Purvabhaga
मङ्गलाचरणम्, तीर्थ-परिसरः, सूतागमनम् — Invocation, Sacred Setting, and the Arrival of Sūta
အဓ್ಯಾಯ ၁ တွင် ဗျာသသည် မင်္ဂလာအာချာရဏနှင့် သီဝကို စတုတိပြုကာ၊ သီဝကို ဆိုမ၊ ဂဏများ၏ခေါင်းဆောင်၊ သားရှိသော ဖခင်၊ ပရဓာနနှင့် ပုရုෂ၏ အရှင်—ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ပျက်သိမ်းခြင်းတို့၏ အကြောင်းရင်းအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ထို့နောက် သီဝ၏ အဓိကဂုဏ်သတ္တိများဖြစ်သော မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သည့် သက္တိ၊ အလုံးစုံပျံ့နှံ့သော အိုင်ශ්ဝရယ၊ အုပ်စိုးမှု (စွာမိတွ္တ) နှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပျံ့နှံ့မှု (ဝိဘူတ္တ) ကို ဖော်ပြပြီး၊ မမွေးဖွားသေးသော၊ ထာဝရ၊ မပျက်စီးသော မဟာဒေဝထံ သရဏာဂတိဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ ထို့နောက် ဂင်္ဂါ–ကာလိန္ဒီ ဆုံရာနှင့် ပရယာဂတို့အပါအဝင် ဓမ္မက்ஷೇತ್ರ၊ တီရ္ထများတွင် သီလရှိသော ရှင်တော်များက စတြာကြီးကို ကျင်းပနေကြသည့် ပုရာဏိက မြင်ကွင်းသို့ ပြောင်းလဲသည်။ ထိုစုဝေးမှုကို ကြားသိသဖြင့် ဗျာသ၏ သာသနာလိုင်းနှင့် ဆက်နွယ်သော ထုံးတမ်းထိန်းသိမ်းသူကို မိတ်ဆက်ကာ၊ ပုံပြင်၊ ကာလ၊ နိုင်ငံရေးနှင့် ကဗျာဝါဒ၌ ကျွမ်းကျင်သော နာမည်ကြီး စူတသည် ရောက်လာသည်။ ရှင်တော်များက လေးစားစွာ ဧည့်ခံ၍ တရားဝင်ဂုဏ်ပြုကာ နောက်ဆက်တွဲ ဆွေးနွေးပုံစံကို စတင်စေသည်။
परस्य दुर्निर्णयः—षट्कुलीयमुनिविवादः तथा ब्रह्मदर्शनार्थं मेरुप्रयाणम् | The Dispute of the Six-Lineage Sages on the Supreme and Their Journey to Brahmā at Meru
အဓ್ಯಾಯ ၂ တွင် စူတာက ကလ္ပစက်ဝန်းတစ်ခါတစ်ရံ ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဖန်ဆင်းမှုအစပြုချိန်ကို နိဒါန်းပေးသည်။ “ṣaṭkulīya” ဟုခေါ်သော မုနိများ (မျိုးရိုးခြောက်မျိုး) သည် “param” (အမြင့်ဆုံး) သည် မည်သည်နည်းဟု ရှည်လျားစွာ အငြင်းပွားကြပြီး တစ်ဦးချင်းစီက မတူညီသော အရာကို အမြင့်ဆုံးဟု ဆိုကြသော်လည်း အဆုံးသတ်မရ၊ အမြင့်ဆုံးတရားသည် durnirūpya (သတ်မှတ်ဖော်ပြရန်ခက်ခဲ) ဟု ဆိုထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အငြင်းပွားမှုကို ဖြေရှင်းရန် မုနိများသည် မပျက်မယွင်းသော ဥပဒေတည်ထောင်သူ ဖန်ဆင်းရှင် ဘြဟ္မာထံ မေရုတောင်သို့ သွားရောက်ကြသည်။ အခန်းတွင် မေရုတောင်ထိပ်၏ မင်္ဂလာသဘော၊ ဒေဝ၊ ဒာနဝ၊ စိဒ္ဓ၊ စာရဏ၊ ယက္ခ၊ ဂန္ဓဗ္ဗတို့ နေထိုင်မှု၊ ရတနာအလှဆင်မှု၊ တောအုပ်၊ ဂူများ၊ ရေတံခွန်များကို ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြသည်။ ထို့အပြင် “Brahmavana” ဟုခေါ်သော တောကြီး၊ သန့်ရှင်းမွှေးကြိုင်သော ရေကန်များ၊ ပန်းပွင့်သစ်ပင်များနှင့် ခိုင်ခံ့သော ကာရံတံတိုင်းရှိ တောက်ပသော မြို့ကြီးကိုလည်း ဖော်ပြကာ၊ အမြင့်ဆုံးတရားကို သိလိုခြင်းသည် သန့်ရှင်းရာနေရာတွင် ကောစမစ်အာဏာရှိသူထံ ချဉ်းကပ်ရမည်ဟု အလေးပေးထားသည်။
सर्वेश्वर-परमकारण-निरूपणम् / The Supreme Lord as the Uncaused Cause
အဓ್ಯಾಯ ၃ တွင် ဘြဟ္မာက သီဝ/ရုဒြ၏ အထွတ်အထိပ်တန်ခိုးကို အကြောင်း–အကျိုးနှင့် အလုံးစုံတွင်တည်ရှိမှုအယူအဆများဖြင့် သဒ္ဓါတရားဆန်စွာ ရှင်းလင်းတင်ပြသည်။ အစမှာ မိန့်ခွန်းနှင့် စိတ်က မရောက်နိုင်သည့် သခင်၏ သဘောတရားကို အပေါဖာတစ်ပုံစံဖြင့် ဖော်ပြပြီး ထိုအနန္တအာနန္ဒကို သိသူသည် ကြောက်ရွံ့မှုကင်းကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် သခင်တစ်ပါးတည်းက ဇီဝများအားဖြင့် လောကအားလုံးကို အုပ်စိုးကြောင်း၊ ထိုသခင်ထံမှ စကြဝဠာ၏ ပထမပေါ်ထွန်းမှုသည် ဒေဝတများ (ဘြဟ္မာ၊ ဗိဿဏု၊ ရုဒြ၊ အိန္ဒြ) နှင့် ဓာတ်များ၊ အာရုံများနှင့်အတူ ဖြစ်ပေါ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ အဓိကအချက်မှာ အကြောင်းတရားများကို ထောက်ပံ့စီမံသူ၊ သမาธိဖြင့် အာရုံပြုသည့် အမြင့်ဆုံးအကြောင်းတရားဖြစ်သော်လည်း သီဝသည် မည်သည့်အချိန်တွင်မျှ အခြားအရာမှ မဖြစ်ပေါ်လာသူ ဖြစ်သည်။ သီဝကို စರ್ವေရှ္ဝရ ဟု ခေါ်၍ အာဏာတန်ခိုးအားလုံးနှင့် ပြည့်စုံသူ၊ မောက္ခရှာဖွေသူတို့၏ သမาธိအာရုံဖြစ်သူ၊ အာကာသအလယ်၌ တည်နေသော်လည်း အလုံးစုံကို ပြည့်နှက်သူဟု ဖော်ပြသည်။ ဘြဟ္မာသည် မိမိ၏ ပရဇာပတိရာထူးကို သီဝ၏ ကရုဏာနှင့် ညွှန်ကြားမှုကြောင့် ရရှိကြောင်း ဝန်ခံကာ ဘုရားတန်းစဉ်ကို အတည်ပြုသည်။ ထို့ပြင် တစ်ခုတည်းက များစွာဖြစ်လာခြင်း၊ များထဲမှ တစ်ပါး၊ မလှုပ်ရှားသူများထဲမှ လှုပ်ရှားသူ၊ မျိုးစေ့တစ်စေ့က များစွာဖြစ်လာခြင်းတို့ကို ရှင်းလင်းပြီး ရုဒြကို «ဒုတိယမရှိသော တစ်ပါးတည်း» ဟု ကြေညာသည်။ နောက်ဆုံးတွင် သီဝသည် သတ္တဝါတို့၏ နှလုံးတွင် အမြဲထိုင်နေ၍ အခြားသူတို့ မမြင်နိုင်သော်လည်း စကြဝဠာကို အစဉ်ထောက်ပံ့ကာ ကြီးကြပ်နေကြောင်း ဆိုသည်။
सत्रप्रवृत्तिः — वायोः आगमनं च (Commencement of the Satra and the Arrival of Vāyu)
အဓ್ಯಾಯ ၄ တွင် စူတက မဟာဒေဝကို ပူဇော်ကာ စတြ (ရှည်လျားသော ယဇ္ဈပွဲ) ကို စတင်နေသော ဗဟုသုတရှိ ရှင်တော်များအဖွဲ့ကို ဖော်ပြသည်။ ထိုယဇ္ဈသည် ကမ္ဘာဖန်ဆင်းသူတို့၏ မူလဖန်ဆင်းစိတ်အားနှင့် တူသကဲ့သို့ အံ့ဩဖွယ်ဟု ဆိုသည်။ စတြသည် ဒက္ခိဏာများစွာဖြင့် ပြီးဆုံးသည့်အခါ ပိတာမဟာ (ဗြဟ္မာ) ၏ အမိန့်အရ ဝါယုက ရောက်လာသည်။ ထို့နောက် ဝါယုကို တိုက်ရိုက်သိမြင်နိုင်သော နတ်ဘုရားအေးဂျင့်၊ အမိန့်ဖြင့် အုပ်ချုပ်သူ၊ မရုတ်တို့နှင့် ဆက်နွယ်သူဟု သဘောတရားအရ ရှင်းပြပြီး၊ ပရာဏနှင့် ဆက်စပ်လုပ်ဆောင်ချက်များဖြင့် ကိုယ်အင်္ဂါများကို လှုံ့ဆော်ကာ ကိုယ်ရှိသတ္တဝါများကို ထိန်းသိမ်းသူဟု ဆိုသည်။ အစပိုဒ်များတွင် အဏိမာ စသည့် စွမ်းအားများ၊ ကမ္ဘာကို ထောက်ပံ့သည့် လုပ်ငန်းများနှင့် သုက္ခမတတ္တဝါ (အသံ၊ ထိတွေ့မှု; ākāśa-yoni; တေဇသနှင့် ဆက်စပ်မှု) ကိုလည်း ဖော်ထုတ်သည်။ ဝါယု အာရှရမ်သို့ ဝင်လာသည်ကို မြင်သော ရှင်တော်များသည် ဗြဟ္မာ၏ စကားကို သတိရကာ ဝမ်းမြောက်၍ ထရပ်၊ ဦးချကန်တော့ပြီး ဂုဏ်ပြုအာသနကို ပြင်ဆင်ကာ နောက်တစ်ဆင့် သင်ကြားချက်အတွက် အခင်းအကျင်းကို တည်ဆောက်သည်။
पशुपाशपतिज्ञान-प्राप्तिः (Acquisition of Paśupati–Pāśa Knowledge)
