
အခန်း ၃၄ တွင် ရေသိ Vyāghrapāda ၏သားငယ် Śiśuka သည် သီဝနတ်မင်း၏ ကျေးဇူးတော်ကို မည်သို့ရရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ နို့ရည်အတွက် ခြိုးခြံချွေတာစွာ ကျင့်ကြံရာမှ သီဝနတ်မင်းက သူ့ကို နို့ပင်လယ်၊ ထာဝရလူပျိုဘဝနှင့် Gaṇas များ၏ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ချီးမြှင့်ခဲ့ပြီး သီဝဒေသနာများကို သင်ကြားပေးခဲ့သည်။
Verse 1
ऋषय ऊचुः । धौम्याग्रजेन शिशुना क्षीरार्थं हि तपः कृतम् । तस्मात्क्षीरार्णवो दत्तस्तस्मै देवेन शूलिना
ရသေ့တို့က ဆိုကြသည်— «ဓောမ്യ၏ အစ်ကိုဖြစ်သော ကလေးသည် နို့ရရန်အတွက် တပဿာကို ပြုခဲ့၏။ ထို့ကြောင့် သုံးချွန်ကိုင်ဆောင်တော်မူသော ဒေဝရှင် သီဝက သူ့အား နို့သမုဒ္ဒရာကို ပေးအပ်တော်မူ၏»။
Verse 2
स कथं शिशुको लेभे शिवशास्त्रप्रवक्तृताम् । कथं वा शिवसद्भावं ज्ञात्वा तपसि निष्ठितः
ထိုကလေးငယ်သည် မည်သို့ပင် ရှိဝသတ္တရား (Śiva-śāstra) ကို ဟောပြောသူအဖြစ် အဆင့်ကို ရရှိခဲ့သနည်း။ ထို့ပြင် ရှိဝ၏ အမှန်တရားကို သိမြင်ပြီးနောက် မည်သို့ပင် တပဿ (austerity) တွင် တည်ကြည်ခိုင်မာခဲ့သနည်း။
Verse 3
कथं च लब्धविज्ञानस्तपश्चरणपर्वणि । रुद्राग्नेर्यत्परं वीर्यं लभे भस्म स्वरक्षकम्
«အမှန်တကယ်သော ဉာဏ်ပညာကို ရရှိပြီးနောက် တပဿကျင့်စဉ်၏ လမ်းကြောင်းနှင့် အဆင့်ဆင့်ကို မည်သို့ ဆက်လက် လျှောက်လှမ်းရမည်နည်း။ ရုဒြ၏ မီးမှ ပေါ်ထွန်းသော အမြင့်ဆုံး အာနုဘော်—ကိုယ်ကို ကာကွယ်ပေးသော သန့်ရှင်းသော ဘဟ္စမ (bhasma) ကို မည်သို့ ရယူနိုင်မည်နည်း။»
Verse 4
वायुरुवाच । न ह्येष शिशुकः कश्चित्प्राकृतः कृतवांस्तपः । मुनिवर्यस्य तनयो व्याघ्रपादस्य धीमतः
ဝါယုက ပြောသည်– «ဤကလေးသည် လောကီသဘော သာမန်သူ မဟုတ်ချေ၊ အကြောင်းမူကား တပဿကို ကျင့်ဆောင်ခဲ့သည်။ သူသည် မုနိတို့အနက် အမြတ်ဆုံး ပညာရှိ ဗျာဃ္ရပာဒ၏ သားဖြစ်သည်»။
Verse 5
जन्मान्तरेण संसिद्धः केनापि खलु हेतुना । स्वपदप्रच्युतो दिष्ट्या प्राप्तो मुनिकुमारताम्
ယခင်ဘဝမှ အောင်မြင်မှုများကြောင့် ပြည့်စုံတိုးတက်လာသူဖြစ်သော်လည်း၊ အကြောင်းတစ်စုံတစ်ရာကြောင့် မိမိ၏ အဆင့်အတန်းမှ ကျဆင်းခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ကံကောင်းစွာဖြင့် မုနိကလေးအဖြစ်သို့ ရောက်လာခဲ့သည်။
Verse 6
महादेवप्रसादस्य भाग्यापन्नस्य भाविनः । दुग्धाभिलाषप्रभवद्वारतामगमत्तपः
မဟာဒေဝ၏ကရုဏာတော်ကြောင့် ကံကြမ္မာရင့်ကျက်လာ၍ မင်္ဂလာအောင်မြင်မှုနီးကပ်လာသူအတွက် တပဿာသည် နို့ကိုလိုလားခြင်းမှ ပေါက်ဖွားသော တံခါးပေါက်သဖွယ် ဖြစ်လာ하였다။
Verse 7
अतः सर्वगणेशत्वं कुमारत्वं च शाश्वतम् । सह दुग्धाब्धिना तस्मै प्रददौ शंकरः स्वयम्
