Adhyaya 26
Vayaviya SamhitaPurva BhagaAdhyaya 2629 Verses

कौशिकी-गौरी तथा शार्दूलरूप-निशाचरस्य पूर्वकर्मवर्णनम् | Kauśikī-Gaurī and Brahmā’s account of the tiger-formed niśācara

ဤအခန်းတွင် ဝါယုက ဆက်လက်ပုံပြင်ပြောရာမှ ဒေဝီ (ကောသိကီ-ဂေါရီ) သည် မိမိအနီးတွင် ခိုလှုံလာသော ကျား (ရှာဒူလာ) အကြောင်းကို ဘြဟ္မာအား မေးမြန်းပြောဆိုသည့် မြင်ကွင်းသို့ ရွှေ့သည်။ ဒေဝီသည် တစ်စိတ်တစ်သဘော ဘက္တိရှိမှုကို ချီးမွမ်းကာ ထိုသတ္တဝါကို ကာကွယ်ခြင်းသည် မိမိအတွက် ချစ်မြတ်နိုးရာဖြစ်ကြောင်း ဆိုပြီး၊ ရှင်ကရာ (ရှီဝ) က ဂဏေရှဝရ အဆင့်ပေးမည်ဟု မျှော်လင့်ကာ မိမိအဖွဲ့အပါအဝင် လိုက်ပါစေလိုသည်။ ဘြဟ္မာက ရယ်မော၍ သတိပေးကာ ယခင်အပြုအမူကို ပြန်လည်ဖော်ပြသည်—ကျားရုပ်ရှိသော်လည်း မကောင်းသော နိသာချရ၊ ကာမရူပင် (ရုပ်ပြောင်းနိုင်သူ) ဖြစ်ပြီး နွားနှင့် ဗြာဟ္မဏများကို ထိခိုက်စေခဲ့သဖြင့် အပြစ်၏ အကျိုးကို မလွဲမသွေ ခံရမည်ဟု ဆိုသည်။ ဤဆွေးနွေးမှုသည် ကရုဏာ၌ ခွဲခြားသိမြင်မှုကို အဓိကထားကာ ရက်စက်သူများအပေါ် မစဉ်းစားဘဲ ကရုဏာပေးခြင်းကို မေးခွန်းထုတ်သော်လည်း၊ ရှီဝ၏ အာဏာအောက်တွင် ဘုရားအလိုတော်ဖြင့် မြင့်တင်ပြောင်းလဲနိုင်ခြေကိုလည်း ဖွင့်ထားသည်။

Shlokas

Verse 1

वायुरुवाच । उत्पाद्य कौशिकीं गौरी ब्रह्मणे प्रतिपाद्य ताम् । तस्य प्रत्युपकाराय पितामहमथाब्रवीत्

ဝါယုက ပြော၏— ကောသိကီဟူသော ဂေါရီကို ပေါ်ထွန်းစေပြီး ဘြဟ္မာထံသို့ ဆက်ကပ်ပေးလေ၏။ ထိုအကျိုးပြုမှုကို ပြန်လည်တုံ့ပြန်လိုသော ပိတామဟ (ဘြဟ္မာ) သည် ထို့နောက် ဤသို့ မိန့်တော်မူ၏။

Verse 2

देव्युवाच । दृष्टः किमेष भवता शार्दूलो मदुपाश्रयः । अनेन दुष्टसत्त्वेभ्यो रक्षितं मत्तपोवनम्

ဒေဝီက မိန့်တော်မူ၏— “ငါ၏ အကာအကွယ်အောက်သို့ ဝင်လာသော ဤကျားကို သင်မြင်ခဲ့သလား။ ဤကောင်ကြောင့် ငါ၏ တပသ်တောဝန်းကို မကောင်းသော သတ္တဝါတို့မှ ကာကွယ်ထားနိုင်ခဲ့သည်။”

Verse 3

मय्यर्पितमना एष भजते मामनन्यधीः । अस्य संरक्षणादन्यत्प्रियं मम न विद्यते

စိတ်ကို အရှင်ရှီဝထံ အပြည့်အဝ အပ်နှံထားသော ဤဘက်တော်သည် မခွဲမခွာသော ဉာဏ်ဖြင့် အရှင်ကိုသာ ကိုးကွယ်သည်။ ငါ့အတွက် သူကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်းထက် ပိုချစ်မြတ်နိုးရာ မရှိ။

