मन्वन्तर-कल्प-प्रश्नोत्तरम् / Discourse on Manvantaras, Kalpas, and Re-creation

Verse 1

मुनय ऊचुः । मन्वंतराणि सर्वाणि कल्पभेदांश्च सर्वशः । तेष्वेवांतरसर्गं च प्रतिसर्गं च नो वद

မုနိတို့က ပြောကြသည်—“မန်ဝန္တရ အားလုံးနှင့် ကလ္ပ၏ အမျိုးမျိုးသော ခွဲခြားမှုတို့ကို အပြည့်အစုံ ပြောပြပါ။ ထို့အတွင်းရှိ အလယ်အလတ် ဖန်ဆင်းခြင်းနှင့် ပြန်လည်ဖန်ဆင်းခြင်းကိုလည်း ကျွန်ုပ်တို့အား ရှင်းလင်းပြောပါ။”

Verse 2

वायुरुवाच । कालसंख्याविवृत्तस्य परार्धो ब्रह्मणस्स्मृतः । तावांश्चैवास्य कालोन्यस्तस्यांते प्रतिसृज्यते

ဝါယုက ပြောသည်—“ကာလကို ရေတွက်ရာတွင် ‘ပရာအာဓ’ (parārdha) ကို ဘြဟ္မာ၏ အတိုင်းအတာဟု မှတ်ယူကြသည်။ ထို့နှင့် တူညီသော အချိန်ကာလတစ်ခုကိုလည်း ဆိုကြပြီး၊ ထိုကာလအဆုံး၌ ဖန်ဆင်းခြင်းသည် ထပ်မံ ပေါ်ထွန်းလာသည်။”

Verse 3

दिवसे दिवसे तस्य ब्रह्मणः पूर्वजन्मनः । चतुर्दशमहाभागा मनूनां परिवृत्तयः

နေ့စဉ်နေ့တိုင်း၊ ဘြဟ္မာ၏ ယခင် ပေါ်ထွန်းမှု စက်ဝန်းအတွင်း၌ မနု (Manu) တို့၏ အစဉ်အဆက်ကြီးမားမှု—စုစုပေါင်း ဆယ့်လေးပါး—သည် အစဉ်လိုက် လှည့်ပတ်သွားသည်။

Verse 4

अनादित्वादनंतत्वादज्ञेयत्वाच्च कृत्स्नशः । मन्वंतराणि कल्पाश्च न शक्या वचनात्पृथक्

အစမရှိ၊ အဆုံးမရှိ၊ အလုံးစုံသိမြင်၍မရသောကြောင့် မနွန္တရများနှင့် ကလ္ပများကို စကားဖြင့် သီးခြားခွဲ၍ ရေတွက်ဖော်ပြရန် မဖြစ်နိုင်ပါ။

Verse 5

उक्तेष्वपि च सर्वेषु शृण्वतां वो वचो मम । किमिहास्ति फलं तस्मान्न पृथक्वक्तुमुत्सहे

ဤအရာအားလုံးကို ပြောပြီးသော်လည်း နားထောင်သူတို့ရေ၊ ငါ့စကားကို နားထောင်ကြလော့။ ဤတွင် သီးခြားဖော်ပြရမည့် အကျိုးသီးသန့် အဘယ်ရှိသနည်း။ ထို့ကြောင့် ငါသည် သီးခြားအကျိုးကို မဆိုလိုက်ရဲ၊ အကြောင်းမူ ဤသင်ကြားမှုတည်းဟူသောအရာကပင် ရှိဝ၏ကရုဏာနှင့် မောက္ခသို့ သွားရာလမ်းဖြစ်သောကြောင့်။

Verse 6

य एव खलु कल्पेषु कल्पः संप्रति वर्तते । तत्र संक्षिप्य वर्तंते सृष्टयः प्रतिसृष्टयः

