
အဓ್ಯಾಯ ၂၂ တွင် စစ်ပွဲဆိုင်ရာ အဆုံးအဖြတ်ပေးမည့် သာသနာတော်မဟာအခိုက်အတန့်ကို ဖော်ပြသည်။ ကောင်းကင်၌ အလွန်တောက်ပသော ဒိဗ္ဗရထ ပေါ်ထွန်းလာပြီး နွားတံခွန် (ဝೃષဓ္ဝဇ) တင်ထားကာ တန်ဖိုးကြီး လက်နက်နှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းများ ပြည့်စုံသည်။ ရထမောင်းသူမှာ ပုရထရီပူရ စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်ခဲ့ဖူးသော ဘြဟ္မာဖြစ်ပြီး၊ ရှိဝ၏ အမိန့်တော်အောက်တွင် ဟရီ (ဗိဿနု) ထံသို့ သွားကာ ဂဏခေါင်းဆောင် ဘဒ္ဒရအား ရထပေါ်တက်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ တြျမ်ဗက ရှိဝနှင့် အမ္ဗိကာတို့သည် ရေဘ၏ အာရှရမ်အနီး၌ ဘဒ္ဒရ၏ အင်အားကို ကြည့်ရှုကြသည်။ ဘဒ္ဒရသည် ဘြဟ္မာကို ရိုသေကာ ရထပေါ်တက်ပြီး လက္ခမီကံကောင်းခြင်း တိုးပွားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် တောက်ပသော သင်္ခါကို မှုတ်ရာ အသံကြောင့် ဒေဝတားတို့ ကြောက်လန့်ကာ ဝမ်းမီး (ဇဋ္ဟရာနလ) လောင်ကျွမ်းသကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး ပြင်းထန်သော ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှု စတင်မည်ကို အချက်ပြသည်။
Verse 1
तस्मिन्नवसरे व्योम्नि समाविरभवद्रथः । सहस्रसूर्यसंकाशश्चारुचीरवृषध्वजः
ထိုအခိုက်အတန့်၌ ကောင်းကင်ထဲတွင် ရထားတစ်စီး ပေါ်ထွန်းလာ၍ နေရောင်တစ်ထောင်ကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်ကာ၊ နန္ဒီဝృషဘ သင်္ကေတတံခွန်ကို ဆောင်ပြီး လှပသော ဝတ်ရုံများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထား၏။
Verse 2
अश्वरत्नद्वयोदारो रथचक्रचतुष्टयः । सञ्चितानेकदिव्यास्त्रशस्त्ररत्नपरिष्कृतः
၎င်းကို ရတနာကဲ့သို့ အထူးမြတ်သော မြင်းနှစ်ကောင်ဖြင့် တပ်ဆင်ထားပြီး ရထားဘီးလေးလုံးပါရှိသည်။ စုဆောင်းထားသော ဒေဝတမန်တော် လက်နက်များနှင့် မစ်ဆိုင်လ်များစွာဖြင့် အလှဆင်ကာ တန်ဖိုးကြီး ရတနာများဖြင့် လှပစွာ တန်ဆာဆင်ထားသည်။
Verse 3
तस्यापि रथवर्यस्य स्यात्स एव हि सारथिः । यथा च त्रैपुरे युद्धे पूर्वं शार्वरथे स्थितः
ထိုအထူးမြတ်သော ရထားအတွက်လည်း အမှန်တကယ် သူတော်တည်းသာ စာရഥိ ဖြစ်သင့်သည်—တရိုင်ပူရကို တိုက်ခိုက်သည့် စစ်ပွဲတွင် ယခင်က သူသည် ရှာဝရရထားပေါ်၌ တည်နေခဲ့သကဲ့သို့ပင်။
Verse 4
स तं रथवरं ब्रह्मा शासनादेव शूलिनः । हरेस्समीपमानीय कृताञ्जलिरभाषत
ထို့နောက် သုံးခွံတံကိုင်ရှင် သီဝ၏ အမိန့်တော်တည်းဟူသောအတိုင်းသာ လိုက်နာ၍ ဘြဟ္မာသည် ထိုအထူးမြတ်သော ရထားကို ဟရီ (ဗိဿနု) အနီးသို့ ယူဆောင်လာပြီး လက်အုပ်ချီကာ ရိုသေစွာ ပြောကြား하였다။
Verse 5
भगवन्भद्र भद्रांग भगवानिन्दुभूषणः । आज्ञापयति वीरस्त्वां रथमारोढुमव्ययः
အို မင်္ဂလာရှိသောသူ၊ အို မင်္ဂလာအင်္ဂါရှိသည့် သူရဲကောင်း၊ လမင်းကို ဦးထိပ်တွင် ဆင်မြန်းတော်မူသော အရှင် (သီဝ)၊ မပျက်မယွင်းသော ဘုရားသခင်သည် သင့်အား ရထားပေါ် တက်စီးရန် အမိန့်တော်မူသည်။
Verse 6
रेभ्याश्रमसमीपस्थस्त्र्यंबको ऽंबिकया सह । सम्पश्यते महाबाहो दुस्सहं ते पराक्रमम्
ရေဘျာ၏ အာရှရမ်အနီး၌ သုံးမျက်စိရှင် တြျမ်ဗက (သီဝ) သည် အမ္ဗိကာ (ပါရဝတီ) နှင့်အတူ နေရာယူကာ—အို လက်မောင်းကြီးသူ—သင်၏ မခံနိုင်လောက်သော သတ္တိဗလကို ကြည့်ရှုတော်မူသည်။
Verse 7
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा स वीरो गणकुञ्जरः । आरुरोह रथं दिव्यमनुगृह्य पितामहम्
