Adhyaya 6

Verse 1

/ न्न् व निज: ।। स्वर्गारोहणपर्व सम्पूर्णम्‌ ।। नी (0) आप आन+- अनुष्टुप्‌ ( अन्य बड़े छन्द ) बड़े छन्दोंको ३२ अक्षरोंके कुल योग अनुष्टप्‌ घानकर गिननेपर उत्तर भारतीय पाठसे लिये गये २१४॥ (३) ४> २१८ ॥० दक्षिण भारतीय पाठसे लिये गये स्वर्गारोहणपर्वकी कुल एलोकसंख्या -- २१८ ।।> श्रीमहाभारतं सम्पूर्णम्‌ - श्रीकृष्णद्वैपायन व्यासके द्वारा प्रकट होनेके कारण “कृष्णादागतः कार्ष्ण:” इस व्युत्पत्तिके अनुसार यह उपाख्यान 'कार्ष्णवेद' के नामसे प्रसिद्ध है। महाभारतश्रवणविधि: माहात्म्य

జనమేజయుడు అడిగెను—భగవన్! పండితులు ఏ విధానంతో భారతాన్ని శ్రవణం చేయవలెను? దాన్ని వినుటవలన ఏ ఫలం కలుగును? మరియు పారణ సమయంలో ఇక్కడ ఏ ఏ దేవతలను పూజించవలెను?

Verse 2

देयं समाप्ते भगवन्‌ किं च पर्वणि पर्वणि । वाचक: कीदृशश्षात्र एष्टव्यस्तद्‌ वदस्व मे

జనమేజయుడు అడిగెను—భగవన్! సమాప్తి సమయంలో ఏ దానం ఇవ్వవలెను? అలాగే ప్రతి పర్వం ముగిసినప్పుడు ఏమి ఇవ్వవలెను? మరియు ఈ శాస్త్రానికి వాచకుడు ఎలాంటి వాడై ఉండవలెను? దయచేసి నాకు చెప్పండి.

Verse 3

वैशम्पायन उवाच शृणु राजन्‌ विधिमिमं फलं यच्चापि भारतात्‌ | श्रुताद्‌ भवति राजेन्द्र यत्‌ त्वं मामनुपृच्छसि

వైశంపాయనుడు పలికెను—ఓ రాజా, వినుము; భారతాన్ని శ్రవణం చేయు విధానమును, అలాగే దాన్ని వినుటవలన కలుగు ఫలమును—నీవు నన్ను అడిగినదే—నేను వివరించుచున్నాను.

Verse 4

दिवि देवा महीपाल क्रीडार्थमवनिं गता: । कृत्वा कार्यमिदं चैव ततश्न दिवमागता:

వైశంపాయనుడు పలికెను—ఓ రాజా! భగవంతుని లీలకు సహాయార్థం స్వర్గంలోని దేవతలు భూమికి దిగివచ్చారు. ఈ కార్యాన్ని నెరవేర్చిన తరువాత వారు మళ్లీ స్వర్గానికి చేరుకున్నారు.

Verse 5

हन्त यत्‌ ते प्रवक्ष्यामि तच्छुणुष्व समाहित: । ऋषीणां देवतानां च सम्भवं वसुधातले

వైశంపాయనుడు పలికెను—రా, ఏకాగ్రచిత్తంతో విను; ఇప్పుడు ఈ భూతలంపై ఋషులూ దేవతలూ ఎలా ప్రాదుర్భవించారో, వారి ఉద్భవవృత్తాంతాన్ని నేను స్పష్టంగా, సదభిప్రాయంతో వివరిస్తాను.

Verse 6

अतन्र रुद्रास्तथा साध्या विश्वेदेवाश्ष शाश्वता: | आदित्यश्षाश्विनौ देवौ लोकपाला महर्षय:

వైశంపాయనుడు పలికెను—ఓ భరతశ్రేష్ఠా! అక్కడ అలసటలేక రుద్రులు, సాధ్యులు, శాశ్వత విశ్వేదేవులు, ఆదిత్యులు, అశ్వినీదేవద్వయం, లోకపాలకులు మరియు మహర్షులు—ఇవన్నీ సమేతంగా దర్శనమిచ్చాయి.

Verse 7

गुहाुका श्व सगन्धर्वा नागा विद्याधरास्तथा | सिद्धा धर्म: स्वयम्भूश्न मुनि: कात्यायनो वर:

వైశంపాయనుడు పలికెను—ఓ భరతశ్రేష్ఠా! గుహ్యకులు, గంధర్వులు, నాగులు, విద్యాధరులు, సిద్ధులు—వారితో పాటు స్వయంగా ధర్ముడు, స్వయంభూ (బ్రహ్మ) మరియు శ్రేష్ఠ ముని కాత్యాయనుడు కూడా అక్కడ సమేతంగా దర్శనమిచ్చారు.

Verse 8

गिरय: सागरा नद्यस्तथैवाप्सरसां गणा: । ग्रहा: संवत्सराश्वैव अयनान्यूतवस्तथा

వైశంపాయనుడు పలికెను—ఓ భరతశ్రేష్ఠా! పర్వతాలు, సముద్రాలు, నదులు; అలాగే అప్సరాసమూహాలు; గ్రహాలు, సంవత్సరాలు, అయనాలు, ఋతువులు—ఇవన్నీ అక్కడ సమేతంగా దర్శనమిచ్చాయి.

Verse 9

स्थावरं जड़म॑ चैव जगत्‌ सर्व सुरासुरम्‌ । भारते भरतश्रेष्ठ एकस्थमिह दृश्यते

వైశంపాయనుడు పలికెను—ఓ భరతశ్రేష్ఠా! ఈ మహాభారతంలో ఒకే స్థలమందే సమస్త జగత్తు దర్శనమగుచున్నది—స్థావరమును జడమును కూడ, దేవాసుర సమూహమును కూడ. ఇక్కడ రుద్రులు, సాధ్యులు, సనాతన విశ్వదేవులు, సూర్యుడు, అశ్వినీకుమారులు, లోకపాలకులు, మహర్షులు, గుహ్యకులు, గంధర్వులు, నాగులు, విద్యాధరులు, సిద్ధులు, ధర్ముడు, స్వయంభూ బ్రహ్మ, శ్రేష్ఠ ముని కాత్యాయనుడు, పర్వతములు, సముద్రములు, నదులు, అప్సరాసమూహము, గ్రహములు, సంవత్సరము, అయనములు, ఋతువులు, సమస్త చరాచర జగత్తు—దేవతలును అసురులును—అన్నీ ఒకచోట సమవేతమై కనిపించుచున్నవి।

Verse 10

तेषां श्रुत्वा प्रतिष्ठानं नामकर्मानुकीर्तनात्‌ । कृत्वापि पातकं घोरं सद्यो मुच्येत मानव:

వారి మహిమను వినియు, నిత్యము వారి నామకర్మములను కీర్తించుటవలన—మనుష్యుడు ఘోర పాపము చేసినవాడైనను—దానినుండి తక్షణమే విముక్తుడగును।

Verse 11

इतिहासमिमं श्रुत्वा यथावदनुपूर्वश: । संयतात्मा शुचिर्भूत्वा पारं गत्वा च भारते

వైశంపాయనుడు పలికెను—ఓ భారతా! మనస్సును నియమించి, అంతఃబాహ్య శుచిత్వముతో, ఈ ఇతిహాసమును క్రమముగా యథావిధిగా వినీ, అంతమువరకు చేరి దానిని పూర్తిచేసిన తరువాత—మహాదానములు ఇవ్వవలెను; వివిధ రత్నములనూ దానముగా సమర్పించవలెను. మహాభారత శ్రవణము ముగిసిన పిమ్మట, శ్రోత తన సామర్థ్యమునుబట్టి యుద్ధమందు పతించిన ప్రధాన వీరులకై శ్రాద్ధము చేసి, భక్తితో బ్రాహ్మణులకు గొప్ప దానములు ఇవ్వవలెను।

Verse 12

तेषां श्राद्धानि देयानि श्रुत्वा भारत भारतम्‌ । ब्राह्मणेभ्यो यथाशक्त्या भक्‍त्या च भरतर्षभ

వైశంపాయనుడు పలికెను—ఓ భరతవంశజా! ఈ భారతకథను వినిన తరువాత, వారికై శ్రాద్ధకర్మలు చేయవలెను; ఓ భరతశ్రేష్ఠా, తన సామర్థ్యమునుబట్టి బ్రాహ్మణులకు భక్తితో దానం చేయవలెను।

Verse 13

गाव: कांस्योपदोहाश्न कन्याश्वैव स्वलंकृता:

వైశంపాయనుడు పలికెను—కాంస్యముతో చేసిన దోహనపాత్రములతో కూడిన గోవులు ఉండెను; సువర్ణాద్యలంకారములతో సుసజ్జితమైన కన్యలును ఉండిరి।

Verse 14

सर्वकामगुणोपेता यानानि विविधानि च । भवनानि विचित्राणि भूमिर्वासांसि काउ्चनम्‌

వైశంపాయనుడు పలికెను—అక్కడ అన్ని కోరిన సౌఖ్యసౌకర్యాలు, ఉత్తమ గుణాలతో కూడిన నానావిధ వాహనాలు ఉండెను; ఆశ్చర్యకరమైన, విచిత్రవర్ణ ప్రాసాదాలు ఉండెను; అలాగే భూములు, వస్త్రాలు కూడా ఉండెను—సువర్ణకాంతితో ప్రకాశించుచు।

