Adhyaya 35
Vayaviya SamhitaPurva BhagaAdhyaya 3565 Verses

उपमन्युतपः-निवारणप्रसङ्गः / Śiva restrains Upamanyu’s tapas (Śiva disguised as Indra)

အဓ್ಯಾಯ ၃၅ တွင် အရေးပေါ်အန္တရာယ်ကြောင့် ကြောက်ရွံ့သွားသော ဒေဝတော်များက ဝိုင်ကුණ္ဌသို့ အလျင်အမြန်သွား၍ ဟရီ (ဗိဿဏု) ထံ အကြောင်းကြားသည်။ ဗိဿဏုသည် စဉ်းစားပြီးနောက် မန္ဒရသို့ သွားကာ မဟေရှ్వరကို တွေ့၍ တောင်းပန်သည်—နို့ကို ရှာဖွေနေသော ဗြာဟ္မဏကလေး ဥပမန်ယူ၏ တပဿာအင်အားကြောင့် အရာအားလုံး မီးလောင်ပျက်စီးနေသဖြင့် တားဆီးပေးရန်ဖြစ်သည်။ မဟေရှ్వరက ကလေးကို ထိန်းချုပ်မည်ဟု ကတိပေးပြီး ဗိဿဏုကို မိမိနေရာသို့ ပြန်ရန် မိန့်ကာ တပဿာနှင့် ၎င်း၏ ကောသမစ်အကျိုးဆက်များကို စီမံထိန်းသိမ်းရာတွင် ရှိဝ၏ အာဏာကို ထင်ရှားစေသည်။ ထို့နောက် ရှိဝသည် သက္ကရာ (အိန္ဒြာ) အဖြစ် ရုပ်ဖျောက်ကာ တပဿာတောသို့ သွားရန် ဆုံးဖြတ်သည်။ အဖြူရောင် ဆင်ပေါ်စီး၍ ဒေဝနှင့် အလယ်ဒေဝများ လိုက်ပါကာ ထီး၊ အစေခံတို့ဖြင့် အိန္ဒြာမင်းသဏ္ဌာန်အတိုင်း တင့်တယ်လင်းလက်ပြီး မန္ဒရကို အလှဆင်သော လမင်းကဲ့သို့ တောက်ပသည်။ ဤအခန်း၏ လမ်းကြောင်းမှာ ရှိဝ၏ စီမံကိန်းတကျ ဝင်ရောက်ကူညီမှုဖြစ်ပြီး တပဿာအင်အားကို သဒ္ဓါ၊ တတ္တဝသို့ မှန်ကန်စွာ ဦးတည်စေမည့် စမ်းသပ်ခြင်းနှင့် သင်ကြားခြင်းအတွက် အခြေခံတည်ဆောက်သည်။

Shlokas

Verse 1

वायुरुवाच । अथ सर्वे प्रदीप्तांगा वैकुण्ठं प्रययुर्द्रुतम् । प्रणम्याहुश्च तत्सर्वं हरये देवसत्तमाः

ဝါယုက ပြောသည်။ ထို့နောက် ဒေဝတို့အနက် အမြတ်ဆုံးတို့သည် ကိုယ်ခန္ဓာများ တေဇောဖြင့် တောက်ပလျက် ဗိုင်ကుంఠသို့ လျင်မြန်စွာ ထွက်ခွာကြသည်။ ထို့နောက် ဦးညွှတ်ပူဇော်ကာ ဟရီ (ဗိဿဏု) ထံသို့ အကြောင်းအရာအားလုံးကို တင်ပြကြ၏။

Verse 2

श्रुत्वा तेषां तदा वाक्यं भगवान्पुरुषोत्तमः । किमिदन्त्विति संचिन्त्य ज्ञात्वा तत्कारणं च सः

ထိုအခါ သူတို့၏စကားကို ကြားသော်၊ ဘဂဝန် ပုရုရှိုတ္တမ—အမြင့်မြတ်ဆုံး ပုရုရှ—သည် “ဤသည်ကား အဘယ်နည်း” ဟု စဉ်းစားကာ၊ ထိုအကြောင်းရင်းကိုလည်း သိမြင်လာ하였다။

Verse 3

जगाम मन्दरं तूर्णं महेश्वरदिदृक्षया । दृष्ट्वा देवं प्रणम्यैवं प्रोवाच सुकृतांजलिः

မဟေရှ္ဝရကို မြင်လိုသော ဆန္ဒကြောင့်၊ သူသည် မန္ဒရတောင်သို့ အလျင်အမြန် သွား하였다။ ဒေဝကို မြင်လျှင် ဦးညွှတ်ပူဇော်ကာ၊ လက်နှစ်ဖက်ကို အညံ့အတင်း ဆက်ကပ်၍ စကားဆို하였다။

Verse 4

विष्णुरुवाच । भगवन्ब्राह्मणः कश्चिदुपमन्युरिति श्रुतः । क्षीरार्थमदहत्सर्वं तपसा तन्निवारय

ဗိṣ္ဏုက ပြောသည်—“အို ဘဂဝန်၊ ဥပမန်ယူ ဟူသော ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးရှိသည်ဟု ကြားရသည်။ နို့ကို လိုလား၍ သူသည် တပသ၏ အာနုဘော်ဖြင့် အရာအားလုံးကို လောင်ကျွမ်းစေ하였다။ သင်၏ ကရုဏာဖြင့် ထိုအပူမီးကို တားဆီးပေးပါ။”

Verse 5

वायुरुवाच । इति श्रुत्वा वचो विष्णोः प्राह देवो महेश्वरः । शिशुं निवारयिष्यामि तत्त्वं गच्छ स्वमाश्रमम्