ထို့ကြောင့် ရှင်ကရ (Śaṅkara) ကိုယ်တော်တိုင်က သူ့အား ဂဏများအားလုံးပေါ် အစဉ်အမြဲ အုပ်စိုးခွင့်နှင့် ထာဝရ ကုမာရ (ဘုရားသား) အဖြစ်ကို ပေးသနားတော်မူပြီး၊ ထို့နှင့်အတူ နို့သမုဒ္ဒရာကိုလည်း သန့်ရှင်းသော ထောက်ပံ့အလှူအဖြစ် ချီးမြှင့်တော်မူ하였다။
Verse 8
तस्य ज्ञानागमोप्यस्य प्रसादादेव शांकरात् । कौमारं हि परं साक्षाज्ज्ञानं शक्तिमयं विदुः
ဤသူ၏ လွတ်မြောက်စေသော ဉာဏ်အာဂမသို့ ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်းပင်လျှင် ရှင်ကရ (Śaṅkara) ၏ ကရုဏာတော်တစ်ခုတည်းမှသာ ပေါက်ဖွားသည်။ ရှင်တော်များက အမြင့်ဆုံးသော တိုက်ရိုက်ဉာဏ်သည် ကုမာရသင်ကြားချက်ဖြစ်ပြီး၊ ဉာဏ်သည်ပင် သက္တိ (Śakti) အင်အားဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်ဟု သိကြသည်။
Verse 9
शिवशास्त्रप्रवक्तृत्वमपि तस्य हि तत्कृतम् । कुमारो मुनितो लब्धज्ञानाब्धिरिव नन्दनः
အမှန်တကယ်ပင် သူ၏ပြုတော်မူခြင်းကြောင့် သူသည် ရှိဝ-ရှာစတြ (Śiva-śāstra) ကို ဟောကြားသူအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ ထိုဘုရားသခင်၏ လူငယ်—နန္ဒန (Nandana)—သည် မုနိ၏အကူအညီဖြင့် အသစ်ရရှိသော ဉာဏ်သမုဒ္ဒရာတစ်စင်းကဲ့သို့ ဖြစ်လာ하였다။
Verse 10
दृष्टं तु कारणं तस्य शिवज्ञानसमन्वये । स्वमातृवचनं साक्षाच्छोकजं क्षीरकारणात्
ရှီဝဉာဏ်၏ ပေါင်းစည်းသဘောတရားအတွင်း၌ ထိုအခြေအနေ၏ အကြောင်းရင်းအမှန်ကို မြင်ရသည်မှာ အခြားမဟုတ်ဘဲ မိခင်၏ စကားတော်ပင် ဖြစ်သည်—နို့ကြောင့် တိုက်ရိုက် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဝမ်းနည်းခြင်းသည် အကြောင်းဖြစ်လာခဲ့သည်။
Verse 11
कदाचित्क्षीरमत्यल्पं पीतवान्मातुलाश्रमे । ईर्षयया मातुलसुतं संतृप्तक्षीरमुत्तमम्
တစ်ခါတစ်ရံ မိခင်ဘက် ဦးလေး၏ အာရှရမ်၌ နေစဉ် နို့ကို အနည်းငယ်သာ သောက်ခဲ့သည်။ သို့သော် မနာလိုစိတ်ကြောင့် အကောင်းဆုံးနို့ဖြင့် ပြည့်ဝစွာ တင်းတိမ်နေသော ဦးလေး၏ သားကို ကြည့်မြင်하였다။
Verse 12
पीत्वा स्थितं यथाकामं दृष्ट्वा वै मातुलात्मजम् । उपमन्युर्व्याघ्रपादिः प्रीत्या प्रोवाच मातरम्
မိခင်ဘက် အစ်ကိုဝမ်းကွဲကို မြင်၍၊ သူသည် စိတ်ကြိုက်သောက်ပြီး တင်းတိမ်စွာ ရပ်နေသည်ကို တွေ့သဖြင့်၊ ဥပမညု (ဗျာဃ္ရပါဒဟုလည်း ခေါ်) သည် ဝမ်းမြောက်စွာ မိခင်အား ပြော하였다။
Verse 13
उपमन्युरुवाच । मातर्मातर्महाभागे मम देहि तपस्विनि । गव्यं क्षीरमतिस्वादु नाल्पमुष्णं पिबाम्यहम्
ဥပမညုက ပြောသည်— “အမေ၊ အမေ၊ မဟာကံကောင်းသော တပသ္ဝိနီမေ၊ ကျွန်ုပ်အား ပေးပါ။ ကျွန်ုပ်သည် နွားနို့ကို အလွန်ချိုမြိန်စွာ၊ နည်းနည်းမဟုတ်ဘဲ နွေးနွေးပူပူ သောက်လိုပါသည်။”
Verse 14
वायुरुवाच । तच्छ्रुत्वा पुत्रवचनं तन्माता च तपस्विनी । व्याघ्रपादस्य महिषी दुःखमापत्तदा च सा