ထိုစကားကို ကြားသော် ထိုသူရဲကောင်း ဂဏ—အဖော်အပါများအတွင်း ဆင်ကြီးကဲ့သို့ အင်အားကြီးသူ—သည် ပိတာမဟ (ဗြဟ္မာ) ၏ ကရုဏာနှင့် ကောင်းချီးကို ခံယူပြီးနောက် ဒိဗ္ဗရထားပေါ်သို့ တက်ရောက်စီးနင်း하였다။
Verse 8
तथा रथवरे तस्मिन्स्थिते ब्रह्मणि सारथौ । भद्रस्य ववृधे लक्ष्मी रुद्रस्येव पुरद्विषः
ထို့ကြောင့် ထိုအကောင်းဆုံးရထားပေါ်တွင် ဗြဟ္မာသည် စာရထီအဖြစ် ရပ်တည်နေစဉ် ဘဒ္ဒရ၏ လက္ခဏာနှင့် တင့်တယ်မှုသည် တိုးပွားလာ၏—မြို့သုံးမြို့ကို ဖျက်ဆီးသူ ရုဒ္ဒရ၏ ဂုဏ်ရောင်နှင့် အင်အားကဲ့သို့ အမြဲတိုးတက်သကဲ့သို့။
Verse 9
ततः शंखवरं दीप्तं पूर्णचंद्रसमप्रभम् । प्रदध्मौ वदने कृत्वा भानुकंपो महाबलः
ထို့နောက် အင်အားကြီးသော ဘာနုကမ္ပ သည် လပြည့်ကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်သော သင်္ခါကို နှုတ်ခမ်းနားသို့ တင်ကာ အားပြင်းပြင်းဖြင့် ဖူးမှုတ်လေ၏။
Verse 10
तस्य शंखस्य तं नादं भिन्नसारससन्निभम् । श्रुत्वा भयेन देवानां जज्वाल जठरानलः
ထိုသင်္ခါ၏ အသံကို ကြားသော် စာရသငှက်၏ ကွဲပြားသံကဲ့သို့ ထွက်ပေါ်လာရာ၊ ဒေဝတားတို့သည် ကြောက်ရွံ့၍ ဝမ်းဗိုက်အတွင်း မီးတောက်ကာ လောင်ကျွမ်းလေ၏။
Verse 11
यक्षविद्याधराहीन्द्रैः सिद्धैर्युद्धदिदृक्षुभिः । क्षणेन निबडीभूताः साकाशविवरा दिशाः
တစ်ခဏအတွင်း တိုင်းဒေသများသည် ကောင်းကင်အလွတ်မကျန်အောင် ထူထပ်သွားလေ၏။ စစ်ပွဲကို မြင်လိုသော ယက္ခ၊ ဝိဒ္ယာဓရ၊ နဂါးမင်းများနှင့် စိဒ္ဓတို့ စုပေါင်းတက်လာကြ၏။
Verse 12
ततः शार्ङ्गेण चापाङ्कात्स नारायणनीरदः । महता बाणवर्षेण तुतोद गणगोवृषम्
ထို့နောက် မိုးတိမ်ကဲ့သို့ ဟိန်းဟောက်သော နာရာယဏသည် ရှာရင်္ဂ ဘိုကို အဆုံးထိ ဆွဲယူ၍ ရှိဝ၏ ဂဏများအကြား နွားထီးကဲ့သို့သော ခေါင်းဆောင်ကို မြားမိုးကြီးဖြင့် ထိုးနှက်하였다။
Verse 13
तं दृष्ट्वा विष्णुमायांतं शतधा बाणवर्षिणम् । स चाददे धनुर्जैत्रं भद्रो बाणसहस्रमुक्
ဗိဿနု၏ မာယာကြောင့် ပေါ်ထွန်းလာ၍ မြားကို ရာဆတိုး မိုးကဲ့သို့ ရွာသွန်းနေသည်ကို မြင်သော် ဘဒ္ဒရသည်လည်း အောင်မြင်သည့် လေးကို ကိုင်ယူကာ မြားတစ်ထောင်ကဲ့သို့ ပစ်လွှတ်နိုင်သဖြင့် တန်ပြန်ရန် ပြင်ဆင်하였다။
Verse 14
समादाय च तद्दिव्यं धनुस्समरभैरवम् । शनैर्विस्फारयामास मेरुं धनुरिवेश्वरः
ထိုသန့်ရှင်းသော စစ်မြေတွင် ကြောက်မက်ဖွယ် လေးကို ကိုင်ယူပြီးနောက်၊ အရှင်သည် တဖြည်းဖြည်း ဆွဲတင်ကာ မေရုတောင်ကို လေးတံကဲ့သို့ ဖြစ်စေ하였다။
Verse 15
तस्य विस्फार्यमाणस्य धनुषो ऽभून्महास्वनः । तेन स्वनेन महता पृथिवीं समकंपयत्
လေးကို ဆွဲတင်နေစဉ် အလွန်ကြီးမားသော အသံဟုန်းဟုန်း ထွက်ပေါ်လာ၍ ထိုအသံကြီးကြောင့် မြေကြီးတစ်ပြင်လုံး တုန်လှုပ်သွား하였다။
Verse 16
ततः शरवरं घोरं दीप्तमाशीविषोपमम् । जग्राह गणपः श्रीमान्स्वयमुग्रपराक्रमः
ထို့နောက် မိမိအင်အားဖြင့် ရဲရင့်ကြမ်းတမ်းသော ဂဏပ အလင်းရောင်တောက်ပသည့်သူသည် အဆိပ်မြွေကဲ့သို့ တောက်လောင်နေသော ကြောက်မက်ဖွယ် မြားအုံကို ဆုပ်ကိုင်하였다။
Verse 17
बाणोद्धारे भुजो ह्यस्य तूणीवदनसंगतः । प्रत्यदृश्यत वल्मीकं विवेक्षुरिव पन्नगः
မြားများကို ဆွဲထုတ်စဉ် သူ၏လက်မောင်းသည် မြားအုံ၏ ပါးစပ်နားသို့ ကပ်လာကာ ပုရွက်ဆိတ်တောင်ပေါ်မှ ခေါင်းဖုံးကို မြှောက်ထုတ်သလို ပေါ်ထွက်လာသော မြွေတစ်ကောင်ကဲ့သို့ မြင်ရပြီး ထွက်ပေါက်ကို ရှာဖွေနေသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
Verse 18
