अनुग्रह-स्वातन्त्र्य-प्रमाणविचारः | Inquiry into Pramāṇa, Divine Autonomy, and Grace

Verse 1

वायुरुवाच । स्थने संशयितं विप्रा भवद्भिर्हेतुचोदितैः । जिज्ञासा हि न नास्तिक्यं साधयेत्साधुबुद्धिषु

ဝါယုက မိန့်တော်မူသည်။ «ဗြာဟ္မဏတို့၊ အကြောင်းပြချက်ကြောင့် သင်တို့သည် သင့်လျော်ရာနေရာ၌ သံသယဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ အမှန်တကယ် သီလရှိသူတို့၏ စိတ်၌ စူးစမ်းမေးမြန်းခြင်းသည် နတ်မရှိဟု ယုံကြည်မှုကို မဖြစ်စေပါ»။

Verse 2

प्रमणमत्र वक्ष्यामि सताम्मोहनिवर्तकम् । असतां त्वन्यथाभावः प्रसादेन विना प्रभोः

«ဤနေရာ၌ သီလရှိသူတို့၏ မောဟကို ဖယ်ရှားပေးသော မှန်ကန်သိမြင်မှု၏ အထောက်အထား (ပမာဏ) ကို ငါဟောပြမည်။ သို့ရာတွင် သီလမရှိသူတို့အတွက် မိမိသဘောကွဲလွဲသော အလွဲအမှားသာ ရှိ၏—အရှင်၏ ကရုဏာတော် မရှိလျှင်»။

Verse 3

शिवस्य परिपूर्णस्य परानुग्रहमन्तरा । न किंचिदपि कर्तव्यमिति साधु विनिश्चितम्

အပြည့်စုံဆုံးသော ရှီဝအတွက်၊ အခြားသူတို့အား အမြင့်မြတ်ဆုံး ကရုဏာတော်ကို ပေးသနားခြင်းမှ လွဲ၍ လုပ်ဆောင်ရမည့် အရာတစ်စုံတစ်ရာမျှ မရှိကြောင်းကို သေချာစွာ ဆုံးဖြတ်ထားသည်။

Verse 4

स्वभाव एव पर्याप्तः परानुग्रहकर्मणि । अन्यथा निस्स्वभवेन न किमप्यनुगृह्यते

အခြားသူတို့အား ကရုဏာပြုခြင်း၏ ကိစ္စတွင် ကိုယ်ပိုင်သဘာဝတရားတည်းက လုံလောက်သည်။ မဟုတ်လျှင် ထိုသဘာဝမရှိသူသည် အကျိုးတစ်စုံတစ်ရာကို မပြုနိုင်ပါ။

Verse 5

परं सर्वमनुग्राह्यं पशुपाशात्मकं जगत् । परस्यानुग्रहार्थं तु पत्युराज्ञासमन्वयः

ပာရှု (paśu) ဟူသော ချည်နှောင်ခံ သတ္တဝါများနှင့် ပာရှ (pāśa) ဟူသော ချည်နှောင်မှုတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ဤလောကတစ်ခုလုံးသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး ကရုဏာတော်ကို ခံယူထိုက်သော အရာတည်း။ ထိုအမြင့်ဆုံး ကရုဏာတော်ကို ပေးသနားရန်အတွက် ပတိ (Pati) သခင်၏ အမိန့်တော်နှင့် အုပ်စိုးမှု ရှိ၏။

Verse 6

पतिराज्ञापकः सर्वमनुगृह्णाति सर्वदा । तदर्थमर्थस्वीकारे परतंत्रः कथं शिवः

အရှင် (ပတိ) သည် အမိန့်ပေးသော အထွဋ်အမြတ်အုပ်စိုးရှင်ဖြစ်၍ သတ္တဝါအားလုံးကို အမြဲတမ်း ကရုဏာအနုဂြဟ ပေးတော်မူ၏။ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် ထိုရည်ရွယ်ချက်အတွက် ပူဇော်သက္ကာ သို့မဟုတ် ပစ္စည်းဥစ္စာကို လက်ခံရာတွင် ရှိဝ (Śiva) သည် အခြားသူတစ်ဦးဦးကို မည်သို့မှီခိုနိုင်မည်နည်း?

Verse 7

अनुग्राह्यनपेक्षो ऽस्ति न हि कश्चिदनुग्रहः । अतः स्वातन्त्र्यशब्दार्थाननपेक्षत्वलक्षणः

အနုဂြဟခံရမည့်သူကို မမှီခိုဘဲ တည်ရှိတော်မူ၏။ အမှန်အားဖြင့် ကရုဏာအနုဂြဟဟူသည် အခြားသူပေါ် မူတည်ခြင်းမရှိ။ ထို့ကြောင့် “စွာတန္တရျ” ဟူသော အဓိပ္ပါယ်မှာ လုံးဝမမှီခိုခြင်းဟူသော လက္ခဏာဖြင့် သတ်မှတ်သည်။

Verse 8

एतत्पुनरनुग्राह्यं परतंत्रं तदिष्यते । अनुग्रहादृते तस्य भुक्तिमुक्त्योरनन्वयात्

ထပ်မံ၍ ဤ (ဇီဝ) သည် အခြားအပေါ် မူတည်နေသူဟု ဆိုကြသည်—ကရုဏာကျေးဇူးကို လက်ခံရထိုက်ပြီး အခြား၏ အလိုတော်အောက်တွင် ရှိသည်။ ရှီဝ၏ အနုဂ्रहမရှိလျှင် လောကီခံစားမှုနှင့် မုတ်ခ္ခ (လွတ်မြောက်မှု) နှစ်ပါးသို့ မရောက်နိုင်။

Verse 9

मूर्तात्मनो ऽप्यनुग्राह्या शिवाज्ञाननिवर्तनात् । अज्ञानाधिष्ठितं शम्भोर्न किंचिदिह विद्यते

ကိုယ်ခန္ဓာရှိသူများပင်လျှင် ကရုဏာကျေးဇူးကို လက်ခံရထိုက်ကြသည်၊ အကြောင်းမှာ ရှီဝ၏ စစ်မှန်သော ဉာဏ်သည် အဝိဇ္ဇာကို ဖယ်ရှားပေးသည်။ သမ္ဘု (ရှီဝ) အတွက် ဤလောက၌ အဝိဇ္ဇာအပေါ် အခြေခံသော အရာတစ်စုံတစ်ရာမျှ မရှိ။

Verse 10

येनोपलभ्यते ऽस्माभिस्सकलेनापि निष्कलः । स मूर्त्यात्मा शिवः शैवमूर्तिरित्युपचर्यते

အရုပ်မဲ့ (နိစ္စကလ) သော အမှန်တရားကို ကျွန်ုပ်တို့သည် ထင်ရှားသော (စကလ) ပုံစံအားဖြင့်ပင် သိမြင်နိုင်သည်။ ထိုအရာသည် မူရတိအတ္မာရှိသော ရှီဝဖြစ်၍၊ ဘက္တိဆိုင်ရာ အလေ့အထတွင် «ရှိုင်ဝမူရတိ» (śaivamūrti) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။

Verse 11

न ह्यसौ निष्कलः साक्षाच्छिवः परमकारणम् । साकारेणानुभावेन केनाप्यनुपलक्षितः

ရှီဝသည် အမှန်တကယ်သဘောအရ ရုပ်မဲ့၊ အစိတ်အပိုင်းမရှိသော အရှင်ဖြစ်၍ အမြင့်ဆုံးအကြောင်းရင်းတစ်ပါးတည်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ထင်ရှားသော အာနုဘော်ကြောင့် လူတိုင်းက မသိမြင်နိုင်။

Verse 12

प्रमाणगम्यतामात्रं तत्स्वभावोपपादकम् । न तावतात्रोपेक्षाधीरुपलक्षणमंतरा

မှန်ကန်သော အသိပညာရယူနည်းများဖြင့် သိနိုင်ခြင်းသာက အရာဝတ္ထု၏ ကိုယ်ပိုင်သဘောကို ထူထောင်ပေးသည်။ သို့သော် ဤကိစ္စတွင် သေချာခွဲခြားသိမြင်မှုနှင့် သတ်မှတ်လက္ခဏာမရှိဘဲ လျစ်လျူရှုသဘောထား မဖြစ်သင့်။

Verse 13

आत्मोपमोल्वणं साक्षान्मूर्तिरेव हि काचन । शिवस्य मूर्तिर्मूर्त्यात्मा परस्तस्योपलक्षणम्