ဝါယုက ပြောသည်— သား၏ စကားကို ကြားသော်၊ ထိုမိခင်သည် တပသ္ဝိနီဖြစ်၍ ဗျာဃ္ရပါဒ၏ မဟိသီ (ဇနီး) ဖြစ်သဖြင့် ထိုအခါ ဝမ်းနည်းခြင်းကြီးစွာ ခံစားရ하였다။
Verse 15
उपलाल्याथ सुप्रीत्या पुत्रमालिंग्य सादरम् । दुःखिता विललापाथ स्मृत्वा नैर्धन्यमात्मनः
ထို့နောက် မေတ္တာအပြည့်ဖြင့် သားကို နူးညံ့စွာ လှုပ်ရှားလှုပ်ရှား လက်ဖြင့်လည်း လှမ်းလှမ်းပွတ်သပ်ကာ ရိုသေစွာ ဖက်လှမ်းတင်းကျပ်လေ၏။ သို့သော် စိတ်ထဲတွင် ဝမ်းနည်းပူဆွေး၍ မိမိ၏ ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုကို သတိရကာ ငိုကြွေးညည်းတွားလေ၏။
Verse 16
स्मृत्वास्मृत्वा पुनः क्षीरमुपमन्युस्स बालकः । देहि देहीति तामाह रुद्रन्भूयो महाद्युतिः
နို့ကို အကြိမ်ကြိမ် သတိရလျက်၊ အလင်းရောင်ကြီးမားသော ကလေး ဥပမန်ယူသည် ထပ်မံငိုကြွေးကာ ရုဒြာကို “ပေးပါ၊ ပေးပါ” ဟု ထပ်တလဲလဲ တောင်းဆို하였다။
Verse 17
तद्धठं सा परिज्ञाय द्विजपत्नी तपस्विनी । शान्तये तद्धठस्याथ शुभोपायमरीरचत्
ထိုအကြံခိုင်မာ၍ ခေါင်းမာမှုကို သိမြင်သော်၊ တပသ္စရိယာရှိသော ဘြာဟ္မဏမယားသည် ထိုကို ငြိမ်းချမ်းစေရန် ရည်ရွယ်ကာ ကောင်းမွန်သော နည်းလမ်းတစ်ရပ်ကို ထိုခဏ၌ စီစဉ်တီထွင်하였다။
Verse 18
उञ्छवृत्त्यार्जितान्बीजान्स्वयं दृष्ट्वा च सा तदा । बीजपिष्टमथालोड्य तोयेन कलभाषिणी
ထိုအခါ သူမသည် ကိုယ်တိုင် ကောက်ယူ၍ ရရှိသော စပါးစေ့များကို မြင်ပြီး၊ အသံချိုမြိန်သော မိန်းမသည် စေ့များကို ကြိတ်၍ မုန့်မှုန့်လုပ်ကာ ရေနှင့် ရောနှော하였다။
Verse 19
एह्येहि मम पुत्रेति सामपूर्वं ततस्सुतम् । आलिंग्यादाय दुःखार्ता प्रददौ कृत्रिमं पयः
“လာပါ၊ လာပါ—ငါ့သားရေ” ဟု နူးညံ့စွာ ပြောကာ အရင်ဆုံး ကလေးကို နှစ်သိမ့်ပြီး၊ ဝမ်းနည်းဒုက္ခကြောင့် စိတ်မချမ်းသာလျက် သူ့ကို ဖက်ကာ နီးကပ်ယူပြီး အတုနို့ကို ပေး하였다။
Verse 20
पीत्वा च कृत्रिमं क्षीरं मात्रां दत्तं स बालकः । नैतत्क्षीरमिति प्राह मातरं चातिविह्वलः
မိခင်ပေးသော အတုနို့ကို သောက်ပြီးနောက်၊ စိတ်အလွန်မောဟိုက်သော ကလေးငယ်သည် မိခင်အား “ဒါ နို့မဟုတ်ဘူး” ဟု ပြော하였다။
Verse 21
दुःखिता सा तदा प्राह संप्रेक्ष्याघ्राय मूर्धनि । समार्ज्य नेत्र पुत्रस्य कराभ्यां कमलायते
ထိုအခါ သူမသည် ဝမ်းနည်းကြေကွဲလျက် ပြောဆို၏—သား၏ခေါင်းကို နီးနီးကပ်ကပ်ကြည့်၍ အနံ့ရှူကာ၊ လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ကြာပန်းကဲ့သို့သော သား၏မျက်လုံးများကို သုတ်ပေး၏။
Verse 22
जनन्युवाच । तटिनी रत्नपूर्णास्तास्स्वर्गपातालगोचराः । भाग्यहीना न पश्यन्ति भक्तिहीनाश्च ये शिवे
မိခင်က ပြော၏—“ရတနာများပြည့်ဝသော မြစ်များသည် ကောင်းကင်နှင့် ပာတားလ (အောက်လောက) ထိ လျှောက်လှမ်းသော်လည်း ကံမကောင်းသူတို့ မမြင်ရ၊ ရှိဝ (Śiva) အပေါ် ဘက္တိမရှိသူတို့လည်း မမြင်ရ။”
Verse 23