Verse 15

वाहनानि च देयानि हया मत्ताश्ष वारणा: । शयनं शिबिकाश्रैव स्यन्दनाश्च स्वलंकृता:

వైశంపాయనుడు పలికెను—దానంగా వాహనాలు ఇవ్వవలెను—ఉత్సాహభరితమైన గుర్రాలు, మదించిన ఏనుగులు; అలాగే శయ్యలు, శిబికలు (పల్లకీలు), సువిశేషంగా అలంకరించిన రథాలు కూడా।

Verse 16

यद्‌ यद्‌ गृहे वरं किंचिद्‌ यद्‌ यदस्ति महद्‌ वसु । तत्‌ तद्‌ देयं द्विजातिभ्य आत्मा दाराश्न सूनव:

వైశంపాయనుడు పలికెను—ఇంటిలో ఏది ఏది శ్రేష్ఠమో, ఏది ఏది మహత్తర ధనమో—అది అంతా ద్విజులకు దానంగా ఇవ్వవలెను; అంతేకాదు, తనను తాను, భార్యను, కుమారులను కూడా (సంపూర్ణ త్యాగదానభావంతో) అర్పించవలెను।

Verse 17

गौएँ, काँसीके दुग्धपात्र, वस्त्राभूषणोंसे विभूषित और सम्पूर्ण मनोवाञ्छित गुणोंसे युक्त कन्याएँ, नाना प्रकारके यान, विचित्र भवन, भूमि, वस्त्र, सुवर्ण, वाहन, घोड़े, मतवाले हाथी, शय्या, शिबिकाएँ, सजे-सजाये रथ तथा घरमें जो कोई भी श्रेष्ठ वस्तु और महान्‌ धन हो, वह सब ब्राह्मणोंको देने चाहिये। स्त्री-पुत्रोंसहित अपने शरीरको भी उनकी सेवामें लगा देना चाहिये ।। श्रद्धया परया युक्त क्रमशस्तस्य पारग: । शक्तित: सुमना हृष्ट: शुश्रुषुरविकल्पक:

వైశంపాయనుడు పలికెను—గోవులు, కాశీదేశపు పాలపాత్రలు, వస్త్రాభరణాలతో అలంకరింపబడినవి మరియు సమస్త మనోవాంఛిత గుణాలతో యుక్తమైన కన్యలు, నానావిధ యానాలు, విచిత్ర భవనాలు, భూమి, వస్త్రాలు, సువర్ణం, వాహనాలు, గుర్రాలు, మదించిన ఏనుగులు, శయ్యలు, శిబికలు (పల్లకీలు), సువిశేషంగా అలంకరించిన రథాలు—ఇవన్నీ, అలాగే ఇంటిలో ఉన్న ఏ శ్రేష్ఠ వస్తువైనా, మహత్తర ధనమేదైనా—అన్నిటినీ బ్రాహ్మణులకు ఇవ్వవలెను. భార్యా-పుత్రులతో కూడ తన దేహాన్నికూడ వారి సేవలో నియోగించవలెను. పరమశ్రద్ధతో యుక్తుడై, అతడు క్రమక్రమంగా తన కార్యపు అవతలి తీరాన్ని చేరును; యథాశక్తి, ప్రసన్నమనస్సుతో, హర్షభరితుడై, సేవాపరుడై, సందేహరహితుడై ఉండును।

Verse 18

पूर्ण श्रद्धाकें साथ क्रमश: कथा सुनते हुए उसे अन्ततक पूर्णरूपसे श्रवण करना चाहिये। यथाशक्ति श्रवणके लिये उद्यत रहकर मनको प्रसन्न रखे। हृदयमें हर्षसे उललसित हो मनमें संशय या तर्क-वितर्क न करे ।।

వైశంపాయనుడు పలికెను—పూర్ణశ్రద్ధతో క్రమక్రమంగా ఈ కథను వింటూ, అంతమువరకు సంపూర్ణంగా శ్రవణం చేయవలెను. యథాశక్తి శ్రవణానికి సిద్ధుడై మనస్సును ప్రసన్నంగా ఉంచుకొనవలెను; హృదయం ఆనందంతో ఉల్లసించుచు సందేహమో తర్కవితర్కమో చేయకూడదు. సత్యం, సరళత అనే వ్రతంలో నిలిచినవాడు, ఇంద్రియనిగ్రహం కలవాడు, శుచిగా శౌచాచారసంపన్నుడై, శ్రద్ధావంతుడై, క్రోధాన్ని జయించిన శ్రోత—అతడు ఏ విధంగా సిద్ధిని పొందునో, అది నేను చెప్పుచున్నాను; వినుడి।

Verse 19

शुचि: शीलान्विताचार: शुक्लवासा जितेन्द्रिय: । संस्कृत: सर्वशास्त्रज्ञ: श्रद्दधानोइनसूयक:

వైశంపాయనుడు పలికెను— బాహ్యాంతరములయందు శుచియై, శీలసంపన్నుడై, సదాచారుడై, శుభ్రమైన శ్వేతవస్త్రధారియై, ఇంద్రియనిగ్రహముగలవాడై, సంస్కారసంపన్నుడై, సమస్త శాస్త్రతత్త్వజ్ఞుడై, శ్రద్ధావంతుడై, దోషదృష్టిరహితుడై యుండువాడు— అటువంటి పండితుని దానమానములతో అనుగ్రహించి వాచకునిగా నియమించవలెను; అప్పుడు ధర్మమర్యాద నిలుచును.

Verse 20

रूपवान्‌ सुभगो दान्त: सत्यवादी जितेन्द्रिय: । दानमानगृहीतश्न कार्यो भवति वाचक:

రూపవంతుడై, సుభగుడై, దాంతుడై (సంయమి), సత్యవాదియై, జితేంద్రియుడై యుండువాడు— అటువంటి పండితుని దానమానములతో అనుగ్రహించి వాచకునిగా నియమించవలెను.

Verse 21

अविलम्बमनायस्तमद्रुतं धीरमूर्जितम्‌ । असंसक्ताक्षरपदं स्वरभावसमन्वितम्‌

కథాపఠనం అతిగా ఆగి ఆగి చేయకూడదు; అలాగే అతివేగంగా కూడా చేయకూడదు. అది సులభంగా, ధీరంగా, ఓజస్సుతో సాగాలి; అక్షరపదాలు కలిసిపోకుండా స్పష్టంగా ఉచ్చరించాలి; స్వరం, భావం సమన్వయంగా ఉండాలి— అప్పుడు అర్థం మధురంగా బోధపడుతుంది.

Verse 22

त्रिषष्टिवर्णसंयुक्तमष्टस्थानसमीरितम्‌ । वाचयेद्‌ वाचक: स्वस्थ: स्वासीन: सुसमाहित:

త్రిషష్టి వర్ణములతో కూడిన పాఠాన్ని ఉచ్చారణకు చెందిన ఎనిమిది స్థానముల ప్రకారం సరిగా ఉచ్చరించి వాచకుడు చదవాలి. కథ చెప్పునప్పుడు వాచకుడు ఆరోగ్యవంతుడై, సౌకర్యాసనమున కూర్చొని, సుసమాహితుడై (ఏకాగ్రుడై) ఉండవలెను.

Verse 23

नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम्‌ | देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्‌

నారాయణునికి నమస్కరించి, నరశ్రేష్ఠుడైన నరునికి (అర్జునునికి) కూడా; దేవి సరస్వతికి, వ్యాసమహర్షికి వందనం చేసి— అనంతరం ‘జయ’ (మహాభారతం)ను ఉచ్ఛరించవలెను.

Verse 24

ईदृशाद्‌ वाचकादू राजन श्रुत्वा भारत भारतम्‌ | नियमस्थ: शुचि: श्रोता शृण्वन्‌ स फलमश्षुते,राजन! भरतनन्दन! नियमपरायण पवित्र श्रोता ऐसे वाचकसे महाभारतकी कथा सुनकर श्रवणका पूरा-पूरा फल पाता है

వైశంపాయనుడు పలికెను—ఓ రాజా, భరతవంశనందనా! ఇలాంటి యోగ్య వాచకుని నుండి మహాభారతాన్ని వినినప్పుడు నియమనిష్ఠుడు, శుచియైన శ్రోత సంయమంతో వింటూ శ్రవణఫలాన్ని సంపూర్ణంగా పొందుతాడు।

Verse 25

पारणं प्रथम प्राप्प द्विजान्‌ कामैश्न तर्पयन्‌ । अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं वै लभते नर:

వైశంపాయనుడు పలికెను—మొదటి పారణ సమయమున ద్విజులను (బ్రాహ్మణులను) కోరిన దానాలతో తృప్తిపరచిన మనిషి నిశ్చయంగా అగ్నిష్టోమ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు।

Verse 26

अप्सरोगणसंकीर्ण विमानं लभते महत्‌ | प्रहृष्ट: स तु देवैश्व दिवं याति समाहित:

అప్సరాగణాలతో నిండిన మహత్తర విమానాన్ని అతడు పొందుతాడు; హర్షంతో, సమాహితచిత్తుడై దేవతలతో కలిసి స్వర్గానికి వెళ్తాడు।

Verse 27

द्वितीयं पारणं प्राप्प सो$तिरात्रफलं लभेत्‌ । सर्वरत्नमयं दिव्यं विमानमधिरोहति,जो मनुष्य दूसरा पारण पूरा करता है उसे अतिरात्र यज्ञका फल मिलता है। वह सर्वरत्नमय दिव्य विमानपर आरूढ़ होता है

రెండవ పారణాన్ని పూర్తి చేసినవాడు అతిరాత్ర యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు; అనంతరం సర్వరత్నమయమైన దివ్య విమానాన్ని అధిరోహిస్తాడు।

Verse 28

दिव्यमाल्याम्बरधरो दिव्यगन्धविभूषित: । दिव्याड्भदधरो नित्यं देवलोके महीयते

అతడు దివ్య మాలలు, దివ్య వస్త్రాలు ధరించి, దివ్య సుగంధాలతో విభూషితుడై, దివ్య అంగదాలు ధరించి, దేవలోకంలో నిత్యం గౌరవింపబడతాడు।

Verse 29

तृतीयं पारणं प्राप्प द्वादशाहफलं लभेत्‌ । वसत्यमरसंकाशो वर्षाण्ययुतशो दिवि

వైశంపాయనుడు పలికెను— మూడవ పారణం పూర్తిచేసినవాడు ద్వాదశాహ యజ్ఞఫలంతో సమానమైన పుణ్యాన్ని పొందుతాడు. అమరులవలె ప్రకాశిస్తూ స్వర్గలోకంలో అయుత (పదివేలల) సంవత్సరాలు నివసిస్తాడు.

