अग्नीषोमात्मकविश्ववर्णनम् / The Universe as Agni–Soma (Fire and Nectar)

Verse 1

ऋषय ऊचुः । देवीं समादधानेन देवेनेदं किमीरितम् । अग्निषोमात्मकं विश्वं वागर्थात्मकमित्यपि

ရသီတို့က ဆိုကြသည်။ «ဘုရားရှင်သည် ဒေဝီကို တင်မြှောက်တည်ထောင်စဉ်၊ အဘယ်ကို တိတိကျကျ ကြေညာခဲ့သနည်း—ကမ္ဘာလောကအားလုံးသည် အဂ္နိနှင့် ဆိုမ၏ သဘောတရားဖြစ်ကြောင်း၊ ထို့ပြင် စကားနှင့် အဓိပ္ပါယ်၏ သဘောတရားဖြစ်ကြောင်းလည်း ဖြစ်သလား?»

Verse 2

आज्ञैकसारमैश्वर्यमाज्ञा त्वमिति चोदितम् । तदिदं श्रोतुमिच्छामो यथावदनुपूर्वशः

သင်သည် အရှင်၏ အာဏာတော်အုပ်စိုးမှု၏ အနှစ်သာရမှာ “အမိန့်” တစ်ခုတည်းသာ ဖြစ်ကြောင်း၊ ထို့ပြင် “သင်သည် ထိုအမိန့်ပင်” ဟုလည်း ကြေညာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဤအကြောင်းကို တိတိကျကျ မှန်ကန်စွာ အစဉ်လိုက် နာကြားလိုပါသည်။

Verse 3

वायुरुवाच । अग्निरित्युच्यते रौद्री घोरा या तैजसी तनुः । सोमः शाक्तो ऽमृतमयः शक्तेः शान्तिकरी तनुः

ဝါယုက ဆိုသည်– «တောက်ပလောင်ကျွမ်းသော ရောဒြီ (Rudrī) အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် တေဇောမယ ကိုယ်တော်ကို ‘အဂ္နိ’ (Agni) ဟု ခေါ်သည်။ ထို့ပြင် ‘ဆိုမ’ (Soma) သည် အမရိတကဲ့သို့ နက်တာရည်မယသော ရှာကတ (Śākta) ကိုယ်တော်ဖြစ်၍၊ ရှက္တိ (Śakti) ၏ ငြိမ်းချမ်းမှု ပေးသော ကိုယ်တော်ဖြစ်သည်»။

Verse 4

अमृतं यत्प्रतिष्ठा सा तेजो विद्या कला स्वयम् । भूतसूक्ष्मेषु सर्वेषु त एव रसतेजसी

ထိုအခြေခံတည်ရာသည် အမృత (မသေမပျက်) ဖြစ်၏။ သူမကိုယ်တိုင်သည် တေဇ (အလင်းတောက်ပမှု)၊ ဝိဒ္ယာ (သိမြင်ပညာ) နှင့် ကလာ (ဒေဝီအင်အား) ဖြစ်၏။ ဓာတ်တို့၏ အလွန်သိမ်မွေ့သော အခြေအနေများအားလုံးတွင် သူမတစ်ပါးတည်းက ရသ (အနှစ်သာရ) နှင့် တေဇ (ရောင်ခြည်) အဖြစ် တည်ရှိ၍ ထောက်ပံ့စေ၏။

Verse 5

द्विविधा तेजसो वृत्तिसूर्यात्मा चानलात्मिका । तथैव रसवृत्तिश्च सोमात्मा च जलात्मिका

တေဇ (မီးဓာတ်စွမ်းအင်) ၏ လုပ်ဆောင်မှုသည် နှစ်မျိုးရှိ၏—တစ်မျိုးမှာ နေသဘော (သူရိယာတ్మ)၊ တစ်မျိုးမှာ မီးလောင်သဘော (အနလတ్మ) ဖြစ်၏။ ထိုနည်းတူ ရသ (အနှစ်သာရ) ၏ လုပ်ဆောင်မှုလည်း နှစ်မျိုးရှိ၍—တစ်မျိုးမှာ လသဘော (ဆိုမတ్మ)၊ တစ်မျိုးမှာ ရေသဘော (ဇလတ্ম) ဖြစ်၏။

Verse 6

विद्युदादिमयन्तेजो मधुरादिमयो रसः । तेजोरसविभेदैस्तु धृतमेतच्चराचरम्

တေဇ (ရောင်ခြည်စွမ်းအင်) သည် မိုးကြိုးကဲ့သို့သော ပုံသဏ္ဍာန်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထား၏။ ရသ (အရသာ/အနှစ်သာရ) သည် ချိုမြိန်မှုကဲ့သို့သော မျိုးကွဲများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထား၏။ တေဇနှင့် ရသ၏ ကွဲပြားမှုများကြောင့်ပင် လှုပ်ရှားသောအရာနှင့် မလှုပ်ရှားသောအရာ အပါအဝင် ဤလောကတစ်ခုလုံး ထိန်းထားခံရ၏။