ဖန်ဆင်းခြင်း၏ စက်ဝိုင်းများအနက် ယခုလက်ရှိ ဖြစ်ပေါ်နေသော ကလ္ပတည်းဟူသောအရာကိုပင် ဤနေရာတွင် ဆိုလိုသည်။ ဤကလ္ပအတွင်း၌ ဖန်ဆင်းခြင်းနှင့် ပြန်လည်ဖန်ဆင်းခြင်းတို့သည် အကျဉ်းချုပ်သဘောဖြင့် ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်ကြသည်။

Verse 7

यस्त्वयं वर्तते कल्पो वाराहो नाम नामतः । अस्मिन्नपि द्विजश्रेष्ठा मनवस्तु चतुर्दश

ယခုလက်ရှိ ဖြစ်ပေါ်နေသော ဤကလ္ပကို အမည်အားဖြင့် “ဝါရာဟ ကလ္ပ” ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထို့ပြင် ဤကလ္ပအတွင်း၌လည်း အို ဒွိဇအမြတ်ဆုံးတို့ရေ၊ မနုတို့သည် တကယ်တမ်း ဆယ့်လေးပါး ရှိကြသည်။

Verse 8

स्वायंभुवादयस्सप्त सप्त सावर्णिकादयः । तेषु वैवस्वतो नाम सप्तमो वर्तते मनुः

စွာယံဘူဝမှ စ၍ မနု ခုနစ်ပါးရှိပြီး၊ ထို့အပြင် စာဝဏ္ဏိမှ စ၍လည်း မနု ခုနစ်ပါး ရှိသည်။ ထိုတို့အနက် “ဝိုင်ဝස්ဝတ” ဟု အမည်ရသော မနုသည် ယခုလက်ရှိ အုပ်စိုးနေသော ခုနစ်မြောက် မနုဖြစ်သည်။

Verse 9

मन्वंतरेषु सर्वेषु सर्गसंहारवृत्तयः । प्रायः समाभवंतीति तर्कः कार्यो विजानता

မနွန္တရ အားလုံးတွင် ဖန်ဆင်းခြင်းနှင့် ပျက်သိမ်းခြင်း၏ လှုပ်ရှားမှုများသည် အများအားဖြင့် တူညီစွာ ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်ကြသည်—ထို့ကြောင့် သိမြင်သူသည် မှန်ကန်သော ယുക്തိဖြင့် စဉ်းစားနားလည်ရမည်။

Verse 10

पूर्वकल्पे परावृत्ते प्रवृत्ते कालमारुते । समुन्मूलितमूलेषु वृक्षेषु च वनेषु च

ယခင်ကလ္ပ ပျောက်ကွယ်သွားပြီး ကာလ၏ လေမုန်တိုင်း ပေါက်ဖွားလာသောအခါ သစ်ပင်များနှင့် တောအုပ်များသည် အမြစ်တိုင်အောင် ဆွဲထုတ်ခံရကာ ပြန့်ကျဲသွားကြသည်။

Verse 11

जगंति तृणवक्त्रीणि देवे दहति पावके । वृष्ट्या भुवि निषिक्तायां विवेलेष्वर्णवेषु च

ဒေဝ၏ မီးတောက်လောင်သည့်အခါ သတ္တဝါတို့သည် မိမိတို့၏ ပါးစပ်တွင် ခြောက်သွေ့သော မြက်တင်ထားသကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ လောင်ကျွမ်း၍ ပင်ပန်းနာကျင်ကြသည်။ မိုးရေသည် မြေပြင်ပေါ်သို့ သွန်းလောင်းလာသည့်အခါနှင့် ကြီးမားသော ပေါက်ကွဲရာများ၊ သမုဒ္ဒရာအတွင်း၌ပင် ဖြစ်ပေါ်သည့်အခါ (သတ္တဝါအားလုံးသည် ထိုအခြေအနေတို့၏ အင်အားကြောင့် လှုပ်ရှားခိုင်းခံရသည်)။