Verse 30

चतुर्थे वाजपेयस्य पठ्चमे द्विगुणं फलम्‌ । उदितादित्यसंकाशं ज्वलन्तमनलोपमम्‌

వైశంపాయనుడు పలికెను— నాలుగవ (పారణంలో) వాజపేయ యజ్ఞఫలం లభిస్తుంది; ఐదవదానిలో అది రెండింతలు అవుతుంది. అతడు ఉదయసూర్యునివలె ప్రకాశించి, జ్వలించే అగ్నితో సమానంగా తేజోవంతుడవుతాడు.

Verse 31

विमान विबुधै: सार्धमारुह् दिवि गच्छति । वर्षायुतानि भवने शक्रस्य दिवि मोदते

వైశంపాయనుడు పలికెను— దేవతలతో కలిసి విమానమెక్కి అతడు స్వర్గానికి వెళ్తాడు. అక్కడ శక్రుడు (ఇంద్రుడు) నివాసంలో అయుత సంవత్సరాలు ఆనందిస్తాడు.

Verse 32

चौथे पारणमें वाजपेय-यज्ञका और पाँचवेंमें उससे दूना फल प्राप्त होता है। वह पुरुष उदयकालके सूर्य तथा प्रज्वलित अग्निके समान तेजस्वी विमानपर आरूढ़ हो देवताओंके साथ स्वर्गलोकमें जाता है और वहाँ इन्द्रभवनमें दस हजार वर्षोतक आनन्द भोगता है ।।

వైశంపాయనుడు పలికెను— ఆరవ (పారణంలో) ఫలం రెండింతలు అని చెప్పబడింది; ఏడవదానిలో అది మూడింతలు అవుతుంది. (అప్పుడు) కైలాస శిఖరంలాంటి దివ్య నివాసం లభిస్తుంది; అది వైదూర్య మణులతో అలంకరించిన వేదికపై నిలిచి ఉంటుంది.

Verse 33

परिक्षिप्तं च बहुधा मणिविद्रुम भूषितम्‌ । विमान समधिष्ठाय कामगं साप्सरोगणम्‌

వైశంపాయనుడు పలికెను— అది అనేక విధాలుగా అలంకరింపబడి, మణులు మరియు విద్రుమ (పగడము)తో భూషితమై ఉండెను. అప్సరాగణంతో కలిసి వారు ఇష్టానుసారంగా గమించగల ఆ విమానాన్ని అధిష్ఠించి (ఎక్కి) ప్రయాణించారు.

Verse 34

सर्वाल्लोकान्‌ विचरते द्वितीय इव भास्कर: । छठे पारणमें इससे दूना और सातवेंमें तिगुना फल मिलता है। वह मनुष्य अप्सराओंसे भरे हुए और इच्छानुसार चलनेवाले

వైశంపాయనుడు పలికెను—అతడు రెండవ సూర్యునివలె సమస్త లోకములలో సంచరిస్తాడు. ఆరవ పారణమున ఫలము ద్విగుణమగును, ఏడవదానిలో త్రిగుణమగును; అప్పుడు అప్సరాగణములతో పరివృతుడై, ఇష్టానుసారంగా గమించు, కైలాసశిఖరసమానంగా ప్రకాశించు, వైదూర్యమణి వేదికలతో విభూషితమై, నానావిధంగా సుసజ్జితమై, మణులు ప్రవాళములతో అలంకృతమైన విమానమున ఆసీనుడై రెండవ భాస్కరునివలె లోకములన్నింటిలో విహరిస్తాడు. ఎనిమిదవ పారణమున రాజసూయ యజ్ఞఫలము పొందును; మనోజవముగల, చంద్రకిరణసమాన వర్ణముగల శ్వేతాశ్వములతో యుక్తమైన, చంద్రోదయసదృశ రమ్య విమానమున అధిరోహించును.

Verse 35

चन्द्रोदयनिभं रम्यं विमानमधिरोहति । चन्द्ररश्मिप्रतीकाशैह्यैर्युक्ते मनोजवै:

అతడు చంద్రోదయసదృశమైన రమ్య విమానమున అధిరోహించును; అది మనోజవముగల, చంద్రకిరణసమాన వర్ణముగల శ్వేతాశ్వములతో యుక్తమై యుండును.

Verse 36

सेव्यमानो वरस्त्रीणां चन्द्रात्‌ कान्ततरैर्मुखै: । मेखलानां निनादेन नूपुराणां च निः:स्वनै:

అతడు చంద్రునికన్నా కాంతిమంతమైన ముఖములు గల ఉత్తమ స్త్రీలచే సేవింపబడుచుండును; వారి మేఖలల నినాదముతోను, నూపురముల మధుర ధ్వనితోను ఆ స్థలం మ్రోగుచుండును.

Verse 37

नवमे क्रतुराजस्य वाजिमेधस्य भारत

వైశంపాయనుడు పలికెను—ఓ భారతా! తొమ్మిదవ పారణము సంపూర్ణమైనపుడు శ్రోతకు యజ్ఞముల రాజైన అశ్వమేధ యజ్ఞఫలము లభించును. అతడు స్వర్ణస్తంభములు మరియు ఛత్ర/ఛజ్జములతో శోభితమై, వైదూర్యమణి వేదికలతో విభూషితమై, చుట్టూరా జాంబూనద స్వర్ణమయ దివ్య గవాక్షములతో ఆవరించబడి, గంధర్వులు అప్సరసలచే సేవింపబడే దివ్య విమానమున అధిరోహించును. తన ఉత్తమ కాంతితో ప్రకాశిస్తూ స్వర్గమున రెండవ దేవతవలె దేవతలతో కలిసి ఆనందమును అనుభవించును. అతని అంగములపై దివ్య మాలలు, దివ్య వస్త్రములు శోభించును; దివ్య చందనముతో లేపింపబడును.

Verse 38

काञ्चनस्तम्भनिर्यूहवैदूर्यकृतवेदिकम्‌ । जाम्बूनदमर्यैर्दिव्यैर्गवाक्षै: सर्वतो वृतम्‌

ఆ విమానము స్వర్ణస్తంభములు మరియు ప్రక్షిప్త ఛజ్జములతో శోభించుచుండెను; వైదూర్యమణి వేదికలతో విభూషితమై యుండెను; మరియు చుట్టూరా జాంబూనద స్వర్ణమయ దివ్య గవాక్షములతో ఆవరించబడి యుండెను.

Verse 39

सेवितं चाप्सर: सड्घैर्गन्धर्वैर्देविचारिभि: । विमानं समधिष्ठाय श्रिया परमया ज्वलन्‌

వైశంపాయనుడు పలికెను— అప్సరాగణములచే, స్వర్గంలో సంచరించే గంధర్వులచే సేవింపబడుతూ అతడు దివ్య విమానమును అధిష్ఠించి ఆసీనుడయ్యెను; ఓ భారతా, పరమశ్రియతో జ్వలించి ప్రకాశించెను।

Verse 40

दिव्यमाल्याम्बरधरो दिव्यचन्दनरूषित: । मोदते दैवतै: सार्थ दिवि देव इवापर:

దివ్యమాల్యములు, దివ్యాంబరములు ధరించి, దివ్యచందనంతో లేపింపబడి, అతడు స్వర్గంలో దేవతలతో కలిసి ఆనందించుచున్నాడు; ఓ భారతా, మరొక దేవుడివలెనే।

Verse 41

दशमं पारणं प्राप्य द्विजातीनभिवन्द्य च । किंकिणीजालनिर्घोषं पताकाध्वजशोभितम्‌

దశమ పారణమును పొందిన తరువాత, ద్విజులను అభివందించి, వారు గంటికల జాలధ్వనితో మార్మోగుచు, పతాకా-ధ్వజములతో శోభించు స్థలమును చేరిరి।

Verse 42

रत्नवेदिकसम्बाधं वैदूर्यममणितोरणम्‌ । हेमजालपरिक्षिप्तं प्रवालवलभीमुखम्‌

అది రత్నవేదికలతో నిండినది, వైదూర్యమణులతో చేసిన తోరణములు కలది, హేమజాలముతో చుట్టబడినది, ప్రవాళవర్ణ కాంతితో ముఖభాగమూ పైకప్పు అంచులూ మెరసినది।