Verse 4

भवितव्यमनेनातो ममान्तःपुरचारिणा । गणेश्वरपदं चास्मै प्रीत्या दास्यति शंकरः

ထို့ကြောင့် ငါ့အတွင်းနန်းတော်တွင် အမှုထမ်းနေသူအတွက် ဤသို့ဖြစ်ရမည်ဟု ကံကြမ္မာက သတ်မှတ်ထားသည်။ ရွှင်လန်းနှစ်သက်တော်မူသော သင်္ကရသည် ချစ်ခင်မေတ္တာဖြင့် သူ့အား ဂဏေရှ္ဝရ (ဂဏများ၏ အရှင်) အဆင့်ကို ပေးသနားတော်မူမည်။

Verse 5

एनमग्रेसरं कृत्वा सखीभिर्गन्तुमुत्सहे । प्रदीयतामनुज्ञा मे प्रजानां पतिना १ त्वया

သူ့ကို အရှေ့ဆုံးတွင် ခေါင်းဆောင်အဖြစ်ထား၍ မိတ်သဟာယများနှင့်အတူ သွားရန် ကျွန်မ အဆင်သင့်ရှိပါသည်။ ထို့ကြောင့် သတ္တဝါတို့၏ အရှင်တော်၊ ကျွန်မအား ခွင့်ပြုတော်မူပါ။

Verse 6

इत्युक्तः प्रहसन्ब्रह्मा देवीम्मुग्धामिव स्मयन् । तस्य तीव्रैः पुरावृत्तैर्दौरात्म्यं समवर्णयत्१

ထိုသို့ ပြောဆိုခံရသော် ဘြဟ္မာသည် ရယ်မော၍ အပြစ်မဲ့ မိန်းကလေးတစ်ဦးကို ကြည့်သကဲ့သို့ ပြုံးလျက်၊ အတိတ်က ပြင်းထန်သော အကြောင်းအရာများဖြင့် ထိုသူ၏ ရက်စက်၍ လမ်းလွဲသော သဘောကို ဒေဝီအား ရှင်းပြ하였다။

Verse 7

ब्रह्मोवाच । पशौ देवि मृगाः क्रूराः क्व च ते ऽनुग्रहः शुभः । आशीविषमुखे साक्षादमृतं किं निषिच्यते

ဘြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်—“ဒေဝီရေ၊ တိရစ္ဆာန်နှင့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တို့သည် သဘာဝအားဖြင့် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်ကြသည်။ ထိုသူတို့အပေါ် သင်၏ မင်္ဂလာကရုဏာသည် ဘယ်မှာနည်း။ အဆိပ်မြွေ၏ ပါးစပ်ထဲသို့ အမృతကို တိုက်ရိုက် လောင်းထည့်ရမလား?”

Verse 8

व्याघ्रमात्रेण सन्नेष दुष्टः को ऽपि निशाचरः । अनेन भक्षिता गावो ब्राह्मणाश्च तपोधनाः

ဤနေရာတွင် ကျားပုံသဏ္ဌာန်သာ ဆောင်ထားသော မကောင်းသော ညလှည့်သရဲတစ်ကောင် ရှိသည်။ သူကြောင့် နွားများကို စားသောက်ခံရပြီး တပသဓနရှိသော ဘြာဟ္မဏများတောင် စားခံရ하였다။

Verse 9

तर्पयंस्तान्यथाकामं कामरूपी चरत्यसौ । अवश्यं खलु भोक्तव्यं फलं पापस्य कर्मणः

သူတို့၏ ဆန္ဒအတိုင်း ကျေနပ်စေကာ၊ ကာမတဏှာပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် အမျိုးမျိုးသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ယူ၍ လှည့်လည်သွားလာ၏။ အမှန်တကယ်ပင် အပြစ်ကံ၏ အကျိုးကို မဖြစ်မနေ ခံစားရမည်။

Verse 10

अतः किं कृपया कृत्यमीदृशेषु दुरात्मसु । अनेन देव्याः किं कृत्यं प्रकृत्या कलुषात्मना

ထို့ကြောင့် ဤကဲ့သို့သော မကောင်းသဘောရှိသူတို့အပေါ် ကရုဏာပြရန် အကျိုးရှိသလော။ ထို့ပြင် သဘာဝတရားကပင် မလင်းမသန့်၍ အတွင်းစိတ်ညစ်ညမ်းသူ ဤသူကြောင့် ဒေဝီအတွက် ဘာအကျိုးရှိမည်နည်း။

Verse 11

देव्युवाच । यदुक्तं भवता सर्वं तथ्यमस्त्वयमीदृशः । तथापि मां प्रपन्नो ऽभून्न त्याज्यो मामुपाश्रितः

