
အဓ್ಯಾಯ ၃ တွင် ဘြဟ္မာက သီဝ/ရုဒြ၏ အထွတ်အထိပ်တန်ခိုးကို အကြောင်း–အကျိုးနှင့် အလုံးစုံတွင်တည်ရှိမှုအယူအဆများဖြင့် သဒ္ဓါတရားဆန်စွာ ရှင်းလင်းတင်ပြသည်။ အစမှာ မိန့်ခွန်းနှင့် စိတ်က မရောက်နိုင်သည့် သခင်၏ သဘောတရားကို အပေါဖာတစ်ပုံစံဖြင့် ဖော်ပြပြီး ထိုအနန္တအာနန္ဒကို သိသူသည် ကြောက်ရွံ့မှုကင်းကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် သခင်တစ်ပါးတည်းက ဇီဝများအားဖြင့် လောကအားလုံးကို အုပ်စိုးကြောင်း၊ ထိုသခင်ထံမှ စကြဝဠာ၏ ပထမပေါ်ထွန်းမှုသည် ဒေဝတများ (ဘြဟ္မာ၊ ဗိဿဏု၊ ရုဒြ၊ အိန္ဒြ) နှင့် ဓာတ်များ၊ အာရုံများနှင့်အတူ ဖြစ်ပေါ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ အဓိကအချက်မှာ အကြောင်းတရားများကို ထောက်ပံ့စီမံသူ၊ သမาธိဖြင့် အာရုံပြုသည့် အမြင့်ဆုံးအကြောင်းတရားဖြစ်သော်လည်း သီဝသည် မည်သည့်အချိန်တွင်မျှ အခြားအရာမှ မဖြစ်ပေါ်လာသူ ဖြစ်သည်။ သီဝကို စರ್ವေရှ္ဝရ ဟု ခေါ်၍ အာဏာတန်ခိုးအားလုံးနှင့် ပြည့်စုံသူ၊ မောက္ခရှာဖွေသူတို့၏ သမาธိအာရုံဖြစ်သူ၊ အာကာသအလယ်၌ တည်နေသော်လည်း အလုံးစုံကို ပြည့်နှက်သူဟု ဖော်ပြသည်။ ဘြဟ္မာသည် မိမိ၏ ပရဇာပတိရာထူးကို သီဝ၏ ကရုဏာနှင့် ညွှန်ကြားမှုကြောင့် ရရှိကြောင်း ဝန်ခံကာ ဘုရားတန်းစဉ်ကို အတည်ပြုသည်။ ထို့ပြင် တစ်ခုတည်းက များစွာဖြစ်လာခြင်း၊ များထဲမှ တစ်ပါး၊ မလှုပ်ရှားသူများထဲမှ လှုပ်ရှားသူ၊ မျိုးစေ့တစ်စေ့က များစွာဖြစ်လာခြင်းတို့ကို ရှင်းလင်းပြီး ရုဒြကို «ဒုတိယမရှိသော တစ်ပါးတည်း» ဟု ကြေညာသည်။ နောက်ဆုံးတွင် သီဝသည် သတ္တဝါတို့၏ နှလုံးတွင် အမြဲထိုင်နေ၍ အခြားသူတို့ မမြင်နိုင်သော်လည်း စကြဝဠာကို အစဉ်ထောက်ပံ့ကာ ကြီးကြပ်နေကြောင်း ဆိုသည်။
Verse 1
जीवैरेभिरिमांल्लोकान्सर्वानीशो य ईशते
ဤသတ္တဝါတို့၏ ဇီဝအတ္တများအားဖြင့် အမြင့်မြတ်ဆုံး အုပ်စိုးရှင်ဖြစ်သော အရှင်ဘုရားသည် ဤလောကအားလုံးကို အုပ်ချုပ်တော်မူ၏။
Verse 2
यस्मात्सर्वमिदं ब्रह्मविष्णुरुद्रेन्द्रपूर्वकम् । सह भूतेन्द्रियैः सर्वैः प्रथमं संप्रसूयते
ထိုအရှင်ထံမှပင် အစဦး၌ ဗြဟ္မာ၊ ဗိဿနု၊ ရုဒြ၊ အိန္ဒြတို့ကို ဦးဆောင်သော ပေါ်ထွန်းလောကတစ်ခုလုံးသည်၊ ဓာတ်အပေါင်းနှင့် အင်ဒြိယ (အာရုံ) အပေါင်းတို့နှင့်အတူ ပထမဦးဆုံး ပေါ်ပေါက်လာ၏။
Verse 3
कारणानां च यो धाता ध्याता परमकारणम् । न संप्रसूयते ऽन्यस्मात्कुतश्चन कदाचन
အကြောင်းရင်းအပေါင်းတို့၏ ထိန်းသိမ်းသူ၊ စီမံခန့်ခွဲသူဖြစ်၍ အမြင့်မြတ်ဆုံး အကြောင်းရင်းကို စူးစမ်းသတိပြုကာ အုပ်စိုးတော်မူသော ထိုအရှင်သည် မည်သည့်အရာမှ မည်သည့်နေရာ၌ မည်သည့်အခါ၌မျှ မပေါ်ဖွားလာခဲ့ပေ။
Verse 4
सर्वैश्वर्येण संपन्नो नाम्ना सर्वेश्वरः स्वयम् । सर्वैर्मुमुक्षुभिर्ध्येयश्शंभुराकाशमध्यगः
အလုံးစုံသော ဒိဗ္ဗအာဏာတော်တို့ဖြင့် ပြည့်စုံ၍ ကိုယ်တော်တိုင်ကို “သဗ္ဗေရှ္ဝရ” ဟူ၍ အမည်တော်ခေါ်ကြသည်၊ အလုံးစုံ၏ အရှင်တော်ဖြစ်၏။ အာကာသအလယ်၌ တည်နေသော သမ္ဘူကို မုက္ခရှာဖွေသူ အားလုံးက ဓ്യာနပြုရမည်။