ဝါယုက ပြောသည်။ ဗိဿနု၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် မဟာဒေဝ မဟေရှ్వరက မိန့်တော်မူသည်။ «ကလေးကို ငါ တားဆီးမည်။ သတ္တဝါ၏ တတ္တဝကို သိသူ၊ ယခု သင်၏ အာရှရမ်သို့ ပြန်သွားလော့»။

Verse 6

तच्छ्रुत्वा शंभुवचनं स विष्णुर्देववल्लभः । जगामाश्वास्य तान्सर्वान्स्वलोकममरादिकान्

ရှံဘု (ရှီဝ) ၏ မိန့်တော်မူချက်ကို ကြားသော် နတ်တို့၏ ချစ်ခင်ခံရသူ ဗိဿနုသည် အမရတို့နှင့် အခြားသူအားလုံးကို နှစ်သိမ့်ပေးပြီးနောက် မိမိ၏ လောကသို့ ထွက်ခွာသွားသည်။

Verse 7

एतस्मिन्नंतरे देवः पिनाकी परमेश्वरः । शक्रस्य रूपमास्थाय गन्तुं चक्रे मतिं ततः

ထိုအချိန်အတွင်း ပင်ာကာဓနုကို ကိုင်ဆောင်သော ပရမေရှဝရ ပင်ာကီဘုရားသည် သက္က (အိန္ဒြာ) ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ယူဆောင်တော်မူပြီး၊ ထိုအသွင်ဖြင့် ထွက်ခွာရန် ဆုံးဖြတ်တော်မူ၏။

Verse 8

अथ जगाम मुनेस्तु तपोवनं गजवरेण सितेन सदाशिवः । सह सुरासुरसिद्धमहोरगैरमरराजतनुं स्वयमास्थितः

ထို့နောက် စဒါရှီဝသည် အဖြူရောင် အလွန်မြတ်သော ဆင်တော်ပေါ် စီးနင်း၍ မုနိ၏ တပောဝနသို့ သွားတော်မူ၏။ ဒေဝ၊ အသူရ၊ စိဒ္ဓ၊ မဟာနာဂတို့နှင့် အတူလိုက်ပါလျက်၊ အမရရာဇ (အိန္ဒြာ) ၏ တောက်ပသော ရုပ်တန်ကို ကိုယ်တိုင် ယူဆောင်တော်မူ၏။

Verse 9

स वारणश्चारु तदा विभुं तं निवीज्य वालव्यजनेन दिव्यम् । दधार शच्या सहितं सुरेंद्रं करेण वामेन शितातपत्रम्

ထို့နောက် ထင်ရှားလှသော ဆင်တော်သည် အလုံးစုံကိုလွှမ်းမိုးသော သခင်တော်ကို နတ်ဘုရားဆန်သော ယက်မြီးပန်ကာဖြင့် နူးညံ့စွာ လှုပ်ခတ်ပန်ကာခတ်လေ၏။ ထို့ပြင် လက်ဝဲလက်ဖြင့် စချီနှင့်အတူရှိသော နတ်ဘုရားမင်း အိန္ဒြာအပေါ်သို့ ဖြူစင်သော ထီးတော်ကို ဆောင်ထားလေ၏။

Verse 10

रराज भगवान्सोमः शक्ररूपी सदाशिवः । तेनातपत्रेण यथा चन्द्रबिंबेन मन्दरः

ဘုရားသခင် ဆိုမသည် တောက်ပထွန်းလင်းလေ၏—ရှကရ (အိန္ဒြာ) ၏ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းလာသော စဒါရှီဝ ကိုယ်တော်တိုင်ပင် ဖြစ်၏။ ထိုမင်းထီးတော်ကြောင့် မန္ဒရတောင်သည် လမင်းဝိုင်းဖြင့် တောက်ပသကဲ့သို့ သူလည်း တောက်ပလေ၏။

Verse 11

आस्थायैवं हि शक्रस्य स्वरूपं परमेश्वरः । जगामानुग्रहं कर्तुमुपमन्योस्तदाश्रमम्

ဤသို့ပင် အမြင့်မြတ်ဆုံး အရှင် (ပရမေရှ္ဝရ) သည် ရှကရ (အိန္ဒြာ) ၏ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ခံယူကာ၊ ကရုဏာတော်ကို ပေးသနားရန် ဥပမန်ယူ၏ အာရှရမ်သို့ သွားရောက်လေ၏။

Verse 12

तं दृष्ट्वा परमेशानं शक्ररूपधरं शिवम् । प्रणम्य शिरसा प्राह महामुनिवरः स्वयम्

သကရာ (အိန္ဒြာ) ရုပ်ကို ဆောင်ထားသော အမြင့်မြတ်ဆုံး အရှင်—ရှီဝကို မြင်သောအခါ၊ မဟာမုနိအထူးမြတ်သည် ခေါင်းချ၍ ပူဇော်ကန်တော့ပြီးနောက် ကိုယ်တိုင် ပြောကြားလေ၏။

Verse 13

उपमन्युरुवाच । पावितश्चाश्रमस्सो ऽयं मम देवेश्वर स्वयम् । प्राप्तो यत्त्वं जगन्नाथ भगवन्देवसत्तम

ဥပမန်ယူက ပြောသည်။ «အို ဒေဝတို့၏ အရှင်၊ ဤအာရှရမ်သည် သင်ကိုယ်တိုင် ရောက်လာသဖြင့် အမှန်တကယ် သန့်စင်ပူဇော်ခံရပြီ။ အို ဇဂန္နာထ၊ အို ဘဂဝန်၊ ဒေဝတို့အနက် အမြတ်ဆုံးအရှင်!»

