tīrtha.

Verse 49

एते चान्ये च बहवो ये च पुण्याः शिलोच्चयाः । दश तीर्थसहस्राणि त्रंशत्कोटयस्तथा पराः ॥ ४९ ॥

Ang mga ito, at marami pang iba—mga banal na bunton ng bato at mga burol na pinagpala—ay umiiral din. May sampung libong tīrtha, at bukod pa roon ay tatlumpung koṭi (tatlong daang milyon) pa.

Verse 50

प्रयागे संस्थिता नित्यमेधमाना मनीषिणः । त्रीणि यान्यग्निकुंडानि तेषां मध्ये तु जाह्नवी ॥ ५० ॥

Sa Prayāga, ang mga pantas ay laging nananatiling matatag, walang humpay sa pagsasagawa ng pagsamba sa yajña. May tatlong altar ng apoy doon—at sa gitna nila’y dumadaloy ang Jāhnavī (Gaṅgā).

Verse 51

प्रयागाद्धि विनिष्क्रांता सर्वतीर्थपुरस्कृता । तपनस्य सुता देवी त्रिषु लोकेषु विश्रुता ॥ ५१ ॥

Tunay nga, siya’y lumalabas mula sa Prayāga, pinararangalan bilang pinakapanguna sa lahat ng tīrtha. Siya ang Diyosa, anak ni Tapan(a) (ang Araw), na bantog sa tatlong daigdig.

Verse 52

यमुना गंगाया सार्द्धं संगता लोकपावनी । गांगयमुनयोर्मध्ये पृथिव्यां यत्परं स्मृतम् ॥ ५२ ॥

Ang Yamunā, tagapagpadalisay ng mga daigdig, ay nagsasanib kasama ng Gaṅgā. At ang banal na lupain sa daigdig na nasa pagitan ng Gaṅgā at Yamunā ay inaalala bilang pinakadakila.

Verse 53

प्रयागस्य तु तीर्थस्य कलां नार्हंति षोडशीम् । तिस्रः कोट्योऽर्द्धकोटी च तीर्थानां वायुरब्रवीत् ॥ ५३ ॥

Ngunit tungkol sa banal na tīrtha ng Prayāga, kahit isang panlabing-anim na bahagi nito ay hindi matutumbasan. Ipinahayag ni Vāyu na ang mga banal na pook ay tatlong krore at kalahating krore ang bilang.

Verse 54

दिविभुव्यतरिक्षं च जाह्नव्या तानि संति च । प्रयागं समधिष्ठाय कंबलाश्वतरावुभौ ॥ ५४ ॥

Sa langit, sa lupa, at sa gitnang daigdig, naroroon ang mga banal na tahanang yaon na kaugnay ng Jahnavī (Gaṅgā). At sa Prayāga, namamayani at nagbabantay ang dalawang panginoong Nāga: sina Kambala at Aśvatara.

Verse 55

भागवत्यथवा चैषा वेदां वेद्या प्रजापतेः । तत्र वेदाश्च यज्ञाश्च मूर्तिमंतः समास्थिताः ॥ ५५ ॥

Ang banal na aral na ito ay maaaring may likas na Bhagavatī, o siya ring mismong Veda na dapat makilalang kay Prajāpati. Sa loob nito, ang mga Veda at ang mga yajña ay nananahan na wari’y may anyong nahahayag.

Verse 56

प्रजापतिमुपासंते ऋषयश्च तपोधनाः । यजंति क्रतुभिर्देवास्तथा चक्रधराः सति ॥ ५६ ॥

Ang mga ṛṣi na may yaman ng matinding tapas ay sumasamba kay Prajāpati. Ang mga deva ay nagsasagawa ng yajña sa pamamagitan ng mga kratu; gayundin, O marangal na ginang, ang mga tagapagdala ng cakra (cakradhara, si Viṣṇu) ay nagbibigay-galang at pagsamba sa Kanya.

Verse 57

ततः पुण्यतमो नास्ति त्रिषु लोकेषु सुंदरि । प्रभावात्सर्वतीर्थभ्यः प्रभवत्यधिकस्तथा ॥ ५७ ॥

O marikit, sa tatlong daigdig ay walang higit na nakapagpapabanal kaysa roon. Sa bisa ng sariling kapangyarihan, nahihigitan nito ang lahat ng tīrtha at nagiging pinakadakila sa lahat.

Verse 58

तत्र दृष्ट्वा तु तत्तीर्थं प्रयागं परमं पदम् । मुच्यन्ते सर्वपापेभ्यः शशांक इव राहुणा ॥ ५८ ॥

Doon, sa pagtanaw lamang sa banal na tirtha—ang Prayāga, ang kataas-taasang tahanan—ang mga tao’y napapalaya sa lahat ng kasalanan, gaya ng buwan na nakaliligtas sa pagkakahawak ni Rāhu.

Verse 59

ततो गत्वा प्रयागं तु सर्वदेवाभिरक्षितम् । ब्रह्मचारी वसन्मासं पितॄन्देवांश्च तर्पयन् ॥ ५९ ॥

Pagkaraan, magtungo sa Prayāga—na binabantayan ng lahat ng mga deva—at manirahan doon nang isang buwan bilang brahmacārin, na nag-aalay ng tarpana upang bigyang-kasiyahan ang mga ninuno at ang mga deva.

Verse 60

ईप्सिताँल्लभते कामान्यत्र तत्राभिसंगतः । सितासिते तु यो मज्जेदपि पापशतावृतः ॥ ६० ॥

Ang sinumang dumating sa banal na sangam na ito ay nakakamit ang ninanais na layon saan man siya maparoon. At ang sinumang maligo sa Sitā–Asitā, kahit balot ng daan-daang kasalanan, ay nalilinis.

Verse 61

मकरस्थे रवौ माघे न स भूतस्तु गर्भगः । दुर्जया वैष्णवी माया देवैरपि सुदुस्त्यजा ॥ ६१ ॥

Kapag ang Araw ay nasa Makara (Capricorn) sa buwan ng Māgha, walang nilalang na nananatiling nakakulong sa sinapupunan; sapagkat ang Māyā ni Viṣṇu ay mahirap daigin—maging sa mga deva ay lubhang hirap tawirin.

Verse 62

प्रयागे दह्यते सा तु माघे मासि विरंचिजे । तेषु तेषु च लोकेषु भुक्त्वा भोगाननेकशः ॥ ६२ ॥

Ngunit sa Prayāga, sa buwan ng Māgha, O Virāñci, ang kanyang mga kasalanan ay nasusunog at siya’y nalilinis; at matapos magtamasa ng maraming kaluguran sa iba’t ibang daigdig, siya’y nagpapatuloy pa sa susunod na landas.

Verse 63

पश्चाच्चक्रिणि लीयंते प्रयागे माघमज्जिनः । उपस्पृशति यो माघे मकरार्के सितासिते ॥ ६३ ॥

Pagkaraan nito, ang mga lumulubog sa banal na paliligo ng Māgha sa Prayāga ay sa huli’y nakikiisa sa Cakrin (Panginoong Viṣṇu). Sinumang magsagawa ng paglilinis na paliligo sa buwan ng Māgha, kapag ang araw ay nasa Makara (Capricorn), maging sa maliwanag o madilim na kalahating-buwan, ay nagtatamo ng gayon ding sukdulang bunga.