समुद्धृतः करे तस्य तत्क्षणं रुरुचे शरेः । महाभुजंगसंदष्टो यथा बालभुजङ्गमः
ထိုမြားကို သူ၏လက်ထဲသို့ မြှောက်ယူသည့် ခဏချင်းပင် တောက်ပလင်းလက်သွားသည်—မြွေကြီးက ဖမ်းဆုပ်၍ ကိုက်ခတ်သည့်အခါ တောက်ပကာ လှုပ်ရှားရုန်းကန်သည့် မြွေငယ်တစ်ကောင်ကဲ့သို့။
Verse 19
शरेण घनतीव्रेण भद्रो रुद्रपराक्रमः । विव्याध कुपितो गाढं ललाटे विष्णुमव्ययम्
ထို့နောက် ရုဒြ၏ ရဲရင့်သတ္တိနှင့် တန်ခိုးကို ပိုင်ဆိုင်သော ဘဒ္ဒရသည် ဒေါသထွက်ကာ ထူထဲ၍ အလွန်ပြင်းထန်သော မြားတစ်စင်းဖြင့် မဖျက်ဆီးနိုင်သော ဗိဿနု၏ နဖူးကို တင်းကျပ်စွာ ထိုးဖောက်လေသည်။
Verse 20
ललाटे ऽभिहितो विष्णुः पूर्वमेवावमानितः । चुकोप गणपेंद्राय मृगेंद्रायेव गोवृषः
နဖူးပေါ်က အမှတ်တစ်ခုသာဟု ဆိုကာ အစောကတည်းက အပြစ်တင်စော်ကားခံခဲ့သော ဗိဿဏုသည် ဂဏေရှာအပေါ် ဒေါသထွက်လျက်၊ အင်အားကြီးသော နွားထီးက မင်းစိုးရာ ခြင်္သေ့ကို ရင်ဆိုင်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 21
ततस्त्वशनिकल्पेन क्रूरास्येन महेषुणा । विव्याध गणराजस्य भुजे भुजगसन्निभे
ထို့နောက် မိုးကြိုးတူသော မြားကြီးကို မျက်နှာကြမ်းတမ်းသူက ပစ်လွှတ်၍၊ မြွေကဲ့သို့သော လက်မောင်းရှိသည့် ဂဏတို့၏ အရှင်၏ လက်မောင်းကို ထိုးဖောက်လေ၏။
Verse 22
सो ऽपि तस्य भुजे भूयः सूर्यायुतसमप्रभम् । विससर्ज शरं वेगाद्वीरभद्रो महाबलः
ထို့နောက် အင်အားကြီးမားသော ဝီရဘဒ္ဒရသည်လည်း ထပ်မံ၍ အလွန်မြန်သော အရှိန်ဖြင့် သူ၏ လက်မောင်းသို့ မြားတစ်စင်းကို ပစ်လွှတ်ကာ နေရောင်တစ်သောင်းကဲ့သို့ တောက်ပ하였다။
Verse 23
स च विष्णुः पुनर्भद्रं भद्रो विष्णुं तथा पुनः । स च तं स च तं विप्राश्शरैस्तावनुजघ्नतुः
ထို့နောက် ဗိဿနုသည် ဘဒြကို ထပ်မံ တိုက်ခိုက်လေ၏၊ ဘဒြလည်း ဗိဿနုကို ထပ်မံ တိုက်ခိုက်လေ၏။ အို ဗြာဟ္မဏတို့၊ နှစ်ဦးသည် အလှည့်ကျ မြားမိုးဖြင့် အပြန်အလှန် ထိုးနှက်ကြ၏။
Verse 24
तयोः परस्परं वेगाच्छरानाशु विमुंचतोः । द्वयोस्समभवद्युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम्
နှစ်ဦးသည် အပြန်အလှန် အားပြင်းစွာ မြားများကို လျင်မြန်စွာ လွှတ်ချကြသဖြင့်၊ သူတို့အကြားတွင် ကြမ်းတမ်း၍ ဆူညံကာ ကြောက်လန့်စေသော ဒွဲလ်စစ်ပွဲတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာ၏။
Verse 25
तद्दृष्ट्वा तुमुलं युद्धं तयोरेव परस्परम् । हाहाकारो महानासीदाकाशे खेचरेरितः
ထိုနှစ်ဦး၏ ကြမ်းတမ်း၍ ဆူညံသော စစ်ပွဲကို မြင်သော်၊ ကောင်းကင်ထက်၌ လေထဲသွားလာသော ဒေဝတားတို့က ထုတ်လွှင့်သော အလွန်ကြီးမားသည့် အော်ဟစ်သံ ပေါ်ထွန်းလာ၏။
Verse 26
ततस्त्वनलतुंडेन शरेणादित्यवर्चसा । विव्याध सुदृढं भद्रो विष्णोर्महति वक्षसि
ထို့နောက် ဂုဏ်သိက္ခာရှိသော ဘဒြသည် နေရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပသော မီးထိပ်မြားဖြင့် ဗိဿနု၏ ကျယ်ပြန့်သော ရင်ဘတ်ကို ခိုင်မာစွာ ထိုးဖောက်လေ၏။
Verse 27
स तु तीव्रप्रपातेन शरेण दृढमाहतः । महतीं रुजमासाद्य निपपात विमोहितः
သို့ရာတွင် သူသည် အလွန်ပြင်းထန်သော အရှိန်ဖြင့် ကျဆင်းလာသော မြားကြောင့် ခိုင်မာစွာ ထိခိုက်လေ၏။ ပြင်းထန်သော နာကျင်မှုကို ခံစားရပြီး မောဟဖြင့် သတိလစ်ကာ မြေပြင်သို့ လဲကျသွား၏။
Verse 28
पुनः क्षणादिवोत्थाय लब्धसंज्ञस्तदा हरिः । सर्वाण्यपि च दिव्यास्त्राण्यथैनं प्रत्यवासृजत्
