Shloka 69
आश्चमेधिकमासाद्य भोजन सार्वकामिकम् | शान्तिपर्वमें भी ब्राह्मणोंको हविष्य भोजन कराये। आश्वमेधिकपर्वमें पहुँचनेपर सबकी रुचिके अनुकूल उत्तम भोजन दे ।।
aśvamedhikam āsādya bhojanaṃ sārvakāmikam | śāntiparvaṇi brāhmaṇān haviṣyabhojanaṃ kārayet | aśvamedhikaparvaṇi prāpte sarvasya rucy-anukūlam uttamaṃ bhojanaṃ dadyāt || tathā śramanivāse tu haviṣyaṃ bhojayet dvijān ||
వైశంపాయనుడు పలికెను— అశ్వమేధపర్వానికి చేరినప్పుడు అందరి న్యాయమైన కోరికలను తృప్తిపరచే భోజనాన్ని సమర్పించాలి. శాంతిపర్వంలో బ్రాహ్మణులకు హవిష్యము—పవిత్ర యజ్ఞాన్నము—భోజనంగా పెట్టాలి. అశ్వమేధపర్వంలో ప్రతి ఒక్కరి రుచికి తగిన ఉత్తమ భోజనాన్ని ఇవ్వాలి. అలాగే శ్రమించి అలసినవారి విశ్రాంతి స్థలంలోనూ ద్విజులకు హవిష్య భోజనం పెట్టాలి.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches dharmic hospitality: feed Brahmins and guests with pure, sanctified food (haviṣya) and, more broadly, offer excellent भोजन suited to each person’s taste—generosity guided by purity, respect, and consideration.
Vaiśampāyana is describing prescriptive conduct connected with different parvans/contexts: in the Śānti-parvan one arranges haviṣya-feeding for Brahmins; in the Aśvamedha-related context one provides superior meals pleasing to all; and at a rest-house one again feeds dvijas with haviṣya.