Verse 64

तस्य पुण्यस्य संख्यां नो चित्रगुप्तोऽपि वेत्त्यलम् । राजसूयसहस्रस्य वाजपेयशतस्य च । फलं सितासिते माघे स्नातानां भवति ध्रुवम् ॥ ६४ ॥

Kahit si Citragupta ay hindi ganap na makaaalam ng sukat ng gayong kabutihan. Ang bungang natatamo ng mga naliligo sa Māgha—maging sa maliwanag o madilim na kalahating-buwan—ay tiyak na katumbas ng isang libong handog na Rājasūya at isang daang handog na Vājapeya.

Verse 65

आकल्पजन्मभिः पापं संचितं मनुजैस्तु यत् । तद्भवेद्भस्मसान्माघे स्नातानां तु सितासिते ॥ ६५ ॥

Anumang kasalanang naipon ng tao sa maraming kapanganakan na umaabot sa isang kalpa, sa buwan ng Māgha—para sa mga naliligo sa banal na tubig sa bukang-liwayway at sa dapithapon—ang kasalanang iyon ay nagiging abo.

Verse 66

गंगायमुनयोश्चैव संगमो लोकविश्रुतः । स एव कामिकं तीर्थं तत्र स्नानेन भक्तितः ॥ ६६ ॥

Ang pagtatagpo ng Gaṅgā at Yamunā ay bantog sa buong daigdig. Ang pook na iyon mismo ang Kā mika Tīrtha; sa pagligo roon nang may debosyon (bhakti), natatamo ang ninanais na bunga.

Verse 67

यस्य यस्य च यः कामस्तस्य तस्य भवेद्धि सः । भोगकामस्य भोगाः स्युः स्याद्राज्यं राज्यकामिनः ॥ ६७ ॥

Anumang pagnanais ang taglay ng isang tao, ang bunga ay dumarating ayon sa mismong pagnanais na iyon. Sa naghahangad ng ligaya, ligaya ang sumisibol; sa naghahangad ng paghahari, kaharian ang dumarating.

Verse 68

स्वर्गः स्यात्स्वर्गकामस्य मोक्षः स्यान्मोक्षकामिनः । कामप्रदानि तीर्थानि त्रैलोक्ये यानि कानि च ॥ ६८ ॥

Ang nagnanais ng langit ay makakamit ang langit; ang nagnanais ng moksha ay makakamit ang paglaya. Tunay, alinmang tīrtha o banal na pook-paglalakbay sa tatlong daigdig ay nagbibigay ng bunga ayon sa ninanais.

Verse 69

तानि सर्वाणि सेवन्ते प्रयागं मकरे रवौ । हरिद्वारे प्रयागे च गंगासागरसंगमे ॥ ६९ ॥

Ang lahat ng mga iyon ay ganap na nakakamit sa pagdulog sa Prayāga kapag ang Araw ay nasa Makara (Capricorn); gayundin sa Haridvāra, sa Prayāga, at sa tagpuan ng Gaṅgā at ng karagatan (Gaṅgā-sāgara).

Verse 70

स्नात्वैव ब्रह्मणो विष्णोः शिवस्य च पुरं व्रजेत् । सितासिते तु यत्स्नानं माघमासे सुलोचने ॥ ७० ॥

Pagkatapos maligo, dapat magtungo sa banal na dako ni Brahmā, ni Viṣṇu, at gayundin ni Śiva. O may magagandang mata, ang paliligo sa buwang Māgha, sa maliwanag at madilim na kalahati ng buwan, ay lalo ngang mapagpala.

Verse 71

न दत्ते पुनरावृत्तिं कल्पकोटिशतैरपि । सत्यवादी जितक्रोधो ह्यहिंसां परमां श्रितः ॥ ७१ ॥

Kahit sa paglipas ng daan-daang krore ng kalpa, hindi na ito magbabalik sa paulit-ulit na pagdating. Ang nagsasalita ng katotohanan, nagwagi sa galit, at kumakalinga sa pinakamataas na ahiṃsā (di-karahasan), ay nakakamit ang kalagayang iyon.

Verse 72

धर्मानुसारी तत्त्वज्ञो गोब्राह्मणहिते रतः । गंगायमुनयोर्मध्ये स्नातो मुच्येत किल्बिषात् ॥ ७२ ॥

Ang sumusunod sa dharma, nakakabatid ng katotohanan, at masigasig sa kapakanan ng mga baka at ng mga Brahmana—kapag naligo sa tagpuan ng Gaṅgā at Yamunā—ay sinasabing napapalaya sa kasalanan.

Verse 73

मनसा चिंतितान्कामांस्तत्र प्राप्नोति पुष्कलान् । स्वर्णभारसहस्रेण कुरुक्षेत्रे रविग्रहे ॥ ७३ ॥

Doon sa Ravi-graha sa Kurukṣetra, natatamo nang sagana ang mga hangaring inisip sa puso; ang ganting-bisa ay katumbas ng isang libong kargang ginto.

Verse 74

यत्फलं लभते माघे वेण्यां तत्तु दिने दिने । गवां शतसहस्रस्य सम्यग्दत्तस्य यत्फलम् ॥ ७४ ॥

Anumang bunga ng kabutihan ang nakukuha sa buwan ng Māgha sa Veṇyā, iyon din ay dumarami araw-araw; katumbas ng gantimpala ng wastong pag-aalay ng isang daang libong baka.

Verse 75

प्रयागे माघमासे तु त्र्यहं स्नातस्य तत्फलम् । योगाभ्यासेन यत्पुण्यं संवत्सरशतत्रये ॥ ७५ ॥

Sa Prayāga sa buwan ng Māgha, ang bunga ng pagligo sa banal na tubig sa loob ng tatlong araw ay kapantay ng kabutihang nakukuha sa pagsasanay ng Yoga sa loob ng tatlong daang taon.

Verse 76

प्रयागे माघमासे तु त्र्यहं स्नानेन यत्फलम् । नाश्वमेधसहस्रेण तत्फलं लभते सति ॥ ७६ ॥

O marangal na ginang, ang gantimpalang dulot ng pagligo sa loob ng tatlong araw sa Prayāga sa buwan ng Māgha ay hindi makakamtan kahit sa pamamagitan ng isang libong handog na Aśvamedha.

Verse 77

त्र्यहस्नानफलं माघे पुरा कांचनमालिनी । राक्षसाय ददौ प्रीत्या तेन मुक्तः स पापकृत् ॥ ७७ ॥

Noong unang panahon, sa buwan ng Māgha, si Kāñcanamālinī ay buong galak na inialay sa isang rākṣasa ang bunga ng pagligo sa loob ng tatlong araw; dahil sa pag-aalay ng kabutihang iyon, napalaya ang gumawa ng kasalanan.

Verse 78

त्र्यहात्पापक्षयो जातः सप्तविंशतिभिर्दिनैः । स्नानेन यदभूत्पुण्यं तेन देवत्वमागता ॥ ७८ ॥

Sa loob ng tatlong araw, naglaho ang mga kasalanan; sa loob ng dalawampu’t pitong araw pa, sa bisa ng kabutihang nagmula sa banal na pagligo, nakamit nila ang kalagayang maka-diyos, gaya ng mga deva.