ထို့နောက် ဟရီ (ဗိဿဏု) သည် ခဏမျှအကြာကဲ့သို့ ပြန်လည်ထ၍ သတိပြန်ရပြီး၊ ကောင်းကင်ဘုံ၏ သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဒိဗ္ဗအာယုဓများအားလုံးကို သူ့အပေါ်သို့ လွှတ်တင်ခဲ့သည်။
Verse 29
स च विष्णुर्धनुर्मुक्तान्सर्वाञ्छर्वचमूपतिः । सहसा वारयामास घोरैः प्रतिशरैः शरान्
ထို့နောက် ဗိဿဏု—ရှာဝ (ရှီဝ) ၏ စစ်တပ်ခေါင်းဆောင်—သည် လေးမှ လွှတ်ထုတ်ထားသော မြားအားလုံးကို ကြောက်မက်ဖွယ် တန်ပြန်မြားများဖြင့် ချက်ချင်းတားဆီးလိုက်သည်။
Verse 30
तं बाणं बाणवर्येण भद्रो भद्राह्वयेण तु । अप्राप्तमेव भगवाञ्चिच्छेद शतधा पथि
ထို့နောက် ဘဒ္ဒရသည် «ဘဒ္ဒရာဟ္ဝ» ဟုခေါ်သော အကောင်းဆုံးမြားဖြင့် လာရောက်နေသော ထိုမြားကို လမ်းကြောင်းပေါ်တင်ပင် ပစ်မှတ်မရောက်မီ အရှင်၏ မတားဆီးနိုင်သော အာနုဘော်ကြောင့် အပိုင်းတစ်ရာအဖြစ် ဖြတ်တောက်လိုက်သည်။
Verse 31
अथैकेनेषुणा शार्ङ्गं द्वाभ्यां पक्षौ गरुत्मतः । निमेषादेव चिच्छेद तदद्भुतमिवाभवत्
ထို့နောက် မြားတစ်စင်းဖြင့် သာရင်္ဂ (Śārṅga) ကို ဖြတ်တောက်၍၊ နောက်ထပ် မြားနှစ်စင်းဖြင့် ဂရုဍ (Garuḍa) ၏ တောင်ပံများကို မျက်တောင်ခတ်ချိန်တည်းမှာပင် ဖြတ်ချလိုက်သည်။ ထိုကိစ္စသည် အံ့ဩဖွယ် အလွန် ဖြစ်သကဲ့သို့ ထင်ရှားလာ၏။
Verse 32
ततो योगबलाद्विष्णुर्देहाद्देवान्सुदारुणान् । शंखचक्रगदाहस्तान् विससर्ज सहस्रशः
ထို့နောက် ယောဂအင်အားကြောင့် ဗိဿဏုသည် မိမိ၏ကိုယ်မှ ထောင်ချီသော ကြမ်းတမ်းသည့် ဒေဝတော်များကို ထုတ်လွှတ်၍ လက်များတွင် သင်္ခ၊ စက်ရ၊ ဂဒါ ကိုင်ဆောင်စေ하였다။
Verse 33
सर्वांस्तान्क्षणमात्रेण त्रैपुरानिव शंकरः । निर्ददाह महाबाहुर्नेत्रसृष्टेन वह्निना
ထို့နောက် လက်တန်ခိုးကြီးသော သင်္ကရဘုရားသည် မျက်စိမှ ပေါက်ဖွားလာသော မီးဖြင့် တစ်ခဏတည်းအတွင်း အားလုံးကို လောင်ကျွမ်းစေ၍ ယခင်က တြိပုရကို ပြာဖြစ်စေသကဲ့သို့ ဖြစ်စေ하였다။
Verse 34
ततः क्रुद्धतरो विष्णुश्चक्रमुद्यम्य सत्वरः । तस्मिन्वीरो समुत्स्रष्टुं तदानीमुद्यतो ऽभवत्
ထို့နောက် ဗိဿဏုသည် ပိုမိုဒေါသထွက်လာ၍ စက်ရကို အလျင်အမြန် မြှောက်တင်하였다။ ထိုအချိန်တည်းမှာပင် သူရဲကောင်းသည် ထိုကို ပစ်လွှတ်ရန် အသင့်ဖြစ်လာ하였다။
Verse 35
तं दृष्ट्वा चक्रमुद्यम्य पुरतः समुपस्थितम् । स्मयन्निव गणेशानो व्यष्टंभयदयत्नतः
စက်ရကို မြှောက်ထား၍ မိမိရှေ့တွင် ရပ်နေသည်ကို မြင်သော် ဂဏေရှာန—ဂဏများ၏ အရှင်—သည် ပြုံးသကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး အားထုတ်စရာမလိုဘဲ သူ့ကို တားဆီး၍ ထိန်းထား하였다။
Verse 36
स्तंभितांगस्तु तच्चक्रं घोरमप्रतिमं क्वचित् । इच्छन्नपि समुत्स्रष्टुं न विष्णुरभवत्क्षमः
သို့သော် ဗိဿဏု၏ ကိုယ်အင်္ဂါများသည် ချက်ချင်း တင်းကျပ်၍ မလှုပ်နိုင်တော့ဘဲ၊ ထိုကြောက်မက်ဖွယ် အနှိုင်းမဲ့ စက်ရတနာ (စက်ရ) ကို လွှတ်ပစ်၍ မရနိုင်ခဲ့။ ပစ်ချင်သော်လည်း၊ ရှိဝ၏ အထက်မြတ်သော အာဏာတော်ကြောင့် ဗိဿဏု မတတ်နိုင်ခဲ့။
Verse 37
श्वसन्निवैकमुद्धृत्य बाहुं चक्रसमन्वितम् । अतिष्ठदलसो भूत्वा पाषाण इव निश्चलः
အသက်ရှူကျပ်သကဲ့သို့ ရှူရှိုက်ရင်း၊ စက်ရပါသော လက်မောင်းတစ်ဖက်ကို မြှောက်တင်ကာ၊ ထို့နောက် ပျင်းရိသလို အားမရှိဘဲ ကျောက်တုံးကဲ့သို့ မလှုပ်မယှက် ရပ်နေ၏။
Verse 38
विशरीरो यथाजीवो विशृङ्गो वा यथा वृषः । विदंष्ट्रश्च यथा सिंहस्तथा विष्णुरवस्थितः
ကိုယ်ခန္ဓာမရှိလျှင် အသက်ရှိသတ္တဝါသည် အားနည်းသကဲ့သို့၊ ချိုမရှိလျှင် နွားထီးသည် အာနိသင်မရှိသကဲ့သို့၊ အစွယ်မရှိလျှင် ခြင်္သေ့သည် အားလျော့သကဲ့သို့—ထိုနည်းတူ ရှိဝမရှိလျှင် ဗိဿဏုသည် အာနိသင်မရှိဘဲ တည်နေ၏။