တကယ်တမ်း မြင်နိုင်သော ပုံရိပ်တစ်ရပ်သည် ကိုယ်တိုင်နှင့် နှိုင်းယှဉ်၍ တိုက်ရိုက် သိမြင်နိုင်သည်။ ပုံရိပ်တည်းဟူသော သဘောတရားကို ကိုယ်တိုင်ဖြစ်သော သီဝ၏ မూర్తိသည် အလွန်မြင့်မြတ်သော (အလွန်လွန်ကဲသော သီဝ) ကို သိမြင်ရန် အမှတ်အသားဖြစ်သည်။

Verse 14

यथा काष्ठेष्वनारूढो न वह्निरुपलभ्यते । एवं शिवो ऽपि मूर्त्यात्मन्यनारूढ इति स्थितिः

မီးသည် သစ်သားအတွင်းရှိသော်လည်း မပေါ်ထွန်းသေးလျှင် မမြင်နိုင်သကဲ့သို့၊ သီဝလည်း မော်တီအဖြစ် မပေါ်ထွန်းသေးလျှင် မသိမြင်နိုင်ဟူသည် အတည်ပြုထားသော သဘောတရားဖြစ်သည်။

Verse 15

यथाग्निमानयेत्युक्ते ज्वलत्काष्ठादृते स्वयम् । नाग्निरानीयते तद्वत्पूज्यो मूर्त्यात्मना शिवः

«မီးယူလာ» ဟု ပြောသော်လည်း မီးသည် မီးလောင်နေသော သစ်သားမရှိဘဲ ကိုယ်တိုင်သက်သက် ယူလာ၍ မရသကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူ သီဝသည် အမှန်အားဖြင့် ဂုဏ်သတ္တိအားလုံးကို လွန်ကဲသော်လည်း ဘက္တိနှင့် သိမြင်မှုအတွက် မော်တီ (mūrti) အဖြစ် ပူဇော်ထိုက်သည်။

Verse 16

अत एव हि पूजादौ मूर्त्यात्मपरिकल्पनम् । मूर्त्यात्मनि कृतं साक्षाच्छिव एव कृतं यतः

ထို့ကြောင့် ပူဇာအစမှာပင် ဘုရားကို ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိ၍ မိမိ၏ အတ္တမူလအဖြစ် စိတ်တွင်တည်စေသင့်သည်။ ရုပ်တည်အတ္တထံ ဆက်ကပ်သမျှ၊ ပြုသမျှသည် အမှန်တကယ် သီဝဘုရားထံ တိုက်ရိုက် ပြုလုပ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

Verse 17

लिंगादावपि तत्कृत्यमर्चायां च विशेषतः । तत्तन्मूर्त्यात्मभावेन शिवो ऽस्माभिरुपास्यते

လိင်္ဂနှင့် အခြား သန့်ရှင်းသော ရုပ်သဏ္ဌာန်များကို ပူဇာရာတွင်လည်း—အထူးသဖြင့် အာချာ (arcā) အဖြစ် သာသနာတင်ထားသော ရုပ်တုများတွင်—ထိုထိုရုပ်၏ အတ္တဖြစ်တော်မူသည်ဟု စိတ်ထားဝင်ရောက်ကာ သီဝဘုရားကို ကျွန်ုပ်တို့ ပူဇော်အုပ်သိမ်းကြသည်။

Verse 18

यथानुगृह्यते सो ऽपि मूर्त्यात्मा पारमेष्ठिना । तथा मूर्त्यात्मनिष्ठेन शिवेन पशवो वयम्

ပရမေဋ္ဌင် (ဗြဟ္မာ) သည် ရုပ်ခန္ဓာရှိသူကို ကရုဏာပြုသကဲ့သို့၊ ရုပ်သဏ္ဌာန်၌ တည်မြဲသော ရှီဝဘုရားတော်ကလည်း ကျွန်ုပ်တို့—ချည်နှောင်ခံ သတ္တဝါများ (paśu)—ကို ကရုဏာတော်ဖြင့် ကယ်မတော်မူ၏။

Verse 19

लोकानुग्रहणायैव शिवेन परमेष्ठिना । सदाशिवादयस्सर्वे मूर्त्यात्मनो ऽप्यधिष्ठिताः

လောကများကို ကရုဏာပြုရန်အတွက် အမြင့်ဆုံးအရှင် ရှီဝဘုရားတော်သည် ပေါ်ထွန်းလာသော ဘုရားရုပ်သဏ္ဌာန်အားလုံးကို အုပ်စိုးတော်မူ၏။ စဒါရှီဝမှစ၍ ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသော သဘောတရားအားလုံးသည် ကိုယ်တော်၏ အာဏာတော်ဖြင့် အုပ်ချုပ်ခံရ၍ အင်အားပေးခံရသည်။

Verse 20

आत्मनामेव भोगाय मोक्षाय च विशेषतः । तत्त्वातत्त्वस्वरूपेषु मूर्त्यात्मसु शिवान्वयः

အတွေ့အကြုံခံစားခြင်း (bhoga) နှင့် အထူးသဖြင့် မောက္ခ (mokṣa) အတွက် ဆိုသည်မှာ အတ္တမန် (Self) ကိုပင် ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်၏။ ထို့ပြင် တတ္တဝနှင့် အတတ္တဝ အဖြစ်သဏ္ဌာန်များ၊ ရုပ်ခန္ဓာနှင့် အသက်ဝိညာဉ်ပါသော အဖြစ်များအတွင်း၌ ရှီဝ၏ ပျံ့နှံ့ဆက်နွယ်မှု (anvaya) ရှိနေ၏။

Verse 21

भोगः कर्मविपाकात्मा सुखदुःखात्मको मतः । न च कर्म शिवो ऽस्तीति तस्य भोगः किमात्मकः

ဘောဂ (bhoga) ဟူသည် ကမ္မ၏ အကျိုးဖြစ်ပေါ်မှု (vipāka) ဖြစ်၍ ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ဒုက္ခအဖြစ် ထင်ရှားသည်ဟု ဆိုကြသည်။ သို့ရာတွင် သီဝ (Śiva) သည် ကမ္မအောက်မကျသဖြင့် သူ့အတွက် “ဘောဂ” သည် မည်သို့သော သဘောသဘာဝရှိနိုင်မည်နည်း။

Verse 22

सर्वं शिवो ऽनुगृह्णाति न निगृह्णाति किंचन । निगृह्णतां तु ये दोषाश्शिवे तेषामसंभवात्

သီဝ (Śiva) သည် အားလုံးကို ကရုဏာအနုဂ्रह ပေးတော်မူ၏၊ မည်သူ့ကိုမျှ အပြစ်ဒဏ်မချတော်မူ။ အပြစ်ပေးသူတို့တွင်သာ ရှိနိုင်သော ချို့ယွင်းချက်များသည် သီဝ၌ မဖြစ်နိုင်သဖြင့် ထိုဒोषများ မပေါ်ပေါက်နိုင်။

Verse 23

ये पुनर्निग्रहाः केचिद्ब्रह्मादिषु निदर्शिताः । ते ऽपि लोकहितायैव कृताः श्रीकण्ठमूर्तिना

ထို့ပြင် ဘြဟ္မာနှင့် အခြားနတ်တို့အပေါ်တွင်ပင် ပြသထားသော ထိန်းချုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် အပြစ်ပေးခြင်း အမှုများသည်လည်း သီရိကဏ္ဌ (သီဝ) မူရတိက လောကအကျိုးအတွက်သာ ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်၏။

Verse 24

ब्रह्माण्डस्याधिपत्यं हि श्रीकण्ठस्य न संशयः । श्रीकण्ठाख्यां शिवो मूर्तिं क्रीडतीमधितिष्ठति

အမှန်တကယ် စကြဝဠာတစ်လုံးလုံး၏ အုပ်စိုးမှုသည် သီရိကဏ္ဌ၏ အပိုင်ဖြစ်သည်ဟု သံသယမရှိ။ သီဝသည် သီရိကဏ္ဌဟူသော မူရတိ၌ တည်နေ၍၊ ဒေဝလီလာဖြင့် ပျော်ရွှင်ကစားလျက် စကြဝဠာကို ထိန်းသိမ်းအုပ်ချုပ်တော်မူ၏။

Verse 25

सदोषा एव देवाद्या निगृहीता यथोदितम् । ततस्तेपि विपाप्मानः प्रजाश्चापि गतज्वराः

ထို့ကြောင့် အပြစ်အနာအဆာရှိနေသေးသော နတ်တို့နှင့် အခြားသူတို့ကို ကြေညာထားသကဲ့သို့ ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူတို့လည်း အပြစ်ကင်းစင်လာကြပြီး၊ သတ္တဝါများလည်း ပူလောင်သော ဝေဒနာမှ လွတ်မြောက်ကြ၏။