Verse 43

गन्धर्वैर्गीतकुशलैरप्सरोभिश्व शोभितम्‌ । विमान॑ सुकृतावासं सुखेनैवोपपद्यते

గీతకౌశల్యముగల గంధర్వులు, అప్సరలు శోభింపజేయు ఆ విమానం—సుకృతఫల నివాసమై—అతనికి సుఖముగా తానే వచ్చి చేరును।

Verse 44

दसवाँ पारण पूरा होनेपर ब्राह्मणोंको प्रणाम करनेके पश्चात्‌ श्रोताको पुण्यनिकेतन विमान अनायास ही प्राप्त हो जाता है। उसमें छोटी-छोटी घंटियोंसे युक्त झालरें लगी होती हैं और उनसे मधुर ध्वनि फैलती रहती है। बहुत-सी ध्वजा-पताकाएँ उस विमानकी शोभा बढ़ाती हैं। उनमें जगह-जगह रत्नमय चबूतरे बने होते हैं। वैदूर्य-यमणिका बना हुआ फाटक लगा होता है। सब ओरसे सोनेकी जालीद्वारा वह विमान घिरा होता है। उसके छज्जोंके नीचे मूँगे जड़े होते हैं। संगीतकुशल गण्धर्वों और अप्सराओंसे उस विमानकी शोभा और बढ़ जाती है ।। मुकुटेनाग्निवर्णेन जाम्बूनदविभूषिणा । दिव्यचन्दनदिग्धाड़ो दिव्यमाल्यविभूषित:

వైశంపాయనుడు పలికెను— ఆ దివ్య విమానమందు ఆసీనుడైన పుణ్యాత్ముడు అగ్నివర్ణముగా జ్వలించే మకుటముతో విరాజిల్లును; శుద్ధ జాంబూనద స్వర్ణాభరణములతో విభూషితుడగును. అతని అవయవములు దివ్య చందనముతో లేపింపబడి, దివ్య మాలలతో అలంకృతమై యుండును. దివ్య భోగములతో సమన్వితుడై దివ్య లోకములలో విహరించును; దేవతల అనుగ్రహముచేత పరమ శ్రీయును ఐశ్వర్యమును పొందును—ఇది ధర్మాచరణము, వినయము ఫలమని చెప్పబడెను.

Verse 45

दिव्यॉल्लोकान्‌ विचरति दिव्यैर्भोगै: समन्वित: । विबुधानां प्रसादेन श्रिया परमया युत:

దివ్య భోగములతో సమన్వితుడై అతడు దివ్య లోకములలో విహరించును; విబుధుల ప్రసాదముచేత పరమ శ్రీయుతో యుక్తుడగును.

Verse 46

अथ वर्षगणानेवं स्वर्गलोके महीयते । ततो गन्धर्वसहित: सहस्राण्येकविंशतिम्‌

ఇట్లు స్వర్గలోకమందు అతడు దేవగణములచేత ఘనపరచబడును. అనంతరం గంధర్వులతో కూడి అతడు ముందుకు సాగును—ఇరవై ఒక వేల (సంఖ్య/పరిమాణము) వరకు.

Verse 47

दिव्ययानविमानेषु लोकेषु विविधेषु च

వారు దివ్య యానవిమానములలోను, వివిధ లోకములలోను (దృశ్యమగుదురు/విహరింతురు).

Verse 48

ततः सूर्यस्य भवने चन्द्रस्य भवने तथा

అనంతరం వారు సూర్యుని భవనమునకు, అలాగే చంద్రుని భవనమునకును చేరిరి.

Verse 49

एवमेतन्महाराज नात्र कार्या विचारणा

వైశంపాయనుడు పలికెను—“మహారాజా, ఇదే సత్యం; ఇక్కడ మరింత విచారణ అవసరం లేదు.”

Verse 50

श्रद्धधानेन वै भाव्यमेवमाह गुरुर्मम । महाराज! ठीक ऐसी ही बात है। इस विषयमें कोई अन्यथा विचार नहीं करना चाहिये। मेरे गुरुका कथन है कि महाभारतकी इस महिमा और फलपर श्रद्धा रखनी चाहिये ।।

వైశంపాయనుడు పలికెను—“ఈ విషయంలో శ్రద్ధ కలిగి ఉండవలెను—అని నా గురువు ఉపదేశించాడు. మహారాజా, ఇదే నిజం; దీనిపై విరుద్ధ భావనను కలిగించకూడదు. మహాభారత మహిమపై, అది ప్రసాదించే ఫలంపై విశ్వాసం ఉంచవలెనని నా గురువు చెప్పెను. అంతేకాదు, వాచకుని మనసులో ఏది ఏది కోరికగా ఉంటే అది అంతా అతనికి ఇవ్వవలెను—ప్రత్యేకంగా ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలు, పల్లకీలు మొదలైన వాహనాలు।”

Verse 51

कटके कुण्डले चैव ब्रह्मुसूत्रं तथा परम्‌

వైశంపాయనుడు పలికెను—“కంకణాలు, కుండలాలు, యజ్ఞోపవీతం, ఇతర ఆభరణాలు, విచిత్ర వస్త్రాలు, ముఖ్యంగా సుగంధ ద్రవ్యాలు సమర్పించి వాచకుని దేవునివలె పూజించవలెను. ఇలా చేసే శ్రోత భగవాన్ విష్ణువు లోకాన్ని పొందును.”

Verse 52

वस्त्र चैव विचित्र च गन्धं चैव विशेषत: । देववत्‌ पूजयेत्‌ तं तु विष्णुलोकमवाप्नुयात्‌

విచిత్ర వస్త్రాలు, ముఖ్యంగా సుగంధ ద్రవ్యాలు సమర్పించి, ఆ వాచకుని దేవునివలె పూజించవలెను; అలా చేయువాడు విష్ణులోకాన్ని పొందును.

Verse 53

अतः: पर प्रवक्ष्यामि यानि देयानि भारते । वाच्यमाने तु विप्रेभ्यो राजन्‌ पर्वणि पर्वणि

వైశంపాయనుడు పలికెను—“ఇకపై ‘భారత’ (మహాభారత)ంలో ఏ ఏ దానాలు ఇవ్వవలెనో నేను వివరించెదను. రాజా, బ్రాహ్మణులకు కథ పఠనం జరుగుచుండగా, ప్రతి పర్వంలో తగిన దానాలు సమర్పించవలెను.”

Verse 54

जातिं देशं च सत्यं च माहात्म्यं भरतर्षभ | धर्म वृत्ति च विज्ञाय क्षत्रियाणां नराधिप

వైశంపాయనుడు పలికెను— ఓ భరతశ్రేష్ఠ రాజా! మహాభారత కథ ప్రారంభమైన తరువాత, ప్రతి పర్వంలో క్షత్రియుల వంశము, దేశము, సత్యనిష్ఠ, మహిమ, అలాగే ధర్మము మరియు ఆచారవృత్తిని విచారించి, బ్రాహ్మణులకు ఏ ఏ అర్పణలు చేయవలెనో, వాటిని ఇప్పుడు నేను వివరించుదును.

Verse 55

स्वस्ति वाच्य द्विजानादौ ततः कार्ये प्रवर्तिते । समाप्ते पर्वणि ततः स्वशकक्‍्त्या पूजयेद्‌ द्विजान्‌

వైశంపాయనుడు పలికెను— మొదట బ్రాహ్మణులచే స్వస్తివచనం చేయించి, ఆపై పఠన/కథావచన కార్యాన్ని ప్రారంభించాలి. పర్వం ముగిసిన తరువాత, తన సామర్థ్యానుసారం ఆ బ్రాహ్మణులను పూజించి సత్కరించాలి.

Verse 56

आदी तु वाचकं चैव वस्त्रगन्धसमन्वितम्‌ | विधिवद्‌ भोजयेद्‌ राजन्‌ मधु पायसमुनत्तमम्‌

వైశంపాయనుడు పలికెను— రాజా! ప్రారంభంలో వాచకునికి నూతన వస్త్రాలు ధరింపజేసి, సుగంధ ద్రవ్యాలతో అలంకరించి, విధివిధానంగా సత్కరించాలి; తరువాత అతనికి మధురమైన తేనెతో కూడిన ఉత్తమ పాయసం (పాయసము) భోజనంగా పెట్టాలి.

Verse 57

ततो मूलफलप्रायं पायसं मधुसर्पिषा । आस्तीके भोजयेदू राजन्‌ दद्याच्चैव गुडौदनम्‌

రాజా! తదుపరి ఆస్తీక పర్వ సమయంలో బ్రాహ్మణులకు తేనె మరియు నెయ్యితో కూడిన పాయసం భోజనంగా పెట్టాలి; అందులో ఫలమూలాలు ఎక్కువగా ఉండాలి. అనంతరం గుడుతో చేసిన అన్నం (గుడౌదనం) దానంగా ఇవ్వాలి.

Verse 58

अपूपैश्नैव पूपैश्न मोदकैश्व समन्वितम्‌ । सभापर्वणि राजेन्द्र हविष्यं भोजयेद्‌ द्विजान्‌

వైశంపాయనుడు పలికెను— రాజేంద్రా! సభాపర్వ సందర్భంలో అపూపాలు, పూపాలు, మోదకాలు కలిగిన హవిష్యాన్ని (శుద్ధ నైవేద్యాన్ని) ద్విజ బ్రాహ్మణులకు భోజనంగా సమర్పించాలి.