Verse 79

रममाणा तु कैलासे गिरिजायाः प्रिया सखी । जातिस्मरा तथा जाता प्रयागस्य प्रसादतः ॥ ७९ ॥

Habang nagsasaya sa Kailāsa, ang minamahal na kaibigan ni Girijā (Pārvatī) ay naging isa ring nakaaalaala ng mga dating kapanganakan, sa biyaya ng Prayāga.

Verse 80

अवंतीविषये राजा वासराजोऽभवत्पुरा । नर्मदातीर्थमासाद्य राजसूयं चकार सः ॥ ८० ॥

Noong unang panahon sa lupain ng Avanti, may haring nagngangalang Vāsarāja. Nang marating niya ang banal na tīrtha ng Narmadā, isinagawa niya ang handog na Rājasūya.

Verse 81

अश्वैः षोडशभिस्तत्र स्वर्णयूपविराजितैः । स्वर्णभूषणभूषाढ्यै रेजे सोऽपि यथाविधि ॥ ८१ ॥

Doon, kasama ang labing-anim na kabayo—na pinagniningning ng mga gintong yūpa at saganang pinalamutian ng mga gintong hiyas—siya’y nagningning din, isinasagawa ang ritwal ayon sa itinakdang pamamaraan.

Verse 82

प्रददौ धान्यराशिं च द्विजेभ्यः पर्वतोपमम् । श्रद्धावान्देवताभक्तो गोप्रदश्च सुवर्णदः ॥ ८२ ॥

Taglay ang pananampalataya at debosyon sa mga deva, nagkaloob siya sa mga dvija ng bunton ng butil na tila bundok; naghandog din siya ng mga baka at nagbigay ng ginto.

Verse 83

ब्राह्मणो भद्रको नाम मूर्खो हीनकुलस्तथा । कृषीवलोऽधमाचारः सर्वधर्मबहिष्कृतः ॥ ८३ ॥

May isang brāhmaṇa na ang pangalan ay Bhadraka—mangmang at mababa ang angkan; magsasaka ang hanapbuhay, hamak ang asal, at itinakwil sa lahat ng tungkuling panrelihiyon (dharma).

Verse 84

सीरकर्मसमुद्विग्नो बंधुभिश्च स वंचितः । इतस्ततः परिक्रम्य निर्गतोऽदृष्टपीडितः ॥ ८४ ॥

Dahil sa pagod at pangamba sa pagbubungkal ng lupa, at dahil nilinlang ng sarili niyang mga kamag-anak, siya’y nagpagala-gala rito’t roon at sa huli’y umalis—pinahihirapan ng di-nakikitang tadhana.

Verse 85

दैवतो ज्ञानमाश्रित्य प्रयागं समुपागतः । महामाघीं पुरस्कृत्य सस्नौ तत्र दिनत्रयम् ॥ ८५ ॥

Umasa sa kaalamang ipinagkaloob ng banal, siya’y dumating sa Prayāga; at bilang paggalang sa sagradong panata ng Mahā-māghī, naligo siya roon sa loob ng tatlong araw.

Verse 86

अनघः स्नानमात्रेण समभूत्स द्विजोत्तमः । प्रयागाच्चलितस्तस्माद्ययौ यस्मात्समागतः ॥ ८६ ॥

Sa pamamagitan lamang ng pagligo, si Anagha ay naging isang pinakadakilang brāhmaṇa. Pag-alis niya sa Prayāga, bumalik siya sa mismong pinanggalingan niya.

Verse 87

स राजा सोऽपि वै विप्रो विपन्नावेकदा तदा । तयोर्गतिः समा दृष्टा देवराजस्य सन्निधौ ॥ ८७ ॥

Ang haring iyon—at ang brāhmaṇa ring iyon—minsan ay kapwa napahamak. Pagkaraan, sa harap ng Hari ng mga deva (Indra), nakita na ang kanilang huling kalagayan ay magkapareho.

Verse 88

तेजो रूपं बलं स्त्रैणं देवयानं विभूषणम् । माला च परिजातस्य नृत्यं गीतं समं तयोः ॥ ८८ ॥

Ningning, kagandahan, lakas, alindog na pambabae, sasakyang makalangit, mga palamuti, kuwintas na bulaklak ng pārijāta, at—kapantay—sayaw at awit: ito ang mga ligaya at kaloob na binanggit.

Verse 89

इति दृष्ट्वा हि माहात्म्य क्षेत्रस्य कथमुच्यते । माघः सितासिते भद्रे राजसूयसमो न च ॥ ८९ ॥

Matapos masaksihan ang kadakilaan ng banal na pook, paano mailalarawan nang sapat ang kanyang kaluwalhatian? O mapalad, sa buwang Māgha—maging sa maliwanag o madilim na kalahati—ang kabutihang natatamo ay kapantay ng handog na Rājasūya, at hindi mababa rito.

Verse 90

धनुर्विंशतिविस्तीर्णे सितनीलांबुसंगमे । माघादपुनरावृत्ती राजसूयात्पुनर्भवेत् ॥ ९० ॥

Sa tagpuan ng Tubig na Puti at Tubig na Bughaw, na may lawak na dalawampung dhanu, ang pagligo (at pagsasagawa ng panata) sa buwang Māgha ay nagkakaloob ng “di na pagbabalik”—kalayaan sa muling pagsilang; samantalang kahit ang handog na Rājasūya ay humahantong pa rin sa muling kapanganakan.

Verse 91

कंबलाश्वतरौ नागौ विपुले यमुनातटे । तत्र स्नात्वा च पीत्वा च सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ९१ ॥

Sa maluwang na pampang ng Yamunā naroon ang dalawang Nāga, sina Kambala at Aśvatara. Ang sinumang maligo roon at uminom din ng tubig na iyon ay mapapalaya sa lahat ng kasalanan.

Verse 92

तत्र गत्वा च संस्थाने महादेवस्य धीमतः । नरस्तारयते पुंसो दश पूर्वान्दशावरान् ॥ ९२ ॥

Pagdating doon, sa banal na luklukan ng marunong na Mahādeva, ang isang tao ay nakapagliligtas sa sampung ninuno bago siya at sa sampung salinlahi pagkatapos niya.

Verse 93

कूपं चैव तु तत्रास्ति प्रतिष्ठानेऽति विश्रुतम् । तत्र स्नात्वा पितॄन्देवान्संतर्प्य यतमानसः ॥ ९३ ॥

At naroon nga ay may isang balong tanyag na tinatawag na “Pratiṣṭhāna.” Pagkaligo roon, na may isip na sinanay at pinigil, nararapat maghandog ng tarpaṇa upang bigyang-kasiyahan ang mga Pitṛ (mga ninuno) at ang mga Deva (mga diyos).

Verse 94

ब्रह्मचारी जितक्रोधस्त्रिरात्रं योऽत्र तिष्ठति । सर्वपापविशुद्धात्मा सोऽश्वमेधफलं लभेत् ॥ ९४ ॥

Ang isang brahmacārī (mag-aaral na namumuhay sa pagpipigil) na nagwagi sa galit, at nananatili rito nang tatlong gabi, ay nalilinis sa lahat ng kasalanan at nakakamit ang bunga ng sakripisyong Aśvamedha.