Verse 12

दिक्षु सर्वासु मग्नासु वारिपूरे महीयसि । तदद्भिश्चटुलाक्षेपैस्तरंगभुजमण्डलैः

အရပ်အားလုံး ရေထဲတွင် မြုပ်နှံသွားပြီး မြေကြီးကြီးမားသည် နေရာတိုင်း ရေဖြင့် ပြည့်နှက်သည့်အခါ ထိုရေများသည် မတည်ငြိမ်သော လှန်လှောင့်မှုများနှင့် လက်ဝိုင်းကဲ့သို့ လှိုင်းဝိုင်းများဖြင့် အရပ်ရပ်သို့ တက်ကြွစွာ ပြန့်နှံ့သွားသည်။

Verse 13

प्रारब्धचण्डनृत्येषु ततः प्रलयवारिषु । ब्रह्मा नारायणो भूत्वा सुष्वाप सलिले सुखम्

ကြမ်းတမ်းသော ကောစမစ်အက အစပြုလာပြီး ထို့နောက် ပျက်သိမ်းခြင်း၏ ရေများ နေရာတိုင်း ပြန့်နှံ့သွားသောအခါ ဘြဟ္မာသည် နာရာယဏ ဖြစ်လာကာ ထိုရေပြင်ပေါ်တွင် အေးချမ်းစွာ အိပ်စက်လေ၏။

Verse 14

इमं चोदाहरन्मंत्रं श्लोकं नारायणं प्रति । तं शृणुध्वं मुनिश्रेष्ठास्तदर्थं चाक्षराश्रयम्

နာရာယဏသို့ ရည်ညွှန်း၍ မန္တရ-ရှ్లోကကို ထုတ်ဆိုပြီးနောက်၊ မုနိအထူးမြတ်တို့၊ ၎င်းကို နားထောင်ကြလော့—မပျက်မယွင်းသော အက္ခရာ (မန္တရ) အပေါ် အခြေခံသည့် အဓိပ္ပါယ်နှင့်တကွ။

Verse 15

आपो नारा इति प्रोक्ता आपो वै नरसूनवः । अयनं तस्य ता यस्मात्तेन नारायणः स्मृतः

“ရေတို့ကို ‘နာရာ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ အမှန်တကယ် ရေတို့သည် နရ၏ သားသမီးဟု ဆိုကြ၏။ ထိုရေတို့သည် သူ၏ ‘အယန’—အနားယူရာ/အဘိုဒ်—ဖြစ်သောကြောင့်၊ ထို့ကြောင့် ‘နာရာယဏ’ ဟု မှတ်မိကြသည်။

Verse 16

शिवयोगमयीं निद्रां कुर्वन्तं त्रिदशेश्वरम् । बद्धांजलि पुटास्सिद्धा जनलोकनिवासिनः

ဇနလောက၌ နေထိုင်သော စိဒ္ဓတို့သည် လက်အုပ်ချီ၍ ရိုသေစွာ၊ သီဝယောဂဖြင့် ဖြစ်သော နိဒ္ဒရာ၌ တည်နေသည့် သုံးဆယ်သုံးပါး၏ အရှင်ကို မြင်တွေ့ကြ၏—သာမန်အိပ်စက်ခြင်းမဟုတ်၊ အတွင်းယောဂသမာဓိဖြစ်၏။

Verse 17

स्तोत्रैः प्रबोधयामासुः प्रभातसमये सुराः । यथा सृष्ट्यादिसमये ईश्वरं श्रुतयः पुरा

မိုးလင်းချိန်တွင် ဒေဝတို့သည် စတုတ္တရများဖြင့် အရှင်ကို နိုးထစေကြ၏—ရှေးကာလ စကြဝဠာဖန်ဆင်းအစ၌ ဝေဒ (သြရုတိ) တို့က ဣශ්ဝရကို ချီးမွမ်း၍ နိုးထစေသကဲ့သို့။