Verse 59

राजेन्द्र! सभापर्व आरम्भ होनेपर ब्राह्मणोंको पूओं, कचौड़ियों और मिठाइयोंके साथ खीर भोजन कराये ।।

వైశంపాయనుడు పలికెను—రాజేంద్రా! సభాపర్వం ప్రారంభమైనప్పుడు బ్రాహ్మణులకు ఖీరు తో పాటు పూరీలు, కచోరీలు, మిఠాయిలు భోజనం పెట్టాలి. ఆరణ్యక భాగంలో శ్రేష్ఠ ద్విజులను అరణ్య మూల-ఫలాలతో తృప్తిపరచాలి. అరణీపర్వానికి చేరినప్పుడు నీటితో నిండిన కుండలను దానమివ్వాలి.

Verse 60

तर्पणानि च मुख्यानि वन्यमूलफलानि च । सर्वकामगुणोपेतं विप्रेभ्यो$न्नं प्रदापयेत्‌

ప్రధాన తర్పణాలను సమర్పించి, ఉత్తమ అరణ్య మూల-ఫలాలను కూడా ఇవ్వాలి; అలాగే అన్ని ఇష్టగుణాలతో కూడిన అన్నాన్ని బ్రాహ్మణులకు దానమివ్వాలి.

Verse 61

विराटपर्वणि तथा वासांसि विविधानि च । उद्योगे भरतश्रेष्ठ सर्वकामगुणान्वितम्‌

విరాటపర్వంలో కూడా అనేక విధాల వస్త్రాలు (దానమివ్వాలి); ఓ భరతశ్రేష్ఠా, ఉద్యోగపర్వంలో (అర్పణలు) అన్ని ఇష్టగుణాలతో సమన్వితంగా ఉండాలి.

Verse 62

भोजनं भोजयेद्‌ विप्रान्‌ गन्धमाल्यैरलंकृतान्‌ । भरतश्रेष्ठ! विराटपर्वमें भाँति-भाँतिके वस्त्र दान करे तथा उद्योगपर्वमें ब्राह्मणोंकी चन्दन और फूलोंकी मालासे अलंकृत करके उन्हें सर्वगुणसम्पन्न अन्न भोजन कराये ॥। ६१ *॥] भीष्मपर्वणि राजेन्द्र दत्त्वा यानमनुत्तमम्‌

బ్రాహ్మణులను సుగంధ ద్రవ్యాలు, పుష్పమాలలతో అలంకరించి వారికి భోజనం పెట్టాలి. విరాటపర్వంలో అనేక విధాల వస్త్రాలు దానమివ్వాలి; అలాగే ఉద్యోగపర్వంలో బ్రాహ్మణులను చందనం, పూలమాలలతో సత్కరించి, సర్వగుణసంపన్నమైన అన్నంతో భోజనం పెట్టాలి.

Verse 63

द्रोणपर्वणि विप्रेभ्यो भोजनं परमार्चितम्‌

ద్రోణపర్వంలో బ్రాహ్మణులకు పరమ గౌరవంతో భోజనం సమర్పించాలి.

Verse 64

शराक्ष देया राजेन्द्र चापान्यसिवरास्तथा । राजेन्द्र! द्रोणपर्वमें ब्राह्मणोंको परम उत्तम भोजन कराये और उन्हें धनुष, बाण तथा उत्तम खड्ग प्रदान करे ।। ६३ $ ।। कर्णपर्वण्यपि तथा भोजन सार्वकामिकम्‌

వైశంపాయనుడు పలికెను—ఓ రాజేంద్రా, రక్షణోపకరణాలు దానముగా ఇవ్వవలెను; అలాగే ధనుస్సులు, ఉత్తమ ఖడ్గములును ఇవ్వవలెను. ఓ నృపశ్రేష్ఠా, ద్రోణపర్వమున బ్రాహ్మణులకు పరమోత్తమ భోజనము పెట్టించి, వారికి ధనుస్సులు, బాణములు, శ్రేష్ఠ శస్త్రములు ప్రసాదించుము. కర్ణపర్వమున కూడా సమస్త కోరికలను తీరుస్తగు భోజనవ్యవస్థ చేయుము.

Verse 65

विप्रेभ्य: संस्कृतं सम्यग्‌ दद्यात्‌ संयतमानस: । कर्णपर्वमें भी ब्राह्मणोंको अच्छे ढंगसे तैयार किया हुआ सबकी रुचिके अनुकूल उत्तम भोजन दे और अपने मनको वशमें रखे ।।

సంయతమనస్సుతో బ్రాహ్మణులకు సక్రమంగా సిద్ధపరచిన భోజనమును సమర్పించవలెను. కర్ణపర్వమున కూడా బ్రాహ్మణులకు వారి రుచికి అనుగుణంగా చక్కగా తయారైన ఉత్తమ భోజనమును ఇవ్వవలెను. ఓ రాజేంద్రా, శల్యపర్వమున మోదకములు మరియు బెల్లముతో వండిన అన్నముతో వారిని ఆనందింపజేయుము.

Verse 66

गदापर्वण्यपि तथा मुद्गमिश्र॑ प्रदापयेत्‌

గదాపర్వమున కూడా అలాగే ముద్గము (పెసర) కలిపిన అన్నమును దానముగా ఇవ్వించవలెను.

Verse 67

स्त्रीपर्वणि तथा र्नैस्तर्पयेत्तु द्विजोत्तमान्‌ । गदापर्वमें भी मूँग मिलाये हुए चावलका दान करे। स्त्रीपर्वमें रत्नोंद्वारा श्रेष्ठ ब्राह्मणोंको तृप्त करे ।। घृतौदनं पुरस्ताच्च ऐषीके दापयेत्‌ पुन:

స్త్రీపర్వమున రత్నములచేత ఉత్తమ బ్రాహ్మణులను తృప్తిపరచవలెను. అలాగే ముందుగా ఐషీక విభాగమున కూడా ఘృతౌదనమును మరల దానముగా ఇవ్వించవలెను.

Verse 68

शान्तिपर्वण्यपि तथा हविष्यं भोजयेद्‌ द्विजान्‌

శాంతిపర్వమున కూడా అలాగే ద్విజులకు హవిష్యము (యజ్ఞోపయోగి పవిత్రాన్నము) భోజనముగా పెట్టించవలెను.

Verse 69

आश्चमेधिकमासाद्य भोजन सार्वकामिकम्‌ | शान्तिपर्वमें भी ब्राह्मणोंको हविष्य भोजन कराये। आश्वमेधिकपर्वमें पहुँचनेपर सबकी रुचिके अनुकूल उत्तम भोजन दे ।।

వైశంపాయనుడు పలికెను— అశ్వమేధపర్వానికి చేరినప్పుడు అందరి న్యాయమైన కోరికలను తృప్తిపరచే భోజనాన్ని సమర్పించాలి. శాంతిపర్వంలో బ్రాహ్మణులకు హవిష్యము—పవిత్ర యజ్ఞాన్నము—భోజనంగా పెట్టాలి. అశ్వమేధపర్వంలో ప్రతి ఒక్కరి రుచికి తగిన ఉత్తమ భోజనాన్ని ఇవ్వాలి. అలాగే శ్రమించి అలసినవారి విశ్రాంతి స్థలంలోనూ ద్విజులకు హవిష్య భోజనం పెట్టాలి.

Verse 70

महाप्रास्थानिके तद्वत्‌ सर्वकामगुणान्वितम्‌

మహాప్రస్థానిక ఘట్టంలో కూడా అలాగే— అది సమస్త వాంఛిత గుణసంపత్తులతో యుక్తమని వర్ణించబడింది.

Verse 71

हरिवंशसमाप्तौ तु सहस्नं भोजयेद्‌ द्विजान्‌

హరివంశం సమాప్తమైనప్పుడు వెయ్యి మంది ద్విజులకు (బ్రాహ్మణులకు) భోజనం పెట్టాలి.

Verse 72

तदर्धेनापि दातव्या दरिद्रेणापि पार्थिव

వైశంపాయనుడు పలికెను— ఓ పార్థివా, ఓ భూమినాథా! దరిద్రుడైనవాడైనా దానం తప్పక చేయాలి—అది సంప్రదాయ దక్షిణలో సగం మాత్రమే అయినా సరే. శ్రోత దరిద్రుడైతే కూడా సగం దక్షిణతో కూడిన గోదానం నిశ్చయంగా చేయాలి. ప్రతి పర్వం ముగిసినప్పుడు పండితుడు స్వర్ణంతో కూడిన గ్రంథాన్ని వాచకునికి సమర్పించాలి.

Verse 73

प्रतिपर्वसमाप्तौ तु पुस्तकं वै विचक्षण: । सुवर्णेन च संयुक्त वाचकाय निवेदयेत्‌

వైశంపాయనుడు పలికెను— ప్రతి పర్వం ముగిసినప్పుడు వివేకవంతుడు స్వర్ణంతో కూడిన గ్రంథాన్ని వాచకునికి సమర్పించాలి. ఓ భూమినాథా! శ్రోత దరిద్రుడైనా సగం దక్షిణతో గోదానం తప్పక చేయాలి.

Verse 74

हरिवंशे पर्वणि च पायसं तत्र भोजयेत्‌ । पारणे पारणे राजन्‌ यथावद्‌ भरतर्षभ

వైశంపాయనుడు పలికెను—ఓ రాజా, భరతశ్రేష్ఠా! హరివంశ పర్వ పఠన సందర్భంలో కూడా అక్కడ పాయసం (క్షీరం) భోజనంగా సమర్పింపవలెను. ఓ భరతవృషభా! ప్రతి పారణ సమయంలో యథావిధిగా ఈ కర్మను నిర్వర్తించవలెను.