Verse 7

अग्नेरमृतनिष्पत्तिरमृतेनाग्निरेधते । अत एव हि विक्रान्तमग्नीषोमं जगद्धितम्

အဂ္နိမှ အမృత (မသေမပျက်သော အနှစ်သာရ) ပေါ်ထွက်လာ၏။ ထိုအမృతကြောင့်ပင် အဂ္နိသည် အာဟာရရ၍ ကြီးထွားတောက်ပ၏။ ထို့ကြောင့် အဂ္နိနှင့် ဆိုမ ပေါင်းစည်းသော အဂ္နိဆိုမ သဘောတရားသည် အလွန်တန်ခိုးကြီး၍ လောကတစ်ခုလုံး၏ ကောင်းကျိုးအတွက် လုပ်ဆောင်၏။

Verse 8

हविषे सस्यसम्पत्तिर्वृष्टिः सस्याभिवृद्धये । वृष्टेरेव हविस्तस्मादग्नीषोमधृतं जगत्

ဟဝိစ် (ပူဇော်သကာ) ကြောင့် စိုက်ပျိုးသီးနှံ စည်းစိမ်တိုးပွားသည်; သီးနှံတိုးတက်ရန် မိုးရွာခြင်းရှိသည်။ မိုးရွာခြင်းသည်လည်း ဟဝိစ်မှပင် ဖြစ်ပေါ်လာသဖြင့်၊ ဤလောကကို အဂ္နိနှင့် ဆိုမ တို့က ထိန်းသိမ်းထားသည်။

Verse 9

अग्निरूर्ध्वं ज्वलत्येष यावत्सौम्यं परामृतम् । यावदग्न्यास्पदं सौम्यममृतं च स्रवत्यधः

ဤမီးသည် အပေါ်သို့ တောက်လောင်နေသည်မှာ နူးညံ့သော အမြင့်မြတ် အမရတရည် (အမృత) ရှိနေသမျှ ဖြစ်၏။ ထိုနူးညံ့သော အမရတရည်သည် မီး၏ အခြေခံနေရာပေါ်တွင် တည်ကာ အောက်သို့ ဆက်လက် စိမ့်ကျနေသမျှလည်း ဖြစ်၏။

Verse 10

अत एव हि कालाग्निरधस्ताच्छक्तिरूर्ध्वतः । यावदादहनं चोर्ध्वमधश्चाप्लावनं भवेत्

ထို့ကြောင့် ကာလာဂ္နိ (အချိန်၏မီး) သည် အောက်၌ရှိပြီး၊ သက္တိ (ဒေဝီအင်အား) သည် အပေါ်၌ရှိသည်။ အပေါ်သို့ လောင်ကျွမ်းခြင်းနှင့် အောက်သို့ ရေလွှမ်းမိုးသကဲ့သို့ စိမ့်ဆင်းခြင်း ရှိနေသမျှ ဤကမ္ဘာစည်းကမ်းသည် ဆက်လက်တည်တံ့သည်။

Verse 11

आधारशक्त्यैव धृतः कालाग्निरयमूर्ध्वगः । तथैव निम्नगः सोमश्शिवशक्तिपदास्पदः

အထက်သို့တက်သော ကာလာဂ္နိ (အချိန်မီး) သည် အာဓာရ-ရှက္တိ၏ ထောက်တည်မှုဖြင့်သာ တည်မြဲ၏။ ထိုနည်းတူ အောက်သို့ဆင်းသော ဆိုမသည် ရှိဝ၏ ရှက္တိအတွက် အခြေခံမြေပြင်နှင့် အာသနဖြစ်၍ ရှိဝ-ရှက္တိ သဘောတရား တည်ထောင်ရာနေရာဖြစ်၏။

Verse 12

शिवश्चोर्ध्वमधश्शक्तिरूर्ध्वं शक्तिरधः शिवः । तदित्थं शिवशक्तिभ्यान्नाव्याप्तमिह किञ्चन

ရှီဝသည် အထက်၌ရှိ၍ ရှက္တိသည် အောက်၌ရှိ၏။ ထိုနည်းတူ ရှက္တိသည် အထက်၌ရှိ၍ ရှီဝသည် အောက်၌ရှိ၏။ ထို့ကြောင့် ဤလောက၌ ရှီဝနှင့် ရှက္တိတို့ မပြည့်နှံ့သည့် အရာတစ်စုံတစ်ရာမျှ မရှိ။

Verse 13

असकृच्चाग्निना दग्धं जगद्यद्भस्मसात्कृतम् । अग्नेर्वीर्यमिदं चाहुस्तद्वीर्यं भस्म यत्ततः

ကမ္ဘာလောကသည် မကြာခဏ မီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းကာ ပြာဖြစ်သွားသဖြင့်၊ ပြာ (ဘသ္မ) ကို မီး၏ အာနုဘော်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ကြောင့် ထွက်ပေါ်လာသော ပြာသည် အဂ္နိ၏ အင်အားတော်ပင် ဖြစ်သည်ဟု ကြေညာကြ၏။