Verse 39
तं दृष्ट्वा दुर्दशापन्नं विष्णुमिंद्रादयः सुराः । समुन्नद्धा गणेन्द्रेण मृगेंद्रेणेव गोवृषाः
ဗိဿဏုသည် ဆင်းရဲသောအခြေအနေသို့ ကျရောက်နေသည်ကို မြင်သဖြင့်၊ အိန္ဒြာနှင့် အခြားဒေဝတားတို့သည် ပြင်းထန်စွာ လှုပ်ရှားတုန်လှုပ်ကြ၏—အုပ်စုခေါင်းဆောင်က နွားထီးများကို လှုံ့ဆော်သကဲ့သို့၊ သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်တို့အကြား ခြင်္သေ့ကြောင့် နွားအုပ်လှုပ်ရှားသကဲ့သို့။
Verse 40
प्रगृहीतायुधा यौद्धुंक्रुद्धाः समुपतस्थिरे । तान्दृष्ट्वा समरे भद्रःक्षुद्रानिव हरिर्मृगान्
လက်နက်များကို ကိုင်ဆောင်၍ စစ်တိုက်လိုစိတ်နှင့် ဒေါသထန်ကာ သူ့ထံသို့ ချဉ်းကပ်လာကြ၏။ စစ်မြေပြင်တွင် သူတို့ကို မြင်သော်၊ ရဲရင့်သောသူသည် ထိုသေးငယ်သော ရန်သူတို့ကို ခြင်္သေ့က သမင်များကို အရေးမထားသကဲ့သို့ အရေးမထားလေ၏။
Verse 41
साक्षाद्रुद्रतनुर्वीरो वरवीरगणावृतः । अट्टहासेन घोरेण व्यष्टं भयदनिंदितः
ထိုသူရဲကောင်းသည် ရုဒ္ဒရ၏ ကိုယ်တော်တန်ခိုးကိုယ်တိုင်ဖြစ်၍ အထူးကောင်းမြတ်သော သူရဲဂဏာများ ဝိုင်းရံလျက် ရပ်တည်하였다။ ကြောက်မက်ဖွယ် အတ္တဟာသ ရယ်သံဖြင့် ကြောက်ရွံ့မှုကိုပင် ချိုးဖျက်ပစ်၏၊ အပြစ်ကင်းသူရေ။
Verse 42
तथा शतमखस्यापि सवज्रो दक्षिणः करः । सिसृक्षोरेव उद्वज्रश्चित्रीकृत इवाभवत्
ထို့အတူ ရာဇဝဇ္ရကို ကိုင်ထားသေးသော သတမခ (အင်ဒြ) ၏ ညာလက်သည်လည်း ပန်းချီဆွဲထားသကဲ့သို့ တိတ်ဆိတ်မလှုပ်မရှား ဖြစ်သွား၏—ဝဇ္ရကို ပစ်ချင်သော်လည်း တားဆီးခံရသကဲ့သို့။
Verse 43
अन्येषामपि सर्वेषां सरक्ता अपि बाहवः । अलसानामिवारंभास्तादृशाः प्रतियांत्युत
အခြားသူတို့အားလုံး၏ လက်မောင်းများသည် သွေးစွန်းနေသော်လည်း ပျင်းရိသူ၏ အားနည်းသော စတင်မှုကဲ့သို့သာ လှုပ်ရှားကာ တူညီသော အားနည်းမှုဖြင့် ထပ်ခါထပ်ခါ ပြန်လှန်သွားလာကြ၏။
Verse 44
एवं भगवता तेन व्याहताशेषवैभवात् । अमराः समरे तस्य पुरतः स्थातुमक्षमाः
ထို့ကြောင့် ထိုဘဂဝန်သခင်၏ အာနုဘော်ကြောင့် သူတို့၏ ဂုဏ်သရေ အင်အား အားလုံး ပျက်စီးသွားပြီးနောက်၊ ထိုစစ်မြေတွင် အမရာတို့သည် သူ့ရှေ့၌ ရပ်တည်နိုင်ခြင်း မရှိကြ။
Verse 45
स्तब्धैरवयवैरेव दुद्रुवुर्भयविह्वलाः । स्थितिं च चक्रिरे युद्धे वीरतेजोभयाकुलाः
အံ့အားသင့်မှုကြောင့် ကိုယ်အင်္ဂါများ တင်းကျပ်သွားကာ သူတို့သည် ကြောက်ရွံ့လှုပ်ရှား၍ ပြေးလွှားကြ၏။ သို့သော် ထိုစစ်ပွဲအတွင်းပင် သူတို့သည် တည်နေရာယူကြပြီး၊ စစ်သူရဲတို့၏ တောက်ပမှုနှင့် ကြောက်ရွံ့မှုကြားတွင် စိတ်ကွဲကာ လှုပ်ရှားနေကြ၏။
Verse 46
विद्रुतांस्त्रिदशान्वीरान्वीरभद्रो महाभुजः । विव्याध निशितैर्बाणैर्मघो वर्षैरिवाचलान्
ထို့နောက် လက်တံကြီးမားသော သူရဲကောင်း ဝီရဘဒြာသည် ထွက်ပြေးနေသော ရဲရင့်သည့် ဒေဝတားတို့ကို မြှားချွန်များဖြင့် ထိုးဖောက်လေ၏—မဃ (အိန္ဒြာ) က မိုးရေတံခွန်များဖြင့် တောင်တန်းများကို ထိုးနှက်သကဲ့သို့။
Verse 47
बहवस्तस्य वीरस्य बाहवः परिघोपमाः । शस्त्रैश्चकाशिरे दीप्तैः साग्निज्वाला इवोरगाः
ထိုသူရဲကောင်း၏ လက်တံများသည် များပြား၍ သံတုတ်ကဲ့သို့ အင်အားကြီး၏။ ထို့ပြင် တောက်ပသော လက်နက်များဖြင့် ထွန်းလင်းတောက်ပကာ မီးလျှံဝန်းရံထားသည့် မြွေများကဲ့သို့ တောက်လက်နေ၏။
Verse 48