Verse 14

वायुरुवाच । एवमुक्त्वा स्थितं प्रेक्ष्य कृतांजलिपुटं द्विजम् । प्राह गंभीरया वाचा शक्ररूपधरो हरः

ဝါယုက ပြောသည်။ ထိုသို့ဆိုပြီးနောက်၊ သက္ကရာ (အိန္ဒြ) ရုပ်ကို ဆောင်ထားသော ဟရ (ရှီဝ) သည် လက်အုပ်ချီ၍ ရိုသေစွာ ရပ်နေသော ဗြာဟ္မဏကို ကြည့်ရှုကာ၊ နက်ရှိုင်း၍ တည်ငြိမ်သော အသံဖြင့် မိန့်တော်မူ하였다။

Verse 15

शक्र उवाच । तुष्टो ऽस्मि ते वरं ब्रूहि तपसानेन सुव्रत । ददामि चेप्सितान्सर्वान्धौम्याग्रज महामुने

သက္ကရာ (အိန္ဒြ) က မိန့်သည်။ “ငါသည် သင်ကို နှစ်သက်ပြီ။ အကျင့်ဝတ်ကောင်းသောသူ၊ သင်လိုချင်သော ဆုတောင်းကို ပြောလော့၊ ဤတပသကို ပြုလုပ်ခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဓောမ్య၏ အကိုကြီး မဟာမုနိ၊ သင်လိုသမျှ အားလုံးကို ငါပေးမည်။”

Verse 16

वायुरुवाच । एवमुक्तस्तदा तेन शक्रेण मुनिपुंगवः । वारयामि शिवे भक्तिमित्युवाच कृताञ्जलिः

ဝါယုက ပြောသည်။ ထိုအခါ သက္ကရာက ထိုသို့ မေးမြန်းသော်၊ မုနိတို့အထွတ်အမြတ်သည် လက်အုပ်ချီကာ “ကျွန်ုပ်သည် ကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်ပါမည်၊ အကြောင်းမူကား ကျွန်ုပ်၏ ဘက္တိသည် ရှီဝ၌ တည်မြဲနေပါသည်” ဟု ပြန်လည်ဆို하였다။

Verse 17

तन्निशम्य हरिः १ प्राह मां न जानासि लेखपम् । त्रैलोक्याधिपतिं शक्रं सर्वदेवनमस्कृतम्

ထိုစကားကိုကြားသော် ဟရီက မိန့်တော်မူ၏ — «စာရေးသူရေ၊ ငါကို မသိသလော။ ငါသည် သက္ကရာ (Śakra) ဖြစ်၍ လောကသုံးပါး၏ အရှင်၊ နတ်အားလုံးက နမസ്കာရပြုကြသူ»။

Verse 18

मद्भक्तो भव विप्रर्षे मामेवार्चय सर्वदा । ददामि सर्वं भद्रं ते त्यज रुद्रं च निर्गुणम्

«အို ဗြာဟ္မဏ ရှင်မြတ်တို့အနက် အကောင်းဆုံးရေ၊ ငါ၏ ဘက္တ ဖြစ်လော့၊ အမြဲတမ်း ငါတစ်ပါးတည်းကို ပူဇော်လော့။ သင့်အား မင်္ဂလာကောင်းရာ အားလုံးကို ငါပေးမည်။ ရုဒြ (Rudra) ကို နိရ္ဂုဏ (ဂုဏ်မဲ့) အဖြစ် သဘောထားခြင်းကို စွန့်လော့»။

Verse 19

रुद्रेण निर्गुणेनापि किं ते कार्यं भविष्यति । देवपङ्क्तिबहिर्भूतो यः पिशाचत्वमागतः

နိရ္ဂုဏ ရုဒြကိုပင် ပူဇော်ခြင်းက သင့်အတွက် ဘာအကျိုးရှိမည်နည်း။ သင်သည် နတ်တို့၏ အစုအဝေးမှ ပြင်ပသို့ ကျသွားပြီး ပိသာချ (အညစ်အကြေးကျ) အခြေအနေသို့ ဆင်းသက်သွားပြီ။

Verse 20

वायुरुवाच । तच्छ्रुत्वा प्राह स मुनिर्जपन्पञ्चाक्षरं मनुम् । मन्यमानो धर्मविघ्नं प्राह तं कर्तुमागतम्

ဝါယုက ပြော၏ — ထိုစကားကိုကြားသော် မုနိသည် ပဉ္စအက္ခရာ မန္တရကို မပြတ်မလပ် ဂျပ်နေစဉ်တွင် ပြောဆို하였다။ သူသည် ဓမ္မကို တားဆီးရန် လာသူဟု ထင်မြင်ကာ ထိုသူအား မိန့်ကြား하였다။

Verse 21

उपमन्युरुवाच । त्वयैवं कथितं सर्वं भवनिंदारतेन वै । प्रसंगादेव देवस्य निर्गुणत्वं महात्मनः

ဥပမညုက ပြော၏ — «ဘဝါနီကို ချီးမွမ်းရာ၌ အလွန်သစ္စာရှိသူရေ၊ သင်သည် ဤအရာအားလုံးကို ဤသို့ပင် ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ဆွေးနွေးမှု၏ အစဉ်အလာအတွင်း၌သာ မဟာအတ္မာသော သခင်၏ နိရ္ဂုဏ သဘာဝ (ဂုဏ်လွန်) ကိုလည်း ဖော်ပြခဲ့သည်»။

Verse 22

त्वं न जानामि वै रुद्रं सर्वदेवेश्वरेश्वरम् । ब्रह्मविष्णुमहेशानां जनक प्रकृतेः परम्

အို ရုဒြာတော်၊ ကျွန်ုပ်သည် အမှန်တကယ် သင့်ကို မသိနိုင်ပါ။ သင်သည် နတ်တို့၏ နတ်အရှင်များအပေါ် အမြင့်ဆုံး အရှင်တော်၊ ဗြဟ္မာ၊ ဗိဿနု၊ မဟေရှတို့၏ အဖ၊ ပရကృతి (ရုပ်ဝတ္ထုသဘာဝ) ကို ကျော်လွန်သော အရှင်တော် ဖြစ်၏။

