
အဓ್ಯಾಯ ၁ တွင် ဗျာသသည် မင်္ဂလာအာချာရဏနှင့် သီဝကို စတုတိပြုကာ၊ သီဝကို ဆိုမ၊ ဂဏများ၏ခေါင်းဆောင်၊ သားရှိသော ဖခင်၊ ပရဓာနနှင့် ပုရုෂ၏ အရှင်—ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ပျက်သိမ်းခြင်းတို့၏ အကြောင်းရင်းအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ထို့နောက် သီဝ၏ အဓိကဂုဏ်သတ္တိများဖြစ်သော မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သည့် သက္တိ၊ အလုံးစုံပျံ့နှံ့သော အိုင်ශ්ဝရယ၊ အုပ်စိုးမှု (စွာမိတွ္တ) နှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပျံ့နှံ့မှု (ဝိဘူတ္တ) ကို ဖော်ပြပြီး၊ မမွေးဖွားသေးသော၊ ထာဝရ၊ မပျက်စီးသော မဟာဒေဝထံ သရဏာဂတိဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ ထို့နောက် ဂင်္ဂါ–ကာလိန္ဒီ ဆုံရာနှင့် ပရယာဂတို့အပါအဝင် ဓမ္မက்ஷೇತ್ರ၊ တီရ္ထများတွင် သီလရှိသော ရှင်တော်များက စတြာကြီးကို ကျင်းပနေကြသည့် ပုရာဏိက မြင်ကွင်းသို့ ပြောင်းလဲသည်။ ထိုစုဝေးမှုကို ကြားသိသဖြင့် ဗျာသ၏ သာသနာလိုင်းနှင့် ဆက်နွယ်သော ထုံးတမ်းထိန်းသိမ်းသူကို မိတ်ဆက်ကာ၊ ပုံပြင်၊ ကာလ၊ နိုင်ငံရေးနှင့် ကဗျာဝါဒ၌ ကျွမ်းကျင်သော နာမည်ကြီး စူတသည် ရောက်လာသည်။ ရှင်တော်များက လေးစားစွာ ဧည့်ခံ၍ တရားဝင်ဂုဏ်ပြုကာ နောက်ဆက်တွဲ ဆွေးနွေးပုံစံကို စတင်စေသည်။
Verse 1
व्यास उवाच । नमश्शिवाय सोमाय सगणाय ससूनवे । प्रधानपुरुषेशाय सर्गस्थित्यंतहेतवे
ဗျာသ မိန့်တော်မူသည်—သိဝါယ နမဿကာရ။ အမင်္ဂလာကင်း၍ အမృతရည်ကဲ့သို့ မင်္ဂလာရှိသော သောမ (Soma) ဖြစ်တော်မူသည့် သီဝ၊ ဂဏများဖြင့် အမြဲဝန်းရံခံရ၍ သားတော်နှင့်အတူရှိတော်မူသည့် အရှင်အား နမဿကာရ။ ပရဓာန (မူလပစ္စည်း) နှင့် ပုရုෂ (သိမြင်စိတ်) တို့၏ အရှင်၊ ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ပျက်လဲခြင်း၏ အကြောင်းရင်းတော်မူသော အရှင်အား နမဿကာရ။
Verse 2
शक्तिरप्रतिमा यस्य ह्यैश्वर्यं चापि सर्वगम् । स्वामित्वं च विभुत्वं च स्वभावं संप्रचक्षते
တန်ခိုးသည် နှိုင်းယှဉ်မရ၊ အာဏာတော်သည် အလုံးစုံသို့ ပျံ့နှံ့သော ထိုရှင်၏ မာလိကာတော်၊ အလုံးစုံကို လွှမ်းမိုးသော အုပ်စိုးမှုတော်နှင့် မွေးရာပါ သဘာဝတော်ကို ဤသို့ ကြေညာကြ၏။
Verse 3
तमजं विश्वकर्माणं शाश्वतं शिवमव्ययम् । महादेवं महात्मानं व्रजामि शरणं शिवम्
မမွေးဖွားသော၊ စကြဝဠာကို ဖန်ဆင်းတော်မူသော၊ အနန္တကာလတည်မြဲသော၊ မင်္ဂလာရှင်၊ မပျက်မယွင်းသော ရှိဝတော်၌ ကျွန်ုပ် ခိုလှုံပါ၏။ မဟာဒေဝ၊ မဟာစိတ်တော်ရှင် ထိုရှင်ဝတော်ထံ သာ ခိုလှုံသွားပါ၏။
Verse 4
धर्मक्षेत्रे महातीर्थे गंगाकालिंदिसंगमे । प्रयागे नैमिषारण्ये ब्रह्मलोकस्य वर्त्मनि
ဓမ္မကွင်းမြေ အလွန်သန့်ရှင်းသော မဟာတီर्थ၌၊ ဂင်္ဂါနှင့် ကာလိန္ဒီ (ယမုနာ) ဆုံရာ၌—ပရယာဂ၌၊ နိုင်မိရှာရဏ్య၌—ဗြဟ္မလောကသို့ သွားရာ လမ်းကြောင်းပေါ်၌။
Verse 5
मुनयश्शंसितात्मानः सत्यव्रतपरायणाः । महौजसो महाभागा महासत्रं वितेनिरे
ထိုမုနိတို့သည် အကျင့်သီလကောင်းမွန်၍ ချီးမွမ်းထိုက်သူများ၊ အမှန်တရားအပေါ် အခြေခံသော ဝရတများကို အထူးအလေးထားသူများ၊ တေဇောဓာတ်ကြီးမား၍ ကံကောင်းမြတ်သူများဖြစ်ကာ မဟာစတြ (mahāsatra) ဟူသော ကြီးမားသည့် ယဇ်ပွဲအစည်းအဝေးကို စီစဉ်ကာ စတင်ကျင်းပ하였다။
Verse 6