Verse 18

ततः प्रबुद्ध उत्थाय शयनात्तोयमध्यगात् । उदैक्षत दिशः सर्वा योगनिद्रालसेक्षणः

ထို့နောက် နိုးထလာ၍ အနားယူရာမှ ထ၍ ရေ၏ အလယ်သို့ ဝင်ရောက်သွား၏။ ယောဂနိဒ္ဒရာ၏ အလျားအမြှား မျက်စိဖြင့်၊ အရပ်အနှံ့ကို ကြည့်ရှုတော်မူ၏။

Verse 19

नापश्यत्स तदा किंचित्स्वात्मनो व्यतिरेकि यत् । सविस्मय इवासीनः परां चिंतामुपागमत्

ထိုအခါ သူသည် မိမိအတ္တမမှ ခွဲခြားသည့် အရာတစ်စုံတစ်ရာကိုမျှ မမြင်ရ။ အံ့ဩသကဲ့သို့ ထိုင်နေပြီးနောက် အလွန်နက်ရှိုင်းသော စဉ်းစားသုံးသပ်မှုသို့ ဝင်ရောက်လေ၏။

Verse 20

क्व सा भगवती या तु मनोज्ञा महती मही । नानाविधमहाशैलनदीनगरकानना

တကယ်တော့ ကောင်းချီးမင်္ဂလာပြည့်ဝ၍ စိတ်ကိုဖမ်းစားသည့် အလွန်ကျယ်ဝန်းသော မြေကြီးသည် ဘယ်မှာနည်း—အမျိုးမျိုးသော တောင်ကြီးများ၊ မြစ်များ၊ မြို့များနှင့် တောအုပ်များဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော မြေကြီးသည်?

Verse 21

एवं संचिंतयन्ब्रह्मा बुबुधे नैव भूस्थितिम् । तदा सस्मार पितरं भगवंतं त्रिलोचनम्

ဤသို့ ထပ်တလဲလဲ စဉ်းစားနေသော်လည်း ဗြဟ္မာသည် အရှိတရား၏ အခြေခံအနေအထားကို မသိမြင်နိုင်ခဲ့။ ထိုနောက် သူသည် မိမိ၏ ဖခင်တော်—ကောင်းမြတ်သော အရှင်၊ သုံးမျက်စိရှင် တြိလိုചന (ရှီဝ) ကို သတိရလေ၏။

Verse 22

स्मरणाद्देवदेवस्य भवस्यामिततेजसः । ज्ञातवान्सलिले मग्नां धरणीं धरणीपतिः

ဒေဝတို့၏ ဒေဝဖြစ်သော အလွန်မိုဃ်းမတိုင်သော တေဇောဓာတ်ရှိသည့် ဘဝ (Bhava) ကို သတိရခြင်းကြောင့် မြေကြီး၏ အရှင်သည် မြေကြီးသည် ရေထဲသို့ နစ်မြုပ်သွားကြောင်း သိမြင်လေ၏။

Verse 23

ततो भूमेस्समुद्धारं कर्तुकामः प्रजापतिः । जलक्रीडोचितं दिव्यं वाराहं रूपमस्मरत्

ထို့နောက် ပရဇာပတိသည် မြေကြီးကို မြှောက်တင်ကယ်တင်လိုသဖြင့် ရေထဲ၌ ကစားရန် သင့်တော်သော သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်သည့် ဝရာဟ (ဝရားဟ) ဝက်တောရုပ်ကို စိတ်ထဲ၌ သတိရခေါ်ယူ하였다။

Verse 24

महापर्वतवर्ष्माणं महाजलदनिःस्वनम् । नीलमेघप्रतीकाशं दीप्तशब्दं भयानकम्

ကိုယ်တော်၏ကိုယ်ခန္ဓာသည် မဟာတောင်ကြီးကဲ့သို့ကြီးမား၍ မိုးကြိုးမုန်တိုင်းတိမ်ကြီးကဲ့သို့ဟိန်းဟောက်သည်။ အပြာရောင်မိုးတိမ်ကဲ့သို့မှောင်မိုက်ပြီး တောက်လောင်သောကြောက်မက်ဖွယ်အသံဖြင့် ကြောက်ရွံ့မှုကိုပေးသည်။