Verse 95

उत्तरेण प्रतिष्टानाद्भागीरथ्याश्च पूर्वतः । हंसप्रतपनं नाम तीर्थं लोकेषु विश्रुतम् ॥ ९५ ॥

Sa hilaga ng Pratiṣṭhāna at sa silangan ng Bhāgīrathī (Gaṅgā) ay naroon ang isang banal na tawiran na tinatawag na Haṃsapratapana, tanyag sa lahat ng daigdig.

Verse 96

अश्वमेधफलं तत्र स्नानमात्रेण लभ्यते । यावच्चंद्रश्च सूर्यश्च तावत्स्वर्गे महीयते ॥ ९६ ॥

Doon, ang bunga ng Aśvamedha ay nakakamit sa pagligo lamang; at habang nananatili ang buwan at ang araw, gayon katagal siyang pinararangalan sa langit.

Verse 97

ततो भोगवतीं गत्वा वासुकेरुत्तरेण च । दशाश्वमेधिकं नाम तत्तीर्थं परमं स्मृतम् ॥ ९७ ॥

Pagkaraan, pagpunta sa Bhogavatī at sa hilaga rin ni Vāsuki, ang banal na tawirang iyon ay inaalala bilang kataas-taasan, na tinatawag na Daśāśvamedhika.

Verse 98

तत्र कृत्वाभिषेकं तु वाजिमेधफलं लभेत् । धनाढ्यो रूपवान्दक्षो दाता भवति धार्मिकः ॥ ९८ ॥

Doon, ang sinumang magsagawa ng abhiṣeka (banal na pagligo/pagbuhos) ay magkakamit ng gantimpalang katumbas ng sakripisyong Aśvamedha. Siya’y magiging mayaman, kaaya-aya ang anyo, mahusay, mapagkaloob sa dāna, at matuwid sa dharma.

Verse 99

चतुर्वेदिषु यत्पुण्यं सत्यवादिषु यत्फलम् । अहिंसायां तु यो धर्मो गमनात्तस्य तत्फलम् ॥ ९९ ॥

Anumang kabutihang dulot ng apat na Veda, anumang gantimpala ng pagsasalita ng katotohanan, at anumang dharma na bunga ng ahiṃsā—sa paglalakbay-dambana rito, makakamtan ang mismong mga bungang iyon.

Verse 100

पायतेश्चोत्तरे कूले प्रयागस्य तु दक्षिणे । ऋणमोचनकं नाम तीर्थं तु परमं स्मृतम् ॥ १०० ॥

Sa hilagang pampang ng ilog Payate, at sa timog ng Prayāga, naroon ang banal na tawiran na tinatawag na Ṛṇamocanaka—inaalala bilang isang tīrtha na lubhang dakila.

Verse 101

एकरात्रोषितः स्नात्वा ऋणैः सर्वैः प्रमुच्यते । स्वर्गलोकमवाप्नोति ह्यमरश्च तथा भवेत् ॥ १०१ ॥

Ang sinumang manatili nang isang gabi at pagkatapos ay maligo, ay mapapalaya sa lahat ng pagkakautang. Tunay na makakamtan niya ang daigdig ng langit at magiging tulad ng isang amara (deva).

Verse 102

त्रिकालमेकस्नायी चाहारमुक्तिं य आचरेत् । विश्वासघातपापात्तु त्रिभिर्मासैः स शुद्ध्यति ॥ १०२ ॥

Ang nagsasagawa ng pagligo nang minsan sa isang araw sa tatlong sandali ng pagsasanib ng panahon, at nag-aayuno, ay malilinis mula sa kasalanan ng pagtataksil sa tiwala sa loob ng tatlong buwan.

Verse 103

कीर्तनाल्लभते पुण्यं दृष्ट्वा भद्राणि पश्यति । अवगाह्य च पीत्वा च पुनात्यासप्तमं कुलम् ॥ ६३॥ ३ ॥

Sa pag-awit ng papuri (kīrtana) ay nakakamit ang kabutihan; sa pagtanaw nito ay nasisilayan ang mga pagpapala. Sa pagligo at pag-inom ng tubig nito, nalilinis ang angkan hanggang ikapitong salinlahi.

Verse 104

मकरस्थे रवौ माघे न स्नात्यनुदिते रवौ । कथं पापैः प्रमुच्येत कथं वा त्रिदिवं व्रजेत् ॥ १०४ ॥

Kapag ang Araw ay nasa Makara (Capricorn) sa buwan ng Māgha—kung hindi maligo bago sumikat ang araw—paano siya makakalaya sa mga kasalanan, at paano niya maaabot ang langit?

Verse 105

प्रयागे वपनं कुर्याद्गंगायां पिंडपातनम् । दानं दद्यात्कुरुक्षेत्रे वाराणस्यां तनुं त्यजेत् ॥ १०५ ॥

Sa Prayāga ay dapat isagawa ang ritwal ng pag-ahit; sa Gaṅgā ay dapat maghandog ng piṇḍa para sa mga ninuno; sa Kurukṣetra ay dapat magbigay ng kawanggawa; at sa Vārāṇasī ay dapat iwan ang katawan (pumanaw).

Verse 106

किं गयापिंडदानेन काश्यां वा मरणेन किम् । किं कुरुक्षेत्रदानेन प्रयागे मुंडनं यदि ॥ १०६ ॥

Kung wala ang tunay na bhakti at wastong asal—ano ang silbi ng pag-aalay ng piṇḍa sa Gayā, o kahit ng pagkamatay sa Kāśī? Ano ang silbi ng pagbibigay sa Kurukṣetra, o ng pag-ahit sa Prayāga?

Verse 107

संवत्सरं द्विमासोनं पुनस्तीर्थं व्रजेद्यदि । मुंडनं चोपवासं च ततो यत्नेन कारयेत् ॥ १०७ ॥

Kung matapos ang isang taon na kulang ng dalawang buwan (sampung buwan) ay muling pumunta sa tīrtha, pagkatapos ay dapat niyang masikap na ipagawa ang pag-ahit at ang pag-aayuno.

Verse 108

प्रयागप्राप्तनारीणां मुंडनं त्वेवमीरयेत् । सर्वान्केशान्समुद्धृत्य छेदयेदंगुलद्वयम् ॥ १०८ ॥

Para sa mga babaeng dumating sa Prayāga, itakda ang ritwal ng pagputol ng buhok sa ganitong paraan: tipunin ang lahat ng buhok at gupitin ito ayon sa sukat ng dalawang daliri (bahagyang pagtabas).

Verse 109

केशमूलान्युपाश्रित्य सर्वपापानि देहिनाम् । तिष्ठंति तीर्थस्नानेन तस्मात्तान्यत्र वापयेत् ॥ १०९ ॥

Ang lahat ng kasalanan ng mga nilalang na may katawan ay nananahan sa mga ugat ng buhok; kaya matapos maligo sa tīrtha, nararapat na ipaahit ang mga buhok na iyon doon mismo.

Verse 110

अमार्कपातश्रवणेर्युक्ता चेत्पौषमाघयोः । अर्द्धोदयः स विज्ञेयः सूर्यपर्वशताधिकः ॥ ११० ॥

Kung sa mga buwang Pauṣa o Māgha, ang araw ng bagong buwan ay kasabay ng mga Nakṣatra na Śravaṇa at Amārka-pāta, ang pagsasanib na iyon ay dapat kilalaning Arddhodaya—nagbibigay ng gantimpalang higit pa sa sandaang pagdiriwang ng araw.