तत्र सत्रं समाकर्ण्य तेषामक्लिष्टकर्मणाम् । साक्षात्सत्यवतीसूनोर्वेदव्यासस्य धीमतः
ထိုနေရာ၌ မပင်ပန်းသော သာသနာကျင့်ဝတ်ရှိ ရှင်ရသေ့တို့ ဆောင်ရွက်နေသော စတြာ ယဇ္ဈပွဲသတင်းကို ကြားသိ၍ စတျဝတီ၏ သားတော် အမြော်အမြင်ကြီး ဝေဒဗျာသ မဟာပညာရှင်သည် ထိုအရပ်သို့ ရောက်လာ하였다။
Verse 7
शिष्यो महात्मा मेधावी त्रिषु लोकेषु विश्रुतः । पञ्चावयवयुक्तस्य वाक्यस्य गुणदोषवित्
သူသည် တပည့်တော်တစ်ဦးဖြစ်၍ စိတ်ကြီးမြတ် ပညာထက်မြက်ကာ လောကသုံးပါးလုံးတွင် ကျော်ကြားပြီး၊ အဝယဝါငါးပါးပါဝင်သည့် အကြောင်းပြောပုံ၏ ကောင်းကျိုးနှင့် ချို့ယွင်းချက်တို့ကို ခွဲခြားသိမြင်တတ်သူဖြစ်သည်။
Verse 8
उत्तरोत्तरवक्ता च ब्रुवतो ऽपि बृहस्पतेः । मधुरः श्रवणानां च मनोज्ञपदपर्वणाम्
ဗြဟස්ပတိ ပြောဆိုနေသော်လည်း နောက်တစ်ဦးသော ပြောသူသည် ထို့ထက်ပင် ထူးချွန်စွာ ဆက်လက်ဟောကြားခဲ့ပြီး၊ ရွေးချယ်ထားသော စကားလုံးနှင့် စာပိုဒ်တို့ကြောင့် နားထောင်သူတို့၏ နားကို ချိုမြိန်စေကာ စိတ်ကိုလည်း ပီတိဖြစ်စေ하였다။
Verse 9
कथानां निपुणो वक्ता कालविन्नयवित्कविः । आजगाम स तं देशं सूतः पौराणिकोत्तमः
ထို့နောက် ပုရာဏာများကို အကောင်းဆုံး ဟောကြားသူ စူတသည် ထိုဒေသသို့ ရောက်လာခဲ့သည်။ သူသည် သာသနာပုံပြင်များကို ကျွမ်းကျင်စွာ ပြောနိုင်သူ၊ အချိန်ကာလ၏ အဓိပ္ပါယ်နှင့် သင့်လျော်သော အကျင့်အကြံကို သိမြင်သော ကဗျာဆရာဖြစ်သည်။
Verse 10
तं दृष्ट्वा सूतमायांतं मुनयो हृष्टमानसाः । तस्मै साम च पूजां च यथावत्प्रत्यपादयन्
စူတာ ရောက်လာသည်ကို မြင်သော် မုနိတို့သည် စိတ်နှလုံးပျော်ရွှင်ကြ၏။ ထို့နောက် အမိန့်တော်အတိုင်း သင့်တော်စွာ ကြိုဆိုစကားနှင့် ပူဇော်ကန်တော့ခြင်းကို ထိုသူအား ဆောင်ရွက်ပေးကြ၏။
Verse 11
प्रतिगृह्य सतां पूजां मुनिभिः प्रतिपादिताम् । उद्दिष्टमानसं भेजे नियुक्तो युक्तमात्मनः
သီလဝါဒရှိသူတို့က မုနိများဖြင့် သင့်တော်စွာ ဆောင်ရွက်ပေးသော ပူဇော်ကန်တော့ခြင်းကို လက်ခံပြီးနောက်၊ စူတာသည် ကိုယ်တိုင်ကို စည်းကမ်းတကျ ထိန်းသိမ်းကာ သာသနာရေးတာဝန်အပ်နှံခံရသူကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်၍ မိမိရည်မှန်းသော ဓမ္မရည်ရွယ်ချက်ပေါ်သို့ စိတ်ကို တည်စေ하였다။
Verse 12
ततस्तत्संगमादेव मुनीनां भावितात्मनाम् । सोत्कंठमभवच्चितं श्रोतुं पौराणिकीं कथाम्
ထိုနောက် ထိုရဟန်းမုနိတို့နှင့် ပေါင်းသင်းဆက်ဆံခြင်းကြောင့်—သမาธိဖြင့် အတွင်းစိတ်ကို သန့်စင်ထားသူများဖြစ်သဖြင့်—စိတ်သည် သီဝပုရာဏ၏ သန့်ရှင်းသော ပုရာဏကထာကို ကြားလိုစိတ် အလွန်တက်ကြွလာ၏။
Verse 13
तदा तमनुकूलाभिर्वाग्भिः पूज्य १ महर्षयः । अतीवाभिमुखं कृत्वा वचनं चेदमब्रुवन्
ထိုအခါ မဟာမုနိတို့သည် သင့်လျော်၍ လေးစားဖွယ်သော စကားများဖြင့် သူ့ကို ပူဇော်ကာ၊ မျက်နှာချင်းဆိုင် အပြည့်အဝ လှည့်၍ ဤစကားတို့ကို ပြောကြ၏။
Verse 14
ऋषय ऊचुः । रोमहर्षण सर्वज्ञ भवान्नो भाग्यगौरवात् । संप्राप्तोद्य महाभाग शैवराज महामते
ရဟန်းတို့က ဆိုကြသည်— «ရောမဟာရှဏာ၊ အရာအားလုံးကို သိမြင်သူရေ။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ကံကောင်းခြင်း၏ ဂုဏ်ကြီးမားမှုကြောင့် ယနေ့ သင်သည် ကျွန်ုပ်တို့ထံ ရောက်လာပြီ။ ကံထူးရှင်ကြီး၊ သီဝဘက္တတို့၏ ရာဇာ၊ မဟာဉာဏ်ရှိသူရေ!»