နိမိဿာရဏ္ယ၌ စူတာသည် ရှင်တော်တို့၏ တရားဝင်မေးမြန်းချက်ကို ဝါယုထံ တင်ပြသည်—ဝါယုသည် အီရှ္ဝရသို့ ရောက်နိုင်သော ဉာဏ်ကို မည်သို့ရရှိခဲ့သနည်း၊ ရှိုင်ဝသဘောထား မည်သို့ပေါ်ထွန်းသနည်းဟူ၍။ ဝါယုက သွေတလောဟိတ ကလ္ပ၌ ဖြစ်ပွားသည့် အကြောင်းအရာအဖြစ် ရှင်းပြသည်။ ဖန်ဆင်းလိုသော ဘြဟ္မာသည် တပသ်ကို ပြင်းထန်စွာ ပြုလုပ်ရာ မဟေရှ္ဝရ—အထွတ်အမြတ် ဖခင်—သည် ကောမာရ (လူငယ်) ရုပ်ဖြင့် «သွေတ» ဟူသော အမည်နှင့် ပေါ်ထွန်းကာ ဘြဟ္မာအား တိုက်ရိုက် ဒർശနနှင့် အမြင့်ဆုံး ဉာဏ်၊ ဂါယတြီကို ပေးတော်မူသည်။ ထိုသို့ အာနုဘော်ရပြီးနောက် ဘြဟ္မာသည် လှုပ်ရှားသတ္တဝါနှင့် မလှုပ်ရှားသတ္တဝါတို့ကို ဖန်ဆင်းနိုင်လာသည်။ ဝါယုက ထပ်မံ၍ ပရမေရှ္ဝရထံမှ ဘြဟ္မာကြားသည့် «အမృత» ကို မိမိတပသ်ကြောင့် ဘြဟ္မာ၏ ပါးစပ်မှ ရရှိခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။ ရှင်တော်တို့က တည်ကြည်စွာ လက်ခံလျှင် အမြင့်ဆုံး ပြည့်စုံမှုကို ပေးသော မင်္ဂလာဉာဏ်၏ သဘောတရားကို မေးရာ ဝါယုက «ပရှုပာရှပတိ-ဉာဏ်» ဟု ခေါ်ကာ အမှန်တကယ် ကောင်းကျိုးလိုသူတို့အတွက် မလှုပ်မယှက် သစ္စာတည်မြဲမှု (ပရာ နိဋ္ဌာ) ကို ညွှန်ကြားသည်။
पशु-पाश-पतिविचारः / Inquiry into Paśu, Pāśa, and Pati
အဓ್ಯಾಯ ၆ တွင် ရှင်တော်များက ဝါယုကို paśu (ချည်နှောင်ခံ အတွေ့အကြုံခံစားသူ) နှင့် pāśa (ချည်နှောင်သည့် သဘောတရား) ၏ အတ္တသဘောကို ရှင်းလင်းစေပြီး၊ ထိုတို့၏ အလွန်မြင့်သော အရှင် pati ကို ဖော်ပြရန် မေးမြန်းသည့် မေး–ဖြေ ဆွေးနွေးပုံဖြစ်သည်။ ဝါယုက စကြဝဠာဖန်ဆင်းမှုအတွက် အသိဉာဏ်ရှိသော အကြောင်းရင်း (buddhimat-kāraṇa) မဖြစ်မနေလိုအပ်ကြောင်း ထူထောင်ပြီး၊ pradhāna၊ အဏုမြူများကဲ့သို့ အစိတ်အပိုင်းအကြောင်းတရားများ (acetanam) သာဖြင့် စနစ်တကျရှိသော လောကကို မရှင်းပြနိုင်ဟု ဆိုသည်။ paśu သည် လုပ်ဆောင်သကဲ့သို့ မြင်ရသော်လည်း အမှန်တကယ် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းမှာ အရှင်၏ preraṇā (နှိုးဆော်မှု) အောက်တွင်သာ ဖြစ်ပြီး၊ သိမြင်မှုမပြည့်စုံသော မျက်မမြင်တစ်ဦး၏ လှုပ်ရှားမှုကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် paśu–pāśa–pati တို့ကို ကျော်လွန်သော အမြင့်ဆုံး pada ရှိကြောင်းနှင့် tattvavidyā/brahmavidyā ကို သိမြင်ခြင်းက yonimukti (ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းမှ လွတ်မြောက်မှု) သို့ ခေါ်ဆောင်ကြောင်း သင်ကြားသည်။ အဖြစ်မှန်ကို bhoktā (ခံစားသူ)–bhogya (ခံစားရသောအရာ)–prerayitā (နှိုးဆော်သူ) ဟူသော သုံးပါးအဖြစ် ခွဲခြားပြပြီး၊ လွတ်မြောက်မှုကို ရှာဖွေသူအတွက် ဤသုံးပါးကို သိမြင်ခြင်းထက် မြင့်မားသည့် သိစရာ မကျန်တော့ဟု အတည်ပြုသည်။
कालतत्त्वनिर्णयः / Doctrine of Kāla (Time) and Its Subordination to Śiva
ရသေ့များသည် ကာလ (အချိန်) ကို စကြဝဠာ၏ ပေါ်ပေါက်ခြင်းနှင့် ပျက်သိမ်းခြင်းတို့၏ အထွေထွေအခြေအနေဟု မေးမြန်းကြပြီး၊ လောကဓာတ်သည် ဖန်ဆင်းခြင်းနှင့် ပြန်လည်စုပ်ယူခြင်းတို့ဖြင့် ဘီးကဲ့သို့ လှည့်ပတ်နေသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ကာလက ချမှတ်ထားသော နိယတိ (တိကျသတ်မှတ်ချက်) ကို ဘြဟ္မာ၊ ဗိဿနု (ဟရီ)၊ ရုဒြာနှင့် အခြား ဒေဝ/အဆုရတို့တောင် မလွန်ကျူးနိုင်ကြောင်း၊ ကာလသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ်ဟူ၍ ခွဲခြားကာ သတ္တဝါအားလုံးကို “အိုမင်း” စေကြောင်း ပြောကြသည်။ ထို့ကြောင့် ကာလသည် မည်သူနည်း၊ မည်သူ၏ အာဏာအောက်တွင် ရှိသနည်း၊ ကာလအောက်မကျသူ ရှိသနည်းဟု မေးကြသည်။ ဝါယုက ကာလကို နိမေෂ၊ ကာဋ္ဌာ စသည့် အချိန်ယူနစ်များဖြင့် တိုင်းတာနိုင်သော သဘောတရားဟု သတ်မှတ်ပြီး၊ ကာလာတ္မန်ဟုလည်း၊ အမြင့်ဆုံး မာဟေရှဝရ တေဇ (တောက်ပအာနုဘော်) ဟုလည်း ဆိုကာ၊ လှုပ်ရှားသည့်နှင့် မလှုပ်ရှားသည့် စကြဝဠာအားလုံးကို ထိန်းညှိသည့် နိယောဂရူပ အင်အားဟု ဖော်ပြသည်။ မောက္ခသည် ဤ မဟာကာလာတ္မန်နှင့် ဆက်နွယ်သော အစိတ်အပိုင်း/ထွက်ပေါ်မှုအဖြစ် ပေါ်လာပြီး မီးက လိုဟာကို လှုံ့ဆော်သကဲ့သို့ လှုပ်ရှားထွက်ပေါ်သည်ဟု ဆိုသည်။ အဓိက သဘောတရားမှာ—လောကသည် ကာလအောက်တွင် ရှိသော်လည်း ကာလသည် လောကအောက်တွင် မရှိ၊ ကာလသည် ရှိဝ (သီဝ) အောက်တွင် ရှိပြီး ရှိဝသည် ကာလအောက်တွင် မရှိခြင်း ဖြစ်သည်။ ရှိဝ၏ မရှုံးနိုင်သော ရှာရဝ တေဇသည် ကာလအတွင်း တည်ရှိသဖြင့် ကာလ၏ မર્યာဒါ (ကန့်သတ်) သည် ကြမ်းတမ်း၍ ကျော်လွှားရန် ခက်ခဲသည်။
कालमान-निर्णयः (Determination of the Measures of Time)
အဓ್ಯಾಯ ၈ သည် kāla-māna (အချိန်တိုင်းတာမှု) အကြောင်းကို သာස්တရပညာရပ်ဆန်သော ဆွေးနွေးပွဲအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ ရှိများက အသက်တာကာလနှင့် အချိန်၏ ကိန်းဂဏန်းပုံစံ (saṃkhyā-rūpa kāla) ကို မည်သည့်စံနှုန်းဖြင့်တွက်သနည်း၊ တိုင်းတာနိုင်သော အချိန်၏ အမြင့်ဆုံးကန့်သတ်သည် မည်မျှနည်းဟု မေးကြသည်။ ဝါယုက မျက်တောင်ခတ်ခြင်းဖြင့် nimeṣa ကို အငယ်ဆုံးယူနစ်ဟု သတ်မှတ်ပြီး nimeṣa→kāṣṭhā→kalā→muhūrta→ahorātra (နေ့-ည) ဟူသော တိုးတက်သည့် တိုင်းတာစဉ်ကို တည်ဆောက်ပေးသည်။ ထို့နောက် လများ၊ ရာသီများနှင့် ayana (နှစ်ဝက်လမ်းကြောင်း) ကို ဆက်စပ်ဖော်ပြကာ လူ့နှစ် (mānuṣa-abda) ကို သတ်မှတ်ပြီး နတ်နှစ်နှင့် ပိတရုတို့၏ ရေတွက်ပုံနှင့် ခွဲခြားသည်။ အဓိကသဘောတရားမှာ ‘နတ်၏နေ့-ည’ ကို သာස්တရက သတ်မှတ်သည့်အရာဖြစ်ပြီး dakṣiṇāyana သည် ည၊ uttarāyaṇa/udagayana သည် နေ့ဟု ဆိုသည်။ ဤနတ်စံနှုန်းအပေါ် မူတည်၍ ယုဂတွက်ချက်မှု၏ အခြေခံကို ထုတ်ဖော်ကာ Bhārata-varṣa တွင် ယုဂ ၄ ပါးရှိကြောင်း ပြောဆို၍ ကမ္ဘာလောကအချိန်ဇယားကို တိကျသော မီတာစနစ်အတွင်း ထားရှိသည်။
शक्त्यादिसृष्टिनिरूपणम् / The Account of Creation Beginning with Śakti
အဓ್ಯಾಯ ၉ တွင် ရှင်တော်များက ပရမေရှ్వరသည် အာဇ္ဈာ (ājñā) အမိန့်တော်ဖြင့် အလောကဓာတ်တစ်လုံးလုံးကို အမြင့်ဆုံး လီလာအဖြစ် မည်သို့ ဖန်ဆင်း၍ မည်သို့ ပြန်လည်သိမ်းယူသနည်း၊ အရာအားလုံး ပျံ့နှံ့ထွက်လာရာနှင့် ပြန်လည်ရောနှောဝင်ရာ ပထမသဘောတရားသည် မည်သည်နည်းဟု မေးမြန်းသည်။ ဝါယုက အဆင့်လိုက် ကမ္ဘာဖွဲ့စည်းပုံကို ရှင်းပြရာတွင် Śakti သည် ပထမဆုံး ပေါ်ထွန်းသည့် အင်အားဖြစ်ပြီး śāntyatīta အဆင့်ထက် လွန်ကဲအထက်တွင် တည်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ Śakti ပါဝင်သည့် Śiva မှ māyā ထွက်ပေါ်ပြီး ထို့နောက် မပေါ်ထွန်းသေးသော avyakta သို့ ရောက်သည်။ ထို့ပြင် padas ၅ မျိုး—śāntyatīta, śānti, vidyā, pratiṣṭhā, nivṛtti—ကို Īśvara ၏ အားပေးမှုအောက်တွင် စೃṣṭi (ထွက်ပေါ်ခြင်း) အစီအစဉ်အဖြစ် တိုတောင်းစွာ ဖော်ပြသည်။ saṃhṛti (ပြန်လည်သိမ်းယူခြင်း) သည် ထွက်ပေါ်ခြင်း၏ ပြောင်းပြန်အစီအစဉ်ဖြင့် ဖြစ်သည်။ လောကသည် kalās ၅ မျိုးဖြင့် ပြည့်နှက်နေပြီး avyakta သည် အတ္တမန်၏ “နေထိုင်/အသက်သွင်း” ခြင်းရှိသည့်အခါမှသာ အကြောင်းရင်းမြေခံဟု သတ်မှတ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် avyakta သို့မဟုတ် ātman ကို သီးခြားယူလျှင် mahat နှင့် နောက်ဆက်တွဲ အထူးသဘောတရားများကို ဖန်တီးသူ မဟုတ်ကြောင်း ဆင်ခြင်တင်ပြသည်။ prakṛti သည် အသိမဲ့၊ puruṣa သည် ဤအကြောင်းအရာတွင် မသိမြင်သူဖြစ်သဖြင့် pradhāna၊ အဏုမြူ စသည့် အင်အားမဲ့အကြောင်းရင်းများက စနစ်တကျ ပေါင်းစည်းထားသော လောကကို ဉာဏ်ရှိသော အကြောင်းရင်းမရှိဘဲ မဖန်တီးနိုင်ကြောင်း ထောက်ပြပြီး Śiva သည် ကမ္ဘာဖွားမြင်မှု၏ မဖြစ်မနေလိုအပ်သော အသိရှိအကျိုးဆောင်ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုသည်။