ဒေဝီ မိန့်တော်မူသည်။ «သင်ပြောသမျှ အားလုံး မှန်ကန်၏; ဤသူသည် အမှန်ပင် ထိုသို့ပင်။ သို့သော်လည်း သူသည် ငါ့ထံ ခိုလှုံလာပြီ—ငါ့အရိပ်အာဝါသအောက် ဝင်လာသူကို မစွန့်ပစ်သင့်»။

Verse 12

ब्रह्मोवाच । अस्य भक्तिमविज्ञाय प्राग्वृत्तं ते निवेदितम् । भक्तिश्चेदस्य किं पापैर्न ते भक्तः प्रणश्यति

ဗြဟ္မာ မိန့်တော်မူသည်။ «သူ၏ ဘက္တိကို မသိမမြင်သဖြင့် အရင်က ဖြစ်ပျက်ခဲ့သမျှကို သင်ထံ တင်ပြခဲ့၏။ သို့သော် သူ၌ ဘက္တိ အမှန်တကယ်ရှိလျှင် အပြစ်တို့က ဘာလုပ်နိုင်မည်နည်း။ သင်၏ ဘက္တားသည် မပျက်စီးပါ»။

Verse 13

पुण्यकर्मापि किं कुर्यात्त्वदीयाज्ञानपेक्षया । अजा प्रज्ञा पुराणी च त्वमेव परमेश्वरी

သင်၏ ദിവ്യဉာဏ်ကို မမှီခိုဘဲ ကုသိုလ်ကောင်းကင်မည်မျှပင် ဘာကို ဆောင်ရွက်နိုင်မည်နည်း။ သင်တော်တည်းသာ မမွေးဖွားသော အဇာ၊ အမြင့်ဆုံးပညာ၊ ပုရာဏီ—အမှန်တကယ် ပရမေရှဝရီ ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 14

त्वदधीना हि सर्वेषां बंधमोक्षव्यवस्थितिः । त्वदृते परमा शक्तिः संसिद्धिः कस्य कर्मणा

သတ္တဝါအားလုံးအတွက် ချည်နှောင်ခြင်းနှင့် လွတ်မြောက်ခြင်း (မောက္ခ) ၏ စီမံကိန်းသည် သင့်အပေါ် မူတည်သည်။ သင်မရှိလျှင် အမြင့်ဆုံးသော သက္တိ (Śakti) သို့မဟုတ် စစ်မှန်သော ပြည့်စုံအောင်မြင်မှုကို မည်သူ၏ ကర్మဖြင့် ရနိုင်မည်နည်း။

Verse 15

त्वमेव विविधा शक्तिः भवानामथ वा स्वयम् । अशक्तः कर्मकरणे कर्ता वा किं करिष्यति

အရှင်တော်တစ်ပါးတည်းကပင် အမျိုးမျိုးသော သက္တိဖြစ်တော်မူ၏—သတ္တဝါအားလုံး၏ သက္တိအဖြစ်လည်းကောင်း၊ သက္တိကိုယ်တိုင်အဖြစ်လည်းကောင်း။ ထိုသက္တိမရှိလျှင် “လုပ်သူ” ဟုခေါ်သူသည် ကမ္မကို ဆောင်ရွက်ရာတွင် ဘာကို ပြုနိုင်မည်နည်း။

Verse 16

विष्णोश्च मम चान्येषां देवदानवरक्षसाम् । तत्तदैश्वर्यसम्प्राप्त्यै तवैवाज्ञा हि कारणम्

ဗိဿနုအတွက်လည်း၊ ကျွန်ုပ်အတွက်လည်း၊ အခြားသူအားလုံး—ဒေဝ၊ ဒာနဝ၊ ရက္ခသတို့အတွက်လည်း—မိမိတို့၏ အာဏာနှင့် အရှင်မင်းမှုကို ရရှိခြင်းသည် အရှင်တော်၏ အမိန့်တော်ကြောင့်သာ ဖြစ်ပေါ်၏။ အမှန်တကယ် အကြောင်းရင်းမှာ အရှင်တော်၏ ခွင့်ပြုတော်မူခြင်းတစ်ခုတည်းပင်။

Verse 17

अतीताः खल्वसंख्याता ब्रह्माणो हरयो भवाः । अनागतास्त्वसंख्यातास्त्वदाज्ञानुविधायिनः