Verse 15
पुराणविद्यामखिलां व्यासात्प्रत्यक्षमीयिवान् । तस्मादाश्चर्यभूतानां कथानां त्वं हि भाजनम्
ဗျာသထံမှ ပုရာဏဗိဇ္ဇာ အလုံးစုံကို တိုက်ရိုက် လက်ခံရရှိထားသဖြင့်၊ အံ့ဩဖွယ် သာသနာပုံပြင်များကို ထမ်းဆောင်ရန် သင်သည် အမှန်တကယ် သင့်တော်သော အိုးအိမ်ဖြစ်သည်။
Verse 16
रत्नानामुरुसाराणां रत्नाकर इवार्णवः । यच्च भूतं यच्च भव्यं यच्चान्यद्वस्तु वर्तते
အနှစ်သာရကြွယ်ဝသော ရတနာများ၏ သိုက်ကဲ့သို့ သမုဒ္ဒရာကဲ့သို့ပင်၊ ဖြစ်ခဲ့သမျှ၊ ဖြစ်လာမည့်သမျှနှင့် အခြားရှိနေသော အမှန်တရားအားလုံး၏ မကုန်ခန်းသော အရင်းမြစ်မှာ ထိုပင်ဖြစ်သည်။
Verse 17
न तवाविदितं किञ्चित्त्रिषु लोकेषु विद्यते । त्वमदृष्टवशादस्मद्दर्शनार्थमिहागतः
လောကသုံးပါး၌ သင်မသိသော အရာတစ်စုံတစ်ရာမျှ မရှိ။ သို့သော် မမြင်ရသော ကံအင်အား (အဒೃಷ್ಟ) ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့ကို တွေ့မြင်ရန်အတွက် ဤနေရာသို့ သင်လာရောက်ခဲ့သည်။
Verse 18
वेदांतसारसर्वस्वं पुराणं श्रावयाशु नः । एवमभ्यर्थितस्सूतो मुनिभिर्वेदवादिभिः
“ဝေဒాంత၏ အနှစ်သာရနှင့် အဓိပ္ပါယ်အလုံးစုံဖြစ်သော ပုရာဏကို မနှောင့်နှေးဘဲ ကျွန်ုပ်တို့အား ကြားနာစေပါ” ဟု၊ ဝေဒ၏ အာဏာ၌ တည်ကြည်သော မုနိများက ဆူတ (ဂိုಸ್ವာမိန်) ကို တောင်းပန်၍ ပုံပြင်တော်ကို ပြောကြားစေ하였다။
Verse 19
श्लक्ष्णां च न्यायसंयुक्तां प्रत्युवाच शुभां गिरम् । सूत उवाच । पूजितो ऽनुगृहीतश्च भवद्भिरिति चोदितः
စူတက ပြောသည်—«သင်သည် ကျွန်ုပ်တို့က ပူဇော်ဂုဏ်ပြု၍ ကရုဏာတော် ခံရသူဖြစ်သည်» ဟူသော စကားဖြင့် တိုက်တွန်းခံရသဖြင့်၊ နူးညံ့၍ သင့်လျော်ကာ တရားနည်းနှင့် ကိုက်ညီသော မင်္ဂလာစကားဖြင့် ပြန်လည်ဖြေကြား၏။
Verse 20
कस्मात्सम्यङ्न विब्रूयां पुराणमृषिपूजितम् । अभिवंद्य महादेवं देवीं स्कंदं विनायकम्
ဋ္ဌာနတကျ ပြောကြားရမည့် ရှင်တို့က ပူဇော်လေးစားသော ဤပုရာဏကို၊ မဟာဒေဝ၊ ဒေဝီ၊ စကန္ဒနှင့် ဝိနာယကကို ဦးညွတ်ကန်တော့ပြီးနောက်၊ အဘယ်ကြောင့် မရှင်းလင်းပြောမည်နည်း။
Verse 21
नंदिनं च तथा व्यासं साक्षात्सत्यवतीसुतम् । वक्ष्यामि परमं पुण्यं पुराणं वेदसंमितम्
ယခု ငါသည် ဝေဒများနှင့် အာဏာတူညီသော အလွန်ပုဏ္ဏသတ္တိမြင့် ပုရာဏကို ကြေညာမည်—အရင်ဆုံး နန္ဒိန်ကိုလည်းကောင်း၊ စတျဝတီ၏သား ဗျာသကိုလည်းကောင်း ကိုယ်တိုင်ပင် ရိုသေဝတ်ပြု၍။
Verse 22
शिवज्ञानार्णवं साक्षाद्भक्तिमुक्तिफलप्रदम् । शब्दार्थन्यायसंयुक्तै रागमार्थैर्विभूषितम्
ဤသည်မှာ အမှန်တကယ် “ရှီဝဇ္ဈာန ပင်လယ်” ဖြစ်၍ ဘက္တိ၏အကျိုးနှင့် မုက္ခတိ၏အကျိုးကို တိုက်ရိုက်ပေးတတ်သည်။ စကားနှင့် အဓိပ္ပါယ်တို့၌ ယုတ္တိနည်းကျကျ ပြည့်စုံကာ ချစ်မြတ်နိုးသော ဘက္တိလမ်းကို ဦးတည်စေသော သင်ခန်းစာများဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။
Verse 23
श्वेतकल्पप्रसंगेन वायुना कथितं पुरा । विद्यास्थानानि सर्वाणि पुराणानुक्रमं तथा
အတိတ်ကာလတွင် “ရှွေတကလ္ပ” အဖြစ်အပျက်နှင့် ဆက်စပ်၍ ဝါယုသည် ဤအကြောင်းအရာများကို ပြောကြားခဲ့သည်—သက္ကာရသိပ္ပံပညာ၏ အခြေစိုက်ရာအားလုံးနှင့် ပုရာဏများ၏ အစဉ်လိုက်စာရင်းကိုလည်းကောင်း။
Verse 24