त्रिमूर्तिसाम्यं तथा महेश्वरस्य परमार्थकारणत्वम् | Equality of the Trimūrti and Maheśvara as the Supreme Cause
ဤအဓ್ಯಾಯကို ဝါယုက ဟောကြားရာတွင် ရှိုင်ဝကမ္ဘာဖွဲ့စည်းပုံနှင့် သီအိုလောဂျီကို ဖော်ပြသည်။ မမြင်နိုင်သော အဗျက္တမှ သခင်၏ အမိန့်ဖြင့် ဗုဒ္ဓိ စသည့် အဆင့်ဆင့် ပြောင်းလဲမှုများ ပေါ်ထွန်းလာပြီး ထိုပြောင်းလဲမှုများမှ ရုဒြ၊ ဝိෂ္ဏု နှင့် ပိတာမဟ (ဗြဟ္မာ) တို့သည် အကြောင်းတရားဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်သူများအဖြစ် ပေါ်လာသည်။ သမ္မာတရား၏ အာနုဘော်ကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပျံ့နှံ့မှု၊ တားဆီးမရသော အင်အား၊ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော ဉာဏ်ပညာနှင့် စိဒ္ဓိများအဖြစ် ချီးမွမ်းပြီး၊ ဖန်ဆင်းခြင်း–ထိန်းသိမ်းခြင်း–ပျက်သိမ်းခြင်း သုံးလုပ်ငန်းအတွင်း အုပ်စိုးသော အမြင့်ဆုံး အကြောင်းတရားမှာ မဟေရှ္ဝရ ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားစွာ တည်ထားသည်။ နောက်တစ်လှည့်ကာလတွင် သုံးပါးတော်အား စရ္ဂ (ဖန်ဆင်း)၊ ရက္ခာ (ကာကွယ်)၊ လယ (ပြန်လည်ရောနှော) ဟူသော အုပ်ချုပ်ပုံစံများ ခွဲဝေသတ်မှတ်သော်လည်း၊ သူတို့သည် အပြန်အလှန် ပေါ်ထွန်း၍ အပြန်အလှန် ထောက်ပံ့ကာ သဟဇာတဖြင့် တိုးတက်ကြောင်း အတည်ပြုသည်။ တစ်ပါးကို ချီးမွမ်းခြင်းသည် အခြားပါးတို့၏ အရှင်သဘောကို မလျော့စေကြောင်းဆိုကာ အဆင့်ခွဲသတ်မှတ်သည့် သာသနာရေး အငြင်းပွားမှုများကို ပယ်ချသည်။ ထို့ပြင် ဤသုံးပါးတော်ကို အပြစ်တင်နိမ့်ချသူများသည် အဆုရ/အမင်္ဂလာ သတ္တဝါများ ဖြစ်လာမည်ဟု သတိပေးသည်။ နောက်ဆုံးတွင် မဟေရှ္ဝရကို ဂုဏ်သုံးပါးအလွန်၊ စတုရ္ဗျူဟ အဖြစ်ပေါ်ထွန်းသူ၊ အားလုံး၏ အခြေခံအထောက်အကူ၊ လီလာဖြင့် ကမ္ဘာကို ဖန်ဆင်းသူဟု ဖော်ပြပြီး၊ ပရကృతిနှင့် ပုရုಷ နှင့် တြိမူရတိ၏ အတွင်းအတ္တမဖြစ်ကြောင်း တည်ထားသည်။
मन्वन्तर-कल्प-प्रश्नोत्तरम् / Discourse on Manvantaras, Kalpas, and Re-creation
အဓ್ಯಾಯ ၁၁ တွင် ရှင်တော်များက မနွန္တရများနှင့် ကလ္ပအမျိုးအစားများကို စနစ်တကျရှင်းပြရန် တောင်းဆိုပြီး အတွင်းဖန်ဆင်းခြင်း (āntara-sarga) နှင့် ပြန်လည်ဖန်ဆင်းခြင်း (pratisarga) ကို အထူးမေးမြန်းသည်။ ဝါယုက ကောစမစ်အချိန်တိုင်းတာမှုအတွင်း ထား၍ parārdha ကို ဘြဟ္မာ၏ အသက်တာအတွင်း အကြီးမားဆုံးယူနစ်တစ်ခုဟု ပြန်လည်သတိပေးကာ သက်ဆိုင်ရာစက်ဝန်းအဆုံးတွင် ပြန်လည်ဖန်ဆင်းခြင်း ဖြစ်ပေါ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ဘြဟ္မာ၏ တစ်နေ့တွင် မနုတို့၏ လှည့်ပတ်မှုနှင့် ကိုက်ညီသော အဓိကခွဲခြားမှု ၁၄ ခု ရှိကြောင်းလည်း ဖော်ပြသည်။ သို့ရာတွင် ကလ္ပနှင့် မနွန္တရတို့သည် အစမရှိ အဆုံးမရှိ၊ အပြည့်အစုံ သိနိုင်မည်မဟုတ်သဖြင့် စကားဖြင့် အကုန်လုံး မရေတွက်နိုင်ကြောင်း၊ ထို့ပြင် အကုန်ပြောလျှင်တောင် နားထောင်သူတို့အတွက် အကျိုးရလဒ်က ကန့်သတ်နေကြောင်း သတိပေးသည်။ ထို့ကြောင့် လက်တွေ့ကျသောနည်းဖြင့် လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေသော ကလ္ပကိုသာ အကျဉ်းချုပ် ဖန်ဆင်းခြင်းနှင့် ပြန်လည်ဖန်ဆင်းခြင်းတို့နှင့်အတူ ရှင်းပြမည်ဟု ဆိုသည်။ လက်ရှိကလ္ပသည် ဝရာဟ ကလ္ပ (Varāha Kalpa) ဖြစ်ပြီး မနု ၁၄ ပါး ရှိသည်။ စဉ်ဆက်ကို အကျဉ်းချုပ်၍ စွဝါယမ္ဘူဝ (Svāyambhuva) မှ စတင်သော ၇ ပါးနှင့် စာဝါရ္ဏိက (Sāvarṇika) မှ စတင်သော ၇ ပါးဟု ခွဲပြကာ လက်ရှိအာဏာရှိသူမှာ မနုအဆင့် ၇ ဖြစ်သော ဝိုင်ဝသွဝတ (Vaivasvata) ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် မနွန္တရတိုင်းတွင် ဖန်ဆင်းခြင်းနှင့် ပျက်သုဉ်းခြင်းပုံစံများ ဆင်တူစွာ ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်ကြောင်း အထွေထွေသဘောတရားကို ချပြပြီး အချိန်နှင့် လေ၏ အင်အားအောက်တွင် ယခင်ကလ္ပ ပိတ်သိမ်းခြင်းနှင့် စက်ဝန်းအသစ် စတင်ခြင်းကို ပုံရိပ်ဆန်ဆန် ဖော်ပြကာ နောက်ပိုင်းကောစမစ်ဖော်ပြချက်များအတွက် အစပြုတင်ဆက်သည်။
सर्गविभागवर्णनम् (Classification of Creation: the Nine Sargas and the Streams of Beings)
အဓ್ಯಾಯ ၁၂ တွင် ဝါယုမုနိက စကြဝဠာပေါ်ထွန်းမှု (sarga) ကို နည်းပညာဆန်စွာ ခွဲခြားဖော်ပြသည်။ ပထမ၌ ဘြဟ္မာ၏ ဖန်ဆင်းလိုစိတ်မှ တမသ်မှ ပေါက်ဖွားသော မောဟ (tamo-moha, mahā-moha, tāmisra, andha) အဆင့်ဆင့် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အဝိဒ္ယာ ၅ မျိုးနှင့် ဆက်စပ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် စရိုတစ် (srotas) ဟူသော “အသက်ရှိအမျိုးအစားစီးကြောင်း” များအလိုက် ဖန်ဆင်းမှုကို ရှင်းပြသည်—မုခ္ယ/သ္ထာဝရ (မရွေ့မလျား) သည် အတားအဆီးရှိသော ပထမဖွဲ့စည်းမှု၊ tiryaksrotas (တိရစ္ဆာန်) သည် အတွင်းအလင်းရှိသော်လည်း အပြင်ဖုံးကွယ်၍ လွဲမှားသဘောရှိခြင်း၊ ūrdhvasrotas (ဒေဝ) သည် ကြည်လင်မှု၊ ပျော်ရွှင်မှုနှင့် သတ္တဝဂုဏ် အလွန်ထင်ရှားခြင်း၊ arvāksrotas (လူ) သည် সাধက ဖြစ်သော်လည်း ဒုက္ခနှင့် ချည်နှောင်မှု ပြင်းထန်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် အနုဂြဟ-အမျိုးအစား ဖန်ဆင်းမှု ၄ မျိုး (viparyaya, śakti, tuṣṭi, siddhi) ကို ရေတွက်ကာ နောက်ဆုံးတွင် ဖန်ဆင်းမှု ၉ မျိုးကို သတ်မှတ်သည်—ပရာကృత ၃ မျိုး (mahat, tanmātra/bhūta, vaikārika/aindriyaka) နှင့် ဝိုင်ကృత ၅ မျိုးကို မုခ္ယ/သ္ထာဝရမှ စ၍ kaumāra ကို ၉ မြောက်အဖြစ် အဆုံးသတ်သည်။
रुद्रस्य परमात्मत्वे ब्रह्मपुत्रत्वादिसंशयप्रश्नः — Questions on Rudra’s Supremacy and His ‘Sonship’ to Brahmā
အဓ್ಯಾಯ ၁၃ တွင် ရှေးဦးက သဗ္ဗအထက်မြတ်သော ဘဝ (ရှီဝ) မှ ဖန်ဆင်းခြင်းကို သင်ကြားခဲ့သည့်အရာကို ရှိသီများက လက်ခံသဘောတူပြီး၊ သဘောတရားဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုကို မေးမြန်းကြသည်။ ရုဒြာကို ဝီရူပါက္ရှ၊ ရှူလဓရ၊ နီလလောဟိတ၊ ကပရ္ဒီ ဟူသော နာမဝိသေသနများဖြင့် ကမ္ဘာလောကကို လျှော့ချုပ်ဖျက်ဆီးသူ၊ ယုဂအဆုံးတွင် ဘြဟ္မာနှင့် ဝိෂ္ဏုတောင် ဖျက်နိုင်သူဟု ချီးမွမ်းထားသည်။ သို့သော် ဘြဟ္မာ–ဝိෂ္ဏု–ရုဒြာ တို့သည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး၏ အင်္ဂမှ အပြန်အလှန် ပေါ်ထွန်းလာကြသည်ဟု ကြားသိထားသဖြင့်၊ ဂုဏ–ပရဓာန အနေအထားများအရ ထိုအပြန်အလှန် ပေါ်ထွန်းမှုသည် မည်သို့ဖြစ်နိုင်သနည်းဟု မေးကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဤအခန်းသည် pūrvapakṣa အဖြစ် စနစ်တကျ တင်ပြသည်—ရုဒြာသည် ādideva၊ ပုရာတန၊ yoga-kṣema ပေးသော အရှင်ဖြစ်လျှင်၊ မမြင်နိုင်သော မွေးဖွားမှုရှိသည့် ဘြဟ္မာ၏ putratva (သားဖြစ်ခြင်း) ကို မည်သို့ဆိုနိုင်သနည်း။ ရှိသီများသည် ဘြဟ္မာ၏ မုနိများအား သင်ကြားချက်နှင့် ကိုက်ညီသော tattva ရှင်းလင်းချက်ကို တိတိကျကျ တောင်းဆိုကာ၊ ပုရာဏ ဂုဏ်ဆက်ဇာတိ၏ နောက်ကွယ်ရှိ မေတ္တာဖိဇစ် အကြောင်းရင်းကို ရှင်းပြရန် အခန်း၏ ကျန်ပိုင်းကို ချိတ်ဆက်ထားသည်။