Verse 25

पीनवृत्तघनस्कंधपीनोन्नतकटीतटम् । ह्रस्ववृत्तोरुजंघाग्रं सुतीक्ष्णपुरमण्डलम्

ကိုယ်တော်၏ပခုံးများသည် ပြည့်ဝဝိုင်းဝိုင်းနှင့် အင်အားပြည့်တင်းကျပ်လှသည်။ ခါးနှင့် တင်ပါးသည် ကျယ်ဝန်း၍ တင်းရင်းကာ မြင့်မားစွာထင်ရှားသည်။ ပေါင်နှင့် ခြေတံများသည် တို၍ ဝိုင်းဝိုင်းကောင်းမွန်ပြီး ရှေ့ပိုင်းသည် စူးရှသေချာသော စက်ဝိုင်းသဏ္ဌာန်ဖြင့် အလွန်မဟာမိုဟ်သောရုပ်သဏ္ဌာန်ဟု ဖော်ပြကြသည်။

Verse 26

पद्मरागमणिप्रख्यं वृत्तभीषणलोचनम् । वृत्तदीर्घमहागात्रं स्तब्धकर्णस्थलोज्ज्वलम्

ကိုယ်တော်သည် ပတ္မရာဂ မဏိရတနာကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်သည်။ မျက်လုံးများသည် ဝိုင်းဝိုင်း၍ အံ့ဩကြောက်ရွံ့ဖွယ်ရှိသည်။ ကိုယ်ခန္ဓာကြီးသည် ဝိုင်းဝိုင်းရှည်လျားပြီး နားအနီးအဝိုင်းသည် တင်းတင်းကျပ်ကျပ် တည်ငြိမ်စွာ တောက်ပနေသည်။

Verse 27

उदीर्णोच्छ्वासनिश्वासघूर्णितप्रलयार्णवम् । विस्फुरत्सुसटाच्छन्नकपोलस्कंधबंधुरम्

ကိုယ်တော်၏ အင်အားကြီးသော အသက်ရှူထုတ်ရှူသွင်းကြောင့် ပျက်ကွက်ကာလ၏ မဟာသမုဒ္ဒရာသည် လှိုင်းလှန်လည်ပတ်သွားသည်။ ထို့ပြင် လှပစွာဖွဲ့စည်းထားသော ပါးနှင့် ပခုံးတို့ကို တုန်ခါတောက်ပသော ဇဋာဆံပင်များက ဖုံးလွှမ်းထားသည်။

Verse 28

मणिभिर्भूषणैश्चित्रैर्महारत्नैःपरिष्कृतम् । विराजमानं विद्युद्भिर्मेघसंघमिवोन्नतम्

ရတနာမျိုးစုံနှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းအံ့ဖွယ်တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ကာ မဟာရတနာကြီးများဖြင့် အလွန်လှပစွာ ပြင်ဆင်ထားသည်။ ထိုအရာသည် မြင့်မားစွာ ထင်ရှား၍ မိုးတိမ်အစုအဝေးအတွင်း လျှပ်စီးတောက်ပသကဲ့သို့ လင်းလက်တောက်ပနေသည်။

Verse 29

आस्थाय विपुलं रूपं वाराहममितं विधिः । पृथिव्युद्धरणार्थाय प्रविवेश रसातलम्

ဖန်ဆင်းရှင် ဘြဟ္မာသည် အလွန်ကြီးမား၍ မတိုင်းမတာသော ဝါရာဟ (ဝက်တော) ရုပ်ကို ခံယူကာ မြေကြီးကို မြှောက်တင်ရန် ရသာတလ (အောက်လောက) သို့ ဝင်ရောက်하였다။