तत्पुराणस्य चोत्पत्तिं ब्रुवतो मे निबोधत । अंगानि वेदाश्चत्वारो मीमांसान्यायविस्तरः
ထိုပုရာဏ၏ မူလဖြစ်ပေါ်လာပုံကို ငါပြောဆိုသော်၊ သေချာစွာ နားထောင်ကြလော့။ ၎င်းသည် ဝေဒအင်္ဂများနှင့် ဝေဒလေးပါးပေါ် အခြေခံထားပြီး မီမಾಂသာနှင့် နျာယ အကြောင်းအရာများကို ကျယ်ပြန့်စွာ ဖော်ထုတ်ထားသည်။
Verse 25
पुराणं धर्मशास्त्रं च विद्याश्चेताश्चतुर्दश । आयुर्वेदो धनुर्वेदो गांधर्वश्चेत्यनुक्रमात्
အစဉ်လိုက် ရေတွက်သော် ပုရာဏများနှင့် ဓမ္မရှာස්တရများ၊ ထို့ပြင် ဗိဒ္ဓာ (ပညာ) ဆယ့်လေးခွဲ—အာယုర్వေဒ၊ ဓနုರ್ವေဒ၊ ဂန္ဓರ್ವ (ဂန္ဓర్వဗေဒ) စသည်တို့—အားလုံးသည် မှန်ကန်သော အသက်ရှင်မှုနှင့် အမြင့်ဆုံး ရည်မှန်းချက်အတွက် နည်းလမ်းများဖြစ်ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ပတိဖြစ်သော သီဝဘုရားထံသို့ ဘက္တိဖြင့် ဆုံရာသို့ ဦးတည်သည်။
Verse 26
अर्थशास्त्रं परं तस्माद्विद्या ह्यष्टादश स्मृताः । अष्टादशानां विद्यानामेतासां भिन्नवर्त्मनाम्
ထို့ကြောင့် အဓိပ္ပါယ်အာသ္တရ (Artha-śāstra) ကို အမြင့်မြတ်ဆုံးဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ထို့ပြင် ဗိဒ္ဒယာ ၁၈ မျိုးကို မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး၊ ဗိဒ္ဒယာ ၁၈ မျိုးစီသည် မိမိသီးသန့် လမ်းကြောင်းအလိုက် သွားလာကြသည်။
Verse 27
आदिकर्ता कविस्साक्षाच्छूलपाणिरिति श्रुतिः । स हि सर्वजगन्नाथः सिसृक्षुरखिलं जगत्
သြရုတိက သက်သေပြုသည်မှာ၊ အစဉ်အလာအရ အာဒိကတ္တာ—အရာအားလုံးကို သိမြင်သော ကဗိ—သုံးလှံကို ကိုင်ဆောင်သော ရှူလပာဏိ ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ သူတစ်ပါးမဟုတ်၊ ကမ္ဘာလောကအားလုံး၏ နာထာ ဖြစ်၍ စကြဝဠာတစ်လုံးလုံးကို ဖန်ဆင်းလိုသော အလိုရှိတော်မူသည်။
Verse 28
ब्रह्माणं विदधे साक्षात्पुत्रमग्रे सनातनम् । तस्मै प्रथमपुत्राय ब्रह्मणे विश्वयोनये
သူသည် အစကတည်းက ထာဝရသော သားတော်အဖြစ် ဘြဟ္မာကို တိုက်ရိုက် ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။ ထို ပထမသားတော် ဘြဟ္မာ—ကမ္ဘာလောက၏ မူလအမြစ် (ဗိသွ်ဝယောနိ)—ထံသို့ (ဖော်ထုတ်ဖန်တီးခြင်း၏ တာဝန်ကို အပ်နှံတော်မူ၏)။
Verse 29
विद्याश्चेमा ददौ पूर्वं विश्वसृष्ट्यर्थमीश्वरः । पालनाय हरिं देवं रक्षाशक्तिं ददौ ततः
အစဦး၌ အီශ්ဝရသည် စကြဝဠာကို ဖန်ဆင်းရန်အတွက် ဤဗိဒ္ဓာများကို ပေးအပ်တော်မူ၏။ ထို့နောက် လောကတို့ကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် ဟရီဒေဝ (ဗိෂ္ဏု) ထံသို့ ရက္ခာ-ရှက္တိ၊ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်နိုင်သော အင်အားကို ပေးတော်မူ၏။
Verse 30
मध्यमं तनयं विष्णुं पातारं ब्रह्मणो ऽपि हि । लब्धविद्येन विधिना प्रजासृष्टिं वितन्वता
ဗိෂ္ဏုသည် အလယ်မွေးသား ဖြစ်၏။ ဘြဟ္မာသည်လည်း အမှန်တကယ် ဖန်ဆင်းပေးသူ ဖြစ်၏။ ဖန်ဆင်းရေးဗိဒ္ဓာကို ရရှိပြီးနောက်၊ သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း လိုက်နာကာ ဘြဟ္မာသည် သတ္တဝါတို့၏ စೃಷ್ಟိကို ဖြန့်ကျက်တိုးပွားစေ၏။
Verse 31
प्रथमं सर्वशास्त्राणां पुराणं ब्रह्मणा स्मृतम् । अनंतरं तु वक्त्रेभ्यो वेदास्तस्य विनिर्गताः