Verse 23

सदसद्व्यक्तमव्यक्तं यमाहुर्ब्रह्मवादिनः । नित्यमेकमनेकं च वरं तस्माद्वृणोम्यहम्

ကျွန်ုပ်သည် အမြင့်ဆုံး ကောင်းချီးတော်ကို ရွေးချယ်ပါ၏—ဗြဟ္မကို သိမြင်သူများက အရှိနှင့် အမရှိကိုလည်း ကျော်လွန်၍၊ ထင်ရှားနှင့် မထင်ရှားကိုလည်း တစ်ပြိုင်နက်ဖြစ်၍၊ အမြဲတည်၍၊ တစ်ပါးတည်းလည်း ဖြစ်သကဲ့သို့ အများလည်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသော ထိုအရှင်တော်ကိုပင်။

Verse 24

हेतुवादविनिर्मुक्तं सांख्ययोगार्थदम्परम् । उपासते यं तत्त्वज्ञा वरं तस्माद्वृणोम्यहम्

ကျွန်ုပ်သည် ထိုအမြင့်ဆုံး အရှင်တော်ကို ကောင်းချီးအဖြစ် ရွေးချယ်ပါ၏—တတ္တဝါကို သိမြင်သူများက ပူဇော်အာရုံပြုသော အရှင်တော်၊ အငြင်းပွားသည့် ဟేతုဝါဒမှ လွတ်ကင်း၍၊ စာṅခယနှင့် ယောဂ၏ ရည်ရွယ်သည့် အကျိုးကို အမှန်တကယ် ပေးသနားတော်မူသော အရှင်တော်ကိုပင်။

Verse 25

नास्ति शंभोः परं तत्त्वं सर्वकारणकारणात् । ब्रह्मविष्ण्वादिदेवानां स्रष्टुर्गुणपराद्विभोः

ရှမ္ဘုတော်ထက် မြင့်သော တတ္တဝါ မရှိပါ—အကြောင်းရင်းအားလုံး၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်သော အလုံးစုံတန်ခိုးရှင်။ သင်သည် ဂုဏ်သုံးပါးကို ကျော်လွန်သော အရှင်တော်ဖြစ်၍၊ ဗြဟ္မာ၊ ဗိဿနုနှင့် အခြားနတ်များ ပေါ်ထွန်းလာရာ အရင်းအမြစ်တော် ဖြစ်၏။

Verse 26

बहुनात्र किमुक्तेन मयाद्यानुमितं महत् । भवांतरे कृतं पापं श्रुता निन्दा भवस्य चेत्

ဤနေရာတွင် စကားများများ ပြောရန် အဘယ်အကျိုးရှိမည်နည်း။ ကျွန်ုပ်သည် ဤအကြီးမားဆုံး အမှန်တရားကို နားလည်ပြီ—ဘဝ (သီဝ) တော်ကို အပြစ်တင်ကဲ့ရဲ့သံကို စိတ်မကောင်းစွာ နားထောင်ရုံသာ ဖြစ်ခဲ့လျှင်ပင်၊ ယခင်ဘဝ၌ ပြုခဲ့သော အပြစ်ရှိကြောင်းကို ပြသသည်။

Verse 27

श्रुत्वा निंदां भवस्याथ तत्क्षणादेव सन्त्यजेत् । स्वदेहं तन्निहत्याशु शिवलोकं स गच्छति

ဘဝ (သခင်ရှီဝ) ကို စော်ကားသည့်စကားကို ကြားလျှင် ထိုနေရာကို ချက်ချင်း စွန့်ခွာရမည်။ ထိုအခြေအနေ၌ မိမိကိုယ်ခန္ဓာကိုတောင် စွန့်လွှတ်သော်လည်း သူသည် လျင်မြန်စွာ ရှီဝလောက (Śivaloka) သို့ ရောက်လေ၏။

Verse 28

आस्तां तावन्ममेच्छेयं क्षीरं प्रति सुराधम । निहत्य त्वां शिवास्त्रेण त्यजाम्येतं कलेवरम्

«နို့ကိုလိုချင်သော ဆန္ဒကို ခဏထားလိုက်မည်၊ အို နတ်တို့အနက် အနိမ့်ဆုံး။ ရှီဝ၏ သာသနာတော်လက်နက်ဖြင့် သင့်ကို သတ်ပြီးနောက် ဤကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်မည်»။

Verse 29

वायुरुवाच । एवमुक्त्वोपमन्युस्तं मर्तुं व्यवसितस्स्वयम् । क्षीरे वाञ्छामपि त्यक्त्वा निहन्तुं शक्रमुद्यतः

ဝါယုက ဆို၏— ထိုသို့ ပြောပြီးနောက် ဥပမန်ယူသည် မိမိကိုယ်တိုင် သေမည်ဟု ဆုံးဖြတ်လေ၏။ နို့ကိုလိုချင်သော ဆန္ဒကိုတောင် စွန့်လွှတ်ကာ သက္ကရ (အိန္ဒြ) ကို သတ်ရန် ရည်ရွယ်၍ ထတက်လာ၏။

Verse 30

भस्मादाय तदा घोरमघोरास्त्राभिमंत्रितम् । विसृज्य शक्रमुद्दिश्य ननाद स मुनिस्तदा

ထို့နောက် မုနိသည် သန့်ရှင်းသော ဘသ္မကို ယူ၍ ကြောက်မက်ဖွယ် အဃောရ အာယုဓမန်တရဖြင့် အဘိမန္တရကာ အင်ဒြာ (သက္က) ထံသို့ ပစ်လွှတ်ပြီး ထိုခဏ၌ ဟိန်းဟောက်သံကြီးဖြင့် ကြွေးကြော်하였다။

Verse 31

स्मृत्वा शंभुपदद्वंद्वं स्वदेहं दुग्धुमुद्यतः । आग्नेयीं धारणां बिभ्रदुपमन्युरवस्थितः