Verse 111

किंचिन्न्यूने तु विधिजे महोदय इति स्मृतः । अरुणोदयवेलायां शुक्ला माघस्य सप्तमी ॥ १११ ॥

Ngunit kapag bahagyang kulang sa ganap na sukat ayon sa ritwal, ito’y inaalala bilang “Mahodaya”: ang ikapitong araw ng maliwanag na kalahati ng Māgha na dumarating sa oras ng aruṇodaya (bukang-liwayway).

Verse 112

प्रयागे यदि लभ्येत सहस्रार्कग्रहैः समा । अयने कोटिपुण्यं स्याल्लक्षं तु विषुवे फलम् ॥ ११२ ॥

Kung sa Prayāga ay makamtan ang gantimpalang katumbas ng isang libong eklipse ng araw, kung gayon sa ayana (solstice) ito’y nagiging crore ang pagdami ng bisa; at sa viṣuva (equinox) ang bunga ay sandaang libong ulit.

Verse 113

षडशीत्यां सहस्रं तु तथा विष्णुपदीषु च । दानं प्रयागे कर्तव्यं यथाविभवविस्तरम् ॥ ११३ ॥

Sa mga araw na parva ng Ṣaḍaśīti at Sahasra, gayundin sa mga araw ng Viṣṇupadī, nararapat magbigay ng dāna sa Prayāga ayon sa lawak ng sariling kakayahan.

Verse 114

तेन तीर्थफलं चैव वर्धते विधिनंदिनि । गंगायमुनयोर्मध्ये यस्तु गां वै प्रयच्छति ॥ ११४ ॥

Sa pamamagitan ng gayong handog, lumalago rin ang bunga ng tīrtha, O anak ni Vidhi. Tunay, sinumang maghandog ng baka sa lupain sa pagitan ng Gaṅgā at Yamunā ay nagpaparami ng gantimpala ng banal na pook na iyon.

Verse 115

सुवर्णं मणिमुक्तां वा यदि वान्यं प्रतिग्रहम् । पाटलां कपिलां भद्रे यस्तु तत्र प्रयच्छति ॥ ११५ ॥

Maging ginto, hiyas o perlas, o anumang handog na karapat-dapat tanggapin—O mapalad—sinumang mag-alay doon ng bakang pāṭalā (mapulang kayumanggi) o kapilā (dilaw-kayumanggi) …

Verse 116

स्वर्णश्रृंगीं रौप्यखुरां चैलकंठीं पयस्विनीम् । सवत्सां श्रोत्रियं साधुं ग्राहयित्वा यथाविधि ॥ ११६ ॥

Ayon sa itinakdang paraan, ipatanggap sa isang karapat-dapat na śrotriya—isang matuwid at banal na brāhmaṇa—ang isang bakang nagbibigay-gatas kasama ang guya, na may sungay na ginto, mga kuko na pilak, at telang nakasabit sa leeg.

Verse 117

शुक्लां वरधरं शांतं धर्मज्ञं वेदपारगम् । सा च गौस्तस्य दातव्या गंगायमुनसंगमे ॥ ११७ ॥

Sa sangam ng Gaṅgā at Yamunā, dapat ihandog ang isang puting baka sa isang brāhmaṇa na payapa—nakadamit nang mainam, nakatatag sa katahimikan, nakaaalam ng dharma, at bihasa sa mga Veda.

Verse 118

वासांसि च महार्हाणि रत्नानि विविधानि च । यावंतो रोमकूपाः स्युस्तस्या गोर्वत्सकस्य च ॥ ११८ ॥

Mga mamahaling kasuotan at sari-saring hiyas ang natatamo bilang bunga ng kabutihan—kasingdami ng mga butas ng balahibo sa katawan ng bakang iyon at ng kanyang guya.

Verse 119

तावद्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते । यत्रासौ लभते जन्म सा गौस्तत्राभिजायते ॥ ११९ ॥

Sa gayong dami ng libu-libong taon, siya’y pinararangalan sa daigdig ng langit. At saanman siya muling isilang, ang bakang iyon ay isinisilang din doon.

Verse 120

न च पश्यंति नरकं दातारस्तेन कर्मणा । उत्तरांश्च कुरून्प्राप्य मोदंते कालमक्षयम् ॥ १२० ॥

Dahil sa kabutihang iyon, ang mga nagbibigay ay hindi man lamang masisilayan ang impiyerno; pagdating sa Hilagang Kuru, sila’y nagagalak sa panahong di-nauubos.

Verse 121

गवां शतसहस्रेभ्यो दद्यादेकां पयस्विनीम् । पुत्रान्दारांस्तथा भृत्यान् गौरेका प्रतितारयेत् ॥ १२१ ॥

Kahit sa gitna ng daan-daang libong baka, maghandog ng isang bakang nagbibigay-gatas; ang iisang baka ay makatutulong sa mga anak, asawa, at mga lingkod upang makatawid sa panganib ng samsara.

Verse 122

तस्मात्सर्वेषु दानेषु गोदानं तु विशिष्यते । दुर्गमे विषमे घोरे महापातकसंक्रमे ॥ १२२ ॥

Kaya nga, sa lahat ng uri ng pagkakaloob, ang pag-aalay ng baka ang pinakadakila—lalo na sa panahong mahirap tawirin, magaspang at nakapanghihilakbot, kapag dumaraan sa paglaganap ng mabibigat na kasalanan.

Verse 123

गौरेव रक्षां कुरुते तस्माद्देया द्विजोत्तमे । तीर्थे न प्रतिगृह्णीयात्पुण्येष्वायतनेषु च ॥ १२३ ॥

Ang baka mismo ang nagbibigay ng pag-iingat; kaya ito’y nararapat ialay bilang dāna, O pinakadakila sa mga dvija. Ngunit huwag tumanggap ng handog sa tīrtha, ni sa mga banal na tahanan ng kabutihan.

Verse 124

निमित्तेषु च सर्वेषु ह्यप्रमत्तो भवेद्द्विजः । स्वकार्ये पितृकार्ये वा देवताभ्यर्चनेऽपि वा ॥ १२४ ॥

Sa lahat ng pagkakataon at sa bawat palatandaan, ang dvija ay dapat manatiling mapagmatyag at di-pabaya—sa sariling tungkulin, sa mga ritwal para sa mga ninuno, o maging sa pagsamba sa mga diyos.

Verse 125

विफलं तस्य तत्तीर्थँ यावत्तद्धनमश्नुते । गंगायमुनयोर्मध्ये यस्तु कन्यां प्रयच्छति ॥ १२५ ॥

Para sa taong iyon, ang paglalakbay-dambana sa banal na tīrtha ay nananatiling walang bunga hangga’t tinatamasa pa niya ang yaman na iyon—ang yamang nakuha sa pag-aalay ng isang dalaga sa lupain sa pagitan ng Gaṅgā at Yamunā.

Verse 126

न स पश्यति घोरं तु नरकं तेन कर्मणा । उत्तरांस्तु कुरून् गत्वा मोदते कालमक्षयम् ॥ १२६ ॥

Dahil sa mismong gawaing iyon, hindi niya mamamasdan ang kakila-kilabot na impiyerno. Pagdating sa Uttara-Kuru, siya’y magagalak sa panahong di-nasisira at walang hanggan.