Verse 26

निग्रहो ऽपि स्वरूपेण विदुषां न जुगुप्सितः । अत एव हि दण्ड्येषु दण्डो राज्ञां प्रशस्यते

ထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့် ပြုပြင်တည့်မတ်ခြင်းသည် မူလသဘောအရ ပညာရှိတို့အတွက် အပြစ်တင်စရာ မဟုတ်။ ထို့ကြောင့် အပြစ်ခံထိုက်သူတို့အပေါ် မင်းတို့က ချမှတ်သော ဒဏ်ခတ်မှုသည် ချီးမွမ်းထိုက်၏။

Verse 27

यत्सिद्धिरीश्वरत्वेन कार्यवर्गस्य कृत्स्नशः । न स चेदीशतां कुर्याज्जगतः कथमीश्वरः

သူ၏ ‘အရှင်’ ဟူသော အောင်မြင်မှုသည် အကျိုးဖြစ်ပေါ်ရာ အရာအားလုံးကို ပြည့်စုံစွာ အုပ်စိုးနိုင်ခြင်းပင် ဖြစ်လျှင်၊ သူက လောကကို အုပ်စိုးမှု မပြုလျှင် ဘယ်လိုနည်းနဲ့ အရှင်ဟု ခေါ်နိုင်မည်နည်း။

Verse 28

ईशेच्छा च विधातृत्वं विधेराज्ञापनं परम् । आज्ञावश्यमिदं कुर्यान्न कुर्यादिति शासनम्

အီရှာ (သခင်) ၏ အလိုတော်တည်းဟူသောအရာသည် စီမံခန့်ခွဲတော်မူသော အာဏာဖြစ်လာသည်။ စကြဝဠာကို စီမံသူ ဘြဟ္မာ (vidhi) အတွက်လည်း သူ၏ အမိန့်တော်သည် အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည်။ ထိုအမိန့်တော်အောက်တွင်သာ “ဤအရာကို လုပ်ရမည်၊ မလုပ်ရ” ဟူသော အုပ်ချုပ်သတ်မှတ်ချက် ရှိသည်။

Verse 29

तच्छासनानुवर्तित्वं साधुभावस्य लक्षणम् । विपरीतसमाधोः स्यान्न सर्वं तत्तु दृश्यते

ထိုမှန်ကန်သော အမိန့်ညွှန်ကြားချက်ကို လိုက်နာခြင်းသည် စာဓုသဘော၏ လက္ခဏာဖြစ်သည်။ သို့သော် စိတ်တည်ငြိမ်မှု (samādhi) မမှန်ကန်ဘဲ ပြောင်းပြန်သွားသူတွင် ထိုအရာကို အစုံအလင် မမြင်ရ။

Verse 30

साधु संरक्षणीयं चेद्विनिवर्त्यमसाधु यत् । निवर्तते च सामादेरंते दण्डो हि साधनम्

သူတော်ကောင်းတို့ကို ကာကွယ်ရမည်ဆိုလျှင် မတော်မတရားသောအရာအားလုံးကို တားဆီးရမည်။ ညှိနှိုင်းခြင်းစသည့်နည်းလမ်းများဖြင့် မပြန်လှန်လာလျှင် နောက်ဆုံးတွင် အပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်းသည် အမှန်တကယ် ထိရောက်သောနည်းလမ်းဖြစ်သည်။

Verse 31

हितार्थलक्षणं चेदं दण्डान्तमनुशासनम् । अतो यद्विपरीतं तदहितं संप्रचक्षते

ဤသင်ကြားချက်သည်—လိုအပ်သော် အပြစ်ဒဏ်ဖြင့် တားဆီးခြင်းအထိ ရောက်နိုင်သော အုပ်ချုပ်သင်ကြားမှု—အမှန်တကယ် အကျိုးချမ်းသာအတွက်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းနှင့် ဆန့်ကျင်သမျှကို အန္တရာယ်ဖြစ်စေသောအရာဟု ကြေညာသည်။

Verse 32

हिते सदा निषण्णानामीश्वरस्य निदर्शनम् । स कथं दुष्यते सद्भिरसतामेव निग्रहात्

ဤအရာသည် အားလုံး၏အကျိုးကို အမြဲတမ်းတည်မြဲစွာ ထားရှိသူတို့အတွက် အရှင် (ဣश्वर) ၏ ထင်ရှားသော သက်သေဖြစ်သည်။ မကောင်းသူတို့ကိုသာ တားဆီးခြင်းဟူသော လုပ်ရပ်ကြောင့် သာသနာ့သူတော်ကောင်းတို့၏ မျက်စိတွင် အရှင်သည် မည်သို့ မစင်ကြယ်နိုင်မည်နည်း။

Verse 33

अयुक्तकारिणो लोके गर्हणीयाविवेकिता । यदुद्वेजयते लोकन्तदयुक्तं प्रचक्षते

လောက၌ သင့်လျော်မှုမရှိဘဲ ပြုလုပ်သူတို့ကို မ विवेक မရှိသူဟု အပြစ်တင်ကြသည်။ လူတို့ကို စိတ်လှုပ်ရှား၍ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသမျှကို သင့်လျော်မဟုတ်ဟု ကြေညာကြသည်။

Verse 34

सर्वो ऽपि निग्रहो लोके न च विद्वेषपूर्वकः । न हि द्वेष्टि पिता पुत्रं यो निगृह्याति शिक्षयेत्

ဤလောက၌ ထိန်းချုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြုပြင်ဆုံးမခြင်း မည်သည့်အရာမဆို မုန်းတီးမှုမှ မဖြစ်ပေါ်သင့်။ အဖေသည် သားကို မမုန်းပါ; သင်ကြားပညာပေးရန်သာ ထိန်းကွပ်ဆုံးမသည်။

Verse 35

माध्यस्थेनापि निग्राह्यान्यो निगृह्णाति मार्गतः । तस्याप्यवश्यं यत्किंचिन्नैर्घृण्यमनुवर्तते

အလယ်အလတ်နေသူတစ်ဦးကပင် ထိန်းကွပ်သင့်သူကို လမ်းမှန်အတိုင်း ထိန်းကွပ်လျှင်တောင်၊ ထိုသူအတွက်လည်း ကြမ်းတမ်းမှု သို့မဟုတ် သနားကြင်နာမှုနည်းပါးခြင်း၏ အရိပ်အယောင်တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း မလွဲမသွေ လိုက်ပါလာတတ်သည်။

Verse 36

अन्यथा न हिनस्त्येव सदोषानप्यसौ परान् । हिनस्ति चायमप्यज्ञान्परं माध्यस्थ्यमाचरन्

မဟုတ်လျှင် သူသည် အပြစ်ရှိသူများကိုပါ အခြားသူများကို လုံးဝ မထိခိုက်စေပါ။ သို့သော် အလွန်အကျွံ အလယ်တန်းနေမှုကို ကိုင်စွဲသဖြင့် အပြစ်မရှိသူနှင့် မသိနားမလည်သူတို့ကိုပါ ထိခိုက်စေသွားသည်။

Verse 37

तस्माद्दुःखात्मिकां हिंसां कुर्वाणो यः सनिर्घृणः । इति निर्बंधयंत्येके नियमो नेति चापरे

ထို့ကြောင့် ဒုက္ခကိုပင် သဘာဝအဖြစ်ထား၍ သနားကြင်နာမှုမရှိဘဲ အကြမ်းဖက်ဟింసာကို ပြုလုပ်သူကို တချို့က ကမ္မအကျိုးနှင့် စည်းကမ်းအောက်တွင် ချည်နှောင်ထားသည်ဟု ဆိုကြသည်။ အခြားတချို့ကတော့ “မဟုတ်၊ ဤသည် နိယမ (niyama) မဟုတ်” ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 38

निदानज्ञस्य भिषजो रुग्णो हिंसां प्रयुंजतः । न किंचिदपि नैर्घृण्यं घृणैवात्र प्रयोजिका

ရောဂါ၏ အကြောင်းရင်းကို သိသော ဆရာဝန်က လူနာအပေါ် နာကျင်စေသော ကုသမှုများကို အသုံးချသော်လည်း အနည်းငယ်မျှ ရက်စက်မှု မရှိ။ ဤနေရာ၌ မေတ္တာကရုဏာသာလျှင် လှုံ့ဆော်သော အကြောင်းဖြစ်သည်။

Verse 39

घृणापि न गुणायैव हिंस्रेषु प्रतियोगिषु । तादृशेषु घृणी भ्रान्त्या घृणान्तरितनिर्घृणः