Verse 30

स तदा शुशुभे ऽतीव सूकरो गिरिसंनिभः । लिंगाकृतेर्महेशस्य पादमूलं गतो यथा

ထိုအခါ တောင်တန်းကဲ့သို့သော ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိ ဝါရာဟ (ဝက်တော) သည် အလွန်တောက်ပလှပ၍ လိင်္ဂရုပ်ဖြစ်သော မဟာဒေဝ၏ ခြေမူလအထိ ဆင်းသက်သွားသကဲ့သို့ ဖြစ်하였다။

Verse 31

ततस्स सलिले मग्नां पृथिवीं पृथिवींधरः । उद्धृत्यालिंग्य दंष्ट्राभ्यामुन्ममज्ज रसातलात्

ထို့နောက် မြေကြီးကို ထမ်းဆောင်သူသည် ရေထဲတွင် နစ်မြုပ်နေသော မြေကြီးကို မြှောက်တင်ကာ သူ၏ အံတံနှစ်ချောင်းဖြင့် ပွေ့ဖက်၍ ရသာတလမှ ပြန်လည် ပေါ်ထွက်လာ하였다။

Verse 32

तं दृष्ट्वा मुनयस्सिद्धा जनलोकनिवासिनः । मुमुदुर्ननृतुर्मूर्ध्नि तस्य पुष्पैरवाकिरन्

ဂနလောကတွင် နေထိုင်သော စိဒ္ဓ မုနိတို့သည် သူ့ကို မြင်ကြသော် အလွန်ပျော်ရွှင်၍ ကခုန်ကြကာ ဂုဏ်ပြုအောင်ပွဲအဖြစ် သူ၏ ခေါင်းပေါ်သို့ ပန်းများကို ကြဲချ하였다။

Verse 33

वपुर्महावराहस्य शुशुभे पुष्पसंवृतम् । पतद्भिरिव खद्योतैः प्राशुरंजनपर्वतः

မဟာဝါရာဟ၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် ပန်းများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလျက် တောက်ပလှပ၍ ပျံသန်းနေသော မီးပိုးများကြောင့် တောက်လက်နေသည့် ပရာရှုရဉ္ဇန တောင်တန်းကဲ့သို့ ဖြစ်하였다။

Verse 34

ततः संस्थानमानीय वराहो महतीं महीम् । स्वमेव रूपमास्थाय स्थापयामास वै विभुः

ထို့နောက် အင်အားကြီးသော ဝရာဟသည် မြေကြီးအကြီးကို မူလနေရာသို့ ပြန်လည်ယူဆောင်လာ၍၊ မိမိ၏ သန့်ရှင်းသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ဆောင်ကာ အလုံးစုံပြန့်နှံ့သော သခင်တော်သည် ထိုမြေကို ခိုင်မြဲစွာ ပြန်တည်စေ하였다။

Verse 35

पृथिवीं च समीकृत्य पृथिव्यां स्थापयन्गिरीन् । भूराद्यांश्चतुरो लोकान् कल्पयामास पूर्ववत्

ထို့နောက် မြေကြီးကို ပြေပြစ်ညီညာစေပြီး မြေပြင်ပေါ်တွင် တောင်တန်းများကို တည်စေကာ၊ ဘူḥ (Bhūḥ) မှ စတင်သော လောကလေးပါးကို ယခင်ကဲ့သို့ ပြန်လည် ဖန်ဆင်းစီမံ하였다။

Verse 36

इति सह महतीं महीं महीध्रैः प्रलयमहाजलधेरधःस्थमध्यात् । उपरि च विनिवेश्य विश्वकर्मा चरमचरं च जगत्ससर्ज भूयः

ဤသို့ မဟာပျက်ကပ်ရေသမုဒ္ဒရာ၏ အောက်ဘက်အလယ်ပိုင်းမှ တောင်တန်းများနှင့်အတူ မြေကြီးအကျယ်ကို မြှောက်တင်ပြီးနောက်၊ ဝိශ්ဝကರ್ಮာသည် ထိုကို အပေါ်ဘက်တွင် ပြန်တင်ထားကာ လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာ အားလုံးပါဝင်သော ကမ္ဘာလောကကို ထပ်မံ ဖန်ဆင်း하였다။