Shloka 49

Prayaga-mahatmya

Glory of Prayaga and the Magha Bath at Triveni

Devanagari script

एते चान्ये च बहवो ये च पुण्याः शिलोच्चयाः । दश तीर्थसहस्राणि त्रंशत्कोटयस्तथा पराः ॥ ४९ ॥

Transliteration

ete cānye ca bahavo ye ca puṇyāḥ śiloccayāḥ | daśa tīrthasahasrāṇi traṃśatkoṭayastathā parāḥ || 49 ||

Translation

Ang mga ito, at marami pang iba—mga banal na bunton ng bato at mga burol na pinagpala—ay umiiral din. May sampung libong tīrtha, at bukod pa roon ay tatlumpung koṭi (tatlong daang milyon) pa.

Word by Word

• एते: these
• एते: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural (pronoun)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• अन्ये: others
• अन्ये: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• बहवः: many
• बहवः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: बहु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural; विशेषण (qualifier of एते/अन्ये)

• ये: who/which
• ये: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural (relative pronoun)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• पुण्याः: holy/meritorious
• पुण्याः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural; विशेषण (of शिलोच्चयाः)

• शिलोच्चयाः: stone-heaps (sacred cairns)
• शिलोच्चयाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शिला (प्रातिपदिक) + उच्चय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural; षष्ठी-तत्पुरुष (शिलानाम् उच्चयाः = heaps/mounds of stones)

• दश: ten
• दश: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दशन् (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: संख्याविशेषण, अव्ययवत् प्रयोगः — numeral adjective 'ten' (indeclinable-like in form here)

• तीर्थसहस्राणि: thousands of sacred places
• तीर्थसहस्राणि: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन — Neuter, Nom./Acc., Plural; षष्ठी-तत्पुरुष (तीर्थाणां सहस्राणि = thousands of tīrthas)

• त्रिंशत्कोटयः: thirty crores
• त्रिंशत्कोटयः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्रिंशत् (संख्या-प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Feminine, Nominative, Plural; षष्ठी-तत्पुरुष/संख्यातत्पुरुष (त्रिंशतः कोटयः = thirty crores)

• तथा: also/likewise
• तथा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb) — 'thus/also'

• पराः: further/other (additional)
• पराः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Feminine, Nominative, Plural; विशेषण (of कोटयः)

Speaker

Narada (in dialogue within Uttara-Bhaga Tirtha-Mahatmya narration)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes the immeasurable abundance of sacred places—tīrthas and holy hills—underscoring that dharma and puṇya are accessible through many sanctified loci across the world.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By highlighting tīrthas and sacred hills, it supports the bhakti-oriented practice of yātrā (pilgrimage), darśana, and remembrance—devotional disciplines commonly linked with tīrtha-sevā in the Purāṇic tradition.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedāṅga (like Vyākaraṇa or Jyotiṣa) is taught in this verse; it functions instead as a dharma-oriented enumeration using traditional Purāṇic number terms (sahasra, koṭi) within tīrtha-māhātmya discourse.