Verse 127

पुत्रान्दारांश्च लभते धार्मिकान्रूपसंयुतान् । अधः शिरास्ततो धूममूर्द्धूबाहुः पिबेन्नरः ॥ १२७ ॥

Makakamtan niya ang mga anak na lalaki at isang asawang may dharma at kagandahan. Pagkaraan, nakayuko ang ulo, nararapat niyang inumin (langhapin) ang usok habang itinataas ang mga bisig paitaas.

Verse 128

शतं वर्षसहस्राणां स्वर्गलोके महीयते । परिभ्रष्टस्ततः स्वर्गादग्निहोत्री भवेन्नरः ॥ १२८ ॥

Sa loob ng isang daang libong taon, siya’y pinararangalan sa daigdig ng langit; at pagkalaglag niya mula roon, ang taong iyon ay isisilang bilang Agnihotrin, tagapagpanatili ng ritwal na apoy na Agnihotra.

Verse 129

भुक्त्वा तु विपुलान्भोगांस्तत्तीर्थं लभते पुनः । आ प्रयागात्प्रतिष्ठानान्मत्पुरो वासुकेर्ह्रदात् ॥ १२९ ॥

Matapos tamasahin ang saganang kaluguran, muling natatamo ng tao ang yaong banal na tawiran (tīrtha)—lalo na mula Prayāga hanggang Pratiṣṭhāna, at mula Matpura hanggang sa lawa ni Vāsuki.

Verse 130

कंबलाश्वतरौ नागौ नागादबहुमूलकात् । एतत्प्रजापतेः क्षेत्रं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ॥ १३० ॥

Mula Nāgāda hanggang Bahumūlaka nananahan ang dalawang panginoong ahas, sina Kambala at Aśvatara. Ito ang banal na kṣetra ni Prajāpati, bantog sa tatlong daigdig.

Verse 131

तत्र स्नात्वा दिवं यांति ये मृतास्तेऽपुनर्भवाः । न वेदवचनाच्चैव न लोकवचनादपि ॥ १३१ ॥

Ang sinumang maligo roon at mamatay (doon) ay tutungo sa langit; sila’y nagiging apunarbhava, hindi na muling isisilang. Hindi ito batay lamang sa salita ng Veda o sa balita ng daigdig, kundi sa tiyak na katotohanan ng tīrtha.

Verse 132

मतिरुत्क्रमणीया हि प्रयागमरणं प्रति । दशतीर्थसहस्राणि षष्टिकोट्यस्तथा पराः ॥ १३२ ॥

Tunay nga, ang isip ay dapat itutok nang matatag sa pagpanaw sa Prayāga; sapagkat ang bunga ng kabutihan nito’y katumbas ng sampung libong tīrtha at, higit pa roon, animnapung krore ng mga banal na pook.

Verse 133

तत्रैव तेषां सान्निध्यं कीर्तितं विधिनंदिनि । या गतिर्योगयुक्तस्य सत्पथस्थस्य धीमतः ॥ १३३ ॥

O anak na babae ni Vidhi (Brahmā), ipinahayag na sa mismong lugar na iyon natatamo ang kanilang banal na pagdalo; ganyan ang hantungan ng marunong na disiplinado sa yoga at matatag sa tunay na landas.

Verse 134

सा गतिस्त्यजतः प्राणान् गंगायमुनसंगमे । बाधितो यदि वा दीनः क्रुद्धो वापि भवेन्नरः ॥ १३४ ॥

Ganyan ang pinagpalang hantungan ng taong nag-aalay ng huling hininga sa tagpuan ng Gaṅgā at Yamunā—kahit siya’y pinahihirapan, dukha, o maging nagngangalit sa oras ng kamatayan.

Verse 135

गंगायमुनमासाद्य यस्तु प्राणान्परित्यजेत् । दीप्तकांचनवर्णाभैर्विमानैः सूर्यकांतिभिः ॥ १३५ ॥

Ngunit sinumang makarating sa tagpuan ng Gaṅgā at Yamunā at isuko ang hininga ng buhay—siya’y iaangat sa mga maningning na vimāna, kumikislap na tila nagliliyab na ginto at nagniningning na gaya ng araw.

Verse 136

गंधर्वाप्सरसां मध्ये स्वर्गे मोदति मानवः । ईप्सिताँल्लभते कामान्वदंतीति मुनीश्वराः ॥ १३६ ॥

Sa gitna ng mga Gandharva at Apsaras, ang tao’y nagagalak sa langit; at natatamo niya ang mga ninanais na kaligayahan—gaya ng ipinahahayag ng mga dakilang pantas.

Verse 137

गीतवादित्रनिर्घोषैः प्रसुप्तः प्रतिबुध्यते । यावन्न स्मरते जन्म तावत्स्वर्गे महीयते ॥ १३७ ॥

Pagkagising mula sa pagkakatulog dahil sa alingawngaw ng awit at tugtugin, nananatili siyang marangal sa langit hangga’t hindi pa niya naaalala ang kanyang pagsilang bilang tao.

Verse 138

ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टः क्षीणकर्मात्र चागतः । हिरण्यरत्नसंपूर्णे समृद्धे जायते कुले ॥ १३८ ॥

Pagkaraan, nang mahulog mula sa langit at maubos ang kanyang kabutihang-kapal, siya’y dumarating sa daigdig ng mga mortal at isinisilang sa isang angkang masagana, hitik sa ginto at hiyas.

Verse 139

तदेवसंस्मरंस्तत्र विष्णुलोकं स गच्छति । वटमूलं समासाद्य यस्तु प्राणान्परित्यजेत् ॥ १३९ ॥

Sa pag-alaala roon sa mismong Panginoong Viṣṇu, siya’y nakararating sa daigdig ni Viṣṇu. At sinumang makarating sa ugat ng punong balete at isuko ang hininga ng buhay, siya man ay tutungo sa kataas-taasang kalagayang iyon.

Verse 140

सर्वलोकानतिक्रम्य रुद्रलोकं स गच्छिति । तत्र ते द्वादशादित्यांस्तपंते रुद्रमाश्रिताः ॥ १४० ॥

Nilalampasan ang lahat ng mga daigdig, siya’y nagtutungo sa kaharian ni Rudra. Doon, ang Labindalawang Āditya ay nagsasagawa ng matinding pag-aayuno at pagninilay, na kumakalinga kay Rudra.

Verse 141

निर्गच्छंति जगत्सर्वं वटमूले स दह्यते । हरिश्च भगवांस्तत्र प्रजापतिपुरस्कृतः ॥ १४१ ॥

Habang umaalis (iniuurong) ang buong sanlibutan, ang anyong iyon ay nasusunog sa ugat ng punong balete. At naroon ang Mapalad na Panginoong Hari, na pinangungunahan at sinasamahan ni Prajāpati.

Verse 142

आस्ते तत्र पुटे देवि पादांगुष्ठं धयञ्छिशुः । उर्वशीपुलिने रम्ये विपुले हंसपांडुरे ॥ १४२ ॥

O Diyosa, doon sa guwang na iyon, ang sanggol ay nakaupo, sinisipsip ang sariling hinlalaki sa paa, sa marikit na pampang na tinatawag na Urvaśī—malawak, maningning, maputi na gaya ng mga gansa.