ဟింసာပြုသော ရန်သူဆန်ဆန်သူတို့အပေါ် သနားကြင်နာခြင်းသည်ပင် ကောင်းမှုမဟုတ်။ ထိုသို့သောသူတို့ကို မောဟကြောင့် သနားလျှင် အတွင်းစိတ်၌ ရက်စက်လာပြီး မမှန်ကန်သော ကရုဏာကြောင့် ခွဲခြားသိမြင်မှု ပိတ်ကွယ်သွားသည်။

Verse 40

उपेक्षापीह दोषाह रक्ष्येषु प्रतियोगिषु । शक्तौ सत्यामुपेक्षातो रक्ष्यस्सद्यो विपद्यते

ဤနေရာ၌ပင် ကာကွယ်ရမည့်သူများနှင့် သူတို့ကို တိုက်ခိုက်ဆန့်ကျင်သူများအပေါ် မလျစ်လျူရှုခြင်းသည် အပြစ်ဖြစ်သည်။ အင်အားရှိနေသော်လည်း လျစ်လျူရှုလျှင် ကာကွယ်ခံရမည့်သူသည် ချက်ချင်းပင် ပျက်စီးသွားတတ်သည်။

Verse 41

सर्पस्यास्यगतम्पश्यन्यस्तु रक्ष्यमुपेक्षते । दोषाभासान्समुत्प्रेक्ष्य फलतः सो ऽपि निर्घृणः

မြွေက အနီးကပ်ရှိနေသည်ကို မြင်လျက်နှင့် ကာကွယ်သင့်သောအရာကို မကာကွယ်ဘဲ «အပြစ်အနံ့အရသာသာ» ဟု ထင်မြင်၍ လျစ်လျူရှုသူသည် အကျိုးဆက်အရ မေတ္တာကရုဏာမဲ့သူ ဖြစ်သွား၏။

Verse 42

तस्माद्घृणा गुणायैव सर्वथेति न संमतम् । संमतं प्राप्तकामित्वं सर्वं त्वन्यदसम्मतम्

ထို့ကြောင့် ကရုဏာ (ghṛṇā) ကို အရာအားလုံးတွင်ပင် သာလွန်သောဂုဏ်တရားဟု မသဘောတူကြ။ သဘောတူအတည်ပြုသည်မှာ ရည်မှန်းချက်ကို မှန်ကန်စွာ ပြည့်စုံအောင် ရောက်ရှိခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အခြားအရာအားလုံး မအတည်ပြုကြ။

Verse 43

अग्नावपि समाविष्टं ताम्रं खलु सकालिकम् । इति नाग्निरसौ दुष्येत्ताम्रसंसर्गकारणात्

ကြေးကို မီးထဲသို့ ထည့်သော်လည်း အမှန်တကယ် မီးခိုးကပ်သွားတတ်သည်။ သို့ရာတွင် ကြေးနှင့် ထိတွေ့ခြင်းကြောင့် မီးသည် မညစ်ညမ်းသွားနိုင်။ ထိုနည်းတူပင် အထွဋ်အမြတ် ပတိ (အရှင်ကြီး) သည် လောကနှင့် ဆက်နွယ်နေသော်လည်း မည်သည့်အခါမျှ မစွန်းထင်းမညစ်ညမ်း။

Verse 44

नाग्नेरशुचिसंसर्गादशुचित्वमपेक्षते । अशुचेस्त्वग्निसंयोगाच्छुचित्वमपि जायते

မီးသည် မညစ်ညမ်းသောအရာနှင့် ထိတွေ့သော်လည်း မညစ်ညမ်းမှုကို မလိုအပ်သကဲ့သို့ မဖြစ်ပေါ်။ မညစ်ညမ်းသည်ဟု သတ်မှတ်ခံရသည်မှာ မညစ်ညမ်းသောအရာပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် မညစ်ညမ်းသောပစ္စည်းသည် မီးနှင့် ဆုံတွေ့လျှင် သန့်ရှင်းမှုသည် အမှန်တကယ် ပေါ်ပေါက်လာသည် (မီးက သန့်စင်ပေးသည်)။

Verse 45

एवं शोध्यात्मसंसर्गान्न ह्यशुद्धः शिवो भवेत् । शिवसंसर्गतस्त्वेष शोध्यात्मैव हि शुध्यति

ထို့ကြောင့် သန့်စင်ရမည့် အတ္တနှင့် ထိတွေ့သော်လည်း ရှီဝဘုရားသည် မည်သို့မျှ မအညစ်မဖြစ်။ ရှီဝနှင့် ဆက်စပ်ခြင်းကြောင့် သန့်စင်နိုင်သော အတ္တသာလျှင် သန့်စင်လာသည်။

Verse 46

अयस्यग्नौ समाविष्टे दाहो ऽग्नेरेव नायसः । मूर्तात्मन्येवमैश्वर्यमीश्वरस्यैव नात्मनाम्

သံကို မီးထဲသို့ ထည့်သော် လောင်ကျွမ်းခြင်းသည် မီး၏ သဘောတရားသာ ဖြစ်၍ သံ၏ မဟုတ်။ ထိုနည်းတူ ကိုယ်ရှိအတ္တများအတွင်း၌ အရှင်၏ အာဏာတန်ခိုး ပေါ်လွင်လာသော်လည်း အဲဒီ အာဏာပိုင်မှုသည် အီရှဝရ၏သာ ဖြစ်ပြီး တစ်ဦးချင်း အတ္တတို့၏ မဟုတ်။

Verse 47

न हि काष्ठं ज्वलत्यूर्ध्वमग्निरेव ज्वलत्यसौ । काष्ठस्यांगारता नाग्नेरेवमत्रापि योज्यताम्

တကယ်တမ်း မီးလောင်နေသည်မှာ သစ်သားမဟုတ်၊ မီးပင်သာ လောင်ကျွမ်းတောက်ပနေသည်။ သစ်သားက မီးခဲဖြစ်သွားခြင်းသည် မီး၏ ပြောင်းလဲမှု မဟုတ်။ ထိုအကြောင်းပြချက်ကို ဒီနေရာတွင်လည်း ချိတ်ဆက်အသုံးချပါ—ပြောင်းလဲခြင်းသည် ကိရိယာဘက်၌ ဖြစ်ပြီး၊ အင်အားပေးသော အရှင်၌ မဟုတ်။

Verse 48

अत एव जगत्यस्मिन्काष्ठपाषाणमृत्स्वपि । शिवावेशवशादेव शिवत्वमुपचर्यते

ထို့ကြောင့် ဤလောက၌ သစ်သား၊ ကျောက်တုံး၊ မြေညှိတို့အတွင်း၌ပင် «ရှီဝဖြစ်ခြင်း» ကို သတ်မှတ်ကြသည်—ရှီဝ၏ အတွင်းဝင်တည်ရှိမှု အားကောင်းလွန်းခြင်းကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 49

मैत्र्यादयो गुणा गौणास्तस्मात्ते भिन्नवृत्तयः । तैर्गुणैरुपरक्तानां दोषाय च गुणाय च

မေတ္တာစသည့် ဂုဏ်များသည် အဓိကမဟုတ်သော (ဂေါဏ) အထောက်အကူဂုဏ်များဖြစ်သဖြင့် ၎င်းတို့၏ လုပ်ဆောင်ပုံစံများ မတူကွဲပြားကြသည်။ ထိုဂုဏ်များကြောင့် စိတ်ရောင်ဆိုးသွားသူတို့အတွက် ဂုဏ်တူတူပင် အပြစ်လည်း ဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့ ကုသိုလ်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။

Verse 50

यत्तु गौणमगौणं च तत्सर्वमनुगृह्णतः । न गुणाय न दोषाय शिवस्य गुणवृत्तयः

အရာအားလုံးကို «ဂေါဏ» (အနည်းအကျဉ်း) သို့မဟုတ် «အဂေါဏ» (အဓိက) ဟုဆိုကြသော်လည်း၊ သီဝရှင်သည် ကရုဏာဖြင့် အားလုံးကို လက်ခံတော်မူ၏။ သို့ရာတွင် ဂုဏ်တရားတို့ဖြင့် ထင်ရှားပေါ်လွင်သည့် သီဝ၏ အခြေအနေများသည် သူ့အတွက် ကုသိုလ်လည်းမဟုတ်၊ အပြစ်လည်းမဟုတ်၊ အမြဲမထိခိုက်တည်၏။

Verse 51

न चानुग्रहशब्दार्थं गौणमाहुर्विपश्चितः । संसारमोचनं किं तु शैवमाज्ञामयं हितम्

ပညာရှိတို့သည် «အနုဂ္ရဟ» (ကရုဏာ/ကျေးဇူးတော်) ဟူသောစကားကို အနည်းအကျဉ်းအဓိပ္ပါယ်သာဟု မယူဆကြ။ အမှန်တကယ်မှာ ၎င်းသည် သီဝ၏ မင်္ဂလာရှိသော အမိန့်တော်ဖြစ်၍ အကျိုးပြုကာ သံသရာမှ လွတ်မြောက်စေသည်။