သက္ကရာဇ်သဒ္ဓာစာတမ်းအပေါင်းတို့အနက် ပထမဦးစွာ ဘြဟ္မာသည် ပုရာဏကို သတိရ၍ ထုတ်ဖော်ပြောကြား하였다; ထို့နောက် သူ၏ မျက်နှာပေါက်များမှ ဝေဒများ ပေါ်ထွန်းထွက်လာ하였다။
Verse 32
प्रवृत्तिस्सर्वशास्त्राणां तन्मुखादभवत्ततः । यदास्य विस्तरं शक्ता नाधिगंतुं प्रजा भुवि
ထို့ကြောင့် သူ၏ မျက်နှာမှ သာသနာစာတမ်းအပေါင်းတို့၏ စီးဆင်းမှု ပေါ်ပေါက်လာ하였다။ သို့သော် ၎င်းတို့၏ အကျယ်အဝန်းကြီးမားလွန်းသဖြင့် မြေပြင်ရှိ သတ္တဝါတို့ မပြည့်စုံစွာ နားလည်နိုင်ကြသဖြင့် (နားလည်လွယ်သော သင်ခန်းစာကို ရှာဖွေကြ하였다)။
Verse 33
तदा विद्यासमासार्थं विश्वेश्वरनियोगतः । द्वापरांतेषु विश्वात्मा विष्णुर्विश्वंभरः प्रभुः
ထိုအခါ ဗိශ්ဝေရှွရ (သီဝ) ၏ အမိန့်တော်အရ သဒ္ဓာဗိဒ္ယာကို အကျဉ်းချုပ်၍ ထိန်းသိမ်းရန် ဒွာပရယုဂ အဆုံးတွင် စကြဝဠာ၏ အတွင်းအတ္တဖြစ်သော၊ လောကများကို ထောက်ပံ့တော်မူသော အရှင် ဗိෂ္ဏုသည် ထိုတာဝန်ကို ခံယူ하였다။
Verse 34
व्यासनाम्ना चरत्यस्मिन्नवतीर्य महीतले । एवं व्यस्ताश्च वेदाश्च द्वापरेद्वापरे द्विजाः
ဒွာပရယုဂ တစ်ခါချင်းစီတွင် သူသည် မြေပြင်သို့ ဆင်းသက်လာ၍ «ဗျာသ» ဟူသော အမည်ကို ခံယူကာ လှည့်လည်သွားလာသည်။ ထို့ကြောင့်ပင်၊ အို ဒွိဇတို့၊ ဒွာပရတိုင်းတွင် ဝေဒများလည်း ခွဲခြားစီစဉ်၍ အသစ်တဖန် ပြုလုပ်ထားကြသည်။
Verse 35
निर्मितानि पुराणानि अन्यानि च ततः परम् । स पुनर्द्वापरे चास्मिन्कृष्णद्वैपायनाख्यया
ထို့နောက် ပူရာဏများ အခြားများလည်း တည်ဆောက်ရေးသားခဲ့ကြသည်။ ထို့ပြင် ဒွာပရယုဂ ဤခေတ်တွင်လည်း «ကృష్ణဒွိုင်ပာယန» ဟူသော အမည်ဖြင့် သိကြသော သူသည် ထပ်မံ၍ (၎င်းတို့ကို) စီစဉ်တင်ပြလေ၏။
Verse 36
अरण्यामिव हव्याशी सत्यवत्यामजायत । संक्षिप्य स पुनर्वेदांश्चतुर्धा कृतवान्मुनिः
တောထဲ၌ မီးတောက်လောင်သကဲ့သို့ စတျဝတီမှ ဟဗျာရှီ မုနိ ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထို့နောက် မုနိသည် အကျယ်ဝန်းသော ဝေဒကို စုတင်အကျဉ်းချုပ်ကာ လေးပိုင်းအဖြစ် ပြန်လည်ခွဲစီစဉ်하였다။
Verse 37
व्यस्तवेदतया लोके वेदव्यास इति श्रुतः । पुराणानाञ्च संक्षिप्तं चतुर्लक्षप्रमाणतः
ဝေဒများကို ခွဲစီစဉ်တင်ပြခဲ့သဖြင့် လောက၌ “ဝေဒဗျာသ” ဟူ၍ ကျော်ကြားကြားနာရ၏။ ထို့ပြင် ပုရာဏများကိုလည်း အကျဉ်းချုပ် စုစည်းကာ စုစုပေါင်း အခန်းငါးသိန်းမဟုတ်ဘဲ လေးသိန်းသော ရှ్లోကာအတိုင်းအတာရှိသည်။
Verse 38
अद्यापि देवलोके तच्छतकोटिप्रविस्तरम् । यो विद्याच्चतुरो वेदान् सांगोपणिषदान्द्विजः
ယနေ့တိုင်အောင် ဒေဝလောက၌ ထိုအကြောင်းအရာသည် ရာကုဋိအထိ အလွန်ကျယ်ပြန့်နေ၏။ ဒွိဇတစ်ဦးက အင်္ဂများနှင့် ဥပနိရှဒ်တို့ပါဝင်သည့် ဝေဒလေးပါးကို ကျွမ်းကျင်သော်လည်း ထိုအကျယ်အဝန်းကို လွယ်ကူစွာ မကုန်ခန်းနိုင်။
Verse 39
न चेत्पुराणं संविद्यान्नैव स स्याद्विचक्षणः । इतिहासपुराणाभ्यां वेदं समुपबृंहयेत्
ပုရာဏကို အမှန်တကယ် မသိနားမလည်လျှင် ထိုသူကို ဉာဏ်ပညာရှိသူဟု မခေါ်နိုင်။ အကြောင်းမှာ ဝေဒကို အီတိဟာသနှင့် ပုရာဏတို့ဖြင့်သာ မှန်ကန်စွာ ချဲ့ထွင်၍ ရှင်းလင်းရသည်။
Verse 40
बिभेत्यल्पश्रुताद्वेदो मामयं प्रतरिष्यति । सर्गश्च प्रतिसर्गश्च वंशो मन्वंतराणि च