ရှမ္ဘု (သီဝ) ၏ ခြေတော်နှစ်ဖက်ကို သတိရလျက်၊ ဥပမန်ယူသည် ကိုယ်ခန္ဓာမှ နို့ကို ဆွဲထုတ်ရန် စိတ်ကူးတည်ကာ ကြိုးပမ်း하였다။ မီးသဘောရှိသော အာဂ္နေယီ ဓာရဏာကို ထိန်းထားပြီး တည်ငြိမ်စွာ စူးစိုက်နေ하였다။

Verse 32

एवं व्यवसिते विप्रे भगवान्भगनेत्रहा । वारयामास सौम्येन धारणां तस्य योगिनः

အို ဗြာဟ္မဏ၊ ဤသို့ ဆုံးဖြတ်ချက် ချမှတ်ပြီးနောက်၊ ဘဂ၏ မျက်စိကို ဖျက်ဆီးသူ ဘုရားရှင် ရှိဝသည် ယောဂီ၏ ဓာရဏာ (အတွင်းစိတ်တည်ငြိမ်မှု) ကို နူးညံ့စွာ တားဆီးလေ၏။

Verse 33

तद्विसृष्टमघोरास्त्रं नंदीश्वरनियोगतः । जगृहे मध्यतः क्षिप्तं नन्दी शंकरवल्लभः

နန္ဒီဣရှွရ၏ အမိန့်အရ၊ ရှင်ကရ၏ ချစ်တော်မူသော နန္ဒီသည် ပစ်လွှတ်လိုက်သော အဃောရအာஸ္တရကို ချက်ချင်း ဖမ်းယူကာ အလယ်မှ ပစ်ထုတ်လာသည့်အခါပင် ဆုပ်ကိုင်လေ၏။

Verse 34

स्वं रूपमेव भगवानास्थाय परमेश्वरः । दर्शयामास शिप्राय बालेन्दुकृतशेखरम्

ထို့နောက် ကောင်းချီးတော်ရှင် အမြင့်ဆုံး ဣဿဝရ သခင်သည် မိမိ၏ သာသနာတော်ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ယူဆောင်ကာ၊ စိပရာအား မိမိကိုယ်တိုင် ထင်ရှားပြသတော်မူ၏။ ခေါင်းပေါ်တွင် နုနယ်သော လကွေးတစ်စင်းကို မကွတ်အဖြစ် ဆင်မြန်းထားတော်မူ၏။

Verse 35

क्षीरार्णवसहस्रं च पीयूषार्णवमेव वा । दध्यादेरर्णवांश्चैव घृतोदार्णवमेव च

နို့ပင်လယ် တစ်ထောင်ရှိစေကာမူ၊ သို့မဟုတ် အမృత (ပီယုရှ) ပင်လယ်တစ်စင်းရှိစေကာမူ၊ ဒဟီ (ယိုဂတ်) စသည့် ပင်လယ်များနှင့် ဂျီ (ဃృత) ပင်လယ်ကြီးတစ်စင်းရှိစေကာမူ—ဤအပေါများမှုတို့သည် လောကီအတိုင်းအတာသာ ဖြစ်ပြီး အဆုံးစွန်သော အားကိုးရာ မဟုတ်ကြ။

Verse 36

फलार्णवं च बालस्य भक्ष्य भोज्यार्णवं तथा । अपूपानां गिरिं चैव दर्शयामास स प्रभुः

ကလေးကို ပျော်ရွှင်စေလိုသော ထိုသခင်သည် သစ်သီးပင်လယ်တစ်စင်း၊ စားသောက်ဖွယ်အမျိုးမျိုး၏ ပင်လယ်တစ်စင်း၊ ထို့ပြင် အပူပ (ချိုမုန့်) များဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော တောင်တစ်လုံးကိုပါ ပြသတော်မူ၏။

Verse 37

एवं स ददृशे देवो देव्या सार्धं वृषोपरि । गणेश्वरैस्त्रिशूलाद्यैर्दिव्यास्त्रैरपि संवृतः

ထိုသို့ပင် သူသည် နတ်ဘုရားကို နတ်မနှင့်အတူ နွားတော် (ဝೃಷဘ) ပေါ်၌ ထိုင်နေသည်ကို မြင်ရပြီး၊ တ్రိଶूल စသည့် ဒိဗ္ယလက်နက်များကို ကိုင်ဆောင်သော ဂဏေရှွရများက ဝန်းရံထားသည်။

Verse 38

दिवि दुंदुभयो नेदुः पुष्पवृष्टिः पपात च । विष्णुब्रह्मेन्द्रप्रमुखैर्देवैश्छन्ना दिशो दश

ကောင်းကင်၌ နတ်ဒုံဒုဘီတီးသံများ မြည်ဟည်း၍ ပန်းမိုးလည်း ကျလာ၏။ ဗိဿနု၊ ဗြဟ္မာ၊ အိန္ဒြာတို့ ဦးဆောင်သော နတ်တော်များကြောင့် ဒిశတစ်ဆယ်လုံး ပြည့်နှက်၍ ဖုံးလွှမ်းကာ ကြည်ညိုပူဇော်သည့် အခမ်းအနားဖြစ်လေ၏။

Verse 39

अथोपमन्युरानन्दसमुद्रोर्मिभिरावृतः । पपात दण्डवद्भूमौ भक्तिनम्रेण चेतसा

ထို့နောက် အုပမန်ယူသည် အာနန္ဒသမုဒ္ဒရာ၏ လှိုင်းလုံးများက ဖုံးလွှမ်းသကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ၊ ဘက္တိဖြင့် စိတ်နှလုံး ငုံ့နိမ့်လျက် တုတ်တံကဲ့သို့ မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျလေ၏။