अस्त्रशस्त्राण्यनेकानिसवीरो विसृजन्बभौ । विसृजन्सर्वभूतानि यथादौ विश्वसंभवः
သူရဲကောင်းသည် မရေမတွက်နိုင်သော အာစတြနှင့် လက်နက်များကို ပစ်လွှတ်သဖြင့် တောက်ပထင်ရှားလာ၏။ ထိုအရာတို့ကို လွှတ်ချိန်၌ စကြဝဠာအစ၌ သတ္တဝါအားလုံးကို ပေါ်ထွန်းစေသော မူလအရင်းအမြစ်ကဲ့သို့ ထင်မြင်ရ၏။
Verse 49
यथा रश्मिभिरादित्यः प्रच्छादयति मेदिनीम् । तथा वीरः क्षणादेव शरैः प्राच्छादयद्दिशः
နေမင်းသည် ရောင်ခြည်များဖြင့် မြေပြင်ကို ဖုံးလွှမ်းသကဲ့သို့၊ ထိုသူရဲကောင်းသည် ခဏတစ်ခါတည်း၌ပင် မြားများဖြင့် အရပ်အနှံ့ကို ဖုံးလွှမ်းလိုက်၏။
Verse 50
खमंडले गणेन्द्रस्य शराः कनकभूषिताः । उत्पतंतस्तडिद्रूपैरुपमानपदं ययुः
ကောင်းကင်မဏ္ဍလ၌ ဂဏေန္ဒရ၏ မြားများသည် ရွှေဖြင့် အလှဆင်ထားပြီး ပျံတက်သွားရာတွင် မိုးကြိုးလက်သကဲ့သို့ ပုံရိပ်ယူကာ နှိုင်းယှဉ်ရန် သင့်တော်သော ဥပမာဖြစ်လာ၏။
Verse 51
महांतस्ते सुरगणान्मंडूकानिवडुंडुभाः । प्राणैर्वियोजयामासुः पपुश्च रुधिरासवम्
အင်အားကြီးသော ဒုဏ္ဍုဘများသည် နတ်အစုအဝေးကို ဖားကလေးများကဲ့သို့ပင် ထိုးနှက်ချေမှုန်းကာ အသက်ရှုသက်ကို ဖြတ်တောက်၍ သွေးကိုပါ မူးယစ်သောက်စရာကဲ့သို့ သောက်လေ၏။
Verse 52
निकृत्तबाहवः केचित्केचिल्लूनवराननाः । पार्श्वे विदारिताः केचिन्निपेतुरमरा भुवि
နတ်အချို့သည် လက်ဖြတ်ခံရ၍ မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျကြ၏။ အချို့မှာ မျက်နှာအလှအပကို ချိုးဖျက်ခံရ၏။ အချို့မှာ ဘေးဖက်ကို ခွဲဖောက်ခံရ၍—ဤသို့ စစ်ပွဲ၏ ဒေါသကြမ်းကြုတ်မှုအောက်တွင် အမရတို့ မြေပြင်ပေါ်သို့ ပြိုလဲကြသည်။
Verse 53
विशिखोन्मथितैर्गात्रैर्बहुभिश्छिन्नसन्धिभिः । विवृत्तनयनाः केचिन्निपेतुर्भूतले मृताः
ချွန်ထက်သော မြားတံများကြောင့် ကိုယ်အင်္ဂါများ ပျက်စီးကာ လှုပ်ခတ်ချေမှုန်းခံရ၍ အဆစ်အမြစ်များစွာ ပြတ်တောက်သွားသဖြင့်၊ နတ်အချို့သည် မျက်လုံးများ အပေါ်သို့ လှန်တက်လျက် မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျကာ သေဆုံးကြ၏။
Verse 54
भूमौ केचित्प्रविविशुः पर्वतानां गुहाः परे । अपरे जग्मुराकाशं परे च विविशुर्जलम्
အချို့သည် မြေကြီးအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ကြ၏။ အချို့သည် တောင်တန်းတို့၏ ဂူများသို့ သွားကြ၏။ အချို့သည် ကောင်းကင်သို့ ထွက်ခွာကြပြီး အချို့သည် ရေထဲသို့ ဝင်ရောက်ကြ၏။
Verse 55
तथा संछिन्नसर्वांगैस्स वीरस्त्रिदशैर्बभौ । परिग्रस्तप्रजावर्गो भगवानिव भैरवः
ထို့ကြောင့် ထိုသူရဲကောင်းသည် ကိုယ်အင်္ဂါများ ပြတ်တောက်ပျက်စီးနေသော သုံးဆယ့်သုံးပါး ဒေဝတားတို့ ဝိုင်းရံလျက် တောက်ပထွန်းလင်းခဲ့သည်—အရှင် ဘဲရဝ (Bhairava) ကိုယ်တော်တိုင်ကဲ့သို့—သတ္တဝါအစုအဝေးတို့သည် ကြောက်ရွံ့သံသယဖြင့် ဖမ်းဆီးခံရသကဲ့သို့ အနိုင်ယူခံနေရစဉ်။
Verse 56
दग्धत्रिपुरसंव्यूहस्त्रिपुरारिर्यथाभवत् । एवं देवबलं सर्वं दीनं बीभत्सदर्शनम्
တိပုရာကို သတ်ဖြတ်ရှင် တိပုရာရီ (Tripurāri) သည် တိပုရာ၏ စစ်တန်းတစ်လျှောက်လုံးကို မီးလောင်ပြာကျစေသကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူ ဒေဝတားတပ်ဖွဲ့အားလုံးသည် အလွန်အမင်း စိတ်ပျက်အားငယ်ကာ ကြောက်မက်ဖွယ်လည်းကောင်း သနားဖွယ်လည်းကောင်း မြင်ကွင်းတစ်ရပ် ဖြစ်လာ하였다။
Verse 57
गणेश्वरसमुत्पन्नं कृपणं वपुराददे । तदा त्रिदशवीराणामसृक्सलिलवाहिनी