Verse 75

राजन! भरतश्रेष्ठ! हरिवंशपर्वमें भी प्रत्येक पारणके समय ब्राह्मणोंको यथावत्‌ रूपसे खीर भोजन कराये ।।

వైశంపాయనుడు పలికెను—ఓ రాజా, భరతశ్రేష్ఠా! హరివంశ పర్వంలో కూడా ప్రతి పారణ సమయంలో బ్రాహ్మణులకు యథావిధిగా పాయసం (క్షీరం) భోజనంగా పెట్టించవలెను. సమస్త సంహితలను శ్రద్ధతో పూర్తిచేసిన శాస్త్రవేత్తుడు వాటిని సన్నని క్షౌమ/పట్టు వస్త్రాలలో చుట్టి శుభస్థానంలో నిలుపవలెను. ఆపై స్నానాదులతో శుద్ధుడై, తెల్ల వస్త్రాలు, పుష్పమాలలు, ఆభరణాలు ధరించి, చందనం, మాల్యాది ఉపచారాలతో ఆ సంహితా-గ్రంథాలను ఒక్కొక్కటిగా విధివిధానంగా పూజించవలెను. పూజాకాలంలో మనస్సును ఏకాగ్రంగా, పవిత్రంగా ఉంచి, ఉత్తమ భక్ష్యాలు, భోజనాలు, పానీయాలు, మాల్యాలు మరియు ఇతర మనోహర వస్తువులను నైవేద్య-దానంగా సమర్పించవలెను.

Verse 76

शुक्लाम्बरधर: स्रग्वी शुचिर्भूत्वा स्‍्वलंकृतः । अर्चयेत यथान्यायं गन्धमाल्यै: पृथक्‌ पृथक्‌

తెల్ల వస్త్రాలు ధరించి, పుష్పమాల ధరించి, శుద్ధుడై సుసజ్జితుడై, గంధ-మాల్యాలతో (సంహితలను) ఒక్కొక్కటిగా యథాన్యాయంగా పూజించవలెను. ఏకాగ్ర-శుద్ధ చిత్తంతో ఉత్తమ భక్ష్యాలు, భోజనాలు, పానీయాలు, మాల్యాలు మరియు ఇతర మనోహర వస్తువులను సమర్పించవలెను.

Verse 77

संहितापुस्तकान्‌ राजन्‌ प्रयतः सुसमाहित:ः । भक्ष्यैमल्यैश्न पेयैश्व कामैश्न विविधै: शुभ:

వైశంపాయనుడు పలికెను—ఓ రాజా! నియమశీలుడై, సుసమాహిత మనస్సుతో సంహితా-గ్రంథాలను విధివిధానంగా గౌరవించవలెను. ఉత్తమ భక్ష్యాలు, మాల్యాలు, పానీయాలు మరియు ఇతర వివిధ శుభ-కామ్య దానాలతో, శుద్ధచిత్తంతో వాటిని పూజించవలెను.

Verse 78

हिरण्यं च सुवर्ण च दक्षिणामथ दापयेत्‌ | सर्वत्र त्रिपलं स्वर्ण दातव्यं प्रयतात्मना,इसके बाद हिरण्य एवं सुवर्णकी दक्षिणा दे। मनको वशमें रखकर सभी पुस्तकोंपर तीन-तीन पल सोना चढ़ाना चाहिये

ఆపై హిరణ్యము మరియు సువర్ణము దక్షిణగా ఇవ్వించవలెను. నియమిత మనస్సుతో, ప్రతిచోట (విధి చెప్పినట్లుగా) మూడు మూడు పలముల బంగారాన్ని దానంగా ఇవ్వవలెను.

Verse 79

तदर्थ पादशेषं वा वित्तशाव्यविवर्जितम्‌ । यद्‌ यदेवात्मनो<भीष्टं तत्‌ तद्‌ देयं द्विजातये

పూర్తి పరిమాణం ఇవ్వలేకపోతే మిగిలిన భాగమైనా సమర్పించాలి—ధనం ఉండి కూడా కృపణత్వం కలగనీయకూడదు. తనకు ఏ ఏ వస్తువులు ప్రియమో, అవే అవే ద్విజునికి (బ్రాహ్మణునికి) దానంగా ఇవ్వాలి.

Verse 80

सर्वथा तोषयेद्‌ भक्त्या वाचकं गुरुमात्मन: । देवता: कीर्तयेत्‌ सर्वा नरनारायणौ तथा

కథను పఠించే వాచకుడు తన గురువే; కాబట్టి భక్తితో అన్ని విధాలా అతనిని సంతృప్తిపరచాలి. ఆ సమయంలో సమస్త దేవతల కీర్తనను, అలాగే నర-నారాయణుల కీర్తనను చేయాలి.

Verse 81

ततो गन्धैश्न माल्यैश्न स्वलंकृत्य द्विजोत्तमान्‌ | तर्पयेद्‌ विविधै: कामैदनिश्वलोच्चावचैस्तथा

ఆ తరువాత శ్రేష్ఠ ద్విజులను సుగంధ ద్రవ్యాలు, పుష్పమాలలతో అలంకరించి, నానావిధమైన ఇష్టవస్తువులతోను, చిన్న-పెద్ద అవసరాలైన దానాలతోను వారిని తృప్తిపరచాలి.

Verse 82

अतितात्रस्य यज्ञस्थ फल प्राप्रोति मानव: । प्राप्तुयाच्च क्रतुफलं तथा पर्वणि पर्वणि

ఇలా చేయడం వలన మనిషికి అతిరాత్ర యజ్ఞఫలం లభిస్తుంది; అలాగే ప్రతి పర్వం ముగిసినప్పుడు బ్రాహ్మణులను పూజిస్తే శ్రౌత యజ్ఞఫలమూ పొందుతాడు.

Verse 83

वाचको भरतमश्रेष्ठ व्यक्ताक्षरपदस्वर: | भविष्यं श्रावयेद्‌ विद्वान्‌ भारतं भरतर्षभ

ఓ భరతశ్రేష్ఠా! వాచకుడు పండితుడై, ప్రతి అక్షరం, పదం, స్వరాన్ని స్పష్టంగా ఉచ్చరిస్తూ ‘భారతం’ శ్రవణం చేయించాలి; ఓ భరతవృషభా! అలాగే భవిష్యపర్వాన్ని కూడా (హరివంశ పరంపర ప్రకారం) పఠించాలి.

Verse 84

भुक्तवत्सु द्विजेन्द्रेष यथावत्‌ सम्प्रदापयेत्‌ । वाचकं भरतश्रेष्ठ भोजयित्वा स्वलंकृतम्‌

వైశంపాయనుడు పలికెను—శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులు భోజనం ముగించిన తరువాత వారికి విధివిధానంగా యథోచిత దానములు ఇవ్వవలెను. ఆపై, ఓ భరతశ్రేష్ఠా, వస్త్రాభరణములతో అలంకరింపబడిన కథావాచకుని గౌరవించి ఉత్తమాన్నముతో భోజనము పెట్టవలెను; అనంతరం దానమానములతో అతనిని సంతృప్తిపరచుట యుక్తము.

Verse 85

वाचके परितुष्टे तु शुभा प्रीतिरनुत्तमा । ब्राह्मणेषु तु तुष्टेषु प्रसन्ना: सर्वदेवता:

కథావాచకుడు సంతృప్తుడైతే పరమోత్తమమైన, మంగళకరమైన ప్రీతి కలుగుతుంది. బ్రాహ్మణులు తృప్తిపడితే శ్రోతపై సమస్త దేవతలు ప్రసన్నులవుతారు.

Verse 86

ततो हि वरणं कार्य द्विजानां भरतर्षभ | सर्वकामैर्यथान्यायं साधुभिश् पृथग्विधै:

కాబట్టి, ఓ భరతవృషభా, సద్గుణసంపన్నులు న్యాయానుసారంగా బ్రాహ్మణులను వరిచి గౌరవించాలి; వారి వివిధ విధాలైన అవసరాలు, కోరికలు యథోచితంగా తీర్చుతూ పూజించాలి.

Verse 87

इत्येष विधिरुद्दिष्टो मया ते द्विपदां वर । श्रद्दधानेन वै भाव्यं यन्मां त्वं परिपृच्छसि

ఓ ద్విపదశ్రేష్ఠ నరేశ్వరా! నీవు నన్ను ఏది అడిగితివో దానికి అనుగుణంగా మహాభారత శ్రవణము మరియు పారాయణము చేయుటకు ఈ విధిని నేను వివరించితిని. దీనిపై నీవు శ్రద్ధ కలిగి ఉండవలెను.

Verse 88

भारतश्रवणे राजन्‌ पारणे च नृपोत्तम । सदा यत्नवता भाव्यं श्रेयस्तु परमिच्छता

ఓ రాజా, ఓ నృపోత్తమా! పరమ శ్రేయస్సును కోరువాడు భారత శ్రవణములోను, దాని పారాయణములోను ఎల్లప్పుడూ యత్నవంతుడై ఉండవలెను.