राज्यं स्वर्गं च मोक्षं च भोजनं क्षीरसंभवम् । न लभन्ते प्रियाण्येषां न तुष्यति यदा शिवः
ရှိဝ မပျော်ရွှင်သော် ထိုသူတို့သည် အာဏာရ (နိုင်ငံအုပ်ချုပ်မှု) မရ၊ ကောင်းကင်မရ၊ မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) မရ; နို့မှ ဖြစ်သော အာဟာရကောင်းကဲ့သို့ ချစ်မြတ်နိုးဖွယ် အပျော်အပါးများလည်း မရကြ။
Verse 24
भवप्रसादजं सर्वं नान्यद्देवप्रसादजम् । अन्यदेवेषु निरता दुःखार्ता विभ्रमन्ति च
အရာအားလုံးသော အောင်မြင်မှုသည် ဘဝ (Bhava) အဖြစ်ရှိသော ရှိဝ၏ ကရုဏာမှ ပေါ်လာသည်၊ အခြားဒေဝတားတို့၏ ကရုဏာမှ မဟုတ်။ အခြားဘုရားများ၌ စိတ်ကပ်နေသူတို့သည် ဒုက္ခကြောင့် ပင်ပန်း၍ မောဟထဲတွင် လှည့်လည်နေကြ၏။
Verse 25
क्षीरं तत्र कुतो ऽस्माकं वने निवसतां सदा । क्व दुग्धसाधनं वत्स क्व वयं वनवासिनः
“တောထဲမှာ အမြဲနေထိုင်တဲ့ ငါတို့အတွက် အဲဒီမှာ နို့ဘယ်ကရမလဲ။ ချစ်သားရေ၊ နို့ရယူဖို့ အစီအစဉ်/ကိရိယာက ဘယ်မှာလဲ—ပြီးတော့ ငါတို့က တောနေသူတွေပါပဲ။”
Verse 26
कृत्स्नाभावेन दारिद्र्यान्मया ते भाग्यहीनया । मिथ्यादुग्धमिदं दत्तम्पिष्टमालोड्य वारिणा
အရာအားလုံးမရှိသလောက် ချို့တဲ့ဆင်းရဲမှုကြောင့်၊ ကံမကောင်းသော ကျွန်မသည် သင်အား ဤ ‘နို့အတု’ ကို ပေးခဲ့ပါသည်—ရေနှင့် မုန့်မှုန့်ကို ရောကာ လှုပ်မွှေထားခြင်းသာ ဖြစ်ပါသည်။
Verse 27
त्वं मातुलगृहे स्वल्पं पीत्वा स्वादु पयः शृतम् । ज्ञात्वा स्वादु त्वया पीतं तज्जातीयमनुस्मरन्
သင်သည် မိခင်ဘက်ဦးလေးအိမ်၌ ချိုမြိန်၍ ကျိုထားသော နို့ကို အနည်းငယ်သာ သောက်ခဲ့သည်။ အရသာချိုမြိန်ကြောင်း သိပြီးနောက် ထိုမျိုးတူ အရသာများကို အမြဲတမ်း သတိရနေခဲ့သည်။
Verse 28
दत्तं न पय इत्युक्त्वा रुदन् दुःखीकरोषि माम् । प्रसादेन विना शंभो पयस्तव न विद्यते
‘နို့မပေးခဲ့ဘူး’ ဟု ပြောကာ ငိုယိုနေသဖြင့် ကျွန်မကို ဝမ်းနည်းဒုက္ခရောက်စေသည်။ အို သမ္ဘုရှင်၊ သင်၏ ကရုဏာမရှိလျှင် သင်အတွက် နို့ဟူသည် မရှိနိုင်ပါ။
Verse 29
पादपंकजयोस्तस्य साम्बस्य सगणस्य च । भक्त्या समर्पितं यत्तत्कारणं सर्वसम्पदाम्
ဥမာနှင့်အတူ၊ ဂဏများက ဝန်းရံတော်မူသော သခင်ရှီဝ၏ ကြာပန်းတော်ခြေတော်၌ ဘက္တိဖြင့် ဆက်ကပ်သမျှသည် အလုံးစုံသော စည်းစိမ်နှင့် အောင်မြင်မှုတို့၏ အကြောင်းရင်းတည်း။
Verse 30
अधुना वसुदोस्माभिर्महादेवो न पूजितः । सकामानां यथाकामं यथोक्तफलदायकः
ယခုအခါ၊ အို ဝသု၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် မဟာဒေဝကို မပူဇော်ရသေးပါ။ သို့သော် မဟာဒေဝသည် ကြေညာထားသကဲ့သို့ အကျိုးफलကို ပေးသနားသူဖြစ်၍ လောကီလိုအင်ရှိသူတို့အား မိမိဆန္ဒအတိုင်း फलကို ပေးတော်မူ၏။
Verse 31
धनान्युद्दिश्य नास्माभिरितः प्रागर्चितः शिवः । अतो दरिद्रास्संजाता वयं तस्मान्न ते पयः