रुद्राविर्भावकारणम् — Causes and Pattern of Rudra’s Manifestation (Pratikalpa)
ဝါယုသည် ရုဒြ၏ ပေါ်ထွန်းမှုအကြောင်းရင်းကို ကလ္ပတိုင်း ထပ်ခါတလဲလဲ ဖြစ်ပေါ်သည့် ပရတိကလ္ပ အနေဖြင့် ရှင်းပြသည်။ ကလ္ပတစ်ခုစီတွင် ဘြဟ္မာသည် သတ္တဝါများကို ဖန်ဆင်းပြီး သတ္တဝါများ မတိုးပွားသဖြင့် စိတ်ပူနာကျင်လာသည်။ ဘြဟ္မာ၏ ဝမ်းနည်းမှုကို သက်သာစေ၍ သတ္တဝါများ ဖွံ့ဖြိုး繁盛စေရန် ရုဒြ—ကာလာတ္မာ၊ ရုဒြဂဏများ၏ ခေါင်းဆောင်—သည် အမြင့်ဆုံးဘုရား၏ အမိန့်အရ ကလ္ပများစွာတွင် ဆက်တိုက် ပေါ်ထွန်းလာပြီး မဟေရှ နီလလိုဟိတ အဖြစ် ထင်ရှားသည်။ သူသည် ဘြဟ္မာကို ကူညီသည့် ‘သား’ ကဲ့သို့ ဖြစ်သော်လည်း တရားသဘောအရ သာသနာတော်၌ တည်မြဲသည်။ ထို့နောက် ရုဒြ၏ အမြင့်မြတ်သဘော (တေဇောရာရှိ၊ အနာဒီ-အနိဓန၊ ဝိဘု) နှင့် အမြင့်ဆုံး သက္တိနှင့် ကိုက်ညီမှုကို ဖော်ပြ၍ အာဏာ၏ လက္ခဏာများကို ဆောင်၊ အမိန့်တော်နှင့် ကိုက်ညီသည့် နာမ-ရုပ်ကို ခံယူ၊ ဘုရားရေးရာ တာဝန်များကို ဆောင်ရွက်နိုင်ပြီး အာဇ္ဉာကို နာခံကြောင်း ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရုပ်ပုံဖော်ပြချက်အဖြစ် နေတစ်ထောင်ကဲ့သို့ တောက်ပခြင်း၊ လမင်းအလှဆင်ခြင်း၊ မြွေအလှဆင်ပစ္စည်းများ၊ သန့်ရှင်းသော ခါးပတ်၊ ခေါင်းခွံနှင့် ကပာလ အမှတ်အသားများ၊ ဂင်္ဂါနှင့် ဆက်စပ်သော ဆံပင်တို့ကို ဖော်ပြကာ နီလလိုဟိတ/ရုဒြကို သတိပဋ္ဌာန်နှင့် အစဉ်အလာမှတ်ဉာဏ်အတွက် တည်ဆောက်ပေးသည်။
अर्धनारीश्वरप्रादुर्भावः (Manifestation of Ardhanārīśvara and the Impulse for Procreative Creation)
အဓ್ಯಾಯ ၁၅ တွင် စကြဝဠာဖန်ဆင်းမှုအစပိုင်း၌ အကျပ်အတည်းတစ်ရပ်ကို ဖော်ပြသည်။ ဘြဟ္မာသည် သတ္တဝါများကို ဖန်ဆင်းပြီးသော်လည်း မပွားများနိုင်။ ထို့ကြောင့် မိုင်ထုနဇ စೃṣṭိ (လိင်ဆက်ဆံ၍ ပွားမြောက်ဖန်ဆင်းခြင်း) ကို စတင်ရန် စဉ်းစားသော်လည်း ဣရှွရထံမှ မိန်းမသဘောတရား မပေါ်ထွန်းသေးသဖြင့် မအောင်မြင်။ သတ္တဝါများ တိုးပွားရန် ပရမေရှွရ၏ ပရသာဒ (ကရုဏာတော်) မရှိလျှင် မဖြစ်နိုင်ကြောင်း သိ၍ တပဿကို ပြင်းပြစွာ ကျင့်ကာ အလွန်သိမ်မွေ့သော ပရာ-ရှက္တိကို သမားဓိဖြင့် စိတ်တည်စေသည်။ ပရာ-ရှက္တိသည် အနန္တ၊ သန့်ရှင်း၊ ဂုဏ်များနှင့် အယူအဆများကို ကျော်လွန်၍ ဣရှွရနှင့် အမြဲနီးကပ်နေသည်ဟု ဆိုသည်။ ရွှင်လန်းတော်မူသော ရှီဝသည် ယောက်ျား-မိန်းမ သဘောတရားကို တစ်ရပ်တည်းအဖြစ် ထင်ဟပ်စေသော အရဓနာရီရှွရ ရုပ်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းတော်မူသည်။ ဤအခန်း၏ သဘောတရားမှာ ပွားမြောက်မှုသည် ရှီဝ-ရှက္တိ အပြိုင်သဘောတရား ပေါ်ထွန်းခြင်းလိုအပ်ပြီး တပဿ၏ အဆုံးသတ်သည် စက်မှုဆန်သော ဖန်ဆင်းမှုမဟုတ်ဘဲ သာသနာတော်၏ သက်သေမြင်ခြင်း (theophany) ဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်သည်။
Śiva’s Boon to Viśvakarman and the Manifestation of Devī (Bhavānī/Parāśakti)
အဓ್ಯಾಯ ၁၆ တွင် မဟာဒေဝ/ဟရ ဖြစ်သော ရှီဝသည် ဗိශ්ဝကರ್ಮန်အား ချစ်ခင်လေးစားသော အမည်ခေါ်များဖြင့် မိန့်ကြားကာ သတ္တဝါများ၏ တိုးပွားချမ်းသာရေး (prajā-vṛddhi) အတွက် ပြုလုပ်ခဲ့သော တပစ် (tapas) နှင့် ဆုတောင်းချက်၏ အလေးအနက်ကို အသိအမှတ်ပြုသည်။ ရှီဝသည် ကျေနပ်၍ လိုအင်ဆုကို ပေးတော်မူသည်။ ထို့နောက် မိန့်တော်မူခြင်းမှ အဖြစ်တရားသို့ ပြောင်းလဲကာ ရှီဝ၏ ကိုယ်ခန္ဓာအစိတ်အပိုင်းတစ်စိတ်မှ ဒေဝီကို ထုတ်ဖော်/ဖန်ဆင်းသည်—ပညာရှိတို့က ဘဝ/ပရမာတ်မန်၏ အမြင့်ဆုံး ရှက္တိဟု ဆိုကြသည်။ ဒေဝီသည် မွေးဖွားခြင်း၊ သေဆုံးခြင်း၊ အိုမင်းခြင်းတို့ကင်းလွတ်ပြီး စကား၊ စိတ်၊ အာရုံတို့ ပြန်လည်ရောက်ရာ အလွန်လွန်ကဲသော်လည်း အံ့ဩဖွယ် ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းကာ မဟိမဖြင့် စကြဝဠာတစ်လျှောက် ပြန့်နှံ့တော်မူသည်။
मनु-शतरूपा-प्रसूतिः तथा दक्षकन्याविवाहाः (Manu–Śatarūpā, Prasūti, and the Marriages of Dakṣa’s Daughters)
ဤအধ্যာယတွင် ဖန်ဆင်းမှု၏ မျိုးရိုးစဉ်ဆက်ကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ ဝါယုက ပရာဇာပတိသည် ဣရှ္ဝရထံမှ အမြဲတမ်းတည်မြဲသော သာသဝတီ ပရာ သက္တိ (śāśvatī parā śakti) ကို ရရှိပြီး၊ အတွဲလိုက်လိင်ပေါင်းဖန်ဆင်းမှု (maithunaprabhavā sṛṣṭi) ကို ပြုလုပ်လိုကြောင်း ဆိုသည်။ ဖန်ဆင်းရှင်သည် အပိုင်းနှစ်ပိုင်း ခွဲကာ ယောကျာ်း–မိန်းမ ဖြစ်လာပြီး မိန်းမပိုင်းသည် Śatarūpā အဖြစ် ထင်ရှားလာသည်။ ဘြဟ္မာက Virāj ကို ဖန်ဆင်းပြီး ယောကျာ်းသဘောတရားကို Svāyaṃbhuva Manu ဟု သတ်မှတ်သည်။ Śatarūpā သည် ပြင်းထန်သော တပဿ (tapas) ကို ကျင့်ကာ Manu ကို ခင်ပွန်းအဖြစ် လက်ခံသည်။ ထို့နောက် သားနှစ်ဦး Priyavrata နှင့် Uttānapāda၊ သမီးနှစ်ဦး Ākūti နှင့် Prasūti ကို မွေးဖွားသည်။ Manu သည် Prasūti ကို Dakṣa ထံ ပေးအပ်၍ Ākūti ကို Ruci ထံ ပေးအပ်သည်။ Ākūti မှ Yajña နှင့် Dakṣiṇā မွေးဖွားကာ လောကစည်းကမ်းကို ထိန်းသိမ်းစေသည်။ Dakṣa သည် သမီး ၂၄ ဦးကို မွေးဖွားပြီး Śraddhā, Lakṣmī, Dhṛti, Puṣṭi, Tuṣṭi, Medhā, Kriyā, Buddhi, Lajjā, Vapuḥ, Śānti, Siddhi, Kīrti စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ Dharma သည် ဒါက္ရှာယဏီများကို ဇနီးများအဖြစ် လက်ခံပြီး Khyāti, Smṛti, Prīti, Kṣamā, Anasūyā, Ūrjā, Svāhā, Svadhā စသည့် သမီးများကိုလည်း ရေတွက်ဖော်ပြသည်။ Bhṛgu, Marīci, Aṅgiras, Pulaha, Kratu, Pulastya, Atri, Vasiṣṭha, Pāvaka နှင့် Pitṛs တို့ကဲ့သို့ ရှင်ရသေ့ကြီးများနှင့် ကောစမစ်တာဝန်ရှင်များသည် ထိုသမီးများနှင့် လက်ထပ်ကာ မျိုးဆက်များကို ပေါက်ဖွားစေသည်။ အဆုံးတွင် ဓမ္မနှင့် ဆက်နွယ်သော မျိုးဆက်သည် သုခကို ပေးပြီး၊ အဓမ္မနှင့် ဆက်နွယ်သော မျိုးဆက်သည် ဒုက္ခနှင့် ဟိံသာကို ပေးကြောင်းကို မျိုးရိုးဇာတ်ကြောင်းအားဖြင့် သင်ခန်းစာပေးထားသည်။
दक्षस्य रुद्रनिन्दा-निमित्तकथनम् / The Cause of Dakṣa’s Censure of Rudra