Verse 5
यो ऽग्रे मां विदधे पुत्रं ज्ञानं च प्रहिणोति मे । तत्प्रसादान्मयालब्धं प्राजापत्यमिदं पदम्
အစကာလ၌ ငါ့ကို သားအဖြစ် ဖန်ဆင်းပေးပြီး ငါ့အား ဉာဏ်ပညာကိုလည်း ပေးအပ်တော်မူသော သူ—သူ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် ငါသည် ဤ ပရာဇာပတိ အဆင့်အတန်းကို ရရှိခဲ့၏။
Verse 6
ईशो वृक्ष इव स्तब्धो य एको दिवि तिष्ठति । येनेदमखिलं पूर्णं पुरुषेण महात्मना
အရှင် (ဣဿ) သည် ကောင်းကင်အမြင့်ဆုံး၌ တစ်ပါးတည်း ရပ်တည်၍ သစ်ပင်ကဲ့သို့ တည်ငြိမ်တော်မူ၏။ ထို မဟာအတ္မာ အမြင့်မြတ်သော ပုရုရှတော်ကြောင့် ဤ စကြဝဠာအလုံးစုံသည် ပြည့်ဝ၍ လွှမ်းခြုံတော်မူ၏။
Verse 7
एको बहूनां जंतूनां निष्क्रियाणां च सक्रियः । य एको बहुधा बीजं करोति स महेश्वरः
သက်ရှိအများအနက် အခြားသူတို့ငြိမ်သက်နေသော်လည်း တကယ်တမ်း လှုပ်ရှားတက်ကြွသူမှာ တစ်ပါးတည်းဖြစ်၏။ ထိုတစ်ပါးတည်းကပင် မျိုးစေ့အဖြစ် အမျိုးမျိုးကွဲပြားစေ၍ ပုံသဏ္ဍာန်များစွာ ဖြစ်ပေါ်စေသည်—မဟေရှ္ဝရ ဖြစ်၏။
Verse 8
य एको भागवान्रुद्रो न द्वितीयो ऽस्ति कश्चन
ဘဂဝန် ရုဒ္ဒရသည် တစ်ပါးတည်းသော အဓိကတော်မူ၏။ ဒုတိယတစ်ပါးမျှ မရှိ။
Verse 9
सदा जनानां हृदये संनिविष्टो ऽपि यः परैः । अलक्ष्यो लक्षयन्विश्वमधितिष्ठति सर्वदा
သတ္တဝါအားလုံး၏ နှလုံးသားအတွင်း၌ အမြဲတမ်း တည်နေသော်လည်း အပြင်ဘက်သို့သာ မျက်နှာမူသူတို့အတွက် မမြင်နိုင်။ သူတို့အတွက် မမြင်သာသော်လည်း စကြဝဠာတစ်လျှောက်လုံးကို အမြဲတမ်း ထိန်းသိမ်းကြီးကြပ်ကာ အတွင်းအုပ်စိုးရှင်အဖြစ် တည်ရှိတော်မူ၏။
Verse 10
यस्तु कालात्प्रमुक्तानि कारणान्यखिलान्यपि । अनन्तशक्तिरेवैको भगवानधितिष्ठति
အချိန်ကာလမှ လွတ်မြောက်တော်မူ၍ အကြောင်းရင်းအားလုံးကို မလွဲမသွေ အုပ်စိုးတော်မူသော အရှင်—အနန္တသက္တိ ပိုင်ဆိုင်သည့် ဘဂဝန်တော် တစ်ပါးတည်းသာ အမြင့်ဆုံး အုပ်ချုပ်ရှင်အဖြစ် တည်တော်မူ၏။
Verse 11
न यस्य दिवसो रात्रिर्न समानो न चाधिकः । स्वभाविकी पराशक्तिर्नित्या ज्ञानक्रिये अपि
သီဝရှင်အတွက် နေ့လည်းမရှိ ညလည်းမရှိ၊ တူညီသူလည်းမရှိ ထက်မြင့်သူလည်းမရှိ။ သဘာဝတရားအဖြစ် တည်ရှိသော အမြင့်ဆုံး ပါရာသက္တိသည် နိစ္စတည်မြဲ၍၊ ဉာဏ်နှင့် ကရိယာ (လုပ်ဆောင်မှု) တို့လည်း အစဉ်အမြဲ ပေါင်းစည်းတည်ရှိတော်မူ၏။
Verse 12
यदिदं क्षरमव्यक्तं यदप्यमृतमक्षरम् । तावुभावक्षरात्मानावेको देवः स्वयं हरः
ပျက်စီးနိုင်၍ မထင်ရှားသောအရာနှင့်၊ မသေမပျက် အမတဖြစ်၍ မပျက်စီးသောအရာ—ဤနှစ်မျိုးသောအခြေအနေတို့သည် မပျက်စီးသောအတ္တဖြစ်ခြင်းကို အနှစ်သာရထား၍၊ အမှန်တကယ် တစ်ပါးတည်းသောဘုရားတော် ဟရ (ရှီဝ) ကိုယ်တိုင်ဖြစ်သည်။
Verse 13
ईशते तदभिध्यानाद्योजनासत्त्वभावनः । भूयो ह्यस्य पशोरन्ते विश्वमाया निवर्तते