«ဥစ္စာဓနကို မျှော်မှန်းပြီး ယခင်က ဤနေရာတွင် ရှိဝကို မပူဇော်ခဲ့ကြ။ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့ ဆင်းရဲသွားကြပြီး၊ ထိုအကြောင်းကြောင့် သင့်အား ပူဇော်ရန် နို့မရှိပါ» ဟုဆိုကြ၏။
Verse 32
पूर्वजन्मनि यद्दत्तं शिवमुद्दिश्य वै सुतः । तदेव लभ्यते नान्यद्विष्णुमुद्दिश्य वा प्रभुम्
အို စူတရေ— ယခင်ဘဝ၌ ရှိဝကို ရည်ညွှန်း၍ ပေးလှူခဲ့သမျှ၏ အကျိုးသာလျှင် ရရှိသည်။ အခြားအကျိုး မရနိုင်၊ အာဏာရှင် ဗိဿဏုကို ရည်ညွှန်းလှူဒါန်းသော်လည်း ထိုသို့ပင် ဖြစ်၏။
Verse 33
वायुरुवाच । इति मातृवचः श्रुत्वा तथ्यं शोकादिसूचकम् । बालो ऽप्यनुतपन्नंतः प्रगल्भमिदमब्रवीत्
ဝါယုက ပြောသည်။ မိခင်၏ စကားကို ကြားပြီးနောက်၊ အမှန်တရားဖြစ်၍ ဝမ်းနည်းခြင်းတို့ကို ဖော်ပြသော ထိုစကားကြောင့်၊ နောင်တမရှိသေးသော ကလေးတောင် ရဲရင့်စွာ ဤသို့ ပြောလေ၏။
Verse 34
उपमन्युरुवाच । शोकेनालमितो मातः सांबो यद्यस्ति शंकरः । त्यज शोकं महाभागे सर्वं भद्रं भविष्यति
ဥပမန်ယူက ပြောသည်။ “အမေ၊ သင်သည် ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် လွှမ်းမိုးခံနေရသည်။ သမ္ဗ—အုမာနှင့် ပေါင်းစည်းသော ရှင်ကရ (ရှီဝ) တကယ်ရှိလျှင်၊ မဟာဘဂါရေ၊ ဝမ်းနည်းမှုကို စွန့်လော့; အားလုံး မင်္ဂလာဖြစ်လာမည်။”
Verse 35
शृणु मातर्वचो मेद्य महादेवो ऽस्ति चेत्क्वचित् । चिराद्वा ह्यचिराद्वापि क्षीरोदं साधयाम्यहम्
အမေ၊ ယနေ့ ငါ့စကားကို နားထောင်ပါ။ မဟာဒေဝ (မဟာဒေဝ) သည် မည်သည့်နေရာမဆို ရှိနေပါက၊ ကြာကြာဖြစ်စေ မကြာခင်ဖြစ်စေ၊ ငါသည် နို့ပင်လယ် (ခ္ရှီရောဒ) သို့ ရောက်ရှိခြင်းကို အောင်မြင်စေမည်။
Verse 36
वायुरुवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्य बालकस्य महामतेः । प्रत्युवाच तदा माता सुप्रसन्ना मनस्विनी
ဝါယုက ပြောသည်—ဉာဏ်ကြီးသော ကလေး၏ စကားကို ထိုသို့ ကြားပြီးနောက်၊ စိတ်အေးချမ်း၍ ဆုံးဖြတ်ချက်ခိုင်မာသော မိခင်သည် အလွန်ဝမ်းမြောက်စွာ ပြန်လည်ဖြေကြားလေသည်။
Verse 37
मातोवाच । शुभं विचारितं तात त्वया मत्प्रीतिवर्धनम् । विलंबं मा कथास्त्वं हि भज सांबं सदाशिवम्
မိခင်က မိန့်တော်မူသည်—«ချစ်သားရေ၊ သင်ကောင်းစွာ စဉ်းစားသုံးသပ်ပြီးပြီ၊ ငါ၏ ပီတိကို တိုးပွားစေ၏။ စကားထပ်မဆိုဘဲ မနှောင့်နှေးနှင့်; အုမာနှင့် တစ်ပါးတည်းဖြစ်သော စာမ္ဗ စဒါရှီဝ (သီဝ) ကို ဘုရားပူဇော်လော့»။
Verse 38
सर्वस्मादधिको ऽस्त्येव शिवः परमकारणम् । तत्कृतं हि जगत्सर्वं ब्रह्माद्यास्तस्य किंकराः
အမှန်တကယ် သီဝသည် အရာအားလုံးထက် မြင့်မြတ်၍ အမြင့်ဆုံး အကြောင်းရင်းတော် ဖြစ်သည်။ ဤလောကတစ်ခုလုံးသည် ထိုသီဝထံမှသာ ပေါ်ပေါက်လာ၏; ဘြဟ္မာနှင့် အခြားဒေဝတားတို့ပင်လျှင် သူ၏ အမှုထမ်းများသာ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 39