အဓ್ಯಾಯ ၁၈ တွင် ရှိသမျှ ရှင်ရသီများက ဒက္ခ–ရုဒြ ပဋိပက္ခ၏ အကြောင်းရင်းနှင့် လုပ်ငန်းစဉ်ကို မေးမြန်းကြသည်။ စတီ (ဒက္ခာယဏီ) သည် ဒက္ခ၏ သမီးဖြစ်ပြီးနောက် မေနာမှတစ်ဆင့် ဟိမဝတ်၏ သမီးအဖြစ် မည်သို့ ဖြစ်လာသနည်း၊ ဒက္ခက ရုဒြကို အဘယ်ကြောင့် အပြစ်တင်ကဲ့ရဲ့သနည်း၊ ဒက္ခ၏ မွေးဖွားမှုသည် စာက္ခူရှ မနွန္တရအတွင်း ဘဝ (ရှီဝ) ၏ ကျိန်စာနှင့် မည်သို့ ဆက်စပ်သနည်းကို မေးကြသည်။ ဝါယုက ဒက္ခ၏ ဉာဏ်ခွဲခြားမှု ပျက်ကွက်ခြင်း (စိတ်ပေါ့ပါးခြင်း) နှင့် သီလ–ယဇ္ဉာဆိုင်ရာ အမှားကြောင့် ဒေဝတားအသိုင်းအဝိုင်း မသန့်စင်သကဲ့သို့ ဖြစ်လာကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ဇာတ်လမ်းသည် ဟိမဝန်တောင်ထိပ်တွင် တည်ပြီး ဒေဝ၊ အဆုရ၊ စိဒ္ဓ၊ မဟာရသီတို့က ဒေဝီနှင့်အတူ ဣရှာနကို ဒർശနပြုရန် လာကြသည်။ ဒက္ခလည်း စတီသမီးနှင့် ဟရ (ရှီဝ) သားမက်ကို တွေ့ရန် လာသည်။ အရေးကြီးဆုံးမှာ ဒက္ခက ဒေဝီ၏ သာလွန်မြင့်မြတ်သော အဆင့်ကို “သမီး” ဟူသော အမြင်ထဲတွင်သာ ချုပ်ထားမိခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုအဝိဇ္ဇာက ရန်ငြိုးအဖြစ် တည်ကာ ဝိဓိ/ကံကြမ္မာနှင့် ပေါင်းစည်း၍ ဒက္ခသည် ဒိက္ခာယူကာ သန့်ရှင်းသော ကိစ္စများ လုပ်နေစဉ်တောင် ဘဝကို သင့်တော်သကဲ့သို့ မလေးစားမိစေသည်။ ထို့ကြောင့် နောက်ပိုင်း ယဇ္ဉာပျက်ကွက်မှုအတွက် အခြေခံအကြောင်းရင်းများ—ရှီဝ၏ သာလွန်မှု၊ ယဇ္ဉာတွင် အဟင်္ကာရ၏ အန္တရာယ်၊ အပြစ်ပြုခြင်းမှ ကမ္ဘာလောက လှုပ်ရှားမှုသို့ ဆက်သွယ်သော ကမ္မသဘောတရား—ကို တည်ဆောက်ပေးသည်။
दक्षस्य यज्ञप्रवृत्तिः तथा ईश्वरवर्जितदेवसमागमः (Dakṣa’s Sacrificial Undertaking and the Devas’ Assembly without Īśvara)
အဓ್ಯಾಯ ၁၉ တွင် ရှင်ရသီများက ဒက္ခသည် ဓမ္မနှင့် အာဓ္ဓ (artha) အမည်ဖြင့် ယဇ్ఞကို စတင်သော်လည်း ဒုရာတ္မာဟု ဆိုခံရပြီး မဟေရှဝရသည် မည်သို့ အတားအဆီး (vighna) ဖန်တီးခဲ့သနည်းဟု မေးကြသည်။ ဝါယုက ကာလနှင့် နေရာကို ရှင်းပြသည်—သီဝနှင့် ဒေဝီတို့ ဟိမဝတ်ပေါ်တွင် ကစားပျော်ရွှင်စွာ ကြာရှည်နေထိုင်ပြီးနောက် ဝိုင်ဝသွဝတ မန်ဝန္တရ ကာလသို့ ရောက်လာသည်။ ဒက္ခ ပရာစေတသသည် အရှ္ဝမေဓ ယဇ్ఞကို စတင်ကာ ဟိမဝတ်၏ ကျောပေါ်၊ ဂင်္ဂါဒွာရ အမင်္ဂလာမဟုတ်သော အလွန်မင်္ဂလာသော နေရာတွင် ယဇ్ఞမဏ္ဍပကို တည်ဆောက်သည်။ အင်ဒြာ ဦးဆောင်၍ အာဒိတျများ၊ ဝသုများ၊ ရုဒြများ၊ သာဓျများ၊ မရုတ်များ၊ အရှ္ဝင်များ၊ ပိတೃများနှင့် ရသီကြီးများ၊ ထို့ပြင် ဗိဿနုပါ ယဇ్ఞ-ဘဂင်အဖြစ် စုဝေးလာကြသည်။ သို့ရာတွင် အီရှဝရ (ရှီဝ) မပါဘဲ ဒေဝတစုတော်လုံး ရောက်လာသည်ကို မြင်သဖြင့် ဒဓီချိသည် ဒေါသထွက်ကာ ဒက္ခကို ပြောသည်—မသင့်တော်သူကို ပူဇော်ခြင်းနှင့် အမှန်တကယ် သင့်တော်သူကို မဂုဏ်ပြုခြင်းသည် အပြစ်ကြီးကို ဖြစ်စေသည်။ ထို့ကြောင့် အပြင်ပန်းပြည့်စုံသော်လည်း ရှီဝကို ဖယ်ရှားထားခြင်းနှင့် ဂုဏ်အဆင့်မမှန်ခြင်းကြောင့် အတွင်းပိုင်းချို့ယွင်းသော ယဇ్ఞဖြစ်လာမည်ဟု အခန်းက ပဋိပက္ခကို ချမှတ်ပေးသည်။
दक्षयज्ञदर्शनम् — The Vision of Dakṣa’s Great Sacrifice (and the Onset of Vīrabhadra’s Terror)
အဓ್ಯಾಯ ၂၀ တွင် ဝါယုက ဗိဿဏုဦးဆောင်သော ဒေဝတားတို့၏ မဟာသတ္တရ ယဇ్ఞပွဲကို အလွန်တင့်တယ်စွာ စီစဉ်ထားကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ယဇ్ఞမဏ္ဍပ၌ ဒರ್ಭမြက်ခင်းများ ခင်းထား၍ မီးများ တောက်လောင်ကာ ရွှေရောင် ပူဇော်ပစ္စည်းများ တောက်ပနေပြီး ရှိသီများက ဝေဒသတ်မှတ်ထားသည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို အစဉ်လိုက် ဆောင်ရွက်ကြသည်။ အပစရာများ၊ ကောင်းကင်မိန်းမများ၊ ဝေဏု/ဝီဏာ သံစဉ်နှင့် ဝေဒမန်တရားသံများက သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုကို ပိုမိုတိုးစေသည်။ ထိုအခါ ဝီရဘဒ္ဒရ ပေါ်ထွက်လာ၍ ဒက္ခ၏ အဓ္ဝရကို မြင်သဖြင့် မိုးကြိုးကဲ့သို့ စင်္ကြံသံကြီး ထုတ်လွှတ်သည်။ ဂဏာတပ်ဖွဲ့က ထိုသံကို ကောင်းကင်ပြည့်အောင် တိုးမြှင့်ကာ ဒေဝတားတို့ကို လုံးဝလွှမ်းမိုးစေသဖြင့် သူတို့သည် ကြောက်လန့်၍ အဝတ်အစားနှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းများ ရှုပ်ထွေးကာ ထွက်ပြေးကြပြီး မေရုတောင် ကျိုးပြတ်သလား၊ မြေကြီး ပ裂သလားဟု ထင်မှတ်ကြသည်။ သံကို တောအုပ်ထဲ စင်္ကြံသံကြောင့် ဆင်များ ကြောက်လန့်သကဲ့သို့ နှိုင်းယှဉ်ထားပြီး အချို့က ကြောက်လန့်လွန်း၍ အသက်ပျောက်ကြသည်။ ထို့နောက် တောင်များ ပ裂ကွဲ၊ မြေငလျင်လှုပ်၊ လေမုန်တိုင်းလှည့်၊ သမုဒ္ဒရာ လှုပ်ရှားကာ ရိတုအာနုဘော်ကို မာနထောင်လွှားသည့် ယဇ్ఞအပေါ် သီဝ၏ ပြုပြင်တည့်မတ်သော အင်အားက နီးကပ်လာ၍ ဒက္ခယဇ్ఞ ပျက်စီးမည့် အရိပ်အယောင်ကို ပြသသည်။
भद्रस्य देवसंघेषु विक्रमः (Bhadra’s Onslaught among the Deva Hosts)
အဓ್ಯಾಯ ၂၁ တွင် ဝါယုက စစ်ပွဲအကြောင်းကို ပြောပြရာ ဗိဿဏုနှင့် အိန္ဒြာတို့ ဦးဆောင်သော ဒေဝတော်များသည် ကြောက်ရွံ့ကာ ပြန့်ကျဲထွက်ပြေးကြသည်။ မိမိ၏ (ယခင်က မညစ်ပတ်သေးသော) အင်္ဂါ/အာဏာကြောင့် ဒေဝတော်များ ဒုက္ခရောက်နေသည်ကို မြင်ပြီး အပြစ်ပေးသင့်သူများ မပြစ်ပေးရသေးဟု ဆုံးဖြတ်ကာ ရုဒြ၏ ဒေါသမှ မွေးဖွားသော ဂဏခေါင်းဆောင် “ဘဒြ” သည် ဒေါသထွက်လာသည်။ သူသည် သာဝ၏ အာဏာကိုတောင် တားဆီးနိုင်သည်ဟု ဆိုသော တြိရှူလကို ကိုင်ကာ မျက်နှာကို မြှောက်၍ မီးလောင်သော ပါးစပ်ဖြင့် ဆင်အုပ်ထဲသို့ ခြင်္သေ့ဝင်သကဲ့သို့ ဒေဝတပ်ကို ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်သည်။ သူ၏ လှုပ်ရှားမှုကို ရူးသွပ်သော ဆင်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြီး အကြမ်းဖက်မှုကို ရေကန်ကြီးကို လှုပ်ခတ်ကာ အရောင်စုံဖြစ်စေသကဲ့သို့ ဖော်ပြ၍ ဒေဝတပ်အတွင်း အလွန်အမင်း ရှုပ်ထွေးကြောက်လန့်မှု ဖြစ်စေသည်။ ကျားအရေဝတ်စုံကို ဝတ်ကာ ရွှေလှပသော ကြယ်ပွင့်/အလှဆင်များဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားပြီး သစ်တောမီးကဲ့သို့ (အကျိုးပြုသကဲ့သို့) ဒေဝတပ်အတွင်း လှည့်လည်ရာ ဒေဝတော်များက တစ်ယောက်တည်းကိုပင် တစ်ထောင်ယောက်လို မြင်ကြသည်။ ဘဒြကာလီလည်း စစ်ဒေါသတိုးပွားမှုကြောင့် ဒေါသထွက်၍ မူးယစ်သကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ မီးထွက်သော တြိရှူလဖြင့် တိုက်ပွဲတွင် ဒေဝတော်များကို ထိုးဖောက်ကာ ဘဒြသည် ရုဒြဒေါသ၏ တိုက်ရိုက် ပေါက်ကွဲမှုကဲ့သို့ တောက်ပလာပြီး ရုဒြ၏ အစေခံများသည် သူ၏ အပြစ်ပေး-ပြုပြင်သော အလိုတော်၏ တိုးချဲ့မှုဖြစ်ကြောင်း သဘောတရားကို ထင်ရှားစေသည်။
भद्रस्य दिव्यरथारोहणं शङ्खनादश्च — Bhadra’s Divine Chariot-Ascent and the Conch-Blast