ဝေဒသည် ပညာနည်းသူကို ကြောက်ရွံ့သည်—«ဤလူက ငါ့ကို မှားယွင်းစွာ ဖြတ်ကျော် (အဓိပ္ပါယ်ဖော်) လိမ့်မည်» ဟု ထင်သောကြောင့်။ ဝေဒတွင် စကြဝဠာဖန်ဆင်းခြင်းနှင့် ပြန်လည်ပျက်စီးခြင်း၊ မျိုးရိုးဝင်္သများနှင့် မနုအခေတ်များ (မန్వန္တရ) ကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။
Verse 41
वंशानुचरितं चैव पुराणं पञ्चलक्षणम् । दशधा चाष्टधा चैतत्पुराणमुपदिश्यते
वंश (vaṃśa) နှင့် ၎င်းတို့၏ ဆက်စပ်သမိုင်း (vaṃśānucarita) ကို ဖော်ပြခြင်းသည် လက္ခဏာငါးပါးဖြင့် သတ်မှတ်ထားသော ပုရာဏ ဖြစ်၏။ ဤပုရာဏကိုလည်း အမျိုးအစား ဆယ်မျိုးနှင့် ရှစ်မျိုးဟူ၍ ခွဲခြားသင်ကြားကြသည်။
Verse 42
बृहत्सूक्ष्मप्रभेदेन मुनिभिस्तत्त्ववित्तमैः । ब्राह्मं पाद्मं वैष्णवं च शैवं भागवतं तथा
သစ္စာကို အကောင်းဆုံး သိမြင်သော မုနိတို့သည် ပုရာဏများကို ကြီးမားသည့်ခွဲခြားမှုနှင့် သေးငယ်သည့်ခွဲခြားမှုအလိုက် ခွဲတတ်ကြ၏—အမည်အားဖြင့် Brāhma, Pādma, Vaiṣṇava, Śaiva နှင့် Bhāgavata တို့ဖြစ်သည်။
Verse 43
भविष्यं नारदीयं च मार्कंडेयमतः परम् । आग्नेयं ब्रह्मवैवर्तं लैंगं वाराहमेव च
“(ထို့နောက်) Bhaviṣya၊ Nārada၊ ထို့ပြီး Mārkaṇḍeya ပုရာဏ၊ ထို့အပြင် Āgneya၊ Brahmavaivarta၊ Laiṅga နှင့် Vārāha ပုရာဏတို့လည်း ရှိသည်” ဟု ဆို၏။
Verse 44
स्कान्दं च वामनं चैव कौर्म्यं मात्स्यं च गारुडम् । ब्रह्मांडं चेति पुण्यो ऽयं पुराणानामनुक्रमः
“စကန္ဒ၊ ဝာမန၊ ကူရ္မ၊ မတ်စျ၊ ဂာရုဍ နှင့် ဘြဟ္မာဏ္ဍ—ဤသည်ကား ပုရာဏများ၏ သန့်ရှင်းသော အစဉ်အလာ (အနုက్రమ) ဖြစ်၏။”
Verse 45
तत्र शैवं तुरीयं यच्छार्वं सर्वार्थसाधकम् । ग्रंथो लक्षप्रमाणं तद्व्यस्तं द्वादशसंहितम्
“ထိုတို့အနက် ရှိုင်ဝ (Śaiva) အပိုင်းသည် စတုတ္ထဖြစ်၍ ရှာရဝ (သီဝ) သို့ ဆိုင်ကာ ဘဝရည်မှန်းချက် အားလုံးကို ပြည့်စုံစေနိုင်၏။ ထိုကျမ်းသည် ရှလိုက တစ်သိန်းခန့်ရှိပြီး သံဟိတာ ၁၂ ပိုင်းအဖြစ် ခွဲစီထား၏။”
Verse 46
निर्मितं तच्छिवेनैव तत्र धर्मः प्रतिष्ठितः । तदुक्तेनैव धर्मेण शैवास्त्रैवर्णिका नराः
ထိုအဖွဲ့အစည်းကို သီဝဘုရားတော်တစ်ပါးတည်းက ဖန်ဆင်းတော်မူ၍ ထိုနေရာ၌ ဓမ္မသည် ခိုင်မြဲစွာ တည်ထောင်ထား၏။ ထိုဘုရားတော်ကြေညာသော ဓမ္မတရားအတိုင်း ဝဏ္ဏလေးပါးရှိ လူတို့သည် သီဝသမား (Śaiva) ဖြစ်လာကြ၏။
Verse 47
तस्माद्विमुकुतिमन्विच्छञ्च्छिवमेव समाश्रयेत् । तमाश्रित्यैव देवानामपि मुक्तिर्न चान्यथा
ထို့ကြောင့် မောက္ခကို ရှာဖွေသူသည် သီဝဘုရားတော်တစ်ပါးတည်းကိုသာ အားကိုး၍ ခိုလှုံရမည်။ အမှန်တကယ်အားဖြင့် ဘုရားများတောင်လည်း ထိုဘုရားတော်ကိုသာ အားထားမှ လွတ်မြောက်ခြင်းကို ရကြပြီး အခြားနည်းမရှိ။
Verse 49
यदिदं शैवमाख्यातं पुराणं वेदसंमितम् । तस्य भेदान्समासेन ब्रुवतो मे निबोधत
ဤသီဝပုရာဏသည် ကြေညာထားသကဲ့သို့ ဝေဒနှင့် အပြည့်အဝ ကိုက်ညီ၏။ ယခု ငါသည် ၎င်း၏ ခွဲခြားချက်များကို အကျဉ်းချုပ် ပြောမည်ဖြစ်သဖြင့် ငါ့စကားကို အာရုံစိုက်၍ နားထောင်ကြလော့။
Verse 50
विद्येश्वरं तथा रौद्रं वैनायकमनुत्तमम् । औमं मातृपुराणं च रुद्रैकादशकं तथा
“ဗိဒ္ယေရှွရ (Vidyeśvara) အပိုင်း၊ ရော်ဒြ (Raudra) အပိုင်း၊ အထူးမြတ်သော ဝိုင်နာယက (Vaināyaka) အပိုင်း၊ အောမ (Auma) အပိုင်း၊ မာတೃ-ပုရာဏ (Mātṛ-purāṇa) နှင့် ရုဒြ တစ်ဆယ့်တစ်ပါး (Eleven Rudras) အကြောင်း အပိုင်းတို့လည်း ရှိသည်”။