ထိုအခါ ဂဏေရှဝရ (Gaṇeśvara) မှ မွေးဖွားလာသော သနားဖွယ် ရုပ်သဏ္ဌာန်တစ်ရပ် ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထိုချိန်တွင် ဒေဝသူရဲကောင်းတို့အကြား၌ ရေလို စီးဆင်းလာသော လှိုင်းတန်းတစ်ခု ပေါ်လာပြီး—၎င်းသည် သွေးဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော စီးကြောင်းဖြစ်၏။
Verse 58
प्रावर्तत नदी घोरा प्राणिनां भयशंसिनी । रुधिरेण परिक्लिन्ना यज्ञभूमिस्तदा बभौ
ထို့နောက် သတ္တဝါအပေါင်းတို့အတွက် ကြောက်မက်ဖွယ်အကြောင်းကြားသကဲ့သို့ ကြမ်းတမ်းသော မြစ်တစ်စင်း စီးဆင်းလာ၏။ ထိုအခါ ယဇ္ဉမြေသည် သွေးဖြင့် စိုစွတ်၍ လိမ်းလျက်ရှိသကဲ့သို့ ပေါ်ထွက်လာ၏။
Verse 59
रक्तार्द्रवसना श्यामा हतशुंभेव कैशिकी । तस्मिन्महति संवृत्ते समरे भृशदारुणे
ကဲသိကီသည် အမဲရောင်သဏ္ဌာန်ဖြင့် သွေးစိုဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ကာ ပေါ်ထွက်လာ၍ သုမ္ဘကို သတ်ပြီးသားကဲ့သို့ ထင်ရ၏။ ထိုကြီးမား၍ အလွန်ကြမ်းတမ်းသော စစ်ပွဲကြီး အပြည့်အဝဖြစ်ပွားနေစဉ်၌ နាងသည် စစ်၏လှည့်ကွက်ကို ပြောင်းလဲစေသော ရက်စက်သည့် အင်အားအဖြစ် ရပ်တည်၏။
Verse 60
भयेनेव परित्रस्ता प्रचचाल वसुन्धरा । महोर्मिकलिलावर्तश्चुक्षुभे च महोदधिः
ကြောက်ရွံ့ခြင်းက ဖမ်းဆီးသကဲ့သို့ မြေကြီးသည် တုန်လှုပ်၍ လှုပ်ရှားသွား၏။ မဟာသမုဒ္ဒရာကြီးလည်း လှိုင်းကြီးများနှင့် ရေဝဲများက လှန်လှောကာ ပြင်းထန်စွာ ကုန်ကြမ်းလှုပ်ရှား၏။
Verse 61
पेतुश्चोल्का महोत्पाताः शाखाश्च मुमुचुर्द्रुमाः । अप्रसन्ना दिशः सर्वाः पवनश्चाशिवो ववौ
မီးလောင်သော ဥက္ကာပျံများ ကျလာ၍ ကြောက်မက်ဖွယ် အနိမိတ်ဆိုးများ ပေါ်ထွက်၏။ သစ်ပင်များသည် ခက်ကိုင်းများကို ချွတ်ချလိုက်ကြ၏။ အရပ်အနှံ့ မကြည်လင်သကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး အမင်္ဂလာလေ တိုက်ခတ်လာ၏—လောက၏ သဟဇာတမှု ပျက်ယွင်းသွားကြောင်း အနိမိတ်ဖြစ်၏။
Verse 62
अहो विधिविपर्यासस्त्वश्वमेधोयमध्वरः । यजमानस्स्वयं दक्षौ ब्रह्मपुत्रप्रजापतिः
အို၊ ဓမ္မစည်းကမ်း ပြောင်းပြန်ဖြစ်သွားပါပြီ—ဤ အශ්ဝမေဓ ယဇ్ఞသည် မည်သို့သော အဓွရ ဖြစ်သနည်း! ယဇမာန်မှာ ကိုယ်တိုင် ဒက္ခပင် ဖြစ်၍၊ ဘြဟ္မာ၏ သား ပရဇာပတိ ဖြစ်၏။
Verse 63
धर्मादयस्सदस्याश्च रक्षिता गरुडध्वजः । भागांश्च प्रतिगृह्णंति साक्षादिंद्रादयः सुराः
ဓမ္မနှင့် အခြား ဂုဏ်သရေရှိသော စဒಸ್ಯများကို ဂရုဍဓွဇကိုင်ဆောင်သော ဘုရား (ဗိဿနု) က ကာကွယ်စောင့်ရှောက်၏။ ထို့ပြင် အိန္ဒြာတို့ အပါအဝင် ဒေဝတားများသည် မိမိတို့ အပိုင်းအခြား အဟုတိများကို ကိုယ်တိုင် တိုက်ရိုက် လက်ခံယူကြ၏။
Verse 64
तथापि यजमानस्य यज्ञस्य च सहर्त्विजः । सद्य एव शिरश्छेदस्साधु संपद्यते फलम्
သို့သော်လည်း ယဇမာန်နှင့် ယဇ్ఞသည် အဓွရဝိဇ်များနှင့်အတူ—သင့်လျော်သော အကျိုးကို ချက်ချင်း ရရှိ၏။ အပြစ်ရှိသူ၏ ခေါင်းကို ထိုနေရာ၌ပင် ဖြတ်တောက်ခြင်းပင် ဖြစ်၏။
Verse 65
तस्मान्नावेदनिर्दिष्टं न चेश्वरबहिष्कृतम् । नासत्परिगृहीतं च कर्म कुर्यात्कदाचन
ထို့ကြောင့် သာသနာတော်ညွှန်ကြားချက်မပါသော အခမ်းအနားကို မည်သည့်အခါမျှ မပြုလုပ်ရ၊ အရှင်၏ မနှစ်သက်၍ ပယ်ဖျက်ထားသော အလုပ်ကိုလည်း မလုပ်ရ၊ ထို့ပြင် မမှန်ကန်သူ မတရားသူတို့က လက်ခံကျင့်သုံးထားသော ကర్మကိုလည်း မည်သည့်အခါမျှ မဆောင်ရွက်ရ။
Verse 66
कृत्वापि सुमहत्पुण्यमिष्ट्वा यज्ञशतैरपि । न तत्फलमवाप्नोति भक्तिहीनो महेश्वरे