Verse 52

हितं तदाज्ञाकरणं यद्धितं तदनुग्रहः । सर्वं हिते नियुञ्जावः सर्वानुग्रहकारकः

သခင်၏ အမိန့်ကို နာခံခြင်းပင် အကျိုးရှိသောအရာ အမှန်တကယ် ဖြစ်သည်။ အကျိုးရှိသမျှသည်လည်း အနှစ်သာရအားဖြင့် သခင်၏ အနုဂရဟ (ကျေးဇူးတော်) ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အမြင့်မြတ်ဆုံး အကျိုးအတွက် အရာအားလုံးကို အသုံးချကြစို့—အကြောင်းမူကား သခင်သည် အားလုံးအပေါ် ကျေးဇူးတော် ပြုသူ ဖြစ်သည်။

Verse 53

यस्तूपकारशब्दार्थस्तमप्याहुरनुग्रहम् । तस्यापि हितरूपत्वाच्छिवः सर्वोपकारकः

“အကူအညီ” ဟု ခေါ်သော စကား၏ အဓိပ္ပါယ်ကိုပင် “အနုဂရဟ” (ကျေးဇူးတော်) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ထိုအရာသည်ပင် အကျိုးကောင်း၏ သဘောဖြစ်သောကြောင့်၊ အကျိုးပြုခြင်းကို အနှစ်သာရထားသော ရှီဝတော်သည် အားလုံးအပေါ် အကူအညီပေးသူ အထွေထွေ ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 54

हिते सदा नियुक्तं तु सर्वं चिदचिदात्मकम् । स्वभावप्रतिबन्धं तत्समं न लभते हितम्

ရှိသမျှအားလုံး—အသိရှိသော သတ္တဝါများနှင့် အသိမရှိသော ပစ္စည်းများပါ—အကျိုးကောင်းကို အမြဲတမ်း ရှာဖွေရန် ချိတ်ဆက်ထားကြသည်။ သို့သော် ကိုယ်ပိုင် သဘာဝအခြေအနေ၏ တားဆီးမှုကြောင့်၊ မိမိ၏ အမှန်တကယ် အနေအထားနှင့် ကိုက်ညီသည့် ထို “အကျိုးကောင်းအမှန်” ကို မရောက်နိုင်ကြ။

Verse 55

यथा विकासयत्येव रविः पद्मानि भानुभिः । समं न विकसन्त्येव स्वस्वभावानुरोधतः

နေမင်း၏ ရောင်ခြည်တို့က ကြာပန်းများကို ပွင့်စေသော်လည်း အားလုံးတူညီစွာ မပွင့်ကြ၊ မိမိတို့၏ သဘာဝအလိုက်သာ ဖြစ်သကဲ့သို့၊ သတ္တဝါတို့၏ ဝိညာဉ်ရေး နိုးကြားမှုနှင့် ကျေးဇူးတော်လည်း တစ်ဦးချင်း၏ အရည်အချင်းနှင့် သဘောသဘာဝအလိုက်သာ ဖွံ့ဖြိုးပေါ်ထွန်းသည်။

Verse 56

स्वभावो ऽपि हि भावानां भाविनो ऽर्थस्य कारणम् । न हि स्वभावो नश्यन्तमर्थं कर्तृषु साधयेत्

အမှန်တကယ်အားဖြင့် သတ္တဝါတို့၏ သဘာဝ (svabhāva) သည် ဖြစ်လာမည့် အကျိုးရလဒ်အတွက် အကြောင်းတရားတစ်ရပ် ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့သော် ပျက်ယွင်းနေသော သို့မဟုတ် မတည်မြဲသော အကျိုးကို “လုပ်သူ” တို့ကြောင့် တကယ်တမ်း ပြီးမြောက်သကဲ့သို့ သဘာဝတစ်ခုတည်းက မတည်ဆောက်နိုင်; အနိစ္စကို သဘာဝနှင့် လုပ်ဆောင်မှုသာဖြင့် အဆုံးစွန်သော အမှန်တရားအဖြစ် မပြုနိုင်။

Verse 57

सुवर्णमेव नांगारं द्रावयत्यग्निसंगमः । एवं पक्वमलानेव मोचयेन्न शिवपरान्

မီးနှင့် ထိတွေ့လျှင် ရွှေတင်သာ ပျော်လျက်ရှိပြီး မီးသွေးမပျော်။ ထိုနည်းတူ သခင်သည် မလင်အညစ်အကြေး ပျက်ကွယ်ရန် အချိန်ရင့်လာသော ရှီဝဘက်သို့ မျက်နှာမူသည့် ဘက္တများကိုသာ လွတ်မြောက်စေ၏။

Verse 58

यद्यथा भवितुं योग्यं तत्तथा न भवेत्स्वयम् । विना भावनया कर्ता स्वतन्त्रस्सन्ततो भवेत्

အရာတစ်ခုသည် အဖြစ်သင့်သလို ဖြစ်နိုင်သော်လည်း ကိုယ်တိုင်အလိုအလျောက် ထိုသို့မဖြစ်လာ။ မှန်ကန်သော ဘာဝနာ (bhāvanā) မရှိလျှင် ကర్తာ (kartā) သည် အမြဲတမ်း လွတ်လပ်တည်ငြိမ်မနေနိုင်ဘဲ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း မတည်မြဲဖြစ်၏။

Verse 59

स्वभावविमलो यद्वत्सर्वानुग्राहकश्शिवः । स्वभावमलिनास्तद्वदात्मनो जीवसंज्ञिताः

ရှီဝသည် သဘာဝအားဖြင့် အညစ်ကင်းစင်၍ အားလုံးကို ကရုဏာတော်ပေးသနားသူ ဖြစ်သကဲ့သို့၊ «ဇီဝ» ဟုခေါ်သော အတ္တများသည် သဘာဝအားဖြင့် မလင်ကပ်နေသဖြင့် ထိုလွတ်မြောက်စေသော ကရုဏာတော်ကို လိုအပ်၏။

Verse 60

अन्यथा संसरन्त्येते नियमान्न शिवः कथम् । कर्ममायानुबन्धोस्य संसारः कथ्यते बुधैः

မဟုတ်လျှင်၊ သတ္တဝါတို့သည် သံသရာ၌ လှည့်လည်နေကြမည်ကို စည်းကမ်းထိန်းချုပ်သူ အမြင့်ဆုံးဖြစ်သော ရှီဝ မရှိဘဲ ဘယ်လိုဖြစ်နိုင်မည်နည်း။ ပညာရှိတို့က သံသရာဟူသည် ကမ္မနှင့် မာယာတို့နှင့် ဆက်နွယ်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော ချည်နှောင်မှုဟု ဆိုကြသည်။

Verse 61

अनुबन्धो ऽयमस्यैव न शिवस्येति हेतुमान् । स हेतुरात्मनामेव निजो नागन्तुको मलः

ဤချည်နှောင်မှုသည် ရှီဝ၏ မဟုတ်ဘဲ တစ်ဦးချင်း အတ္တ၏သာ ဖြစ်သည်ဟု အကြောင်းပြချက်ရှိသော ပညာရှိတို့ ဆိုကြသည်။ ချည်နှောင်မှု၏ အကြောင်းရင်းမှာ အတ္တ၏ ကိုယ်ပိုင် အညစ်အကြေး (မလ) သာဖြစ်၍ မူလတည်ရှိသောအရာ၊ အပြင်မှ အသစ်တင်လာသောအရာ မဟုတ်။

Verse 62

आगन्तुकत्वे कस्यापि भाव्यं केनापि हेतुना । यो ऽयं हेतुरसावेकस्त्वविचित्रस्वभावतः

မည်သည့်အရာမဆို အပြင်မှ ရောက်လာသော အရာ (adventitious) ဟု ဆိုလျှင် အကြောင်းတစ်ခုခုကြောင့် ဖြစ်ရမည်။ သို့သော် ထိုအကြောင်းသည် တစ်ခုတည်းဖြစ်ပြီး သဘောသဘာဝ မပြောင်းလဲသဖြင့်၊ ထိုအပြင်မှ ဖြစ်လာမှုကို ကိုယ်တိုင်ဖြင့် မရှင်းပြနိုင်။