Verse 89

राजन! नृपश्रेष्ठ अपने परम कल्याणकी इच्छा रखनेवाले श्रोताको महाभारतको सुनने तथा इसका पारायण करनेके लिये सदा प्रयत्नशील रहना चाहिये ।।

వైశంపాయనుడు పలికెను—ఓ రాజా, నృపశ్రేష్ఠా! పరమ శ్రేయస్సును కోరుకునే శ్రోత ఎల్లప్పుడూ మహాభారతాన్ని వినుటకును, దాని పారాయణం చేయుటకును ప్రయత్నశీలుడై ఉండవలెను. ప్రతిదినం భారతాన్ని వినవలెను; నిత్యం దానిని కీర్తించవలెను. ఎవరి గృహంలో భారతగ్రంథం ఉన్నదో, వారి చేతిలోనే విజయము నిలిచియుంటుంది.

Verse 90

भारतं परम पुण्यं भारते विविधा: कथा: । भारतं सेव्यते देवैर्भारतं परमं पदम्‌,महाभारत परम पवित्र ग्रन्थ है। इसमें नाना प्रकारकी कथाएँ हैं। देवता भी महाभारतका सेवन करते हैं। महाभारत परमपदस्वरूप है

వైశంపాయనుడు పలికెను—భారతం పరమ పుణ్యప్రదం. భారతంలో నానావిధ కథలు ఉన్నాయి. దేవతలు కూడా భారతాన్ని సేవించి ఆదరిస్తారు. భారతమే పరమపదస్వరూపం.

Verse 91

भारतं सर्वशास्त्राणामुत्तमं भरतर्षभ | भारतात्‌ प्राप्यते मोक्षस्तत्त्वमेतद्‌ ब्रवीमि तत्‌

వైశంపాయనుడు పలికెను—ఓ భరతవంశశ్రేష్ఠా! సమస్త శాస్త్రాలలో మహాభారతమే ఉత్తమం. భారతం ద్వారా మోక్షం లభిస్తుంది—ఈ తత్త్వాన్ని నీకు నేను సత్యంగా చెబుతున్నాను.

Verse 92

महाभारतमाख्यान क्षितिं गां च सरस्वतीम्‌ । ब्राह्मणान्‌ केशवं चैव कीर्तयन्‌ नावसीदति

వైశంపాయనుడు పలికెను—మహాభారతమనే ఈ ఆఖ్యానాన్ని, భూమిని, గోవును, సరస్వతీ నదిని, బ్రాహ్మణులను, అలాగే కేశవుడైన శ్రీకృష్ణుని కీర్తిస్తూ ఉండే వాడు ఎప్పుడూ విపత్తులో కుంగిపోడు.

Verse 93

वेदे रामायणे पुण्ये भारते भरतर्षभ । आदी चान्ते च मध्ये च हरि: सर्वत्र गीयते,भरतश्रेष्ठ! वेद, रामायण तथा पवित्र महाभारतके आदि, मध्य एवं अन्तमें सर्वत्र भगवान्‌ श्रीहरिका ही गान किया जाता है

వైశంపాయనుడు పలికెను—ఓ భరతశ్రేష్ఠా! వేదాలలో, పుణ్యమైన రామాయణంలో, అలాగే మహాభారతంలో—ఆది, మధ్య, అంతములందు—సర్వత్ర హరియే గానముగా కీర్తింపబడతాడు.

Verse 94

यत्र विष्णुकथा दिव्या: श्रुतयश्चन सनातना: । तत्‌ श्रोतव्यं मनुष्येण परं पदमिहेच्छता

ఎక్కడ భగవాన్ విష్ణువు యొక్క దివ్యకథలు మరియు సనాతన శ్రుతులు సమ్మిళితమై ఉన్నాయో, ఈ లోకంలోనే పరమపదాన్ని కోరుకునే మనిషి ఆ మహాభారతాన్ని తప్పక శ్రవణం చేయాలి.

Verse 95

एतत्‌ पवित्र परममेतद्‌ धर्मनिदर्शनम्‌ । एतत्‌ सर्वगुणोपेतं श्रोतव्यं भूतिमिच्छता

ఈ మహాభారతం పరమ పవిత్రమైనది; ఇది ధర్మ స్వరూపాన్ని దర్శింపజేసేది, సమస్త ఉత్తమ గుణాలతో సమృద్ధమైనది. తన మంగళాన్ని కోరుకునేవాడు దీన్ని తప్పక శ్రవణం చేయాలి.

Verse 96

कायिकं वाचिकं चैव मनसा समुपार्जितम्‌ । तत्‌ सर्व नाशमायाति तमः सूर्योदये यथा,महाभारतके श्रवणसे शरीर, वाणी और मनके द्वारा सज्चित किये हुए सारे पाप वैसे ही नष्ट हो जाते हैं जैसे सूर्योदय होनेपर अन्धकार

మహాభారత శ్రవణం వలన శరీరం, వాక్కు, మనస్సు ద్వారా కూడబెట్టిన సమస్త పాపాలు సూర్యోదయానికి చీకటి నశించినట్లే నశిస్తాయి.

Verse 97

अष्टादशपुराणानां श्रवणाद्‌ यत्‌ फलं भवेत्‌ | तत्‌ फलं समवाप्रोति वैष्णवो नात्र संशय:

పద్దెనిమిది పురాణాలను శ్రవణం చేసిన ఫలితం ఏదైతే ఉంటుందో, అదే ఫలితం వైష్ణవుడు కేవలం మహాభారత శ్రవణం ద్వారానే సంపూర్ణంగా పొందుతాడు—ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 98

स्त्रियश्न पुरुषाश्वैव वैष्णवं पदमाप्तुयु: । स्त्रीभिश्व पुत्रकामाभि: श्रोतव्यं वैष्णवं यश:

స్త్రీలైనా పురుషులైనా—అందరూ దీన్ని శ్రవణం చేయడం ద్వారా విష్ణువు యొక్క పరమ ధామాన్ని పొందుతారు. అందువల్ల సంతానాన్ని కోరుకునే స్త్రీలు విష్ణు యశస్స్వరూపమైన ఈ మహాభారతాన్ని తప్పక శ్రవణం చేయాలి.

Verse 99

दक्षिणा चात्र देया वै निष्कपञ्चसुवर्णकम्‌ | वाचकाय यथाशकक्‍त्या यथोक्तं फलमिच्छता

వైశంపాయనుడు పలికెను— ఇక్కడ కూడా తప్పక దక్షిణ ఇవ్వవలెను—ఐదు స్వర్ణ నిష్కములు. శాస్త్రోక్త ఫలాన్ని కోరువాడు మహాభారత శ్రవణానంతరం వాచకునికి తన శక్తి మేరకు దానముగా ఇవ్వవలెను.

Verse 100

स्वर्णशुद्धीं च कपिलां सवत्सां वस्त्रसंवृताम्‌ | वाचकाय च दद्याद्धि आत्मन: श्रेय इच्छता

వైశంపాయనుడు పలికెను— తన శ్రేయస్సును కోరువాడు వాచకునికి కపిల గోవును దూడతో సహా దానం చేయవలెను; దాని కొమ్ములకు శుద్ధ స్వర్ణాన్ని మడిచి, వస్త్రంతో కప్పి సమర్పించవలెను.

Verse 101

अलड्कार प्रदद्याच्च पाण्योर्वे भरतर्षभ । कर्णस्याभरणं दद्याद्‌ धनं चैव विशेषत:,भरतश्रेष्ठ! इसके सिवा कथावाचकके लिये दोनों हाथोंके कड़े, कानोंके कुण्डल और विशेषत: धन प्रदान करे

వైశంపాయనుడు పలికెను— ఓ భరతశ్రేష్ఠా! వాచకునికి చేతుల అలంకారాలు (కంకణాలు) దానం చేయవలెను; చెవుల ఆభరణమును కూడా ఇవ్వవలెను; ముఖ్యంగా ధనాన్ని సమర్పించవలెను.

Verse 102

भूमिदानं समादद्याद्‌ वाचकाय नराधिप । भूमिदानसमं दान॑ न भूतं न भविष्यति,नरेश्वर! वाचकके लिये भूमिदान तो अवश्य ही करना चाहिये; क्योंकि भूमिदानके समान दूसरा कोई दान न हुआ है, न होगा

వైశంపాయనుడు పలికెను— ఓ నరాధిపా! వాచకునికి భూమిదానం తప్పక చేయవలెను; భూమిదానంతో సమానమైన దానం గతంలో లేదు, భవిష్యత్తులోనూ ఉండదు.

Verse 103

शृणोति श्रावयेद्‌ वापि सततं चैव यो नर: । सर्वपापविनिर्मुक्तो वैष्णवं पदमाप्तनुयात्‌,जो मनुष्य सदा महाभारतको सुनता अथवा सुनाता रहता है वह सब पापोंसे मुक्त होकर भगवान्‌ विष्णुके धामको जाता है

వైశంపాయనుడు పలికెను— ఎవడు నిరంతరం మహాభారతాన్ని వింటాడో లేదా ఇతరులకు వినిపించునో, వాడు సమస్త పాపముల నుండి విముక్తుడై వైష్ణవ పదమును—శ్రీ విష్ణువు యొక్క పరమ ధామమును—ప్రాప్తించును.