तत्प्रसादकृतैश्वर्या दासास्तस्य वयं प्रभोः । तं विनान्यं न जानीमश्शंकरं लोकशंकरम्
သူ၏ ကျေးဇူးတော်ကြောင့်သာ ကျွန်ုပ်တို့၌ ရှိသမျှ အာဏာတန်ခိုး ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ထိုအရှင်၏ ကျွန်များဖြစ်ကြ၏။ ထိုအရှင်မရှိလျှင် အခြားမည်သူကိုမျှ မသိ—လောကအားလုံးကို ကောင်းကျိုးပေးသော သင်္ကရ (Śaṅkara) ကိုသာ သိ၏။
Verse 40
अन्यान्देवान्परित्यज्य कर्मणा मनसा गिरा । तमेव सांबं सगणं भज भावपुरस्सरम्
အခြားဒေဝတားတို့ကို အားလုံး စွန့်လွှတ်၍ ကာယ၊ စိတ်၊ နှုတ်ဖြင့်—နှလုံးသားပူဇော်မှုကို ရှေ့တန်းတင်ကာ—အုမာနှင့်အတူရှိသော စာမ္ဗ သီဝနှင့် သူ၏ ဂဏများပါသော ထိုအရှင်တော်ကိုသာ ကိုးကွယ်ပူဇော်လော့။
Verse 41
तस्य देवाधिदेवस्य शिवस्य वरदायिनः । साक्षान्नमश्शिवायेति मंत्रो ऽयं वाचकः स्मृतः
ဒေဝတို့၏အထက်တန်းဒေဝ၊ အပေးအလှူရှင်ဖြစ်သော သီဝ၏အတွက် “နမးရှီဝာယ” ဟူသော မန္တရသည် သူ့ကို တိုက်ရိုက်ညွှန်းဆိုသော အမည်တော်ဟု မှတ်ယူကြ၏။
Verse 42
सप्तकोटिमहामंत्राः सर्वे सप्रणवाः परे । तस्मिन्नेव विलीयंते पुनस्तस्माद्विनिर्गताः
ပရာဏဝ “အောံ” နှင့်ပေါင်းစည်းထားသော အထွတ်အမြတ် မဟာမန္တရ ခုနှစ်ကုဋေတို့အားလုံးသည် သူတစ်ပါးတည်းထဲသို့ ပျော်ဝင်သွားပြီး၊ ထိုသူတစ်ပါးတည်းမှပင် ထပ်မံ ပေါ်ထွက်လာကြ၏။
Verse 43
सप्रसादाश्च ते मंत्राः स्वाधिकाराद्यपेक्षया । सर्वाधिकारस्त्वेको ऽयं मंत्र एवेश्वराज्ञया
ထိုမန္တရတို့သည် အမှန်တကယ် ကရုဏာကျေးဇူးကို ပေးကြသော်လည်း၊ မိမိ၏ အရည်အချင်းနှင့် အခွင့်အရေးအလိုက်သာ ဖြစ်၏။ သို့ရာတွင် အရှင်၏ အမိန့်တော်ကြောင့် မန္တရတစ်ပါးတည်းသာ အားလုံးအတွက် အာဏာပြည့်ဝသော မန္တရဖြစ်၏။
Verse 44
यथा निकृष्टानुत्कृष्टान्सर्वानप्यात्मनः शिवः । क्षमते रक्षितुं तद्वन्मंत्रो ऽयमपि सर्वदा
သီဝသည် သတ္တဝါအားလုံးကို မိမိ၏အဖြစ်ဟု မြင်၍—နိမ့်သူ မြင့်သူ မရွေး—ကာကွယ်စောင့်ရှောက်နိုင်သကဲ့သို့၊ ဤမန္တရလည်း အမြဲတမ်း ကာကွယ်ပေးနိုင်၏။
Verse 45
प्रबलश्च तथा ह्येष मंत्रो मन्त्रान्तरादपि । सर्वरक्षाक्षमो ऽप्येष नापरः कश्चिदिष्यते
ဤမန္တရားသည် အလွန်အင်အားကြီး၍ အခြားမန္တရားများထက်ပင် ပိုမိုပြင်းထန်သည်။ အရာရာ၌ ပြည့်စုံသောကာကွယ်မှုကို ပေးနိုင်ပြီး၊ ၎င်းနှင့်တူညီသော အခြားမန်တရားမရှိဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
Verse 46
तस्मान्मन्त्रान्तरांस्त्यक्त्वा पञ्चाक्षरपरो भव । तस्मिञ्जिह्वांतरगते न किंचिदिह दुर्लभम्
ထို့ကြောင့် အခြားမန္တရားများကို စွန့်လွှတ်၍ ပဉ္စက္ခရာမန္တရား «နမಃ ရှိဝာယ» ကိုသာ အပြည့်အဝ အားထားပါ။ ၎င်းသည် လျှာအတွင်း၌ အမြဲတမ်း ဂျပ်ဖြစ်နေသော် ဤလောက၌ မရနိုင်သည့်အရာ မရှိတော့။