Verse 63

आत्मतायाः समत्वे ऽपि बद्धा मुक्ताः परे यतः । बद्धेष्वेव पुनः केचिल्लयभोगाधिकारतः

အတ္တ၏ အနှစ်သာရ သဘောတရားသည် တူညီသော်လည်း၊ ချုပ်နှောင်ခံရသူနှင့် လွတ်မြောက်သူတို့အကြား ကွာခြားမှု ရှိနေသည်—အမြင့်ဆုံးသခင် (ရှီဝ) က ထိုသို့ စီမံသတ်မှတ်ထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ချုပ်နှောင်ခံရသော ဝိညာဉ်များအတွင်း၌ပင် အချို့သည် လယ (စုပ်ယူပျောက်ကွယ်ခြင်း) နှင့် အချို့သည် ခံစားပျော်မွေ့ခြင်းအတွက် အခွင့်အရေး ရှိကြသည်၊ မိမိအခွင့်အာဏာအလိုက်။

Verse 64

ज्ञानैश्वर्यादिवैषम्यं भजन्ते सोत्तराधराः । केचिन्मूर्त्यात्मतां यान्ति केचिदासन्नगोचराः

အဆင့်မြင့်နှင့် အဆင့်နိမ့် သတ္တဝါများသည် ဉာဏ်ပညာ၊ အာဏာတော်နှင့် အခြားအရာများတွင် မညီမျှမှုကို ခံယူကြသည်။ အချို့သည် ရုပ်သဏ္ဍာန်ရှိသော (saguṇa) အခြေအနေသို့ ရောက်ကြပြီး၊ အချို့သည် နီးကပ်၍ သေးသိမ်သော သိမြင်မှုဖြင့်သာ လက်လှမ်းမီသော အရာများ ဖြစ်လာကြသည်။

Verse 65

मूर्त्यात्मसु शिवाः केचिदध्वनां मूर्धसु स्थिताः । मध्ये महेश्वरा रुद्रास्त्वर्वाचीनपदे स्थिताः

ရုပ်သဘော (mūrti) နှင့် အတ္တသဘော (ātman) တို့အတွင်း၌ အချို့ကို “ရှီဝ” ဟု ခေါ်ကြပြီး စကြဝဠာလမ်းကြောင်းများ (adhvan) ၏ ထိပ်ဆုံး၌ တည်နေကြသည်။ အလယ်၌ “မဟေရှ္ဝရ” များရှိပြီး၊ “ရုဒ္ဒရ” များသည် အောက်ပိုင်း အဆင့်များ၌ တည်နေကြသည်။

Verse 66

आसन्ने ऽपि च मायायाः परस्मात्कारणात्त्रयम् । तत्राप्यात्मा स्थितो ऽधस्तादन्तरात्मा च मध्यतः

မာယာသည် နီးကပ်နေသော်လည်း အမြင့်ဆုံးအကြောင်းရင်းမှ တြိဝိဓတစ်ရပ် ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထိုအတွင်း၌ပင် ဇီဝအတ္တမသည် အောက်ဘက်၌ တည်နေပြီး အန္တရာတ္တမ—အတွင်းတည်သော သခင်—သည် အလယ်၌ တည်ကာ အတွင်းမှ ထိန်းချုပ်၍ အလင်းပေးတော်မူ၏။

Verse 67

परस्तात्परमात्मेति ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । वर्तन्ते वसवः केचित्परमात्मपदाश्रयाः

အရာအားလုံးထက် လွန်ကဲသော အမြင့်ဆုံး အတ္တမ (Paramātman) ၏ အခြေအနေ၌ တည်နေ၍ ဘြဟ္မာ၊ ဗိဿဏု၊ မဟေရှဝရ (ရှီဝ) တို့သည် ကမ္ဘာလောကဆိုင်ရာ တာဝန်များကို ဆောင်ရွက်ကြသည်။ ထိုနည်းတူ အချို့သော ဝသုတို့လည်း အမြင့်ဆုံး အတ္တမ၏ အဆင့်ကို အားကိုးကာ လုပ်ဆောင်ကြသည်။

Verse 68

अन्तरात्मपदे केचित्केचिदात्मपदे तथा । शान्त्यतीतपदे शैवाः शान्ते माहेश्वरे ततः

ရှိုင်ဝ (Śaiva) အချို့သည် အတွင်းအတ္တ (Antarātman) ၏ အဆင့်၌ တည်ကြသည်။ အချို့သည် အတ္တ (Ātman) ၏ အဆင့်၌လည်း တည်ကြသည်။ အခြားအချို့သည် ငြိမ်းချမ်းမှုကိုပါ လွန်ကဲသော အဆင့်၌ တည်ကြပြီး၊ ထို့နောက် ငြိမ်းအေးသော မဟေရှဝရ အဆင့်၌ တည်ကြသည်။

Verse 69

विद्यायान्तु यथा रौद्राः प्रतिष्ठायां तु वैष्णवाः । निवृत्तौ च तथात्मानो ब्रह्मा ब्रह्मांगयोनयः

ဝိဒ္ယာ (vidyā) အတွင်း၌ ရုဒ္ရသဘောတရားများ (Raudra) က အုပ်စိုးကြသည်။ ပရတိဋ္ဌာ (pratiṣṭhā) အတွင်း၌ တည်ထောင်ထောက်ပံ့ခြင်း၏ နယ်ပယ်တွင် ဝိုင်ရှ္ဏဝ အင်အားများ (Vaiṣṇava) က ထင်ရှားသည်။ နိဝృတ္တိ (nivṛtti) ဟူသော ဆုတ်ခွာငြိမ်းသက်ရာ လမ်း၌ အတ္တကို သိမြင်သူများ တည်ကြသည်။ ဖန်ဆင်းခြင်း၏ သဘောတရား၌မူ ဘြဟ္မာ—ဘြဟ္မာ၏ အင်္ဂါများမှ မွေးဖွားသူတို့ ရှိသည်။

Verse 70

देवयोन्यष्टकं मुख्यं मानुष्यमथ मध्यमम् । पक्ष्यादयो ऽधमाः पञ्चयोनयस्ताश्चतुर्दश

ယောနိ ၁၄ မျိုးအနက် နတ်ယောနိ ၈ မျိုးသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဖြစ်၏။ လူ့ဘဝသည် အလယ်အလတ်အဆင့် ဖြစ်ပြီး၊ ငှက်တို့မှ စ၍ အောက်တန်းယောနိ ၅ မျိုးကို အနိမ့်ဟု သတ်မှတ်ကြ၏။

Verse 71

उत्तराधरभावो ऽपि ज्ञेयस्संसारिणो मलः । यथामभावो मुक्तस्य पूर्वं पश्चात्तु पक्वता

အမြင့်အနိမ့်ဟူသော ခံယူချက်သည်လည်း သံသရာလှည့်လည်သူ၏ မလ (အညစ်အကြေး) ဟု သိရမည်။ မုက္ခရသူအတွက် ထိုသဘောတရားများ မရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး၊ အရင်က မရင့်ကျက်သေးသော်လည်း နောက်တွင် ရင့်မှည့်သော ဝိညာဉ်ရင့်ကျက်မှု ရရှိ၏။

Verse 72

मलो ऽप्यामश्च पक्वश्च भवेत्संसारकारणम् । आमे त्वधरता पुंसां पक्वे तूत्तरता क्रमात्

အညစ်အကြေး (mala) သည် မကျက်သေးသော (āma) ဖြစ်စေ ကျက်ပြီးသော (pakva) ဖြစ်စေ သံသရာချုပ်နှောင်မှု၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ မကျက်သေးလျှင် လူကို နိမ့်သောအခြေအနေသို့ ဆွဲချပြီး၊ ကျက်ပြီးလျှင် အစဉ်လိုက် မြင့်သောအခြေအနေသို့ ဦးတည်စေသည်။

Verse 73

त्रिमलास्त्वधमा ज्ञेया यथोत्तरमधिष्ठिताः । त्रिमलानधितिष्ठंति द्विमलैकमलाः क्रमात्

မလ (အညစ်အကြေး) သုံးပါးဖြင့် ချည်နှောင်ခံရသူတို့ကို အနိမ့်ဆုံးဟု သိရမည်၊ ချည်နှောင်မှု တိုးတက်သည့် အစဉ်အတိုင်း ဖြစ်သည်။ အစဉ်လိုက် မလနှစ်ပါးရှိသူနှင့် မလတစ်ပါးရှိသူတို့သည် မလသုံးပါး၏ အခြေအနေကို ကျော်လွန်၍ ထိုအုပ်စိုးမှုအောက် မကျရောက်ကြ။

Verse 74

इत्थमौपाधिको भेदो विश्वस्य परिकल्पितः । एकद्वित्रिमलान्सर्वाञ्छिव एको ऽधितिष्ठति

ဤသို့ပင် လောက၏ မျိုးကွဲခြားနားမှုသည် အုပ်ဓိ (upādhi) ဟူသော ကန့်သတ်အထောက်အကူများကြောင့် စိတ်ကူးကာ တည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် မလတစ်ပါး၊ နှစ်ပါး၊ သုံးပါးဖြင့် ချည်နှောင်ခံရသူ အားလုံးအပေါ် သီဝ (Śiva) တစ်ပါးတည်းသာ အုပ်စိုးတော်မူ၏။