Verse 104

पितृनुद्धरते सवानिकादशसमुद्धवान्‌ | आत्मानं ससुतं चैव स्त्रियं च भरतर्षभ,भरतश्रेष्ठ) वह पुरुष अपनी ग्यारह पीढ़ीमें समस्त पितरोंका, अपना तथा अपनी स्त्री और पुत्रका भी उद्धार कर देता है

వైశంపాయనుడు పలికెను— ఓ భరతశ్రేష్ఠా! అటువంటి మనిషి తన వంశానికి రక్షకుడవుతాడు; అతడు పదకొండు తరాల పితృదేవతలను उद्धరిస్తాడు, అలాగే తనను, తన భార్యను, తన కుమారుని కూడా ఆత్మోన్నతికి చేర్చుతాడు।

Verse 105

दशांशश्रैव होमो5पि कर्तव्यो5त्र नराधिप । इदं मया तवाग्रे च प्रोक्त सर्व नरर्षभ

వైశంపాయనుడు పలికెను— ఓ నరాధిపా! ఈ విషయంలో ‘దశాంశ-హోమం’ కూడా చేయవలసిందే. ఓ నరశ్రేష్ఠా! చేయవలసినదంతా నేను నీ ముందే విస్తారంగా చెప్పితిని।

Verse 366

अड्के परमनारीणां सुखसुप्तो विबुध्यते । चन्द्रमासे भी अधिक कमनीय मुखोंद्वारा सुशोभित होनेवाली सुन्दरी दिव्याड्रनाएँ उसकी सेवामें रहती हैं तथा सुरसुन्दरियोंके अंकमें सुखसे सोया हुआ वह पुरुष उन्हींकी मेखलाओंके खन-खन शब्दों और नूपुरोंकी मधुर झनकारोंसे जगाया जाता है

వైశంపాయనుడు పలికెను— పరమసుందరీమణుల ఆలింగనంలో అతడు ఆనందంగా నిద్రించి మళ్లీ మేల్కొంటాడు. చంద్రునికన్నా మనోహరమైన ముఖాలతో అలంకరితమైన దివ్య అప్సరసలు అతని సేవలో నిమగ్నమై ఉంటారు; ఆ స్వర్గకన్యల ఒడిలో సుఖంగా శయనించిన అతడిని వారి మేఖలల ఖణఖణ ధ్వనులు, నూపురాల మధుర ఝంకారాలు మేల్కొలుపుతాయి।

Verse 466

पुरन्दरपुरे रम्ये शक्रेण सह मोदते । इस प्रकार बहुत वर्षोतक वह स्वर्गलोकमें सम्मानपूर्वक रहता है। तदनन्तर इक्‍्कीस हजार वर्षोतक गन्धर्वोंके साथ इन्द्रकी रमणीय नगरीमें रहकर देवेन्द्रके साथ ही वहाँका सुख भोगता है

వైశంపాయనుడు పలికెను— రమణీయమైన పురందరపురిలో అతడు శక్రునితో కలిసి ఆనందిస్తాడు. ఈ విధంగా అనేక సంవత్సరాలు స్వర్గలోకంలో గౌరవంతో నివసిస్తాడు; అనంతరం ఇరవై ఒక వేల సంవత్సరాలు గంధర్వులతో కలిసి దేవేంద్రుని మనోహర నగరిలో ఉండి, ఇంద్రునితో సమానంగా అక్కడి దివ్యసుఖాలను అనుభవిస్తాడు।

Verse 473

दिव्यनारीगणाकीर्णो निवसत्यमरो यथा । दिव्य रथों और विमानोंपर आरूढ़ हो नाना प्रकारके लोकोंमें विचरता और दिव्य नारियोंसे घिरा हुआ देवताकी भाँति वहाँ निवास करता है

వైశంపాయనుడు పలికెను— దివ్యనారీగణాలతో చుట్టుముట్టబడి అతడు అక్కడ అమరునివలె నివసిస్తాడు. దివ్య రథాలు, విమానాలపై అధిరోహించి నానా లోకాలలో సంచరిస్తూ, దివ్య స్త్రీలతో పరివృతుడై దేవునివలె అక్కడ వసిస్తాడు।

Verse 483

शिवस्य भवने राजन्‌ विष्णोर्याति सलोकताम्‌ | राजन्‌! इसके बाद वह सूर्य, चन्द्रमा, शिव तथा भगवान्‌ विष्णुके लोकमें जाता है

వైశంపాయనుడు పలికెను—రాజా! శివుని దివ్య భవనంలో అతడు విష్ణువుతో సమాన లోకత్వం (సాలోక్యం) పొందును.

Verse 623

ततः सर्वगुणोपेतमन्नं दद्यात्‌ सुसंस्कृतम्‌ । राजेन्द्र! भीष्मपर्वमें उत्तम सवारी देकर अच्छी तरह छौंक-बघारकर तैयार किया हुआ सभी उत्तम गुणोंसे युक्त भोजन दान करे

ఆ తరువాత అన్ని సద్గుణాలతో కూడిన, సుసంస్కృతమైన (శుద్ధిగా సిద్ధం చేసిన) అన్నాన్ని దానం చేయవలెను.

Verse 656

अपूपैस्तर्पणैश्वैव सर्वमन्नें प्रदापयेत्‌ । राजेन्द्र! शल्यपर्वमें मिठाई, गुड़, भात, पूआ तथा तृप्तिकारक फल आदिके साथ सब प्रकारके उत्तम अन्न दान करे

అపూపములు (తీపి పిండివంటలు), తర్పణములు (తృప్తికర పానీయ/ప్రసాదం) తో కూడి అన్ని రకాల అన్నాన్ని దానంగా పంచవలెను.

Verse 673

ततः सर्वगुणोपेतमन्नं दद्यात्‌ सुसंस्कृतम्‌ । ऐषीकपर्वमें पहले घी मिलाया हुआ भात जिमाये। फिर अच्छी तरह संस्कार किये हुए सर्वगुणसम्पन्न अन्नका दान करे

ఆ తరువాత అన్ని సద్గుణాలతో కూడిన, సుసంస్కృతమైన అన్నాన్ని దానం చేయవలెను.

Verse 703

स्वर्गपर्वण्यपि तथा हविष्यं भोजयेद्‌ द्विजान्‌ | इसी प्रकार महाप्रस्थानिकपर्वमें भी समस्त वाउ्छनीय गुणोंसे युक्त अन्न आदिका दान करे। स्वर्गारोहणपर्वमें भी ब्राह्मणोंको हविष्य खिलाये

అదేవిధంగా స్వర్గపర్వంలో కూడా ద్విజులకు (బ్రాహ్మణులకు) హవిష్యము—శుద్ధమైన యజ్ఞోపయోగి అన్నము—భోజనం చేయించవలెను.

Verse 716

गामेकां निष्कसंयुक्तां ब्राह्मणाय निवेदयेत्‌ । हरिवंशकी समाप्ति होनेपर एक हजार ब्राह्मणोंको भोजन कराये तथा स्वर्णमुद्रासहित एक गौ ब्राह्मणको दान दे

వైశంపాయనుడు పలికెను—హరివంశ పఠనం సమాప్తమైన తరువాత వెయ్యి మంది బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టి, స్వర్ణ-నిష్కముతో కూడిన ఒక గోవును బ్రాహ్మణునికి దానముగా సమర్పించవలెను. ఇది పుణ్యప్రదమైన దానధర్మము; పవిత్ర విద్యకు గౌరవమును, బ్రాహ్మణసమాజ పోషణను కలిగించును.

Verse 1263

महादानानि देयानि रत्नानि विविधानि च । मनुष्य अपने मनको संयममें रखते हुए बाहर-भीतरसे शुद्ध हो महाभारतमें वर्णित इस इतिहासको क्रमश: यथावत्‌ रूपसे सुनकर इसे समाप्त करनेके पश्चात्‌ इनमें मारे गये प्रमुख वीरोंके लिये श्राद्ध करे। भारत! भरतभूषण! महाभारत सुनकर श्रोता अपनी शक्तिके अनुसार ब्राह्मणोंको भक्तिभावसे नाना प्रकारके रत्न आदि बड़े-बड़े दान दे

వైశంపాయనుడు పలికెను—మహాదానములు ఇవ్వవలెను; నానావిధ రత్నములు మొదలైనవియు. మనస్సును నియమించి, బాహ్యాంతర శుచిత్వముతో, మహాభారతములో వర్ణింపబడిన ఈ ఇతిహాసమును క్రమముగా యథావిధిగా శ్రవణము చేయవలెను; సమాప్తి అనంతరం అందులో హతులైన ప్రధాన వీరుల కొరకు శ్రాద్ధకర్మలు నిర్వహించవలెను. ఓ భారతా, భరతభూషణా! మహాభారతము విని, శ్రోత తన శక్తి మేరకు భక్తితో బ్రాహ్మణులకు రత్నాదుల వంటి మహాదానములు ఇవ్వవలెను.

Verse 6963

मौसले सार्वगुणिकं गन्धमाल्यानुलेपनम्‌ । आश्रमवासिकपर्वमें ब्राह्मणोंको हविष्प भोजन कराये। मौसलपर्वमें सर्वगुणसम्पन्न अन्न, चन्दन, माला और अनुलेपनका दान करे

వైశంపాయనుడు పలికెను—మౌసలపర్వములో సర్వగుణసంపన్నమైన దానములు చేయవలెను—సుగంధ ద్రవ్యములు, మాలలు, అనులేపనములు. ఆశ్రమవాసికపర్వములో బ్రాహ్మణులకు హవిష్యపక్వ భోజనము పెట్టవలెను. ఈ విధంగా మౌసలపర్వములో ఉత్తమాన్నము, చందనము, మాలలు, లేపనములు దానమిచ్చుట ధర్మాన్ని స్థాపించును.