သူ့ကို သတိတရားဖြင့် အာရုံစိုက်စဉ်းစားသော်၊ အရှင်ကို တိုက်ရိုက်တွေ့မြင်ခံစားရလာသည်။ အတွင်းစိတ်သည် (သူနှင့်) ပေါင်းစည်းကာ သန့်ရှင်းသော သတ္တဝ (sattva) အဖြစ်အမှန်၌ တည်မြဲလာသည်။ ထို့နောက် ချည်နှောင်ခံရသော ပသု (paśu) အတွက် ချည်နှောင်မှု၏ အဆုံးတွင် ကမ္ဘာမாயာ (viśva-māyā) သည် ဆုတ်ခွာ၍ ရပ်စဲသွားသည်။
Verse 14
यस्मिन्न भासते विद्युन्न सूर्यो न च चन्द्रमाः । यस्य भासा विभातीदमित्येषा शाश्वती श्रुतिः
ထို အမြင့်ဆုံး သတ္တဝါအဖြစ်အမှန်၌ မိုးကြိုးလင်းခြင်းမရှိ၊ နေမလင်း၊ လမလင်း။ သူ၏ တောက်ပမှုတစ်ခုတည်းကြောင့်သာ ဤစကြဝဠာတစ်လုံးလုံး တောက်ပလင်းလက်နေသည်ဟု အနန္တသော သြတိ (Śruti) က ကြေညာသည်။
Verse 15
एको देवो महादेवो विज्ञेयस्तु महेश्वरः । न तस्य परमं किंचित्पदं समधिगम्यते
ဘုရားတစ်ပါးတည်းသာရှိကြောင်း သိမှတ်ပါ—မဟာဒေဝ၊ မဟေရှဝရ (အရှင်ကြီး) ဖြစ်တော်မူ၏။ သူ၏ အမြင့်ဆုံးသော အခြေအနေကို ကန့်သတ်သည့်နည်းလမ်းတစ်စုံတစ်ရာဖြင့် အပြည့်အဝ မရောက်နိုင်၊ မသိမြင်နိုင်ကြ။
Verse 16
अयमादिरनाद्यन्तस्स्वभावादेव निर्मलः । स्वतन्त्रः परिपूर्णश्च स्वेच्छाधीनश्चराचरः
သူသည် အရင်းအမြစ်အစဖြစ်သော်လည်း အစမရှိ အဆုံးမရှိတော်မူ၏။ သဘာဝတရားအလိုက် အညစ်အကြေးကင်းစင်၍ သန့်ရှင်းတော်မူ၏။ အပြည့်အဝ လွတ်လပ်သော အရှင်ဖြစ်၍ ပြည့်စုံကောင်းမွန်တော်မူ၏။ လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့် စကြဝဠာအားလုံးသည် သူ၏ အလိုတော်အောက်၌ တည်ရှိ၏။
Verse 17
अप्राकृतवपुः श्रीमांल्लक्ष्यलक्षणवर्जितः । अयं मुक्तो मोचकश्च ह्यकालः कालचोदकः
သီဝရှင်သည် လောကီမဟုတ်သော အလွန်မြင့်မြတ်သည့် ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ပိုင်ဆိုင်၍ အမြဲမင်္ဂလာတော်နှင့် တောက်ပလင်းလက်သည်။ မြင်နိုင်သည့် အရာများနှင့် ၎င်းတို့၏ လက္ခဏာသတ်မှတ်ချက်တို့ကို ကျော်လွန်တော်မူသည်။ ကိုယ်တိုင် လွတ်မြောက်တော်မူပြီး လွတ်မြောက်စေသူလည်း ဖြစ်တော်မူ၏; အချိန်မရှိသော်လည်း အချိန်ကို လမ်းကြောင်းထဲသို့ မောင်းနှင်တော်မူ၏။
Verse 18
सर्वोपरिकृतावासस्सर्वावासश्च सर्ववित् । षड्विधाध्वमयस्यास्य सर्वस्य जगतः पतिः
သီဝရှင်သည် အိမ်ရာအပေါင်းတို့၏ အထက်၌ တည်တော်မူသော်လည်း အိမ်ရာတိုင်း၏ အတွင်းနေထိုင်သူလည်း ဖြစ်တော်မူ၏။ အလုံးစုံသိတော်မူသော အရှင်—သီဝ၊ ခြောက်မျိုးသော လမ်းကြောင်းများ (အဓွန်) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ဤစကြဝဠာတစ်လုံးလုံး၏ ပတိ (အမြင့်ဆုံးအုပ်စိုးရှင်) ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 19
उत्तरोत्तरभूतानामुत्तरश्च निरुत्तरः । अनन्तानन्तसन्दोहमकरंदमधुव्रतः
သီဝရှင်သည် အမြင့်မြတ်သူများထက်ပင် အမြင့်ဆုံး “အထက်” ဖြစ်တော်မူပြီး၊ ထို့ထက် မရှိသော အလွန်မတူညီသည့် အမှန်တရား ဖြစ်တော်မူ၏။ အဆုံးမရှိသော အဆုံးမရှိမှုများ၏ အစုအဝေး ဖြစ်တော်မူပြီး၊ ပျော်ရွှင်အာနန္ဒ၏ ပျားရည်ကို သောက်သုံးလိုသော ပျားကဲ့သို့သော ဘက္တများ ရှာဖွေသည့် မကရန္ဒ—နက်တာရ်အနှစ်သာရ ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 20