Verse 47
अघोरास्त्रं च शैवानां रक्षाहेतुरनुत्तमम् । तच्च तत्प्रभवं मत्वा तत्परो भव नान्यथा
အဃောရအာஸ္တရသည် ရှိဝဘက္တတို့အတွက် အကာအကွယ်ပေးသော အမြင့်ဆုံး အကြောင်းတရား ဖြစ်၏။ ၎င်းသည် ထိုအမြင့်မြတ်သော ရှိဝမှ ပေါက်ဖွား၍ ထိုအရှင်တော်၏ပိုင်ဆိုင်ရာဟု သိမြင်ကာ ထိုအရှင်တော်ကိုသာ အပြည့်အဝ အားထားပါ—အခြားမဟုတ်စေ။
Verse 48
भस्मेदन्तु मया लब्धं पितुरेव तवोत्तमम् । विरजानलसंसिद्धं महाव्यापन्निवारणम्
«သို့သော် ဤဘသ္မ (သန့်ရှင်းသော ပြာ) ကို ငါရရှိခဲ့သည်မှာ အလွန်အကောင်းဆုံးဖြစ်၍ သင်၏ဖခင်ထံမှပင် ဖြစ်၏။ ရာဂနှင့် အညစ်အကြေးကင်းသော မီးဖြင့် ပြည့်စုံစွာ သန့်စင်ထားသဖြင့် မဟာဘေးဒုက္ခကို ဖယ်ရှားပေးနိုင်သည်»။
Verse 49
मंत्रं च ते मया दत्तं गृहाण मदनुज्ञया । अनेनैवाशु जप्तेन रक्षा तव भविष्यति
«ငါ၏ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ငါပေးအပ်ထားသော မန္တရားကို လက်ခံယူပါ။ ဤမန္တရားကို လျင်မြန်စွာ ဂျပ်ပြုလျှင် သင့်အတွက် အကာအကွယ် မလွဲမသွေ ဖြစ်ပေါ်လာမည်»။
Verse 50
वायुरुवाच । एवं मात्रा समादिश्य शिवमस्त्वित्युदीर्य च । विसृष्टस्तद्वचो मूर्ध्नि कुर्वन्नेव तदा मुनिः
ဝါယုက ပြောသည်။ ဤသို့ မိခင်တော်အား ညွှန်ကြားပြီး «မင်္ဂလာရှိပါစေ—ရှီဝ၏ မင်္ဂလာဖြစ်ပါစေ» ဟု ဆိုကာ မုနိသည် ခွင့်လွှတ်၍ လွတ်မြောက်သွား၏။ ထိုအမိန့်ကို ခေါင်းပေါ်တင်သကဲ့သို့ အလွန်ရိုသေစွာ လိုက်နာလျက် ထွက်ခွာသွားသည်။
Verse 51
तां प्रणम्यैवमुक्त्वा च तपः कर्तुं प्रचक्रमे । तमाह च तदा माता शुभं कुर्वंतु ते सुराः
သူမကို ဦးညွှတ်ပူဇော်ကာ ထိုသို့ ပြောပြီးနောက်၊ သူသည် တပသ (အာစတေရ) ပြုရန် စတင်ထွက်ခွာ하였다။ ထိုအခါ မိခင်က «ဒေဝတားတို့က သင့်အား မင်္ဂလာနှင့် အောင်မြင်မှု ပေးပါစေ» ဟု ဆို၏။
Verse 52
अनुज्ञातस्तया तत्र तपस्तेपे स दुश्चरम् । हिमवत्पर्वतं प्राप्य वायुभक्षः समाहितः
သူမ၏ ခွင့်ပြုချက်ရပြီးနောက်၊ ထိုနေရာတွင် သူသည် အလွန်ခက်ခဲကြမ်းတမ်းသော တပသကို ပြုလုပ်하였다။ ဟိမဝတ်တောင်သို့ ရောက်လျှင် စိတ်တည်ငြိမ်၍ သမာဓိတည်ကာ လေကိုသာ အာဟာရအဖြစ် ထိန်းသိမ်းနေ၏။
Verse 53
अष्टेष्टकाभिः प्रसादं कृत्वा लिंगं च मृन्मयम् । तत्रावाह्य महादेवं सांबं सगणमव्ययम्
အုတ်ရှစ်လုံးဖြင့် သန့်ရှင်းသော ပူဇော်ရာကို တည်ဆောက်ကာ မြေဖြင့် လိင်္ဂကိုလည်း ပြုလုပ်ပြီး၊ ထိုနေရာ၌ မဟာဒေဝကို—အုမာနှင့် ပေါင်းစည်းသော သမ္ဗ (Śiva) ကို—ဂဏများနှင့်တကွ၊ မပျက်မယွင်းသော အရှင်ကို ပင့်ဖိတ်ရမည်။
Verse 54
भक्त्या पञ्चाक्षरेणैव पुत्रैः पुष्पैर्वनोद्भवैः । समभ्यर्च्य चिरं कालं चचार परमं तपः
သဒ္ဓါဖြင့် ပဉ္စအက္ခရာမန္တရ “နမး ရှိဝာယ” တစ်ခုတည်းကို အားထား၍ သားများယူလာသော တောပန်းများဖြင့် သီဝဘုရားကို ပူဇော်ကန်တော့하였다။ ထို့နောက် အချိန်ကြာမြင့်စွာ ပူဇော်ပြီး အမြင့်ဆုံး တပဿာကို ကျင့်ဆောင်하였다။