Verse 51
कैलासं शतरुद्रं च शतरुद्राख्यमेव च । सहस्रकोटिरुद्राख्यं वायवीयं ततःपरम्
“(ရှိသည်) ကိုင်လာသ (Kailāsa) သံဟိတာ၊ ရှတရုဒြ (Śatarudra) နှင့် ‘ရှတရုဒြ’ ဟု ကိုယ်တိုင်ခေါ်သော အပိုင်းလည်း ရှိသည်။ ထို့နောက် ‘သဟသ္ရကိုဋိရုဒြ’ (Sahasrakoṭirudra) ဟု အမည်ရသော အပိုင်း၊ ထို့ပြီးနောက် ဝါယဝီယ (Vāyavīya) သံဟိတာ ဖြစ်သည်”။
Verse 52
धर्मसंज्ञं पुराणं चेत्येवं द्वादश संहिताः । विद्येशं दशसाहस्रमुदितं ग्रंथसंख्यया
ထို့ကြောင့် “ဓမ္မ” ဟုခေါ်သော ပုရာဏကို စံဟိတာ ၁၂ ပိုင်းဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ပြင် ဝိဒ္ယေရှ္ဝရ အပိုင်းသည် အခန်းခွဲရေတွက်အရ ဂါထာ ၁၀,၀၀၀ ပါဝင်ကြောင်း ကြေညာထားသည်။
Verse 53
रौद्रं वैनायकं चौमं मातृकाख्यं ततः परम् । प्रत्येकमष्टसाहस्रं त्रयोदशसहस्रकम्
“ရော်ဒြ”, “ဝိုင်နာယက”, “ချောမ” နှင့် ထို့နောက် “မာတೃကာ” ဟုခေါ်သော အပိုင်းတို့—တစ်ခုချင်းစီတွင် ဂါထာ ၈,၀၀၀ ပါဝင်ပြီး၊ စုစုပေါင်းအားဖြင့် ၁၃,၀၀၀ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
Verse 54
रौद्रकादशकाख्यं यत्कैलासं षट्सहस्रकम् । शतरुद्रं त्रिसाहस्रं कोटिरुद्रं ततः परम्
“ရော်ဒြကာဒၝသက” ဟုခေါ်သော အပိုင်းသည် “ကိုင်လာသ” ဖြစ်၍ ဂါထာ ၆,၀၀၀ ပါဝင်သည်။ “ရှတရုဒြ” အပိုင်းသည် ၃,၀၀၀ ဖြစ်ပြီး၊ ထို့အထက်တွင် “ကိုဋိရုဒြ” အပိုင်းရှိသည်။
Verse 55
सहस्रैर्नवभिर्युक्तं सर्वार्थज्ञानसंयुतम् । सहस्रकोटिरुद्राख्यमेकादशसहस्रकम्
၎င်းသည် ကိုးထောင်ဖြင့် ပြည့်စုံကာ ဘဝ၏ ရည်မှန်းချက်အားလုံးကို သိမြင်စေသော ဉာဏ်ပညာဖြင့် ပြည့်ဝသည်။ ၎င်းကို «Sahasrakoṭirudra» ဟု ခေါ်ကြပြီး စုစုပေါင်း တစ်သောင်းတစ်ထောင် (အပိုင်း/ပုဒ်) ပါဝင်သည်။
Verse 56
चतुस्सहस्रसंख्येयं वायवीयमनुत्तमम् । धर्मसंज्ञं पुराणं यत्तद्द्वादशसहस्रकम्
ဤအထူးမြတ်သော ဝါယဝီယ (Saṃhitā) ကို လေးထောင် (ပုဒ်) ဟု ရေတွက်ကြသည်။ ထို့ပြင် «ဓမ္မ» ဟု ခေါ်သော ပုရာဏသည် တစ်သောင်းနှစ်ထောင် (ပုဒ်) ဟု ရေတွက်ကြသည်။
Verse 57
तदेवं लक्षमुद्दिष्टं शैवं शाखाविभेदतः । पुराणं वेदसारं तद्भुक्तिमुक्तिफलप्रदम्
ဤသို့ပင်၊ ရှိုင်ဝသဒ္ဓာ၏ ထူးခြားသော လက္ခဏာကို အခွဲအခြားသော သာခာများအလိုက် ဖော်ပြပြီးပြီ။ ထိုပုရာဏသည် ဝေဒတို့၏ အနှစ်သာရဖြစ်၍ ဘုက္တိနှင့် မုက္တိ၏ အကျိုးကို ပေးတတ်သည်။
Verse 58
व्यासेन तत्तु संक्षिप्तं चतुर्विंशत्सहस्रकम् । शैवन्तत्र पुराणं वै चतुर्थं सप्तसंहितम्
ထိုကြီးမားသော အစုအဝေးကို ဗျာသမုနိက အမှန်တကယ် စုစည်း၍ ကဗျာ ၂၄,၀၀၀ ပုဒ်အဖြစ် ချုံ့တင်ခဲ့သည်။ ထိုစုထဲတွင် ရှိုင်ဝပုရာဏသည် စတုတ္ထမြောက်ဖြစ်၍ သံဟိတာ ခုနစ်ပုဒ်ပါဝင်သည်။
Verse 59
विद्येश्वराख्या तत्राद्या द्वितीया रुद्रसंहिता । तृतीया शतरुद्राख्या कोटिरुद्रा चतुर्थिका
အဲဒီထဲတွင် ပထမသည် “ဝိဒ္ယေရှ္ဝရ သံဟိတာ” ဟုခေါ်ပြီး၊ ဒုတိယသည် “ရုဒ္ရ သံဟိတာ” ဖြစ်သည်။ တတိယသည် “ရှတရုဒ္ရ” ဟုလည်းခေါ်ကာ၊ စတုတ္ထသည် “ကိုဋိရုဒ္ရ” ဖြစ်သည်။
Verse 60
पञ्चमी कथिता चोमा षष्ठी कैलाससंहिता । सप्तमी वायवीयाख्या सप्तैवं संहिता इह