Verse 40

एतस्मिन्समये तत्र सस्मितो भगवान्भवः । एह्येहीति तमाहूय मूर्ध्न्याघ्राय ददौ वरान्

ထိုအချိန်၌ ဘဂဝန် ဘဝ (ရှီဝ) သည် နူးညံ့စွာ ပြုံးလျက်၊ “လာပါ၊ လာပါ” ဟု ခေါ်ယူ၏။ ထို့နောက် နီးကပ်စေကာ ခေါင်းထိပ်ကို ချစ်ခင်စွာ နမ်းရှိုက်၍ ကောင်းချီးဝရများ ပေးသနားတော်မူ၏။

Verse 41

शिव उवाच । भक्ष्यभोज्यान्यथाकामं बान्धवैर्भुक्ष्व सर्वदा । सुखी भव सदा दुःखान्निर्मुक्ता भक्तिमान्मम

ရှီဝက မိန့်တော်မူသည်– “သင်လိုသမျှ အစားအစာနှင့် အရသာရှိသော ဟင်းလျာများကို မိသားစုဆွေမျိုးတို့နှင့် အမြဲတမ်း စားသုံးလော့။ အမြဲပျော်ရွှင်၍ ဒုက္ခမှ လွတ်ကင်းကာ ငါ့အပေါ် ဘက္တိရှိသူ ဖြစ်လော့။”

Verse 42

उपमन्यो महाभाग तवाम्बैषा हि पार्वती । मया पुत्रीकृतो ह्यद्य दत्तः क्षीरोदकार्णवः

“အခွင့်အရေးကြီးသော ဥပမန်ယူရေ၊ ဤ ပါရဝတီသည် သင်၏ မိခင်ပင် ဖြစ်၏။ ယနေ့ ငါသည် သူမကို သမီးအဖြစ် လက်ခံကာ နို့ပင်လယ် (Kṣīrodakārṇava) ကို ပေးအပ်လိုက်ပြီ” ဟု ဆို၏။

Verse 43

मधुनश्चार्णवश्चैव दध्यन्नार्णव एव च । आज्यौदनार्णवश्चैव फलाद्यर्णव एव च

ပျားရည်ပင်လယ်လည်း ရှိ၏၊ ဒဿီ (နို့ချဉ်) နှင့် ထမင်းပင်လယ်လည်း ရှိ၏၊ ဂျီ (ghee) နှင့် ချက်ထားသော ထမင်းပင်လယ်လည်း ရှိ၏၊ ထို့အတူ အသီးအနှံနှင့် အခြား ထွက်ကုန်များ၏ ပင်လယ်လည်း ရှိ၏။

Verse 44

अपूपगिरयश्चैव भक्ष्यभोज्यार्णवस्तथा । एते दत्ता मया ते हि त्वं गृह्णीष्व महामुने

“ချိုမုန့်တောင်တန်းများနှင့် အစားအစာပင်လယ်ကြီးများ—စားသောက်စရာနှင့် ချက်ပြုတ်ပြီးသောဟင်းလျာများ—ဤအရာအားလုံးကို ငါသည် သင့်အား ပေးအပ်ပြီးပြီ။ အို မဟာမုနိ၊ လက်ခံယူပါ”။

Verse 45

पिता तव महादेवो माता वै जगदम्बिका । अमरत्वं मया दत्तं गाणपत्यं च शाश्वतम्

“မဟာဒေဝသည် သင်၏အဖေဖြစ်ပြီး၊ ဇဂဒမ္ဗိကာသည် သင်၏အမေဖြစ်သည်။ ငါသည် သင့်အား မသေမရှင်ဖြစ်ခြင်းနှင့် ဂဏေရှ၏ အရှင်အာဏာ (ဂဏပတျယ အာဏာ) ကို ထာဝရအဖြစ် ပေးအပ်ခဲ့သည်”။

Verse 46

वरान्वरय सुप्रीत्या मनो ऽभिलषितान्परान् । प्रसन्नो ऽहं प्रदास्यामि नात्र कार्या विचारणा

“ချစ်ခင်နှစ်သက်မှုအပြည့်ဖြင့် သင်၏နှလုံးသားက ဆန္ဒရှိသော အမြင့်မြတ်ဆုံး ကောင်းချီးများကို ရွေးချယ်ပါ။ ငါသည် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်နေပြီ၊ ပေးအပ်မည်။ ဤအမှု၌ ထပ်မံစဉ်းစားရန် မလို”။

Verse 47

वायुरुवाच । एवमुक्त्वा महादेवः कराभ्यामुपगृह्यतम् । मूर्ध्न्याघ्राय सुतस्ते ऽयमिति देव्यै न्यवेदयत्

ဝါယုက ပြောသည်။ ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် မဟာဒေဝသည် လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် သူ့ကို ချီယူကာ ခေါင်းထိပ်ကို ချစ်ခင်စွာ နမ်းရှိုက်ပြီး ဒေဝီအား «ဤသူသည် သင်၏သားတော် ဖြစ်သည်» ဟု လျှောက်တင်하였다။

Verse 48

देवी च गुहवत्प्रीत्या मूर्ध्नि तस्य कराम्बुजम् । विन्यस्य प्रददौ तस्मै कुमारपदमव्ययम्

ထို့နောက် ဒေဝီသည် ဂုဟာ (စကန္ဒ) ကဲ့သို့ ချစ်ခင်မေတ္တာဖြင့် သူ၏ခေါင်းပေါ်သို့ ကြာပန်းလက်ကို တင်၍ «ကူမာရ» ဟူသော မပျက်မယွင်းသော အဆင့်အတန်းကို ပေးသနား하였다။

Verse 49

क्षीराब्धिरपि साकारः क्षीरं स्वादु करे दधत् । उपस्थाय ददौ पिण्डीभूतं क्षीरमनश्वरम्