Verse 14

यश्चेत्थं भस्मसद्भावं ज्ञात्वा स्नाति च भस्मना । अग्निरित्यादिभिर्मन्त्रैर्बद्धः पाशात्प्रमुच्यते

ဤသို့ ဘသ္မ၏ အမှန်တရားနှင့် သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုကို သိပြီး၊ “အဂ္နိ…” ဟူသော မန္တရများဖြင့် ကာကွယ်ကာ သက္ကာရပြုထားလျက် ဘသ္မဖြင့် ရေချိုး၍ လိမ်းသုံးသူသည်၊ အတ္တကို ချည်နှောင်သော ပာရှ (pāśa) ချည်ကြိုးများမှ လွတ်မြောက်၏။

Verse 15

अग्नेर्वीर्यं तु यद्भस्म सोमेनाप्लावितम्पुनः । अयोगयुक्त्या प्रकृतेरधिकाराय कल्पते

မီး၏ အာနုဘော်ဖြစ်သော ဘသ္မကို၊ ထပ်မံ၍ ဆိုမ (Soma) ဖြင့် စိုစွတ်စေပြီးနောက်၊ ယောဂသင်္ကာရမရှိဘဲ အသုံးပြုလျှင်၊ ထိုသည် ပရကృతိ (လောကီသဘာဝ) ၏ အခွင့်အရေးနယ်ပယ်အတွက်သာ သင့်တော်ပြီး၊ အမြင့်ဆုံး ရှိုင်ဝရည်မှန်းချက်အတွက် မဟုတ်။

Verse 16

योगयुक्त्या तु तद्भस्म प्लाव्यमानं समन्ततः । शाक्तेनामृतवर्षेण चाधिकारान्निवर्तयेत्

သို့ရာတွင် ယောဂနည်းဖြင့် ထိုသန့်ရှင်းသော ဘသ္မကို အရပ်ရပ်သို့ ပြည့်နှံ့စိမ့်ဝင်စေပြီး၊ အတွင်းမှ အမృతမိုးကဲ့သို့ ကျဆင်းသော သက္တိ၏ အာနုဘော်ဖြင့် လောကီအခွင့်အရေးနှင့် တောင်းဆိုမှုတို့မှ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာစေသင့်သည်။

Verse 17

अतो मृत्युंजयायेत्थममृतप्लावनं सदा । शिवशक्त्यमृतस्पर्शे लब्धं येन कुतो मृतिः

ထို့ကြောင့် မရဏကိုအောင်နိုင်သူ ဖြစ်ရန်အတွက် အမြဲရရှိနိုင်သော “အမృతကူးတံတား” ကို ရယူရသည်မှာ၊ ရှိဝ၏ သက္တိ၏ မသေမပျက် အမృతထိတွေ့မှုကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုအမృతထိတွေ့မှုကို ရရှိသူအတွက် မရဏသည် ဘယ်က ပေါ်လာမည်နည်း။

Verse 18

यो वेद दहनं गुह्यं प्लावनं च यथोदितम् । अग्नीषोमपदं हित्वा न स भूयो ऽभिजायते

သင်ကြားထားသကဲ့သို့ လျှို့ဝှက်သော အတွင်းပိုင်း “လောင်ကျွမ်းခြင်း” နှင့် “ကူးမြောက်ခြင်း” (သံသရာကို ဖြတ်ကူးခြင်း) ကို အမှန်တကယ် သိမြင်သူသည်၊ အဂ္နိနှင့် သောမ (အခမ်းအနားဆိုင်ရာ နှစ်ခွဲအခြေအနေ) နှင့် ချည်နှောင်နေသော အဆင့်ကို စွန့်လွှတ်လျှင်၊ ထပ်မံ မမွေးဖွားတော့။

Verse 19

शिवाग्निना तनुं दग्ध्वा शक्तिसौम्या मृतेन यः । प्लावयेद्योगमार्गेण सो ऽमृतत्वाय कल्पते

ကိုယ်ခန္ဓာဟု ခံယူသည့် အာရုံကို သီဝ၏ မီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းစေပြီးနောက်၊ ယောဂမဂ်ဖြင့် အမృతကဲ့သို့ နူးညံ့သော သက္တိ (Śakti) အင်အားဖြင့် ပြည့်နှံ့စေသူသည် အမရత్వ (မောက္ခ) အတွက် သင့်လျော်လာသည်။

Verse 20

हृदि कृत्वेममर्थं वै देवेन समुदाहृतम् । अग्नीषोमात्मकं विश्वं जगदित्यनुरूपतः

ဘုရားသခင်က ကြေညာသည့် ဤသွန်သင်ချက်ကို နှလုံးထဲတွင် ခိုင်မြဲစွာ ထားပြီးနောက်၊ ၎င်း၏ အဓိပ္ပါယ်အမှန်အတိုင်း စကြဝဠာတစ်ခုလုံး၊ လှုပ်ရှားနေသော လောကတစ်ခုလုံးသည် အဂ္နိနှင့် သောမ (အပြန်အလှန်ဖြည့်ဆည်းသော အင်အားနှစ်ပါး) ၏ သဘောတရားဖြစ်ကြောင်း နားလည်ရမည်။