Verse 75

अशिवात्मकमप्येतच्छिवेनाधिष्ठितं यथा । अरुद्रात्मकमित्येवं रुद्रैर्जगदधिष्ठितम्

ဤလောကသည် ကိုယ်တိုင်အားဖြင့် သီဝ၏ သဘာဝမဟုတ်သော်လည်း သီဝက ပျံ့နှံ့ကာ အုပ်စိုးထားသကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူ ရုဒြ၏ သဘာဝမဟုတ်ဟု ဆိုကြသော်လည်း လောကဓာတ်ကို ရုဒြတို့က ထောက်ပံ့၍ အုပ်စိုးကြသည်။

Verse 76

अण्डान्ता हि महाभूमिश्शतरुद्राद्यधिष्ठिता । मायान्तमन्तरिक्षं तु ह्यमरेशादिभिः क्रमात्

ကမ္ဘာဥ (အဏ္ဍ) အတွင်း၌ မဟာမြေသည် စတရုဒြနှင့် အခြား ရုဒြများက အုပ်စိုးတော်မူ၏။ ထို့ပြင် မာယာ၏ အဝန်းအထိ အလယ်ကာသသည် အင်ဒြနှင့် အခြား ဒေဝအရှင်များက အစဉ်လိုက် စီမံအုပ်ချုပ်တော်မူ၏။

Verse 77

अंगुष्ठमात्रपर्यन्तैस्समंतात्संततं ततम् । महामायावसाना द्यौर्वाय्वाद्यैर्भुवनाधिपैः

အရပ်လေးမျက်နှာသို့ အဆက်မပြတ် ဖြန့်ကျက်ထားသော်လည်း လက်မတစ်လုံးအတိုင်းအတာအထိသာ ရောက်၏။ မဟာမာယာ၏ အဆုံးကို ကျော်လွန်လျှင် ကောင်းကင်ဘုံဒေသရှိ၍ ဝါယုမှစ၍ လောကအရှင်များက အုပ်စိုးတော်မူ၏။

Verse 78

अनाश्रितान्तैरध्वान्तर्वर्तिभिस्समधिष्ठिताः । ते हि साक्षाद्दिविषदस्त्वन्तरिक्षसदस्तथा

၎င်းတို့ကို လောကလမ်းကြောင်းများအတွင်း လှုပ်ရှားသွားလာသူများက အုပ်စိုးတော်မူ၏၊ တစ်ခုတည်းသော အကန့်အသတ် သို့မဟုတ် တည်နေရာတစ်ခုတည်းကို မမှီခိုကြ။ အမှန်တကယ် သူတို့သည် ကောင်းကင်၌ နေထိုင်သော ဒေဝများဖြစ်သကဲ့သို့ အလယ်ကာသ၌ နေထိုင်သူများလည်း ဖြစ်ကြ၏။

Verse 79

पृथिवीपद इत्येवं देवा देवव्रतैः स्तुता । एवन्त्रिभिर्मलैरामैः पक्वैरेव पृथक्पृथक्

ထို့ကြောင့် ဒေဝဝရတများကို လိုက်နာသော ဒေဝများသည် သူမကို “ပೃഥိဝီပဒ” ဟု ချီးမွမ်းကြ၏။ ထိုနည်းတူပင် မလ သုံးမျိုးကြောင့်—မရင့်သေးသောအခြေအနေနှင့် ရင့်ပြီးသောအခြေအနေတို့တွင်—အသက်ဝိညာဉ်တစ်ခုချင်းစီသည် သီးခြားသီးခြား ချည်နှောင်ခံရ၏။

Verse 80

निदानभूतैस्संसाररोगः पुंसां प्रवर्तते । अस्य रोगस्य भैषज्यं ज्ञानमेव न चापरम्

အခြေခံအကြောင်းရင်းများကြောင့် လူတို့အတွင်း၌ သံသရာချည်နှောင်မှု၏ ရောဂါ ပေါ်ပေါက်လာ၏။ ဤရောဂါ၏ ဆေးဝါးမှာ ဉာဏ်ပညာတစ်ခုတည်းသာ ဖြစ်ပြီး အခြားကုထုံး မရှိချေ။

Verse 81

भिषगाज्ञापकः शम्भुश्शिवः परमकारणम् । अदुःखेना ऽपि शक्तो ऽसौ पशून्मोचयितुं शिवः

ရှမ္ဘု (Śambhu) — သီဝ (Śiva) သည် အမြင့်ဆုံး အကြောင်းရင်းဖြစ်၍ ဆရာဝန်ကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ဆေးညွှန်းပေးသူကဲ့သို့လည်းကောင်း လုပ်ဆောင်တော်မူသည်။ ဒုက္ခမခံရသော်လည်း ထိုမင်္ဂလာရှင်သည် ချည်နှောင်ခံသတ္တဝါများ (paśu) ကို ချည်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်စေနိုင်သည်။

Verse 82

कथं दुःखं करोतीति नात्र कार्या विचारणा । दुःखमेव हि सर्वो ऽपि संसार इति निश्चितम्

ဒုက္ခကို မည်သို့ ဖြစ်ပေါ်စေသနည်းဟု ဤနေရာတွင် စဉ်းစားရန် မလို။ အကြောင်းမူကား သံသရာ (saṃsāra) အားလုံးသည် ဒုက္ခသာ ဖြစ်သည်ဟု အတည်ပြုထားပြီးဖြစ်သည်။

Verse 83

कथं दुःखमदुःखं स्यात्स्वभावो ह्यविपर्ययः । न हि रोगी ह्यरोगी स्याद्भिषग्भैषज्यकारणात्

တကယ့်ဒုက္ခဖြစ်သောအရာသည် မဒုက္ခဖြစ်လာနိုင်မည်နည်း။ သဘာဝအရင်းသည် မပြောင်းပြန်နိုင်။ လူနာသည် ဆရာဝန်နှင့် ဆေးရှိသည်ဟုသာ မကျန်းမာမှ ကျန်းမာသို့ မပြောင်းလဲနိုင်။

Verse 84

रोगार्तं तु भिषग्रोगाद्भैषजैस्सुखमुद्धरेत् । एवं स्वभावमलिनान्स्वभावाद्दुःखिनः पशून्

ရောဂါကြောင့်နာကျင်သောလူနာကို ဆရာဝန်က ဆေးဝါးဖြင့် ဒုက္ခမှကယ်တင်သကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူ သခင်သည် သဘာဝက မလင်ဖြစ်သွား၍ ထိုသဘာဝကြောင့် ဒုက္ခခံရသော ချည်နှောင်ခံဇီဝများကို မေတ္တာကရုဏာနှင့် မောက္ခလမ်းစဉ်ဖြင့် ဆင်းရဲမှ မြှောက်တင်တော်မူ၏။

Verse 85

स्वाज्ञौषधविधानेन दुःखान्मोचयते शिवः । न भिषक्कारणं रोगे शिवः संसारकारणम्

မိမိ၏ဆေးတော်အမိန့်—အမိန့်တော်နှင့်ကရုဏာတော်—ဖြင့် ရှိဝသည် သတ္တဝါတို့ကို ဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်စေတော်မူ၏။ ဆရာဝန်သည် ရောဂါ၏အကြောင်းရင်းမဖြစ်သကဲ့သို့၊ ရှိဝသည် ဆံသရာ၏အကြောင်းရင်းတော်ဖြစ်၍ ထိုကြောင့်သာ ဆံသရာကိုလည်း ရပ်စဲစေနိုင်သော အရှင်တော်တည်း။

Verse 86

इत्येतदपि वैषम्यं न दोषायास्य कल्पते । दुःखे स्वभावसंसिद्धे कथन्तत्कारणं शिवः

ထို့ကြောင့် ထင်မြင်ရသည့် မညီမျှမှုတောင်လည်း သူ့အပေါ်၌ အပြစ်မဖြစ်လာနိုင်။ သတ္တဝါ၏ ကိုယ်ပိုင်သဘာဝနှင့် ချုပ်နှောင်မှုအခြေအနေကြောင့် ဒုက္ခ ပေါ်ပေါက်လာသော်၊ သီဝဘုရားသည် ထို၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်နိုင်မည်နည်း။