နို့ပင်လယ်တောင်မှ ရုပ်သဏ္ဌာန်ယူ၍ လက်ထဲတွင် ချိုမြိန်သောနို့ကို ကိုင်ဆောင်ကာ ရှေ့သို့လာပြီး မပျက်မယွင်းသော နို့ခဲအစုကို ပူဇော်တင်ဆက်하였다။

Verse 50

योगैश्वर्यं सदा तुष्टिं ब्रह्मविद्यामनश्वराम् । समृद्धिं परमान्तस्मै ददौ संतुष्टमानसः

စိတ်နှလုံးအပြည့်အဝ ကျေနပ်ပီတိဖြင့် သူသည် ယောဂအိုင်ශ්ဝရျ (ယောဂ၏ အာဏာတန်ခိုး)၊ အမြဲတမ်းတည်မြဲသော ကျေနပ်မှု၊ မပျက်မယွင်းသော ဗြဟ္မဗిద္ယာ (ဗြဟ္မန်၏ ဉာဏ်ပညာ) နှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံး စည်းစိမ်တိုးတက်မှုတို့ကို ပေးသနား하였다။

Verse 51

अथ शंभुः प्रसन्नात्मा दृष्ट्वा तस्य तपोमहः । पुनर्ददौ वरं दिव्यं मुनये ह्युपमन्यवे

ထို့နောက် သမ္ဘူသည် စိတ်နှလုံးကြည်နူးသန့်ရှင်း၍ ထိုမုနိ၏ တပသ်၏ မဟာတန်ခိုးကို မြင်ပြီး မုနိ ဥပမန်ယူအား ထပ်မံ၍ ဒေဝီယ ဘုန်းတော်ပေးသနား하였다။

Verse 52

व्रतं पाशुपतं ज्ञानं व्रतयोगं च तत्त्वतः । ददौ तस्मै प्रवक्तृत्वपाटवं सुचिरं परम्

သူ့အား ပာရှုပတ ဝရတကိုလည်းကောင်း၊ လွတ်မြောက်စေသော ဉာဏ်ကိုလည်းကောင်း၊ သစ္စာတရားအရ ဝရတယောဂကိုလည်းကောင်း ပေးအပ်တော်မူ၏။ ထို့ပြင် သာသနာကို သင်ကြားဟောပြောရာတွင် အမြင့်မြတ်၍ ရေရှည်တည်တံ့သော ကျွမ်းကျင်မှုကိုလည်း ချီးမြှင့်တော်မူ၏။

Verse 53

सो ऽपि लब्ध्वा वरान्दिव्यान्कुमारत्वं च सर्वदा । तस्माच्छिवाच्च तस्याश्च शिवाया मुदितो ऽभवत्

သူလည်း ထိုသို့ပင် ဒေဝီယ ဘုန်းတော်များကို ရရှိပြီး—အမြဲတမ်း လူငယ်အရွယ်တည်မြဲခြင်းပါဝင်လျက်—ထိုရှီဝနှင့် ထိုရှီဝါ (ဒေဝီ) တို့၏ ကရုဏာကြောင့် ဝမ်းမြောက်လန်းဆန်းသွား၏။

Verse 54

ततः प्रसन्नचेतस्कः सुप्रणम्य कृतांजलिः । ययाचे स वरं विप्रो देवदेवान्महेश्वरात्

ထို့နောက် စိတ်နှလုံးအေးချမ်းပျော်ရွှင်လျက်၊ ဗြာဟ္မဏသည် အလွန်နိမ့်ချစွာ ဦးညွှတ်ကန်တော့၍ လက်အုပ်ချီကာ ဒေဝဒေဝ မဟေရှဝရ—မဟာဒေဝ၊ နတ်တို့၏ အရှင်ထံမှ ပရသဒ်တစ်ပါးကို တောင်းလျှောက်၏။

Verse 55

उपमन्युरुवाच । प्रसीद देवदेवेश प्रसीद परमेश्वर । स्वभक्तिन्देहि परमान्दिव्यामव्यभिचारिणीम्

ဥပမန်ယူက ပြော၏—“ဒေဝဒေဝေရှ၊ ကရုဏာပြုတော်မူပါ။ ပရမေရှဝရ၊ ကရုဏာပြုတော်မူပါ။ အရှင်၏ ကိုယ်ပိုင်ဘက္တိကို ကျွန်ုပ်အား ပေးသနားတော်မူပါ—အမြင့်မြတ်၍ ဒေဝီယ၊ မလွဲမသွေ မတိမ်းမယိမ်းသော ဘက္တိကိုပါ။”

Verse 56

श्रद्धान्देहि महादेव द्वसम्बन्धिषु मे सदा । स्वदास्यं परमं स्नेहं सान्निध्यं चैव सर्वदा

အို မဟာဒေဝ၊ သင်နှင့်ဆက်နွယ်သောသူများ (သင်၏ဘက်တော်သားများနှင့် သန့်ရှင်းသောဆက်စပ်မှုများ) အပေါ်၌ ကျွန်ုပ်အား အမြဲမပြတ် ယုံကြည်သဒ္ဓါကို ပေးသနားပါ။ သင့်အပေါ် သစ္စာရှိသော အမှုထမ်းခြင်း၊ အမြင့်ဆုံးသော မေတ္တာနှင့် သင်၏ အမြဲတမ်း နီးကပ်တော်မူခြင်းကိုလည်း ပေးသနားပါ။

Verse 57

एवमुक्त्वा प्रसन्नात्माहर्षगद्गदया गिरा । सतुष्टाव महादेवमुपमन्युर्द्विजोत्तमः

ဤသို့ ပြောပြီးနောက်၊ ဒွိဇတို့အထဲမှ အမြတ်ဆုံး အုပမန်ယူသည် စိတ်နှလုံး ကြည်နူးငြိမ်းချမ်း၍ ဝမ်းမြောက်လွန်ကဲသဖြင့် အသံတုန်ယင်ကာ မဟာဒေဝကို ချီးမွမ်းလေ၏။