Verse 143

परित्यजति यः प्राणाञ्छृणु तस्यापि यत्फलम् । षष्टिवर्षसहस्राणि षष्टिवर्षशतानि च ॥ १४३ ॥

Pakinggan ang bunga ng gantimpala kahit sa taong nag-aalay ng sarili niyang buhay: ang kanyang kabutihang-loob ay tumatagal sa animnapung libong taon, at dagdag pang animnaraang taon.

Verse 144

वसेत्स पितृभिः सार्द्धं स्वर्गलोके विरिंचिजे । उर्वशीं च यदा पश्येद्देवलोके सुलोचने ॥ १४४ ॥

Nanahan siya kasama ng mga Pitṛ (mga ninuno) sa langit na pag-aari ni Virinci (Brahmā). At kapag sa daigdig ng mga deva ay nasilayan niya si Urvaśī—o may magagandang mata—tinatamasa niya ang kalagayang makalangit.

Verse 145

पूज्यते सततं देवऋषिगंधर्वकिन्नरैः । ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टः क्षीणकर्मा त्विहागतः ॥ १४५ ॥

Siya ay laging pinararangalan ng mga deva, ng mga banal na rishi, ng mga Gandharva at mga Kinnara. Pagkaraan, nang maubos ang kanyang kabutihang karma, nahulog siya mula sa langit at dumating muli sa mundong ito.

Verse 146

उर्वशीसदृशीनां तु कांतानां लभते शतम् । मध्ये नारीसहस्राणां बहूनां च पतिर्भवेत् ॥ १४६ ॥

Nakakamit niya ang sandaang minamahal na asawa, bawat isa’y kahambing ni Urvaśī; at sa gitna ng libu-libong babae, siya’y nagiging asawa (panginoon) ng marami.

Verse 147

दशग्रामसहस्राणां भोक्ता शास्ता च मोहिनि । कांचीनूपुरशब्देन सुप्तोऽसौ प्रतिबुध्यते ॥ १४७ ॥

O mapang-akit, siya ang nagtatamasa at siya rin ang namumuno sa sampung libong nayon; ngunit kahit natutulog, siya’y nagigising sa tunog ng iyong sinturon at mga anklet.

Verse 148

भुक्त्वा तु विपुलान्भोगांस्तत्तीर्थं लभते पुनः । शुक्लांबरधरो नित्यं नियतः स जितेंद्रियः ॥ १४८ ॥

Matapos malasap ang saganang kaluguran ng sanlibutan, muling nakakamtan ng tao ang banal na tīrtha. Laging nakadamit na puti, may disiplina at pagpipigil-sa-sarili, siya’y nagiging manlulupig ng mga pandama.

Verse 149

एककालं तु भुञ्जानो मासं योगपतिर्भवेत् । सुवर्णालंकृतानां तु नारीणां लभते शतम् ॥ १४९ ॥

Kung minsan lamang kumain sa isang araw sa loob ng isang buwan, siya’y nagiging panginoon ng yoga; at nakakamtan niya ang sandaang babae na pinalamutian ng ginto.

Verse 150

पृथिव्यामासमुद्रायां महाभोगपतिर्भवेत् । धनधान्यसमायुक्तो दाता भवति नित्यशः ॥ १५० ॥

Sa buong daigdig hanggang sa mga karagatan, siya’y nagiging panginoon ng dakilang kaluguran. Taglay ang yaman at butil, siya’y nagiging palagiang tagapagkaloob ng dāna (kawanggawa).

Verse 151

स भुक्त्वा विपुलान्भोगांस्तत्तीर्थँ स्मरते पुनः । कोटितीर्थँ समासाद्य यस्तु प्राणान्परित्यजेत् ॥ १५१ ॥

Matapos malasap ang saganang kaluguran ng sanlibutan, muli niyang inaalaala ang banal na tīrtha. At sinumang makarating sa Koṭitīrtha at isuko ang hininga ng buhay—nakakamtan ang pinakadakilang bunga ng pagpapabanal ng paglalakbay-diyos.

Verse 152

कोटिवर्षसहस्रान्तं स्वर्गलोके महीयते । ततः स्वर्गादिहागत्य क्षीणकर्मा नरोत्तमः ॥ १५२ ॥

Siya’y pinararangalan sa kahariang makalangit sa loob ng panahong umaabot sa libu-libong koṭi na taon. Pagkaraan, mula sa langit ay bumabalik siya rito, ang dakilang tao, kapag naubos na ang kanyang bunga ng karma.

Verse 153

सुवर्णमणिमुक्ताग्रे कुले जायेत रूपवान् । अकामो वा सकामो वा गंगायां यो विपद्यते ॥ १५३ ॥

Maging walang pagnanasa o puno ng pagnanasa, sinumang pumanaw sa Ilog Gaṅgā ay muling isisilang sa pinakadakilang angkan, may palamuting ginto, hiyas at perlas, at magkakaroon ng marikit na anyo.

Verse 154

शक्रस्य लभते स्वर्गं नरकं तु न पश्यति । हंससारसयुक्तेन विमानेन स गच्छति ॥ १५४ ॥

Nakakamtan niya ang langit ni Śakra (Indra) at hindi niya masisilayan ang impiyerno; magpapatuloy siya sakay ng makalangit na vimāna na hinihila ng mga sisne at sārasā (tagak).

Verse 155

अप्सरोगणसंकीर्णे सुप्तोऽसौ प्रतिबुध्यते । ततः स्वर्गादिहायातः क्षीणकर्मा विरंचिजे ॥ १५५ ॥

Sa gitna ng mga pangkat ng apsarā, siya’y natulog at nagising. Pagkaraan, nang maubos ang kanyang kabutihang bunga ng karma, bumaba siya mula sa langit patungo rito, sa daigdig ni Virāñci (Brahmā).

Verse 156

योगिनां श्रीमतां चापि स्वेच्छया लभते जनिम् । गङ्गायमुनयोर्मध्ये करीषाग्निं तु धारयेत् ॥ १५६ ॥

Maging ang mga yogin at ang mga pinagpala ng kasaganaan ay nakakamtan ang muling pagsilang ayon sa sariling kalooban. Sa pagitan ng Gaṅgā at Yamunā, nararapat panatilihin ang apoy ng dumi ng baka (apoy ng tapas) bilang itinakdang disiplina.

Verse 157

अहीनांगो ह्यरोगश्च पंचेंद्रियसमन्वितः । यावंति लोमकूपानि तस्य गात्रे तु धीमतः ॥ १५७ ॥

Magiging buo ang kanyang mga sangkap, walang karamdaman, at ganap sa limang pandama. At kung gaano karami ang mga butas ng balahibo sa katawan ng marunong na iyon, gayon din karami ang bunga ng kabutihan/gantimpala.

Verse 158

तावद्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते । ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो जंबूद्वीपपतिर्भवेत् ॥ १५८ ॥

Sa loob ng libu-libong taon, siya’y pinararangalan sa daigdig ng langit; at pagkaraan, pagkalaglag mula roon, siya’y nagiging makapangyarihang hari ng Jambūdvīpa.

Verse 159

भुक्त्वा तु विपुलान्भोगांस्तत्तीर्थं लभते पुनः । यस्तु देहं निकृत्त्य स्वं शकुनिभ्यः प्रयच्छति ॥ १५९ ॥

Pagkaraang malasap ang saganang kaluguran, muli niyang natatamo ang banal na tīrtha. At yaong pumuputol sa sariling katawan at inihahandog sa mga ibon bilang pagkain, siya man ay muling nakaaabot doon.