«ပဉ္စမသည် ဥမာ-သံဟိတာဟု ကြေညာထား၏။ ဆဋ္ဌမသည် ကైలာသ-သံဟိတာ ဖြစ်၏။ သတ္တမသည် ဝါယဝီယ-သံဟိတာဟု ခေါ်၏။ ထို့ကြောင့် ဤနေရာ၌ သီဝပုရာဏတွင် သံဟိတာ ခုနစ်ပုဒ် ရှိသည်»။
Verse 61
विद्येश्वरं द्विसाहस्रं रौद्रं पञ्चशतायुतम् । त्रिंशत्तथा द्विसाहस्रं सार्धैकशतमीरितम्
ဗိဒ္ယေရှ္ဝရ အပိုင်းသည် ပုဒ်ရေ နှစ်ထောင်ဟု ဆို၏။ ရော်ဒြ အပိုင်းသည် ငါးသောင်းဟု ဆို၏။ ထို့အတူ (ကျန်အပိုင်းများအတွက်) သုံးသောင်းနှစ်ထောင်နှင့် တစ်ရာငါးဆယ်ဟု ကြေညာထား၏။
Verse 62
शतरुद्रन्तथा कोटिरुद्रं व्योमयुगाधिकम् । द्विसाहस्रं च द्विशतं तथोमं भूसहस्रकम्
ထို့အတူ «သတရုဒြ» နှင့် «ကိုဋိရုဒြ» အပိုင်းများရှိ၏။ «ဗျောမ» အပိုင်းသည် ယုဂနှစ်ခုဖြင့် ပိုလွန်၏။ ထို့ပြင် «ဒွိသာဟသ္ရ» နှင့် «ဒွိသတ»၊ ထို့အတူ «ဥမာ» နှင့် «ဘူသဟသ္ရက» လည်းရှိ၏။
Verse 63
चत्वारिंशत्साष्टशतं कैलासं भूसहस्रकम् । चत्वारिंशच्च द्विशतं वायवीयमतः परम्
«ကೈလာသ သံဟိတာ» သည် ဗာစ ၈၄၀ ရှိပြီး ထို့အပြင် ၁,၀၀၀ ထပ်ရှိ၏။ ထို့နောက် «ဝါယဝီယ» သံဟိတာတွင် ၂၄၀ ဗာစ ပါ၏။
Verse 64
चतुस्साहस्रसंख्याकमेवं संख्याविभेदतः । श्रुतम्परमपुण्यन्तु पुराणं शिवसंज्ञकम्
ထို့ကြောင့် ရေတွက်ခွဲခြားမှုအတိုင်း «ရှီဝ» ဟု အမည်ရသော ဤ ပုရာဏသည် စုစုပေါင်း ၄,၀၀၀ ဟု ရေတွက်ကြ၏။ ၎င်းကို အလွန်မြတ်သော ကုသိုလ်ဖြစ်စေသည်ဟု ကြားသိရ၏။
Verse 65
चतुःसाहस्रकं यत्तु वायवीयमुदीरितम् । तदिदं वर्तयिष्यामि भागद्वयसमन्वितम्
လေးထောင်ကျော်ကဗျာဖြင့် ကြေညာထားသော ဝါယဝီယ သမ္ဟိတာကို—ဤစာတမ်းကို ယခု ငါသည် အပိုင်းနှစ်ပိုင်း ပြည့်စုံအောင် ဆက်လက်ရှင်းလင်းမည်။
Verse 66
नावेदविदुषे वाच्यमिदं शास्त्रमनुत्तमम् । न चैवाश्रद्धधानाय नापुराणविदे तथा
ဤအထွတ်အမြတ် သာသနာကျမ်းကို ဝေဒမသိသူအား မပြောကြားသင့်။ ယုံကြည်ခြင်းမရှိသူအားလည်း မပြောကြားသင့်၊ ပုရာဏမကျွမ်းကျင်သူအားလည်း ထိုနည်းတူ မသင်ကြားသင့်။
Verse 67
परीक्षिताय शिष्याय धार्मिकायानसूयवे । प्रदेयं शिवभक्ताय शिवधर्मानुसारिणे
ဤသင်ကြားချက်/ကျမ်းကို စမ်းသပ်ပြီးသား တပည့်—ဓမ္မရှိ၍ အမုန်းမရှိသူ—ရှီဝဘုရားကို ဘက်တော်ရင်းနှင့် ရှီဝဓမ္မအတိုင်း ကျင့်သူထံသာ ပေးအပ်ရမည်။
Verse 68
पुराणसंहिता यस्य प्रसादान्मयि वर्तते । नमो भगवते तस्मै व्यासायामिततेजसे
သူ၏ကျေးဇူးတော်ကြောင့် ဤပုရာဏသံဟိတာသည် ငါ့အတွင်း၌ တည်ရှိ၏။ အလွန်မိုဃ်းမတိုင်သော တေဇောဓာတ်ရှိသည့် ဘဂဝန် ဝျာသအား ငါ နမස්ကာရပြု၏။
The Purāṇic frame is set: sages perform a great satra at renowned tīrthas, and the authoritative storyteller Sūta arrives and is formally welcomed, enabling the ensuing doctrinal narration.
It positions Śiva as lord over both primordial matter (pradhāna) and conscious principle (puruṣa), implying transcendence beyond dual categories and grounding his role as ultimate causal agency.
Incomparable śakti, universal aiśvarya, sovereignty (svāmitva), pervasion (vibhutva), and eternality/immutability—culminating in śaraṇāgati to Mahādeva.