Verse 58

उपमन्युरुवाच । देवदेव महादेव शरणागतवत्सल । प्रसीद करुणासिंधो साम्ब शंकर सर्वदा

အုပမန်ယူက ဆို၏—“ဒေဝတို့၏ ဒေဝ မဟာဒေဝ၊ သင့်ထံ ခိုလှုံလာသူတို့ကို ချစ်မြတ်နိုးတော်မူသောအရှင်၊ ကရုဏာပေးတော်မူပါ။ ကရုဏာသမုဒ္ဒရာ၊ ရှင်ကရာ၊ စာမ္ဗ (အုမာနှင့် ပေါင်းစည်းသော သီဝ) အရှင်၊ အစဉ်အမြဲ ကောင်းချီးပေးတော်မူပါ”။

Verse 59

वायुरुवाच । एवमुक्तो महादेवः सर्वेषां च वरप्रदः । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मोपमन्युं मुनिसत्तमम्

ဝါယုက ဆို၏—ဤသို့ ခေါ်ဆိုခံရသော မဟာဒေဝသည် အားလုံးအတွက် ဆုတောင်းပြည့်စုံစေသော ဆုတော်ပေးရှင်ဖြစ်၍ စိတ်ကြည်နူးကာ မုနိတို့အထဲမှ အမြတ်ဆုံး အုပမန်ယူအား ပြန်လည်မိန့်ကြားလေ၏။

Verse 60

शिव उवाच । वत्सोपमन्यो तुष्टो ऽस्मि सर्वं दत्तं मया हि ते । दृढभक्तो ऽसि विप्रर्षे मया विज्ञासितो ह्यसि

သီဝက မိန့်တော်မူ၏—“ချစ်သား အုပမန်ယူ၊ ငါသည် အလွန်နှစ်သက်ပြီ။ အမှန်တကယ် ငါသည် သင့်အား အရာအားလုံးကို ပေးအပ်ပြီးပြီ။ အို ဗိပရ-ရ္ရှေ (ဗြာဟ္မဏ မုနိတို့အထဲမှ အမြတ်ဆုံး)၊ သင်သည် ဘက္တိခိုင်မာသူဖြစ်၍ ငါက သင့်ကို အမှန်တကယ် အသိအမှတ်ပြုထားပြီ”။

Verse 61

अजरश्चामरश्चैव भव त्वन्दुःखवर्जितः । यशस्वी तेजसा युक्तो दिव्यज्ञानसमन्वितः

သင်သည် အမြဲနုပျို၍ မသေမပျက် ဖြစ်ပါစေ၊ ဝမ်းနည်းမှုကင်းစင်ပါစေ။ ဂုဏ်သတင်းကျော်ကြား၍ ဝိညာဉ်ရောင်ခြည်တောက်ပကာ ဒေဝဉာဏ်ဖြင့် ပြည့်စုံပါစေ။

Verse 62

अक्षया बान्धवाश्चैव कुलं गोत्रं च ते सदा । भविष्यति द्विजश्रेष्ठ मयि भक्तिश्च शाश्वती

အို ဒွိဇအထူးမြတ်၊ သင်၏ ဆွေမျိုးများ၊ မျိုးရိုးနှင့် ဂိုထ္ရတို့သည် အစဉ်မပြတ် မပျက်မကွက် ရှိနေလိမ့်မည်။ ထို့ပြင် ငါ့အပေါ် သင်၏ ဘက္တိသည် ထာဝရ ဖြစ်လိမ့်မည်။

Verse 63

सान्निध्यं चाश्रमे नित्यं करिष्यामि द्विजोत्तम । उपकंठं मम त्वं वै सानन्दं विहरिष्यसि

အို ဒွိဇအထူးမြတ်၊ ဤအာရှရမ်၌ ငါ၏ စန်နိဓိကို အစဉ်တည်စေမည်။ သင်သည် ငါ့အနီး၌ နေထိုင်ကာ ဝမ်းမြောက်ပျော်ရွှင်စွာ ဤနေရာ၌ နေထိုင်လိမ့်မည်။

Verse 64

एवमुक्त्वा स भगवान्सूर्यकोटिसमप्रभः । ईशानस्स वरान्दत्त्वा तत्रैवान्तर्दधे हरः

ထိုသို့ မိန့်တော်မူပြီးနောက်၊ နေတစ်ဆယ်သန်းကဲ့သို့ တောက်ပသော အရှင်ဣဿာန ဟရရှီဝသည် ကောင်းချီးများ ပေးတော်မူကာ ထိုနေရာတည်းမှာပင် ပျောက်ကွယ်သွားတော်မူ၏။

Verse 65

उपमन्युः प्रसन्नात्मा प्राप्य तस्माद्वराद्वरान् । जगाम जननीस्थानं सुखं प्रापाधिकं च सः

ဥပမန်ယူသည် စိတ်နှလုံးကြည်နူးအေးချမ်းလျက်၊ ထိုအရှင်ထံမှ အကောင်းဆုံးသော ကောင်းချီးများကို ရရှိပြီးနောက် မိခင်၏ နေရာသို့ သွားကာ ယခင်ထက်ပင် ပိုမိုသော ပျော်ရွှင်မှုကို ရရှိ하였다။

Frequently Asked Questions

The gods report a crisis to Viṣṇu; Viṣṇu petitions Śiva at Mandara to stop the brahmin child Upamanyu whose tapas is burning the world; Śiva then goes to the tapovana disguised as Indra.

The narrative encodes the doctrine that tapas without proper tattva and devotional orientation can become cosmically disruptive; Śiva, as the inner governor (niyantṛ), redirects power into liberative knowledge and right devotion.

Śiva is highlighted as Pinākī/Sadāśiva while intentionally assuming Śakra’s form—an explicit case of divine līlā where form is used to instruct, test, and restore dharma.