အဓ್ಯಾಯ ၂၂ တွင် စစ်ပွဲဆိုင်ရာ အဆုံးအဖြတ်ပေးမည့် သာသနာတော်မဟာအခိုက်အတန့်ကို ဖော်ပြသည်။ ကောင်းကင်၌ အလွန်တောက်ပသော ဒိဗ္ဗရထ ပေါ်ထွန်းလာပြီး နွားတံခွန် (ဝೃષဓ္ဝဇ) တင်ထားကာ တန်ဖိုးကြီး လက်နက်နှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းများ ပြည့်စုံသည်။ ရထမောင်းသူမှာ ပုရထရီပူရ စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်ခဲ့ဖူးသော ဘြဟ္မာဖြစ်ပြီး၊ ရှိဝ၏ အမိန့်တော်အောက်တွင် ဟရီ (ဗိဿနု) ထံသို့ သွားကာ ဂဏခေါင်းဆောင် ဘဒ္ဒရအား ရထပေါ်တက်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ တြျမ်ဗက ရှိဝနှင့် အမ္ဗိကာတို့သည် ရေဘ၏ အာရှရမ်အနီး၌ ဘဒ္ဒရ၏ အင်အားကို ကြည့်ရှုကြသည်။ ဘဒ္ဒရသည် ဘြဟ္မာကို ရိုသေကာ ရထပေါ်တက်ပြီး လက္ခမီကံကောင်းခြင်း တိုးပွားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် တောက်ပသော သင်္ခါကို မှုတ်ရာ အသံကြောင့် ဒေဝတားတို့ ကြောက်လန့်ကာ ဝမ်းမီး (ဇဋ္ဟရာနလ) လောင်ကျွမ်းသကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး ပြင်းထန်သော ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှု စတင်မည်ကို အချက်ပြသည်။
वीरभद्रक्रोधशमनं देवस्तुतिश्च (Pacification of Vīrabhadra and the Gods’ Hymn)
အဓ್ಯಾಯ ၂၃ သည် ဒက္ခယဇ္ဉ အရေးအခင်းပြီးနောက် အခြေအနေကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ ဗိဿနု ဦးဆောင်သော ဒေဝတားတို့သည် တိုက်ပွဲပြီးနောက် ဒဏ်ရာရ၍ ကြောက်လန့်နေကြပြီး၊ ဝီရဘဒြ၏ ပ္ရမထ (ဂဏ) များက ရှုံးနိမ့်သူတို့ကို သံချည်ကြိုးဖြင့် ချုပ်နှောင်ထားသည်။ ထိုအချိန်တွင် ဘြဟ္မာသည် သဘောတူညီရေးအဖြစ် ဝီရဘဒြ (သို့) သူ့အောက်ရှိ ဂဏပတိထံ သွားရောက်ကာ ဒေါသကို ရပ်စဲ၍ ဒေဝတားတို့အား ခွင့်လွှတ်ပေးရန် တောင်းဆိုသည်။ ဘြဟ္မာ၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် တောင်းပန်ချက်ကြောင့် ဝီရဘဒြ၏ ဒေါသ သက်သာလာသည်။ အခွင့်အရေးကိုယူ၍ ဒေဝတားတို့သည် အညလီကို ခေါင်းပေါ်တင်ကာ ရှိဝကို စတုတိဖြင့် ချီးမွမ်းကြသည်—ရှန်တ (ငြိမ်းချမ်း) ဖြစ်သော်လည်း ယဇ္ဉကို ဖျက်ဆီးသူ၊ တြိရှူလ ကိုင်ဆောင်သူ၊ ကာလာဂ္နိ-ရုဒြ ဟူသော ကြောက်မက်ဖွယ် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေး အာဏာကိုလည်း တရားဝင်အဖြစ် လက်ခံကြသည်။ ဤအခန်းသည် ကြောက်ရွံ့မှုမှ ဘက္တိသို့ ပြောင်းလဲခြင်း၊ အလယ်ဝင်တောင်းပန်မှု၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုနှင့် ရှိဝ၏ နာမဂုဏ်များက စက္တိ၏ ဒဏ်ခတ်ခြင်းနှင့် ပြန်လည်ကယ်တင်ခြင်းကို ပြသသည့် မြေပုံဖြစ်ကြောင်းကို ထင်ဟပ်စေသည်။
मन्दरगिरिवर्णनम् — Description of Mount Mandara as Śiva’s Residence (Tapas-abode)
အဓ್ಯಾಯ ၂၄ တွင် ရှိရှီများက ဝါယုကို မေးမြန်းကြသည်—ဒေဝီနှင့် အမှုထမ်းများနှင့်အတူ အန္တဓာန (ပျောက်ကွယ်) သွားသော ဟရ (ရှီဝ) သည် ဘယ်သို့သွား၍ ဘယ်မှာ နေထိုင်သနည်း၊ အနားယူမီ ဘာကို ပြုလုပ်ခဲ့သနည်းဟု။ ဝါယုက မန္ဒရာတောင်ကို ညွှန်ပြပြီး၊ အံ့ဖွယ်ဂူများနှင့် တင့်တယ်လှပသော တောင်တစ်လုံးဖြစ်ကာ ဒေဝတို့၏ အရှင်အတွက် ချစ်ခင်ရာနေရာ၊ တပස් (တရားကျင့်သက်သာ) နှင့် ဆက်နွယ်သော နေရာတော်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် တောင်၏ အလှအပကို ထောင်မောင်းဖြင့်တောင် မဖော်ပြနိုင်သကဲ့သို့ အချိန်အလွန်ရှည်လျားစွာဖြင့်တောင် မကုန်နိုင်ဟု ချီးမွမ်းကာ၊ သို့သော် ၎င်း၏ ဣဒ္ဓိ (ကြွယ်ဝတိုးတက်မှု)၊ ဣရှ္ဝရ၏ နေရာတော်ဖြစ်ရန် သင့်တော်မှု၊ ဒေဝီကို ပျော်ရွှင်စေရန် အန္တಃပုရီ (အတွင်းနန်းတော်) အဖြစ် ပြောင်းလဲလာမှုတို့ကို ဖော်ပြသည်။ ရှီဝ–ရှက္တိ၏ အမြဲတမ်းနီးကပ်မှုကြောင့် မြေပြင်နှင့် သစ်ပင်ပန်းမန်တို့သည် လောကထက် လွန်ကဲကောင်းမွန်လာပြီး၊ စမ်းချောင်းရေတံခွန်တို့သည် ရေချိုးသောက်သုံးခြင်းဖြင့် သန့်စင်ကောင်းကျိုး ပုဏ္ဏားကို ပေးသည်။ ထို့ကြောင့် မန္ဒရာသည် သဘာဝမြင်ကွင်းသာမက တပස්အင်အား၊ ဒေဝီဒေဝတော်တို့၏ နီးကပ်မှု၊ မင်္ဂလာသဘာဝတို့ ပေါင်းဆုံရာ သန့်ရှင်းသော အချက်အချာအဖြစ် တင်ပြထားသည်။
सत्याः पुनस्तपश्चर्या — Satī’s Return to Austerity (Tapas) and Fearless Liṅga-Worship
အဓ್ಯಾಯ ၂၅ တွင် စတီသည် သခင်ရှီဝကို ပတ်လည်လှည့်ကာ ခွဲခွာနာကျင်မှုကို ထိန်းချုပ်ပြီးနောက် ဟိမဝန္တတောင်တန်း၌ တပစ် (တပဿ) အကျင့်သို့ စည်းကမ်းတကျ ပြန်ဝင်သွားသည်ကို ဖော်ပြသည်။ ယခင်က မိတ်ဖက်များနှင့် တပစ်ပြုခဲ့သည့် နေရာသို့ ပြန်သွားပြီး မိဘများ ဟိမဝတ်နှင့် မေနာထံ သွားကာ မိမိရည်ရွယ်ချက်ကို တင်ပြ၍ ခွင့်ပြုချက်ရပြီး တောအာရှရမ်သို့ ပြန်ဝင်သည်။ အလှဆင်ပစ္စည်းများကို စွန့်လွှတ်ကာ သန့်ရှင်းသော ရဟန်းဝတ်ကို ဝတ်ဆင်ပြီး ရှီဝ၏ ကြာပန်းခြေတော်ကို စိတ်ထဲတွင် မပြတ်တမ်း ထားကာ ခက်ခဲပြင်းထန်သော တပစ်များကို ဆောင်ရွက်သည်။ ထို့နောက် လင်္ဂ၌ ရှီဝကို သမားတော်စိတ်ဖြင့် တရားထိုင်ကာ တောထွက်ပန်း၊ သစ်သီး စသည်တို့ဖြင့် တရီ-စန္ဓျာ ပူဇော်သည်။ မကောင်းသော ကျားကြီးတစ်ကောင် လာရောက်ခြိမ်းခြောက်သော်လည်း ပန်းချီကားကဲ့သို့ တိတ်တဆိတ် ရပ်တန့်သွားပြီး စတီသည် မကြောက်မရွံ့ တည်ငြိမ်နေသည်။ ဤအခန်းသည် ပတိဗြတ သဒ္ဓါ၊ တပစ်၏ အင်အား၊ လင်္ဂပူဇာ၏ သဘောတရားနှင့် တစ်ချက်တည်းသော ရှိုင်ဝသမားတော်စိတ်မှ ဖြစ်ပေါ်သော မကြောက်မရွံ့မှုကို ပေါင်းစည်းဖော်ပြသည်။
कौशिकी-गौरी तथा शार्दूलरूप-निशाचरस्य पूर्वकर्मवर्णनम् | Kauśikī-Gaurī and Brahmā’s account of the tiger-formed niśācara
ဤအခန်းတွင် ဝါယုက ဆက်လက်ပုံပြင်ပြောရာမှ ဒေဝီ (ကောသိကီ-ဂေါရီ) သည် မိမိအနီးတွင် ခိုလှုံလာသော ကျား (ရှာဒူလာ) အကြောင်းကို ဘြဟ္မာအား မေးမြန်းပြောဆိုသည့် မြင်ကွင်းသို့ ရွှေ့သည်။ ဒေဝီသည် တစ်စိတ်တစ်သဘော ဘက္တိရှိမှုကို ချီးမွမ်းကာ ထိုသတ္တဝါကို ကာကွယ်ခြင်းသည် မိမိအတွက် ချစ်မြတ်နိုးရာဖြစ်ကြောင်း ဆိုပြီး၊ ရှင်ကရာ (ရှီဝ) က ဂဏေရှဝရ အဆင့်ပေးမည်ဟု မျှော်လင့်ကာ မိမိအဖွဲ့အပါအဝင် လိုက်ပါစေလိုသည်။ ဘြဟ္မာက ရယ်မော၍ သတိပေးကာ ယခင်အပြုအမူကို ပြန်လည်ဖော်ပြသည်—ကျားရုပ်ရှိသော်လည်း မကောင်းသော နိသာချရ၊ ကာမရူပင် (ရုပ်ပြောင်းနိုင်သူ) ဖြစ်ပြီး နွားနှင့် ဗြာဟ္မဏများကို ထိခိုက်စေခဲ့သဖြင့် အပြစ်၏ အကျိုးကို မလွဲမသွေ ခံရမည်ဟု ဆိုသည်။ ဤဆွေးနွေးမှုသည် ကရုဏာ၌ ခွဲခြားသိမြင်မှုကို အဓိကထားကာ ရက်စက်သူများအပေါ် မစဉ်းစားဘဲ ကရုဏာပေးခြင်းကို မေးခွန်းထုတ်သော်လည်း၊ ရှီဝ၏ အာဏာအောက်တွင် ဘုရားအလိုတော်ဖြင့် မြင့်တင်ပြောင်းလဲနိုင်ခြေကိုလည်း ဖွင့်ထားသည်။
गौरीप्रवेशः—शिवसाक्षात्कारः (Gaurī’s Entry and the Vision of Śiva)