Verse 87

स्वाभाविको मलः पुंसां स हि संसारयत्यमून् । संसारकारणं यत्तु मलं मायाद्यचेतनम्

ကိုယ်ခန္ဓာရှိသတ္တဝါတို့၏ သဘာဝတရားအရရှိသော မလ (အညစ်အကြေး) သည်ပင် သူတို့ကို သံသရာ၌ လှည့်လည်စေသည်။ မာယာမှစ၍ အစပြုသော အကြားမသိ (အချိန်မရှိ) အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည့် ထိုမလသည် သံသရာ၏ အကြောင်းရင်းတကယ်ဖြစ်သည်။

Verse 88

तत्स्वयं न प्रवर्तेत शिवसान्निध्यमन्तरा । यथा मणिरयस्कांतस्सान्निध्यादुपकारकः

ထိုအင်အား/နည်းလမ်းသည် သီဝဘုရား၏ နီးကပ်မှုမရှိလျှင် ကိုယ်တိုင် မလှုပ်ရှားမလုပ်ဆောင်နိုင်။ သံလိုက်သည် သံနှင့် နီးကပ်သောအခါမှသာ အကျိုးပြုသကဲ့သို့ပင်။

Verse 89

अयसश्चलतस्तद्वच्छिवो ऽप्यस्येति सूरयः । न निवर्तयितुं शक्यं सान्निध्यं सदकारणम्

ပညာရှိတို့က «သံသည် သံလိုက်ကြောင့် လှုပ်ရွားသကဲ့သို့၊ ဤသူလည်း သီဝဘုရားထံသို့ လှုပ်ရွားလာသည်» ဟု ဆိုကြသည်။ မှန်ကန်သော အကြောင်းရင်း (သဒ္ဓါနှင့် ကုသိုလ်) မှ ပေါ်ထွန်းသော သီဝဘုရား၏ သန့်ရှင်းသော နီးကပ်မှုကို မပြန်လှန်နိုင်၊ မတားဆီးနိုင်။

Verse 90

अधिष्ठाता ततो नित्यमज्ञातो जगतश्शिवः । न शिवेन विना किंचित्प्रवृत्तमिह विद्यते

ထို့ကြောင့် အမြဲတည်ရှိသော သခင် ရှီဝသည် ကမ္ဘာလောက၏ မမြင်ရသော အုပ်စိုးရှင်နှင့် အတွင်းမှ အုပ်ချုပ်သူ ဖြစ်တော်မူ၏။ ဤလောက၌ ရှီဝမရှိလျှင် မည်သည့်အရာမျှ လှုပ်ရှား၍ မဖြစ်နိုင်။

Verse 91

तत्प्रेरितमिदं सर्वं तथापि न स मुह्यति । शक्तिराज्ञात्मिका तस्य नियन्त्री विश्वतोमुखी

ဤအရာအားလုံးသည် သူ၏ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် လှုပ်ရှားသော်လည်း၊ သူသည် မမောဟမဖြစ်။ သူ၏ သက္တိသည် အမိန့်တော်သဘောတရားဖြစ်၍ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ထိန်းညှိသူအဖြစ် အရပ်အားလုံးသို့ မျက်နှာမူကာ အုပ်ချုပ်သည်။

Verse 92

तया ततमिदं शश्वत्तथापि स न दुष्यति । अनिदं प्रथमं सर्वमीशितव्यं स ईश्वरः

သူ၏ သက္တိကြောင့် ဤကမ္ဘာလုံးသည် အစဉ်အမြဲ ပြန့်နှံ့လွှမ်းမိုးထားသော်လည်း၊ သူသည် ထိုအရာကြောင့် မညစ်ညမ်း။ သူသည် မည်သည့်အရာမှ ထွက်ပေါ်လာသူ မဟုတ်—ပထမဦးဆုံးဖြစ်တော်မူ၍၊ ဤအရာအားလုံးကို အုပ်စိုးရမည့်သူ၊ အရှင် (Īśvara) တစ်ပါးတည်း ဖြစ်သည်။

Verse 93

ईशनाच्च तदीयाज्ञा तथापि स न दुष्यति । यो ऽन्यथा मन्यते मोहात्स विनष्यति दुर्मतिः

ဤအရာသည် Īśāna ထံမှ ပေးအပ်ထားပြီး သူ၏ ကိုယ်ပိုင် အမိန့်တော်ဖြစ်သောကြောင့် အပြစ်မဖြစ်။ သို့သော် မောဟကြောင့် အခြားသို့ ထင်မြင်သူ မကောင်းသောဉာဏ်ရှိသူသည် ပျက်စီးရသည်။

Verse 94

तच्छक्तिवैभवादेव तथापि स न दुष्यति । एतस्मिन्नंतरे व्योम्नः श्रुताः वागरीरिणी

ထိုသတ္တိ၏ တန်ခိုးမဟာတော်ကြောင့်သာလျှင် သူသည် မညစ်ညမ်းမဖြစ်။ ထိုအကြား၌ ကောင်းကင်မှ ကိုယ်မဲ့အသံတစ်သံ ကြားရ၏။

Verse 95

सत्यमोममृतं सौम्यमित्याविरभवत्स्फुटम् । ततो हृष्टतराः सर्वे विनष्टाशेषसंशयाः

ထင်ရှားစွာ ထွက်ပေါ်လာသော ဝေါဟာရမှာ—“သစ္စာ—အောမ်—အမတ—နူးညံ့၍ မင်္ဂလာရှိသော အရှင်” ဟူ၍ ဖြစ်၏။ ထို့နောက် အားလုံး အလွန်ပျော်ရွှင်ကာ ကျန်ရှိသမျှ သံသယတို့ ပျောက်ကင်းသွား၏။

Verse 96

मुनयो विस्मयाविष्टाः प्रेणेमुः पवनं प्रभुम् । तथा विगतसन्देहान्कृत्वापि पवनो मुनीन्

မုနိတို့သည် အံ့ဩခြင်းဖြင့် လွှမ်းမိုးကာ အရှင် ပဝန (ဝါယု) ကို ဦးချ၍ ရိုသေကြသည်။ ပဝနလည်း သူတို့၏ သံသယများကို ဖယ်ရှားပြီးနောက် မုနိတို့ကို ပြန်လည် ဂုဏ်ပြုရိုသေ하였다။

Verse 97

नैते प्रतिष्ठितज्ञाना इति मत्वैवमब्रवीत् । वायुरुवाच्व । परोक्षमपरोक्षं च द्विविधं ज्ञानमिष्यते

“ဤသူတို့သည် အမှန်တရား၏ ဉာဏ်၌ မတည်ကြသေး” ဟု တွေးကာ ထိုသို့ ပြော하였다။ ဝါယုက မိန့်သည်—ဉာဏ်သည် နှစ်မျိုးရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်၊ အလှမ်းကွာသိမြင်ခြင်း (parokṣa) နှင့် တိုက်ရိုက်သိမြင်အတွေ့အကြုံ (aparokṣa) ဖြစ်သည်။

Verse 98

परोक्षमस्थिरं प्राहुरपरोक्षं तु सुस्थिरम् । हेतूपदेशगम्यं यत्तत्परोक्षं प्रचक्षते

အလှမ်းကွာသိမြင်ခြင်း (parokṣa) ကို မတည်မြဲဟု ဆိုကြပြီး၊ တိုက်ရိုက်သိမြင်အတွေ့အကြုံ (aparokṣa) ကိုတော့ အလွန်တည်မြဲဟု ဆိုကြသည်။ အကြောင်းပြချက်နှင့် သင်ကြားညွှန်ပြမှုတို့ဖြင့် ရောက်ရှိလာသော အရာကို ထို့ကြောင့် “အလှမ်းကွာ” ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 99

अपरोक्षं पुनः श्रेष्ठादनुष्ठानाद्भविष्यति । नापरोक्षादृते मोक्ष इति कृत्वा विनिश्चयम्

အပရောက္ခ-ဉာဏ် (တိုက်ရိုက်သိမြင်ခြင်း) သည် အမြင့်မြတ်ဆုံး အနုဋ္ဌာနမှ ပြန်လည်ပေါ်ထွန်းလာမည်။ ထိုတိုက်ရိုက်သိမြင်ခြင်းမရှိလျှင် မောက္ခမရှိဟု ခိုင်မာစွာ ဆုံးဖြတ်ပြီး ထိုသေချာမှု၌ တည်မြဲနေသင့်သည်။

Verse 100

श्रेष्ठानुष्ठानसिद्ध्यर्थं प्रयतध्वमतन्द्रिताः

အမြင့်မြတ်ဆုံး အနုဋ္ဌာနကို အောင်မြင်စွာ ပြည့်စုံစေရန် စိတ်အားထက်သန်စွာ ကြိုးစားကြလော့—သတိရှိ၍ ပျင်းရိမနေကြနှင့်။