अखंडजगदंडानां पिंडीकरणपंडितः । औदार्यवीर्यगांभीर्यमाधुर्यमकरालयः
ထိုသခင်သည် မပြတ်မလပ် အနန္တ ကမ္ဘာမဏ္ဍလများကို တစ်စုတစ်စည်းတည်း အညီအမျှ ပေါင်းစည်းတတ်သော အမြင့်မြတ်ဆုံး ပညာရှင်ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် ကရုဏာဩဒာရ၊ ဗီရိယ (တန်ခိုး)၊ ဂမ္ဘီရ (နက်ရှိုင်းမှု) နှင့် မာဓုရ (ချိုမြိန်မှု) တို့ တည်ရာ မဟာသမုဒ္ဒရာလည်း ဖြစ်၏။
Verse 21
नैवास्य सदृशं वस्तु नाधिकं चापि किंचन । अतुलः सर्वभूतानां राजराजश्च तिष्ठति
ထိုသခင်နှင့် တူညီသော အရာမရှိ၊ ထိုထက် မြင့်မားသော အရာလည်း မရှိ။ သတ္တဝါအားလုံးအနက် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သူဖြစ်၍ ရာဇာတို့၏ ရာဇာအဖြစ် တည်နေသည်—အတိုင်းအတာအားလုံးကို ကျော်လွန်သော အမြင့်မြတ်ဆုံး ပတိ (သခင်) သီဝတော်ပင် ဖြစ်၏။
Verse 22
अनेन चित्रकृत्येन प्रथमं सृज्यते जगत् । अंतकाले पुनश्चेदं तस्मिन्प्रलयमेष्यते
ဤအံ့ဩဖွယ် မျိုးစုံပြားပြားသော သက္ကတိတော်၏ လုပ်ရပ်ကြောင့် စကြဝဠာကို ပထမဦးစွာ ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။ ကာလအဆုံးတွင်လည်း ဤစကြဝဠာသည် ထိုသခင်ရှီဝအတွင်း ပျက်လဲ၍ ပရလယသို့ ပြန်ဝင်သွား၏။
Verse 23
अस्य भूतानि वश्यानि अयं सर्वनियोजकः । अयं तु परया भक्त्या दृश्यते नान्यथा क्वचित्
သတ္တဝါအပေါင်းတို့သည် သူ၏အာဏာအောက်၌ရှိကြ၏။ သူသည် အားလုံးကို ခန့်အပ်၍ ညွှန်ကြားတော်မူသော အုပ်စိုးရှင်ဖြစ်၏။ သို့ရာတွင် သူကို မြင်တွေ့ခြင်းသည် အမြင့်ဆုံးသော ဘက္တိဖြင့်သာ ဖြစ်နိုင်ပြီး အခြားနည်းဖြင့် မည်သည့်အခါမျှ မဖြစ်နိုင်။
Verse 24
व्रतानि सर्वदानानि तपांसि नियमास्तथा । कथितानि पुरा सद्भिर्भावार्थं नात्र संशयः
ဝရတများ၊ ဒါနအမျိုးမျိုး၊ တပဿာများနှင့် နိယမများ အားလုံးကို ရှေးကာလက သဒ္ဓပုရုသတို့က အတွင်းစိတ်၏ ဘာဝ (bhāva) အတွက် ဟောကြားသင်ပြခဲ့ကြသည်။ ဤအပေါ် သံသယမရှိ။
Verse 25
हरिश्चाहं च रुद्रश्च तथान्ये च सुरासुराः । तपोभिरुग्रैरद्यापि तस्य दर्शनकांक्षिणः
«ဗိෂ္ဏု၊ ငါနှင့် ရုဒြ၊ ထို့ပြင် အခြား ဒေဝနှင့် အသူရတို့လည်း—ယနေ့တိုင်အောင် ပြင်းထန်သော တပသျာတို့ဖြင့် ထိုသခင်တော်၏ ဒർശနကို မြင်လိုစိတ် ပြင်းပြနေကြ၏»။
Verse 26
अदृश्यः पतितैर्मूढैर्दुर्जनैरपि कुत्सितैः । भक्तैरन्तर्बहिश्चापि पूज्यः संभाष्य एव च
ကျဆုံးသူ၊ မိုက်မဲသူ၊ မကောင်းသူနှင့် အညစ်အကြေးသူတို့အတွက် သခင်တော်သည် မမြင်နိုင်သောအဖြစ်တည်၏။ သို့သော် ဘက္တိရှိသူတို့အတွက် သခင်တော်ကို အတွင်းနှင့် အပြင် နှစ်ဖက်လုံး၌ ပူဇော်ရမည်၊ ထို့ပြင် ဆုတောင်း၍ နီးကပ်စွာ ဆက်သွယ်ပြောဆိုရမည်။
Verse 27
तदिदं त्रिविधं रूपं स्थूलं सूक्ष्मं ततः परम् । अस्मदाद्यमरैर्दृश्यं स्थूलं सूक्ष्मं तु योगिभिः
ဤတတ္တဝါသည် သုံးမျိုးသော ရုပ်သဘောရှိ၏—အကြမ်း (sthūla)၊ အနု (sūkṣma) နှင့် ထိုနှစ်မျိုးကိုလွန်သော အထက်တန်း။ အကြမ်းကို ကျွန်ုပ်တို့ကဲ့သို့သော ဒေဝတို့ မြင်နိုင်ပြီး အနုကို ယောဂီတို့ သိမြင်ကြ၏။