အဓ್ಯಾಯ ၂၇ တွင် ရှိသမျှ ရှင်ရသီများက ဟိမဝတ်၏ သမီး ဒေဝီသည် ဖြူဝင်းတောက်ပသော ရုပ်သဏ္ဍာန် (gauraṃ vapus) ကို ယူဆောင်ကာ အလှဆင်ထားသော အတွင်းမဟာနန်းတော်သို့ ဝင်ရောက်၍ မိမိ၏ သခင် ရှီဝကို တွေ့ဆုံသည့် အဖြစ်အပျက်ကို ဝါယုထံ မေးမြန်းကြသည်။ တံခါးဝတွင် တပ်စွဲနေသော ဂဏများ (gaṇa) က ဘာလုပ်ခဲ့သနည်း၊ ရှီဝက သူတို့ကို မြင်သည့်အခါ မည်သို့ တုံ့ပြန်သနည်းကိုလည်း မေးကြသည်။ ဝါယုက ဤအခန်းကဏ္ဍကို အနက်မဖော်နိုင်သော “အမြင့်ဆုံး ရသ” ဟု ဖော်ပြပြီး အနီးကပ်ချစ်ခြင်း (praṇaya) မှ ပေါ်ထွန်းသော ဘက္တိ-အလှအပ စိတ်ခံစားမှုက နူးညံ့သိမ်မွေ့သူတို့၏ နှလုံးသားကိုပါ ဆွဲဆောင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ဒေဝီသည် မျှော်လင့်ခြင်းနှင့် စိုးရိမ်ခြင်း ရောနှောကာ ဝင်လာသော် ရှီဝသည် သူမလာမည်ကို စိတ်အားထက်သန်စွာ စောင့်မျှော်နေသည်ကို မြင်ရသည်။ အတွင်းရှိ ဂဏများက ချစ်ခင်သော စကားများဖြင့် ဂုဏ်ပြုကြပြီး ဒေဝီက တြိယမ္ဗကကို ဦးညွှတ်သည်။ သူမ မထနိုင်မီ ရှီဝက ဝမ်းမြောက်စွာ ဖက်ကာ ပေါင်ပေါ် ထိုင်စေလိုသော်လည်း ဒေဝီက ဆိုဖာပေါ် ထိုင်သည်။ ထို့နောက် ရှီဝက ကစားသလို သူမကို ပေါင်ပေါ်သို့ မြှောက်တင်ကာ ပြုံးရယ်လျက် မျက်နှာကို ကြည့်ရှုသည်။ ထို့နောက် နူးညံ့ကာ အပြုံးအမော စကားပြောဖြင့် ယခင်အခြေအနေကို သတိရစေပြီး သူမ၏ သဘာဝကြောင့် မိမိစိတ်တွင် စိုးရိမ်ပူပန်မှု ဖြစ်လာကြောင်း ပြောကာ ရုပ်သဏ္ဍာန်၊ ကိုယ်ပိုင်ဆန္ဒနှင့် ဘုရားသခင်-ဘုရားမ အနီးကပ်ချစ်ခြင်းအတွင်း ပြန်လည်ညီညွတ်ခြင်း၏ သဘောတရားများကို ညွှန်ပြသည်။
अग्नीषोमात्मकविश्ववर्णनम् / The Universe as Agni–Soma (Fire and Nectar)
အဓ್ಯಾಯ ၂၈ တွင် ရှိသီများက ယခင်သင်ကြားချက်ကို မေးမြန်းကြသည်—ဒေဝီ/ရှက္တိကို «အာဇ္ဈာ» (ājñā၊ အမိန့်) ဟု ခေါ်ရခြင်းနှင့် စကြဝဠာကို အဂ္နိ–ဆိုမ သဘောတရား၊ ထို့ပြင် «ဝါက်–အဓ္ဓ» (စကားနှင့် အဓိပ္ပါယ်) ဟု ဆိုခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ဝါယုက အဂ္နိကို ရောဒြီသဘော၊ ပြင်းထန်တောက်ပသော တೈဇသီ မုဒ်ဟု သတ်မှတ်ပြီး၊ ဆိုမကို ရှက္တသဘော၊ အမృతပြည့်ဝ၍ သက်သာငြိမ်းချမ်းစေသော မုဒ်ဟု ရှင်းပြသည်။ ထို့နောက် တဲဇတ် (တောက်ပအင်အား) နှင့် ရသ/အမృత (အနှစ်သာရ၊ နက်တာ) တို့နှင့် ဆက်စပ်ကာ သတ္တဝါအားလုံးအတွင်း ပျံ့နှံ့နေသော နူးညံ့သဘော အစိတ်အပိုင်းများဟု ဖော်ပြသည်။ တဲဇတ်သည် နေရောင်/မီးကဲ့သို့ လှုပ်ရှားလုပ်ဆောင်မှုဖြစ်ပြီး၊ ရသသည် ရေဓာတ်ဆန်သော အာဟာရပေးမှုဖြစ်ကာ လှုပ်ရှားသည့်နှင့် မလှုပ်ရှားသည့် ကမ္ဘာကို ထိန်းသိမ်းသည်။ ယဇ္ဈနှင့် သဘာဝအကြောင်းရင်းဆက်စပ်မှု—ဟောမပူဇော်မှုမှ စိုက်ပျိုးရေး၊ မိုးမှ ကြီးထွားမှု—တို့ကို ဥပမာပြ၍ ကမ္ဘာတည်ငြိမ်မှုသည် အဂ္နိ–ဆိုမ စက်ဝိုင်းပေါ် မူတည်ကြောင်း ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် မီးသည် အပေါ်သို့ လောင်တက်ပြီး ဆိုမ/အမృతသည် အောက်သို့ စီးဆင်းသဖြင့် တက်မြောက်လောင်ကျွမ်းမှုနှင့် အာဟာရဖြည့်တင်းမှုတို့ ပေါင်းစည်းသည့် စကြဝဠာပုံစံကို ဖော်ပြကာ အောက်ဘက် ကာလာဂ္နိနှင့် အပေါ်ဘက် ရှက္တိတို့ကို အပြန်အလှန်ဖြည့်ဆည်းသော လုပ်ဆောင်ချက်များဟု ညှိနှိုင်းပြသည်။
षडध्ववेदनम् (Ṣaḍadhva-vedanam) — The Sixfold Path: Sound, Meaning, and Tattva-Distribution
အဓ್ಯಾಯ ၂၉ တွင် ဝါယုမုနိက သဗ္ဒ (śabda) နှင့် အဓိပ္ပါယ် (artha) တို့၏ အတွင်းကျကျ တစ်လုံးတည်းဖြစ်မှုကို ရှိုင်ဝဒဿနအတွင်း နည်းပညာဆန်စွာ ဖော်ပြသည်။ အဓိပ္ပါယ်သည် စကားလုံးမရှိဘဲ မတည်နိုင်သကဲ့သို့ စကားလုံးလည်း အဆုံးသတ်တွင် အဓိပ္ပါယ်မဲ့မဟုတ်ကြောင်း ဆိုသည်; သာမန်အသုံးအနှုန်းတွင် စကားလုံးများသည် အဓိပ္ပါယ်ကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သယ်ဆောင်ပေးသူများ ဖြစ်သည်။ ဤ śabda–artha အစီအစဉ်ကို prakṛti ၏ ပြောင်းလဲမှုအဖြစ်လည်းကောင်း၊ သီဝနှင့် သက္တိတို့၏ “prākṛtī mūrti” (သဘာဝ/မူလရုပ်ကာယ) အဖြစ်လည်းကောင်း သတ်မှတ်သည်။ ထို့နောက် śabda-vibhūti ကို sthūla (ကြားရသောကြမ်း), sūkṣma (စိတ်ကူးအတွင်းသိမ်မွေ့), parā (စကားထက်လွန်သော) ဟူ၍ သုံးအဆင့်ခွဲကာ Śiva-tattva အပေါ်တည်သော parā-śakti သို့ ရောက်စေသည်။ သိမြင်အင်အားနှင့် ဆန္ဒအင်အားကို ဆက်စပ်ဖော်ပြပြီး အင်အားစုစုပေါင်းကို śakti-tattva ဟု ဆိုကာ မူလအကြောင်းရင်းမက်ထရစ်ကို śuddhādhvan နှင့်ဆိုင်သော kuṇḍalinī-māyā ဟု ခေါ်သည်။ ထိုကွဲပြားမှုအခြေခံမှ ṣaḍadhvan သည် “အသံလမ်း” သုံးခုနှင့် “အဓိပ္ပါယ်လမ်း” သုံးခုအဖြစ် ဖြန့်ကျက်လာပြီး၊ သတ္တဝါတို့၏ လယ (laya) နှင့် ဘောဂ (bhoga) စွမ်းရည်သည် သန့်ရှင်းမှုနှင့် tattva များ၏ ခွဲဝေမှုအပေါ် မူတည်ကြောင်း၊ prakṛti ၏ ငါးမျိုးပြောင်းလဲမှုမှ စတင်သော kalā များက ပျံ့နှံ့ဖုံးလွှမ်းနေကြောင်း ဖော်ညွှန်းသည်။
शिवतत्त्वे परापरभावविचारः (Inquiry into Śiva’s Principle and the Parā–Aparā Paradox)
အဓ್ಯಾಯ ၃၀ တွင် ရှိသီတို့က သီဝနှင့် သီဝါ၏ အံ့ဩဖွယ် လုပ်ရပ်များသည် နတ်များတောင် နားလည်ခက်ခဲ၍ စိတ်ရှုပ်ထွေးကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ဘြဟ္မာနှင့် အခြား ကမ္ဘာလောက အုပ်ချုပ်သူများသည် ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ပျက်သုဉ်းခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်သော်လည်း သီဝ၏ အနုဂြဟ/နိဂြဟ (ကရုဏာပေးခြင်း/တားဆီးခြင်း) အပေါ် မူတည်၍သာ လုပ်ဆောင်နိုင်ပြီး သီဝ၏ အာဏာအောက်တွင် ရှိကြောင်း ဆိုသည်။ သီဝသည် အခြားသူ၏ ကရုဏာ သို့မဟုတ် အပြစ်ဒဏ်၏ အရာမဟုတ်သဖြင့် အပြည့်အဝ မမှီခိုသော အရှင်အာဏာ (anāyatta aiśvarya) ရှိသည်။ ထိုမမှီခိုမှုသည် သဘာဝတရားအဖြစ် တည်ရှိသော လွတ်လပ်အာဏာ (svātantrya) ကို ပြသသော်လည်း ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိခြင်း (mūrtimatva) သည် အကြောင်းတရားနှင့် မှီခိုမှုကို ညွှန်ပြသကဲ့သို့ ဖြစ်၍ တင်းမာမှု ပေါ်လာသည်။ ထို့ကြောင့် ပရ–အပရ အပြန်အလှန်ကို မေးမြန်းကာ အမြင့်ဆုံး (parama) နှင့် မအမြင့်ဆုံး (apara) အခြေအနေတို့ကို တစ်ရပ်တည်းတွင် မည်သို့ ညီညွတ်စေနိုင်သနည်းဟု ဆွေးနွေးသည်။ အမြင့်ဆုံးသဘာဝသည် အလုပ်မရှိ/အကျိုးမရှိ (niṣphala) ဖြစ်လျှင် မည်သို့ စကလ (sakala) အဖြစ် ထင်ရှားပြည့်စုံလာနိုင်သနည်း၊ ထို့ပြင် သီဝသည် သဘာဝကို လိုသလို ပြောင်းလဲနိုင်လျှင် အမြဲတမ်း/မအမြဲတမ်း ခွဲခြားချက်ကိုပါ လှန်လှောနိုင်မလားဟု မေးကာ သဘာဝမဆန့်ကျင်သည့် ထင်ရှားမှုဖြစ်ရမည်ဟု သတ်မှတ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရုပ်ထင်ရှားသော မူရတात्मာ/စကလ နှင့် မထင်ရှား အလုပ်မရှိသော သီဝ (niṣphala) ရှိပြီး စကလကို သီဝက ထောက်ပံ့ကြီးကြပ်ကြောင်း ဆိုသည့် သာဝကဒေါက်ထရင်းကို တင်ပြသည်။
अनुग्रह-स्वातन्त्र्य-प्रमाणविचारः | Inquiry into Pramāṇa, Divine Autonomy, and Grace