Verse 55
ततस्तपश्चरत्तं तं बालमेकाकिनं कृशम् । उपमन्युं द्विजवरं शिवसंसक्तमानसम्
ထို့နောက် ထိုကလေး ဥပမန်ယူ—ဒွိဇတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူ—ကို တစ်ယောက်တည်း အလွန်ပိန်ပါးစွာ တပဿာကျင့်နေသည်ကို တွေ့ရပြီး၊ သူ၏စိတ်သည် သီဝဘုရား၌ အပြည့်အဝ စွဲကပ်နေ하였다။
Verse 56
पुरा मरीचिना शप्ताः केचिन्मुनिपिशाचकाः । संपीड्य राक्षसैर्भावैस्तपसोविघ्नमाचरन्
ရှေးကာလတုန်းက မာရီချိ၏ အမိန့်ဖြင့် ကျိန်စာခံရသော ပိသာချာဆန်သည့် အချို့သော သတ္တဝါများသည် ရက္ခသစိတ်ဓာတ်ကို ခံယူကာ မုနိတို့ကို ဖိနှိပ်၍ သူတို့၏ တပသ (အာဓိဋ္ဌာန်) ကို အနှောင့်အယှက် ပြုလေ့ရှိ하였다။
Verse 57
स च तैः पीड्यमानो ऽपि तपः कुर्वन्कथञ्चन । सदा नमः शिवायेति क्रोशति स्मार्तनादवत्
သူတို့၏ နှိပ်စက်မှုကို ခံနေရသော်လည်း၊ သူသည် မည်သို့မည်ပုံဖြစ်စေ တပသကို ဆက်လက်ကျင့်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အခမ်းအနားဆိုင်ရာ အော်ဟစ်သံကြီးကဲ့သို့ အချိန်မရွေး “နမಃ ရှိဝာယ” ဟု ထပ်တလဲလဲ အော်ခေါ်နေခဲ့သည်။
Verse 58
तन्नादश्रवणादेव तपसो विघ्नकारिणः । ते तं बालं समुत्सृज्य मुनयस्समुपाचरन्
ထိုအသံကို ကြားရုံသာဖြင့်ပင် မုနိတို့၏ တပသကို အနှောင့်အယှက်ပြုသူများသည် ပျက်စီးသွားကြသည်။ ထိုကလေးကို စွန့်ပစ်ပြီးနောက် မုနိတို့သည် သူ့ထံသို့ ချဉ်းကပ်ကာ ရိုသေစွာ စောင့်ရှောက်ဝတ်ပြုကြသည်။
Verse 59
तपसा तस्य विप्रस्य चोपमन्योर्महात्मनः । चराचरं च मुनयः प्रदीपितमभूज्जगत्
အို မုနိတို့၊ ထိုဗြာဟ္မဏ၏ တပဿာနှင့် မဟာအတ္တမ ဥပမန်ယူ၏ တပဿာကြောင့် လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာ အားလုံးပါဝင်သော ကမ္ဘာလောကတစ်ခုလုံးသည် အလင်းရောင်ဖြင့် ထွန်းလင်း၍ နိုးကြားသကဲ့သို့ ဖြစ်လာ하였다။
The sages ask how the child Śiśuka—performing tapas for milk—became a teacher of Śiva’s śāstra and attained Rudrāgni’s superior potency and protective bhasma; Vāyu explains his non-ordinary origin, past-life perfection, and Śiva’s direct bestowal.
Rudrāgni functions as a transformative Śaiva ‘fire’ whose vīrya yields bhasma as a protective, sanctifying marker—signaling initiation-like empowerment and the conversion of ascetic heat into doctrinally meaningful practice.
Śiva appears as Śaṅkara/Śūlin, the gracious bestower who grants both worldly boon (the ocean of milk) and higher gifts—gaṇa-status, enduring kumāratva, and śaktimaya Śaiva knowledge enabling śāstra transmission.