Verse 28
ततः परं तु यन्नित्यं ज्ञानमानंदमव्ययम् । तन्निष्ठैस्तत्परैर्भक्तैर्दृश्यं तद्व्रतमाश्रितैः
ထိုအရာတို့ကိုလွန်၍ နိစ္စတည်မြဲသော အမှန်တရားရှိ၏—သန့်ရှင်းသော ဉာဏ်နှင့် အာနန္ဒ၊ မပျက်မယွင်း။ ထိုအမြင့်ဆုံး ရှိဝကို သူ၌ တည်ကြည်၍ သူတည်းဟူသော ဘက္တတို့က၊ သူ၏ ဝရတ (vrata) ကို ခံယူထားသူတို့က အမှန်တကယ် မြင်တွေ့ကြ၏။
Verse 29
बहुनात्र किमुक्तेन गुह्याद्गुह्यतरं परम् । शिवे भक्तिर्न सन्देहस्तया युक्तो विमुच्यते
ဤနေရာတွင် များစွာပြောရန် အဘယ်လိုအပ်သနည်း။ အလွန်လျှို့ဝှက်သော သင်ခန်းစာများထက်ပင် အမြင့်ဆုံး လျှို့ဝှက်ချက်မှာ—ရှိဝအပေါ် ဘက္တိပင် ဖြစ်သည်၊ သံသယမရှိ။ ထိုဘက္တိနှင့် ယှဉ်တွဲသူသည် မုက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကို ရ၏။
Verse 30
प्रसादादेव सा भक्तिः प्रसादो भक्तिसंभवः । यथा चांकुरतो बीजं बीजतो वा यथांकुरः
ထိုဘက္တိသည် သခင်၏ ကရုဏာတော်ကြောင့်သာ ပေါ်ပေါက်၏၊ ကရုဏာတော်လည်း ဘက္တိမှ ပေါ်ထွန်း၏—အပင်ပေါက်မှ မျိုးစေ့ ဖြစ်သကဲ့သို့၊ မျိုးစေ့မှလည်း အပင်ပေါက် ဖြစ်သကဲ့သို့။
Verse 31
प्रसादपूर्विका एव पशोस्सर्वत्र सिद्धयः । स एव साधनैरन्ते सर्वैरपि च साध्यते
ချည်နှောင်ခံရသော ဝိညာဉ် (ပရှု) အတွက် နေရာတိုင်းရှိ အောင်မြင်မှုအားလုံးသည် ကရုဏာတော်ကို အရင်ဆုံး အခြေခံရ၏။ နောက်ဆုံးတွင် စာဓနာနှင့် နည်းလမ်းအားလုံးဖြင့်ပင် သိမြင်ရမည့် ပန်းတိုင်မှာ ထိုရှင်တော်တစ်ပါးတည်း ဖြစ်၏။
Verse 32
प्रसादसाधनं धर्मस्स च वेदेन दर्शितः । तदभ्यासवशात्साम्यं पूर्वयोः पुण्यपापयोः
ဓမ္မသည် သီဝ၏ ကရုဏာတော် (ပရသာဒ) ကို ရရှိစေသော နည်းလမ်းဖြစ်ပြီး၊ ဝေဒက ထင်ရှားစွာ ပြသထားသည်။ ဝေဒသင်ကြားသည့် ဓမ္မကို အမြဲလေ့ကျင့်ခြင်းကြောင့် ယခင်က ပုဏ္ဏနှင့် ပါပတို့သည် တန်းတူသဘောသို့ ရောက်ကာ ပျက်သွားသည်။
Verse 33
साम्यात्प्रसादसंपर्को धर्मस्यातिशयस्ततः । धर्मातिशयमासाद्य पशोः पापपरिक्षयः
အတွင်းပိုင်းညီမျှမှုမှ သီဝ၏ ပရသာဒနှင့် ထိတွေ့မှု ပေါ်ပေါက်လာပြီး၊ ထိုကြောင့် ဓမ္မသည် ပိုမိုတိုးတက်ခိုင်မာလာသည်။ ဤမြင့်မားသော ဓမ္မကို ရရှိသော် ပသု—ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်—၏ အပြစ်များသည် အကုန်လုံး ပျောက်ကွယ်သွားသည်။
Verse 34
एवं प्रक्षीणपापस्य बहुभिर्जन्मभिः क्रमात् । सांबे सर्वेश्वरे भक्तिर्ज्ञानपूर्वा प्रजायते
ထို့ကြောင့် အပြစ်များ ပျက်စီးသွားသူအတွက် မွေးဖွားမှုများစွာကို အစဉ်လိုက် ဖြတ်သန်းလာရာတွင်၊ မှန်ကန်သော ဉာဏ်ကို အခြေခံသော ဘက္တိသည် စာမ္ဗ—အလုံးစုံ၏ အရှင်—ထံ၌ ပေါ်ပေါက်လာသည်။
Verse 35
भावानुगुणमीशस्य प्रसादो व्यतिरिच्यते । प्रसादात्कर्मसंत्यागः फलतो न स्वरूपतः
အရှင် (Īśa) ၏ ကရုဏာတော်သည် ဘက္တ၏ အတွင်းစိတ်သဘောနှင့် ကိုက်ညီသကဲ့သို့ ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထိုကရုဏာတော်ကြောင့် ကမ္မကို စွန့်လွှတ်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်သော်လည်း၊ အကျိုးफलကို စွန့်ခြင်းသာ ဖြစ်ပြီး ကမ္မ၏ အရင်းသဘောကို မစွန့်ပယ်ခြင်း မဟုတ်။