Verse 160

स वर्षशतसाहस्रं सोमलोके महीयते । ततस्तस्मादिहागत्य राजा भवति धार्मिकः ॥ १६० ॥

Sa loob ng isang daang libong taon, siya’y pinararangalan sa Soma-loka, ang daigdig ng Buwan; at pagkaraan, pagbalik sa mundong ito, siya’y nagiging haring matuwid at maka-dharma.

Verse 161

गुणवान्रूपसंपन्नो विद्यावान्प्रियवाक्छुचिः । भुक्त्वा तु विपुलान्भोगांस्तत्तीर्थं पुनराव्रजेत् ॥ १६१ ॥

Taglay ang kabutihan, kagandahan ng anyo, karunungan, matamis na pananalita, at kadalisayan—pagkaraang malasap ang saganang kaluguran, nararapat siyang magbalik muli sa banal na tīrtha.

Verse 162

पंचयोजनविस्तीर्णे प्रयागस्य तु मंडले । विपन्नो यत्र कुत्राप्यनाशकं व्रतमास्थितः ॥ १६२ ॥

Sa banal na saklaw ng Prayāga na may lawak na limang yojana, kahit ang taong nasa kagipitan—nasaan man siya—kapag isinagawa ang panatang anāśaka (pag-aayuno), matatamo niya ang di-nabibigo nitong bisa espirituwal.

Verse 163

व्यतीतान्पुरुषान्सप्त भाविनस्तु चतुर्दश । नरस्तारयते सर्वानात्मानं च समुद्धरेत् ॥ १६३ ॥

Ang isang tao ay makapagtatawid sa lahat—pitong saling-lahing lumipas at labing-apat na darating—at maiaangat at maililigtas din ang sarili niyang kaluluwa.

Verse 164

अग्नितीर्थमिति ख्यातं दक्षिणे यमुनातटे । पश्चिमे धर्मराजस्य तीर्थं तु नरकं स्मृतम् ॥ १६४ ॥

Sa timog na pampang ng Yamunā, ito’y tanyag bilang Agni-tīrtha; at sa kanlurang panig, ang banal na tawiran ni Dharma-rāja ay inaalala bilang Naraka-tīrtha.

Verse 165

तत्र स्नात्वा दिवं यांति ये मृतास्तेऽपुनर्भवाः । यमुनोत्तरकूले तु पापघ्नानि बहून्यपि ॥ १६५ ॥

Pagkaligo roon, ang mga namatay ay umaabot sa langit; hindi na sila muling bumabalik sa pagsilang. At sa hilagang pampang ng Yamunā, marami ring pook na pumupuksa ng kasalanan.

Verse 166

तीर्थानि संति विधिजे सेवितानि मुनीश्वरैः । तेषु स्नाता दिवं यांति ये मृतास्तेऽपुनर्भवाः ॥ १६६ ॥

O isinilang kay Brahmā, may mga banal na tirtha na dinadalaw at iginagalang ng mga dakilang muni. Ang mga naligo roon at pagkaraan ay pumanaw, ay napupunta sa langit; ang mga yumao ay hindi na muling bumabalik (nakakamit ang paglaya sa muling pagsilang).

Verse 167

गंगा च यमुना चैव उभे तुल्यफले स्मृते । केवलं ज्येष्ठभावेन गंगा सर्वत्र पूज्यते ॥ १६७ ॥

Ang Gaṅgā at Yamunā—kapwa inaalala na nagbibigay ng magkapantay na bungang espirituwal; ngunit dahil lamang sa pagiging nakatatanda, ang Gaṅgā ay sinasamba sa lahat ng dako.

Verse 168

यस्तु सर्वाणि रत्नानि ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छति । तेन दत्तेन देवेशि योगो लभ्येत वा न वा ॥ १६८ ॥

Ngunit ang sinumang nagkakaloob ng lahat ng uri ng mahahalagang hiyas sa mga brāhmaṇa—O Diyosa—sa kaloob na iyon lamang, ang yoga (tunay na pag-abot sa espiritu) ay maaaring makamtan o maaaring hindi rin.

Verse 169

प्रयागे तु मृतस्येदं सर्वं भवति नान्यथा । देशस्थो यदि वारण्ये विदेशे यदि वा गृहे ॥ १६९ ॥

Ngunit para sa namamatay sa Prayāga, ang lahat ng ito ay tiyak na mangyayari—wala nang ibang kahihinatnan—maging siya’y taga-roon, o nasa gubat, o nasa banyagang lupain, o kahit nasa sarili niyang tahanan.

Verse 170

प्रयागं स्मरमाणोऽपि यस्तु प्राणान्परित्यजेत् । ब्रह्मलोकमवाप्नोति मही यत्र हिरण्मयी ॥ १७० ॥

Kahit ang taong tanging umaalaala lamang sa Prayāga sa oras ng kamatayan—at saka isinusuko ang hininga ng buhay—ay nakararating sa Brahmaloka, ang maningning na daigdig na ang lupa’y tila ginto.

Verse 171

सर्वकामफला वृक्षास्तिष्ठंति ऋषयो गताः । स्त्रीसहस्राकुले रम्ये मंदाकिन्यास्तटे शुभे ॥ १७१ ॥

Naroon ang mga punong namumunga na tumutupad ng lahat ng ninanais, at naroon din ang mga rishi na nakaabot sa gayong kalagayan. Sa mapalad na pampang ng Mandākinī—marikit at siksik sa libu-libong kababaihan—nagniningning ang banal na lupain.

Verse 172

क्रीड्यते सिद्धगंधर्वैः पूज्यते त्रिदशैस्तथा । ततः पुनरिहायातो जंबूद्वीपपतिर्भवेत् ॥ १७२ ॥

Siya’y naglalaro at nagagalak kasama ng mga Siddha at Gandharva, at pinararangalan din ng Tatlumpu’t Tatlong diyos. Pagkaraan, sa muling pagbabalik sa mundong ito, siya’y nagiging isang makapangyarihang pinuno ng Jambūdvīpa.

Verse 173

धर्मात्मा गुणसंपन्नस्तत्तीर्थँ लभते पुनः । एतत्ते सर्वमाख्यातं माहात्म्यं च प्रयागजम् ॥ १७३ ॥

Ang taong may pusong matuwid at puspos ng mga kabutihan ay muling makaaabot sa banal na tawiran (tīrtha) na iyon. Kaya’t ganap kong isinalaysay sa iyo ang kadakilaan (māhātmya) ng Prayāga.

Verse 174

सुखदं मोक्षदं सारं किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि ॥ १७४ ॥

Ito’y nagbibigay-ligaya, nagkakaloob ng moksha, at siyang pinakadiwa—ano pa ang nais mong marinig?

Verse 175

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे बृहदुपाख्याने वसुमोहिनीसंवादे प्रयागमाहात्म्ये त्रिषष्टितमोऽध्यायः ॥ ६३ ॥

Sa gayon nagtatapos ang ika-animnapu’t tatlong kabanata, ang “Kadakilaan ng Prayāga,” sa Uttara-bhāga ng Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa, sa Dakilang Salaysay (Bṛhad-upākhyāna), sa pag-uusap nina Vasu at Mohinī.