အလွန်ကြီးမားသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုများကို ပြုလုပ်ပြီး ယဇ္ဈပူဇာ ရာချီပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း မဟေရှဝရ (မဟာဒေဝ) အပေါ် ဘက္တိမရှိသူသည် ထိုအကျင့်တို့၏ အမှန်တကယ်သော အကျိုးကို မရနိုင်။
Verse 67
कृत्वापि सुमहत्पापं भक्त्या यजति यश्शिवम् । मुच्यते पातकैः सर्वैर्नात्र कार्या विचारणा
အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်ကို ပြုလုပ်ခဲ့သူတစ်ဦးပင် ဖြစ်စေကာမူ ဘက္တိဖြင့် သီဝဘုရားကို ပူဇော်လျှင် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်သည်—ဤအကြောင်း၌ ထပ်မံစဉ်းစားရန် မလို။
Verse 68
बहुनात्र किमुक्तेन वृथा दानं वृथा तपः । वृथा यज्ञो वृथा होमः शिवनिन्दारतस्य तु
ဤနေရာတွင် အများကြီး ပြောရန် အဘယ်လိုအပ်သနည်း။ သီဝဘုရားကို နိန္ဒာပြုရာ၌ ပျော်မွေ့သူအတွက် ဒါနသည် အကျိုးမရှိ၊ တပစ်သည် အကျိုးမရှိ၊ ယဇ္ဈလည်း အကျိုးမရှိ၊ ဟိုးမလည်း အကျိုးမရှိ။
Verse 69
ततः सनारायणकास्सरुद्राः सलोकपालास्समरे सुरौघाः । गणेंद्रचापच्युतबाणविद्धाः प्रदुद्रुवुर्गाढरुजाभिभूताः
ထို့နောက် ထိုစစ်ပွဲ၌ နာရာယဏနှင့် ရုဒြာများ၊ လောကပာလများပါဝင်သော ဒေဝတားအစုအဝေးသည် ဂဏေဓရ၏ လေးမှ လွှတ်သော မြားတို့ ထိမှန်၍ ပြင်းထန်သော နာကျင်မှုကြောင့် အလျင်အမြန် ထွက်ပြေးကြ၏။
Verse 70
चेलुः क्वचित्केचन शीर्णकेशाः सेदुः क्वचित्केचन दीर्घगात्राः । पेतुः क्वचित्केचन भिन्नवक्त्रा नेशुः क्वचित्केचन देववीराः
အချို့သည် ဆံပင်ပျက်ပြားလျက် လှုပ်ရှားသွားလာကြ၏။ အချို့သည် ကိုယ်အင်္ဂါရှည်လျားစွာ ဆန့်တန်းကာ ထိုင်ကျကြ၏။ အချို့သည် မျက်နှာအမူအရာ ပျက်ယွင်းကွဲပြားလျက် လဲကျကြ၏။ ထို့ပြင် တချို့သော ဒေဝသူရဲကောင်းတို့သည် အော်ဟစ်ကြ၏။
Verse 71
केचिच्च तत्र त्रिदशा विपन्ना विस्रस्तवस्त्राभरणास्त्रशस्त्राः । निपेतुरुद्भासितदीनमुद्रा मदं च दर्पं च बलं च हित्वा
အချို့သော တရိဒသဒေဝတို့သည် ထိုနေရာ၌ အလွန်ပျက်စီးကျိုးကြေကြ၏။ အဝတ်အစား၊ အလှဆင်ပစ္စည်း၊ လက်နက်နှင့် ပစ်လက်နက်တို့ လျှောကျသွားကြ၏။ မျက်နှာအမူအရာနှင့် လက်ဟန်ခြေဟန်တို့က အကူအညီမဲ့မှုကို ထင်ဟပ်စေကာ၊ မူးယစ်မှု၊ မာနနှင့် အင်အားခံစားချက်ကို စွန့်လွှတ်ပြီး လဲကျကြ၏။
Verse 72
सस्मुत्पथप्रस्थितमप्रधृष्यो विक्षिप्य दक्षाध्वरमक्षतास्त्रैः । बभौ गणेशस्स गणेश्वराणां मध्ये स्थितः सिंह इवर्षभाणाम्
မအနိုင်ယူနိုင် မချိုးဖျက်နိုင်သော သူသည် မလွဲမသွေ ထိမှန်သော လက်နက်များဖြင့် ဒက္ခ၏ ယဇ္ဈပူဇာကို ချေမှုန်းကာ ပြန့်ကျဲစေ하였다။ ထို့နောက် ဂဏေရှသည် ဂဏာတို့၏ အရှင်များအလယ်၌ နွားအုပ်ကြား ရပ်နေသော ခြင်္သေ့ကဲ့သို့ တောက်ပထင်ရှားလာ하였다။
A divine chariot manifests in the sky; Brahmā (as charioteer under Śiva’s command) directs the hero Bhadra to ascend it, and a powerful conch-blast inaugurates the martial escalation.
The chariot signifies sanctioned divine agency (ājñā + tejas), while the conch-sound functions as śabda-śakti—an energizing, fear-inducing proclamation that transforms narrative action into ritual-symbolic power.
Śiva as Tryambaka with Ambikā is the witnessing sovereign; Brahmā appears as delegated executor; Hari is approached as a major divine counterpart; Bhadra embodies gaṇa-force empowered for a decisive encounter.