Verse 36
तस्मात्कर्मफलत्यागाच्छिवधर्मान्वयः शुभः । स च गुर्वनपेक्षश्च तदपेक्ष इति द्विधा
ထို့ကြောင့် ကမ္မ၏ အကျိုးफलကို စွန့်ခြင်းအားဖြင့် သုခမင်္ဂလာသော Śiva-dharma နှင့် ဆက်စပ်ညီညွတ်မှု ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထို Śiva-dharma သည် နှစ်မျိုးရှိသည်—ဂုရုကို မလိုအပ်သောအမျိုးနှင့် ဂုရုကို အားထားရသောအမျိုး။
Verse 37
तत्रानपेक्षात्सापेक्षो मुख्यः शतगुणाधिकः । शिवधर्मान्वयस्यास्य शिवज्ञानसमन्वयः
ထိုအခြေအနေ၌ «အပေါ်မူတည်သော» (sāpekṣa) အဓိကနည်းလမ်းသည် «မူတည်မှုမရှိသော» (anapekṣa) ထက် ရာဆတိုး၍ မြင့်မြတ်သည်။ ဤသည်မှာ ရှိဝဓမ္မ၏ အစဉ်အဆက်သည် ရှိဝ၏ ဉာဏ်တော်ဖြင့် ညီညွတ်ကာ ပြည့်စုံလာသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 38
ज्ञनान्वयवशात्पुंसः संसारे दोषदर्शनम् । ततो विषयवैराग्यं वैराग्याद्भावसाधनम्
ဉာဏ်တော် ပေါ်ထွန်းလာသောအခါ လူသည် သံသရာ၌ ပါဝင်သော ချို့ယွင်းချက်များကို မြင်တတ်လာသည်။ ထိုမှ အာရုံခံအရာဝတ္ထုများအပေါ် အလိုမရှိခြင်း (vairāgya) ပေါ်လာပြီး၊ အလိုမရှိခြင်းမှ စိတ်ဓာတ်အမှန် (bhāva) ကို ပြုစုပျိုးထောင်ခြင်း—လွတ်မြောက်စေသော ပတိဖြစ်တော်မူသည့် သီဝဘုရားထံသို့ တည်ငြိမ်သော ဘက္တိ-သမာဓိ—ပေါ်ထွန်းလာသည်။
Verse 39
भावसिद्ध्युपपन्नस्य ध्याने निष्ठा न कर्मणि । ज्ञानध्यानाभियुक्तस्य पुंसो योगः प्रवर्तते
«ဘဟာဝ-စိဒ္ဓိ» ကို ရရှိပြီးသူအတွက် တည်ကြည်မှုသည် ဓျာန၌ရှိ၍ ကర్మကိစ္စများ၌ မဟုတ်။ ဉာဏ်နှင့် ဓျာနကို အားထုတ်သူအတွက် အမှန်တကယ်သော ယောဂသည် ပေါ်ထွန်းကာ ဆက်လက်တိုးတက်သွားသည်။
Verse 40
योगेन तु परा भक्तिः प्रसादस्तदनंतरम् । प्रसादान्मुच्यते जंतुर्मुक्तः शिवसमो भवेत्
ယောဂအားဖြင့် အမြင့်ဆုံးသော ဘက္တိ ပေါ်ထွန်းလာပြီး ထို့နောက်ချက်ချင်းပင် ရှိဝ၏ ပရသာဒ (ကရုဏာတော်) ရောက်လာသည်။ ထိုကရုဏာတော်ကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာရှိသတ္တဝါသည် လွတ်မြောက်၍ လွတ်မြောက်ပြီးနောက် ရှိဝနှင့်တူညီသော အဆင့်သို့ ရောက်သည်။
Verse 41
अनुग्रहप्रकारस्य क्रमो ऽयमविवक्षितः । यादृशी योग्यता पुंसस्तस्य तादृगनुग्रहः
ဤနေရာတွင် ကရုဏာတော်ပေးသည့် ပုံစံများ၏ တိကျသေချာသော အစဉ်အလာကို မဆိုလိုပါ။ အစား၊ သာသနာရှာဖွေသူ၏ သင့်လျော်မှုအတိုင်း သခင်၏ ကရုဏာတော်သည် ပေးအပ်လာသည်—လူ၏ အရည်အချင်းကဲ့သို့ပင် ကရုဏာတော်လည်း ထိုသို့ပင် ဖြစ်သည်။
Verse 42
गर्भस्थो मुच्यते कश्चिज्जायमानस्तथापरः । बालो वा तरुणो वाथ वृद्धो वा मुच्यते परः
အချို့သည် မိခင်ဝမ်းအတွင်းရှိစဉ်ကတည်းက မုက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကိုရကြ၏။ အချို့သည် မွေးဖွားချိန်တိတိတွင် လွတ်မြောက်ကြ၏။ အချို့သည် ကလေးဘဝ၌၊ အချို့သည် လူငယ်ဘဝ၌၊ အချို့သည် အိုမင်းချိန်၌ လွတ်မြောက်ကြ၏။