လွန်ခဲ့ပြီးသော ဗြဟ္မာများ၊ ဟရိ(ဗိဿနု)များနှင့် ရုဒ္ရများသည် အရေအတွက်မရေတွက်နိုင်အောင် များလှ၏။ နောင်လာမည့်သူတို့လည်း အရေအတွက်မရေတွက်နိုင်—တစ်ဦးချင်းစီသည် အရှင်တော်၏ အမိန့်တော်အတိုင်း လိုက်နာဆောင်ရွက်ကြ၏။

Verse 18

त्वामनाराध्य देवेशि पुरुषार्थचतुष्टयम् । लब्धुं न शक्यमस्माभिरपि सर्वैः सुरोत्तमैः

အို ဒေဝေရှီ၊ ဒေဝတို့၏ အရှင်မ—သင့်ကို မပူဇော်မနာမည်ဆိုလျှင် လူ့အရည်အချင်းလေးပါး (ဓမ္မ၊ အတ္ထ၊ ကာမ၊ မောက္ခ) ကို ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး၊ ဒေဝတို့အထဲက အမြင့်မြတ်ဆုံးများပင်လျှင် မရနိုင်ကြပါ။

Verse 19

व्यत्यासो ऽपि भवेत्सद्यो ब्रह्मत्वस्थावरत्वयोः । सुकृतं दुष्कृतं चापि त्वयेव स्थापितं यतः

ဗြဟ္မာဖြစ်ခြင်း၏အခြေအနေနှင့် မလှုပ်မရှားဖြစ်သောအခြေအနေတို့အကြား ချက်ချင်းပြောင်းပြန်ဖြစ်ခြင်းတောင် ဖြစ်နိုင်သည်—ကောင်းမှုနှင့် မကောင်းမှု (နှင့် ၎င်းတို့၏အကျိုး) ကို တည်ထောင်ထားသူမှာ သင်ပင်ဖြစ်သောကြောင့်။

Verse 20

त्वं हि सर्वजगद्भर्तुश्शिवस्य परमात्मनः । अनादिमध्यनिधना शक्तिराद्या सनातनी

သင်သည် အမှန်တကယ်ပင် စကြဝဠာတစ်လောကလုံးကို ထိန်းသိမ်းသော အမြင့်ဆုံးအတ္တဖြစ်တော်မူသည့် သီဝဘုရား၏ အစဉ်အလာမရှိ၊ အလယ်မရှိ၊ အဆုံးမရှိသော မူလတည်တံ့သော သက္တိတော်ဖြစ်သည်။

Verse 21

समस्तलोकयात्रार्थं मूर्तिमाविश्य कामपि । क्रीडसे २ विविधैर्भावैः कस्त्वां जानाति तत्त्वतः

လောကအားလုံး၏ ခရီးစဉ်စနစ်တကျ ဖြစ်စေရန် သင်သည် မိမိနှစ်သက်ရာ ရုပ်ပုံသဏ္ဌာန်မည်သည့်အရာမဆို ဝင်ရောက်ယူဆောင်သည်။ သင်သည် အမျိုးမျိုးသော အခြေအနေများဖြင့် လီလာကစားတော်မူ၏—သင့်ကို အမှန်တရားအတိုင်း မည်သူ သိနိုင်မည်နည်း။

Verse 22

अतो दुष्कृतकर्मापि व्याघ्रो ऽयं त्वदनुग्रहात् । प्राप्नोतु परमां सिद्धिमत्र कः प्रतिबन्धकः

ထို့ကြောင့် ဤကျားသည် အပြစ်ကမ္မကို ပြုခဲ့သော်လည်း သင်၏ကရုဏာကြောင့် အမြင့်ဆုံးသော စိဒ္ဓိ (မောက္ခ) ကို ရရှိပါစေ။ ဤနေရာတွင် မည်သူက တားဆီးနိုင်မည်နည်း။

Verse 23

इत्यात्मनः परं भावं स्मारयित्वानुरूपतः । ब्रह्मणाभ्यर्थिता गौरी तपसो ऽपि न्यवर्तत

ဤသို့ မိမိ၏ အမြင့်မြတ်သော ဝိညာဉ်သဘောကို သင့်လျော်စွာ သတိရလျက်၊ ဘြဟ္မာ၏ တောင်းပန်မှုကြောင့် ဂေါရီသည် တပဿာကိုပင် ရပ်တန့်하였다။

Verse 24

ततो देवीमनुज्ञाप्य ब्रह्मण्यन्तर्हिते सति । देवीं च मातरं दृष्ट्वा मेनां हिमवता सह