အဓ್ಯಾಯ ၃၁ တွင် ဝါယုသည် ရှင်တော်များ၏ သံသယကို နာစတိက്യ (ငြင်းပယ်မှု) မဟုတ်ဘဲ ဇိဉ္ဉာသာ (ဒဿနဆိုင်ရာ စူးစမ်းမေးမြန်းမှု) ဟု သဘောတရားမှန်ကန်ကြောင်း ပြောကာ ပရမာဏ (pramāṇa) အခြေပြု ရှင်းလင်းချက်ဖြင့် စိတ်ကောင်းရှိသူတို့၏ မောဟကို ဖယ်ရှားလိုသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် သီဝသည် ပရိပူဏ္ဏ (ပြည့်စုံ) ဖြစ်သဖြင့် တိတိကျကျ “တာဝန်” မရှိသော်လည်း paśu–pāśa လောကကို အနုဂြာဟျ (ကရုဏာရထိုက်) ဟု ခေါ်ကြောင်း ဆက်လက်တင်ပြသည်။ ဖြေရှင်းချက်မှာ စွဗဟာဝနှင့် စွာတန္တရ (svātantrya) အရ—သီဝ၏ ကရုဏာသည် သူ၏ သဘာဝနှင့် လွတ်လပ်မှုမှ ထွက်ပေါ်ပြီး လက်ခံသူအပေါ် သို့မဟုတ် ပြင်ပအမိန့်အပေါ် မမှီခိုကြောင်း ဖြစ်သည်။ အရှင်၏ အနပေက္ခတ္ဝ (မမှီခိုမှု) နှင့် အနုဂြာဟျ၏ မှီခိုနေသော အခြေအနေကို ခွဲပြကာ ကရုဏာမရှိလျှင် ဘုက္တိနှင့် မုက္တိ မရနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ရှမ္ဘုတွင် အဝိဇ္ဇာ မရှိဘဲ အဝိဇ္ဇာသည် ချည်နှောင်ခံရသူ၏ မြင်ကွင်းတွင်သာ ရှိပြီး ကရုဏာသည် သီဝ၏ ဉာဏ/အာဒေသဖြင့် အဇ္ဉာနကို ဖယ်ရှားခြင်းဟု ရှင်းလင်းသည်။ နောက်ဆုံးတွင် နိစ္ကလ–စကလ အပြိုင်အဆိုင်ကို ညွှန်ပြကာ သီဝသည် အဆုံးစွန် အပိုင်းမဲ့သော်လည်း ကိုယ်ရှိစိတ်နှင့် ဘက္တိအတွက် လက်တွေ့ဝင်ရောက်ရာအဖြစ် “မူရတိ-အာတ်မန်” (ရှိုင်ဝ မန်ဖက်စတေးရှင်း) ဖြင့် သိမြင်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။
शैवधर्मप्रशंसा तथा पञ्चविधसाधनविभागः / Praise of Śaiva Dharma and the Fivefold Classification of Practice
အဓ್ಯಾಯ ၃၂ တွင် ရှိသီများက ဝါယု (မာရုတ) ထံမှ မောက္ခကို တိုက်ရိုက်သဘောပေါက်စေသော အကောင်းဆုံး အနုဋ္ဌာန (observance) နှင့် ၎င်း၏ စာဓနာ (means) ကို မေးမြန်းသည်။ ဝါယုက ရှိုင်ဝဓမ္မ (Śaiva dharma) သည် အမြင့်ဆုံး ဓမ္မ၊ အမြင့်ဆုံး အနုဋ္ဌာန ဖြစ်ကြောင်း၊ ဤဓမ္မ၏ နယ်ပယ်၌ တိုက်ရိုက်မြင်သိရသော ရှီဝဘုရားက လွတ်မြောက်မှုကို ပေးသနားကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် အကျင့်ကို အဆင့်လိုက် ငါးမျိုး (pañcavidha) “parvan” အဖြစ် ခွဲခြား၍ ကရိယာ (ပူဇာ/ရိတုအကျင့်), တပသ (တပဿ/အာစတီ), ဇပ (မန္တရပ်ပြန်ဆို), ဓျာန (သမาธိ/မေတ္တာတရားစူးစိုက်), ဉာဏ (အသိပညာ) ဟု ဖော်ပြသည်။ ပရောက္ခနှင့် အပရောက္ခ ဉာဏကို ခွဲကာ မောက္ခပေးသော ဉာဏနှင့် အမြင့်ဆုံး ဓမ္မကို ဆက်စပ်ပြသည်။ ထို့ပြင် ပရမဓမ္မနှင့် အပရဓမ္မ ဟူသော နှစ်မျိုးကို သြတိ (śruti) အတည်ပြုထားပြီး “ဓမ္မ” အဓိပ္ပါယ်အတွက် သြတိကို အဆုံးအဖြတ် ပရမာဏအဖြစ် ထားသည်။ ပရမဓမ္မသည် ယောဂကို အဆုံးသတ်အဖြစ် ယူ၍ “śruti-śirogata” ဟု ဆိုကာ၊ အပရဓမ္မသည် ပိုမိုအထွေထွေ၊ လွယ်ကူစွာ လက်လှမ်းမီသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ အရည်အချင်းအလိုက် အခွင့်အရေးကွာခြားပြီး ပရမဓမ္မသည် အဓိကာရှိသူများအတွက်၊ အခြားတစ်မျိုးသည် လူတိုင်းအတွက် သာဓာရဏ ဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရှိုင်ဝဓမ္မကို ဓမ္မရှာစတြာ၊ အိတိဟာသ-ပုရာဏာ နှင့် အထူးသဖြင့် ရှိုင်ဝအာဂမများ (အင်္ဂများ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ၊ သံစ్కာရ/အဓိကာ စနစ်များ) ဖြင့် ပြည့်စုံစွာ ထောက်ပံ့ချဲ့ထွင်ထားကြောင်း ဖော်ပြ၍ အကျင့်နှင့် အာဏာတရားအတွက် စာပေကွန်ယက်တစ်ရပ်ကို တည်ဆောက်သည်။
पाशुपतव्रतविधिः | The Procedure of the Supreme Pāśupata Vow
အဓ್ಯಾಯ ၃၃ တွင် ရှင်မြတ်ရဟန်းများက «အမြင့်ဆုံး ပာရှုပတ ဝရတ» ကို သင်ကြားပေးရန် တောင်းဆိုကြပြီး၊ ဗြဟ္မာနှင့် အခြားဒေဝတားများတောင် လိုက်နာကာ «ပာရှုပတ» ဖြစ်ခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုသည်။ ဝါယုက ဤဝရတကို လျှို့ဝှက်၍ အပြစ်ပျက်စီးစေသော၊ ဝေဒအခြေပြု (Atharvaśiras နှင့် ဆက်နွယ်) အကျင့်တရားဟု ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် အခမ်းအနားအစီအစဉ်ကို နည်းပညာဆန်စွာ ရှင်းလင်းသည်—မင်္ဂလာအချိန် (အထူးသဖြင့် စိုင်ထြာလပြည့်) ရွေးခြင်း၊ ရှိဝနှင့် ဆက်နွယ်သော နေရာ (က்ஷೇತ್ರ၊ ဥယျာဉ်၊ သစ်တော၊ မင်္ဂလာလက္ခဏာရှိရာ) ရွေးခြင်း၊ ရေချိုး၍ နေ့စဉ်ကိစ္စများ ပြီးစီးခြင်း။ အာစာရျ၏ ခွင့်ပြုချက်ယူကာ အထူးပူဇော်ခြင်း ပြုလုပ်ပြီး သန့်ရှင်းမှုအမှတ်အသားများအဖြစ် အဖြူဝတ်စုံ၊ အဖြူ ယဇ္ဉောပဝီတ၊ အဖြူပန်းကုံး/လိမ်းဆေးတို့ကို ခံယူသည်။ ဒರ್ಭခင်းပေါ် ထိုင်၍ ဒರ್ಭကို ကိုင်ကာ အရှေ့ သို့မဟုတ် မြောက်ဘက် မျက်နှာမူပြီး ပရာဏာယာမ ၃ ကြိမ် ပြုလုပ်ကာ ရှိဝနှင့် ဒေဝီကို ဓ്യာန်ပြု၍ «ဤဝရတကို ခံယူသည်» ဟု သင်္ကల్ప ပြုကာ ဒိက္ခိတကဲ့သို့ အခြေအနေသို့ ဝင်သည်။ ဝရတကာလကို တစ်ဘဝလုံးမှ ၁၂ နှစ်၊ ထက်ဝက်လျှော့၊ ၁၂ လ၊ ၁ လ၊ ၁၂ ရက်၊ ၆ ရက်၊ တစ်ရက်အထိ အဆင့်လိုက် သတ်မှတ်နိုင်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် အဂ္နျာဓာနနှင့် သန့်စင်ဟောမ (virajā-homa) ဖြင့် ဝရတကို အမှန်တကယ် စတင်ကာ ရည်ရွယ်ချက်၊ သန့်ရှင်းမှုနှင့် ယဇ္ဉာလုပ်ရပ်တို့ကို ချိတ်ဆက်၍ အပြစ်ပျက်စီးခြင်းနှင့် ရှိဝနှင့် တစ်လုံးတစ်ဝတည်း ဖြစ်ခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။
शिशुकस्य शिवशास्त्रप्राप्तिः (Śiśuka’s Attainment of Śaiva Teaching and Grace)
အခန်း ၃၄ တွင် ရေသိ Vyāghrapāda ၏သားငယ် Śiśuka သည် သီဝနတ်မင်း၏ ကျေးဇူးတော်ကို မည်သို့ရရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ နို့ရည်အတွက် ခြိုးခြံချွေတာစွာ ကျင့်ကြံရာမှ သီဝနတ်မင်းက သူ့ကို နို့ပင်လယ်၊ ထာဝရလူပျိုဘဝနှင့် Gaṇas များ၏ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ချီးမြှင့်ခဲ့ပြီး သီဝဒေသနာများကို သင်ကြားပေးခဲ့သည်။
उपमन्युतपः-निवारणप्रसङ्गः / Śiva restrains Upamanyu’s tapas (Śiva disguised as Indra)
အဓ್ಯಾಯ ၃၅ တွင် အရေးပေါ်အန္တရာယ်ကြောင့် ကြောက်ရွံ့သွားသော ဒေဝတော်များက ဝိုင်ကුණ္ဌသို့ အလျင်အမြန်သွား၍ ဟရီ (ဗိဿဏု) ထံ အကြောင်းကြားသည်။ ဗိဿဏုသည် စဉ်းစားပြီးနောက် မန္ဒရသို့ သွားကာ မဟေရှ్వరကို တွေ့၍ တောင်းပန်သည်—နို့ကို ရှာဖွေနေသော ဗြာဟ္မဏကလေး ဥပမန်ယူ၏ တပဿာအင်အားကြောင့် အရာအားလုံး မီးလောင်ပျက်စီးနေသဖြင့် တားဆီးပေးရန်ဖြစ်သည်။ မဟေရှ్వరက ကလေးကို ထိန်းချုပ်မည်ဟု ကတိပေးပြီး ဗိဿဏုကို မိမိနေရာသို့ ပြန်ရန် မိန့်ကာ တပဿာနှင့် ၎င်း၏ ကောသမစ်အကျိုးဆက်များကို စီမံထိန်းသိမ်းရာတွင် ရှိဝ၏ အာဏာကို ထင်ရှားစေသည်။ ထို့နောက် ရှိဝသည် သက္ကရာ (အိန္ဒြာ) အဖြစ် ရုပ်ဖျောက်ကာ တပဿာတောသို့ သွားရန် ဆုံးဖြတ်သည်။ အဖြူရောင် ဆင်ပေါ်စီး၍ ဒေဝနှင့် အလယ်ဒေဝများ လိုက်ပါကာ ထီး၊ အစေခံတို့ဖြင့် အိန္ဒြာမင်းသဏ္ဌာန်အတိုင်း တင့်တယ်လင်းလက်ပြီး မန္ဒရကို အလှဆင်သော လမင်းကဲ့သို့ တောက်ပသည်။ ဤအခန်း၏ လမ်းကြောင်းမှာ ရှိဝ၏ စီမံကိန်းတကျ ဝင်ရောက်ကူညီမှုဖြစ်ပြီး တပဿာအင်အားကို သဒ္ဓါ၊ တတ္တဝသို့ မှန်ကန်စွာ ဦးတည်စေမည့် စမ်းသပ်ခြင်းနှင့် သင်ကြားခြင်းအတွက် အခြေခံတည်ဆောက်သည်။