Verse 43
तिर्यग्योनिगतः कश्चिन्मुच्यते नारको ऽपरः । अपरस्तु पदं प्राप्तो मुच्यते स्वपदक्षये
အချို့သည် တိရစ္ဆာန်ဘဝ (တိရ္ယဂ္ယောနိ) သို့ကျရောက်သော်လည်း လွတ်မြောက်ကြ၏။ အချို့သည် နရက (ငရဲ) သို့ကျရောက်သော်လည်း လွတ်မြောက်ကြ၏။ အခြားတစ်ဦးသည် မြင့်မြတ်သော အဆင့် (ပဒ) ကိုရပြီးနောက် ထိုအဆင့်၏ ကုသိုလ်ကုန်ဆုံးသည့်အခါမှသာ လွတ်မြောက်၏။
Verse 44
कश्चित्क्षीणपदो भूत्वा पुनरावर्त्य मुच्यते । कश्चिदध्वगतस्तस्मिन् स्थित्वास्थित्वा विमुच्यते
အချို့သည် လမ်းခရီး၌ အားနည်းပင်ပန်း၍ ပြန်လှည့်သော်လည်း နောက်တစ်ဖန် လွတ်မြောက်ကြ၏။ အချို့သည် ထိုလမ်းကြောင်းထဲသို့ ဝင်ရောက်ပြီး တည်ကြည်စွာ နေထိုင်ကြ၏။ ထိုတွင် နေထိုင်ကာ ဆက်လက်လှုပ်ရှားသော်လည်း အဆုံးတွင် အပြည့်အဝ မုက္ခကို ရကြ၏။
Verse 45
तस्मान्नैकप्रकारेण नराणां मुक्तिरिष्यते । ज्ञानभावानुरूपेण प्रसादेनैव निर्वृतिः
ထို့ကြောင့် လူတို့၏ မုက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) သည် တစ်မျိုးတည်းဟု မဆိုနိုင်။ သူတို့၏ ဉာဏ်၏ အတိုင်းအတာနှင့် စိတ်နေစိတ်ထားအလိုက် စစ်မှန်သော ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် လွတ်မြောက်ခြင်းသည် (ရှီဝ၏) ကျေးဇူးတော်ဖြင့်သာ ဖြစ်ပေါ်သည်။
Verse 46
तस्मादस्य प्रसादार्थं वाङ्मनोदोषवर्जिताः । ध्यायंतश्शिवमेवैकं सदारतनयाग्नयः
ထို့ကြောင့် သူ၏ကျေးဇူးတော်ရရန်အတွက် စကားနှင့်စိတ်၏ အပြစ်အနာအဆာကင်းစင်ကြပါစေ။ ထာဝရအာရုံစိုက်၍ တစ်ပါးတည်းသော ရှီဝကိုသာ အမြဲဘက်တော်ရင်းစွာ သမาธိပြုကြပါစေ။
Verse 47
तन्निष्ठास्तत्परास्सर्वे तद्युक्तास्तदुपाश्रयाः । सर्वक्रियाः प्रकुर्वाणास्तमेव मनसागताः
သူတို့အားလုံးသည် ထိုသခင်၌ တည်ကြည်၍ ထိုသခင်ကိုသာ အပြည့်အဝ ဆည်းကပ်ကြပြီး ထိုသခင်နှင့် တစ်စည်းတစ်လုံးဖြစ်ကာ ထိုသခင်ကို အားကိုးခိုလှုံကြသည်။ လုပ်ငန်းအားလုံးကို ဆောင်ရွက်နေစဉ်တောင် စိတ်ကို ထိုသခင်တစ်ပါးတည်းပေါ်တွင် တည်ထားကြသည်။
Verse 48
दीर्घसूत्रसमारब्धं दिव्यवर्षसहस्रकम् । सत्रांते मंत्रयोगेन वायुस्तत्र गमिष्यति
အချိန်ရှည်ပြင်ဆင်ကာ စတင်ထားသော ထိုစတြာယဇ်ပူဇော်ပွဲကြီးသည် ဒေဝနှစ်တစ်ထောင်တိုင်တိုင် ဆက်လက်တည်ရှိမည်။ စတြာအဆုံးတွင် မန္တရယောဂ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ဝါယုသည် ထိုနေရာသို့ သွားရောက်မည်။
Verse 49
स एव भवतः श्रेयः सोपायं कथयिष्यति । ततो वाराणसी पुण्या पुरी परमशोभना
ထိုသခင်တစ်ပါးတည်းသာ သင်တို့အတွက် အမြင့်ဆုံးကောင်းကျိုးကို၊ ထိုကောင်းကျိုးသို့ ရောက်ရန် နည်းလမ်းနှင့်တကွ ကြေညာပေးမည်။ ထို့နောက်တွင် ဝါရာဏသီဟူသော သန့်ရှင်းမြတ်သော မြို့တော်—အလွန်တောက်ပ၍ လှပသည့် ပူရီကို ဖော်ပြထားသည်။
Verse 50
गंतव्या यत्र विश्वेशो देव्या सह पिनाकधृक् । सदा विहरति श्रीमान् भक्तानुग्रहकारणात्