ထို့နောက် သူသည် ဒေဝီကို ခွင့်တောင်းနှုတ်ဆက်ပြီး၊ ဘြဟ္မာသည် မျက်စိမြင်ရာမှ ပျောက်ကွယ်သွားသောအခါ၊ ဒေဝီ၏ မိခင် မေနာကို ဟိမဝန်နှင့်အတူ တွေ့မြင်လေ၏။

Verse 25

प्रणम्याश्वास्य बहुधा पितरौ विरहासहौ । तपः प्रणयिनो देवी तपोवनमहीरुहान्

ဦးညွှတ်ပူဇော်ပြီးနောက်၊ ခွဲခွာရခြင်း၏ ဝမ်းနည်းနာကျင်မှုကို မခံနိုင်သော မိဘနှစ်ပါးကို ဒေဝီသည် အကြိမ်ကြိမ် နှစ်သိမ့်ပေးလေ၏။ ထို့နောက် တပဿာကို ချစ်မြတ်နိုးသော ဒေဝီသည် တပဿာတော၏ ကြီးမားသော သစ်ပင်များရှိရာသို့ ထွက်ခွာသွားလေ၏။

Verse 26

विप्रयोगशुचेवाग्रे पुष्पबाष्पं विमुंचतः । तत्तुच्छाखासमारूढविहगो दीरितै रुतैः

အရှေ့ဆုံးတွင် ခွဲခွာရခြင်း၏ ဝမ်းနည်းမှုကြောင့် ပန်းကဲ့သို့သော မျက်ရည်များကို ချွတ်လွှတ်လေ၏။ ထိုတူညီသော ချောင်းခက်ပေါ်တွင် နားနေသော ငှက်တစ်ကောင်သည် ရှည်လျားသော အော်ဟစ်သံများဖြင့် ငိုကြွေးလေ၏။

Verse 27

व्याकुलं बहुधा दीनं विलापमिव कुर्वतः । सखीभ्यः कथयंत्येवं सत्त्वरा भर्तृदर्शने

ခင်ပွန်းကို မြင်သောအခါ မိန်းမသည် အလွန်စိတ်လှုပ်ရှား၍ မကြာခဏ ဆင်းရဲညှိုးနွမ်းသကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ အော်ဟစ်ငိုကြွေးသကဲ့သို့ ထင်ရ၏။ ထိုအခြေအနေတည်းကပင် မိတ်သဟာယမိန်းကလေးများထံ အလျင်အမြန် ဤစကားတို့ကို ပြောကြား하였다။

Verse 28

पुरस्कृत्य च तं व्याघ्रं स्नेहात्पुत्रमिवौरसम् । देहस्य प्रभया चैव दीपयन्ती दिशो दश

ကျားကဲ့သို့ ရဲရင့်သောသူကို ရှေ့တန်းတွင် ထားကာ၊ ချစ်ခင်မေတ္တာကြောင့် ကိုယ်ပိုင်သားကဲ့သို့ သဘောထား၍ သူမသည် ဆက်လက်သွားလေ၏။ သူမ၏ ကိုယ်ခန္ဓာအလင်းရောင်သည် တစ်ဆယ်မျက်နှာသို့ ထွန်းလင်းစေသကဲ့သို့ ထင်ရ၏။

Verse 29

प्रययौ मंदरं गौरी यत्र भर्ता महेश्वरः । सर्वेषां जगतां धाता कर्ता पाता विनाशकृत्

ဂေါရီသည် မန္ဒရတောင်သို့ ထွက်ခွာသွား၏။ ထိုနေရာ၌ သူမ၏ အရှင် မဟေရှ္ဝရ တည်ရှိတော်မူသည်—ကမ္ဘာလောကအားလုံး၏ အထွဋ်အမြတ် ပတိ၊ ဖန်ဆင်းသူ၊ ထိန်းသိမ်းသူ၊ ကာကွယ်သူ၊ နှင့် ပျက်စီးခြင်းကို ဆောင်ရွက်သူ ဖြစ်တော်မူ၏။

Frequently Asked Questions

Devī (Kauśikī-Gaurī) seeks permission to take a refuge-seeking tiger with her attendants, while Brahmā reveals the tiger is actually a wicked niśācara with a violent past.

The chapter stages a tension between karuṇā (compassion) and viveka (discrimination), teaching that grace may elevate a being, yet karmic residues still demand reckoning—an ethical-theological balance central to Purāṇic Śaivism.

Kauśikī-Gaurī is highlighted as the compassionate divine feminine, and Śiva/Śaṅkara is implied as the sovereign who can confer gaṇeśvara status, integrating transformation and hierarchy within Śaiva order.