ဒေဝီနှင့်အတူ ပိနာကမြားကို ကိုင်ဆောင်သော စကြဝဠာ၏အရှင် ဗိශ්ဝေရှ သခင်တော် တည်ရှိရာ အရပ်သို့ သွားရမည်။ ထိုနေရာ၌ မင်္ဂလာတော်မူသော သခင်တော်သည် မိမိ၏ဘက္တများကို ကရုဏာတော်ပေးရန်အတွက်သာ အစဉ်တည်နေ၍ လှည့်လည်တော်မူသည်။
Verse 51
तत्राश्चर्यं महद्दृष्ट्वा मत्समीपं गमिष्यथ । ततो वः कथयिष्यामि मोक्षोपाय द्विजोत्तमाः
ထိုနေရာ၌ အံ့ဩဖွယ်ကြီးမားသော အရာကို မြင်ပြီးနောက် သင်တို့သည် ငါ့အနီးသို့ လာကြလိမ့်မည်။ ထို့နောက် အို ဒွိဇာအမြတ်တို့၊ မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) သို့ ရောက်ရန် နည်းလမ်းကို ငါ ပြောပြမည်။
Verse 52
येनैकजन्मना मुक्तिर्युष्मत्करतले स्थिता । अनेकजन्मसंसारबंधनिर्मोक्षकारिणी
ဤနည်းဖြင့် တစ်ဘဝတည်းအတွင်း မုက္ခကို ရနိုင်သည်—သင်တို့၏ လက်ဖဝါးပေါ်တွင် ရှိသကဲ့သို့; များစွာသော မွေးဖွားမှုများမှ စုဆောင်းလာသော သံသရာချည်နှောင်မှုကို ဖြုတ်လွှတ်ပေးသော အရာဖြစ်သည်။
Verse 53
एतन्मनोमयं चक्रं मया सृष्टं विसृज्यते । यत्रास्य शीर्यते नेमिः स देशस्तपसश्शुभः
“ဤစိတ်ဖြင့်ဖန်ဆင်းသော ဘီးကို ငါဖန်တီးခဲ့ပြီး ယခု လွှတ်၍ လှည့်ပတ်စေ၏။ ၎င်း၏ အနားကွင်း (နီမိ) ပျက်စီးကွဲအက်ရာ အရပ်သည် တပဿ (tapas) အတွက် မင်္ဂလာရှိသော နေရာဖြစ်၏။”
Verse 54
इत्युक्त्वा सूर्यसंकाशं चक्रं दृष्ट्वा मनोमयम् । प्रणिपत्य महादेवं विससर्ज पितामहः
ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် ပိတာမဟ (ဗြဟ္မာ) သည် နေရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပသော စိတ်မွေးဖွားသော စက်ရံကို မြင်၏။ ထို့နောက် မဟာဒေဝကို ဦးချ၍ ၎င်းကို လွှတ်ပို့လေ၏။
Verse 55
ते ऽपि हृष्टतरा विप्राः प्रणम्य जगतां प्रभुम् । प्रययुस्तस्य चक्रस्य यत्र नेमिरशीर्यत
ထိုဗြာဟ္မဏ မုနိတို့လည်း ပိုမိုဝမ်းမြောက်လျက် လောကအရှင်ကို ဦးချ၍ နမസ്കာရပြုကြ၏။ ထို့နောက် ထိုဒေဝစက်၏ အနားရစ် ပျက်ကွဲသွားရာ အရပ်သို့ ထွက်ခွာသွားကြ၏။
Verse 56
चक्रं तदपि संक्षिप्तं श्लक्ष्णं चारुशिलातले । विमलस्वादुपानीये निजपात वने क्वचित्
ထိုစက်လည်း ချုံ့သိပ်သွား၍ တစ်နေရာရာ တောအတွင်း၌ ကျသွား၏—ချောမွေ့လှပသော ကျောက်ပြားပေါ်တွင်—ရေသည် သန့်ရှင်း၍ အရသာချိုမြိန်သော အရပ်၌ ဖြစ်၏။
Verse 57
तद्वनं तेन विख्यातं नैमिषं मुनिपूजितम् । अनेकयक्षगंधर्वविद्याधरसमाकुलम्
ထို့ကြောင့် ထိုတောသည် “နိမိဿ” ဟု နာမည်ကြီးကာ မုနိတို့က ပူဇော်လေးစားကြ၏။ ယက္ခ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ဝိဒ္ဓာဓရ များစွာဖြင့် စည်ကားလျက်ရှိ၏။
Verse 58
अष्टादश समुद्रस्य द्वीपानश्नन्पुरूरवाः । विलासवशमुर्वश्या यातो दैवेन चोदितः
ကံကြမ္မာ၏နှိုးဆော်မှုကြောင့် ပုရူရဝါသည် သမုဒ္ဒရာ၏ ကျွန်းတစ်ဆယ်ရှစ်ကျွန်းကို လှည့်လည်သွားလာကာ ဥရဝသီ၏ လှုပ်ရှားလှပသော ဆွဲဆောင်မှုမောဟအောက်တွင် မလွတ်မကင်း ကျရောက်နေ하였다။
Verse 59
अक्रमेण हरन्मोहाद्यज्ञवाटं हिरण्मयम् । मुनिभिर्यत्र संक्रुद्धैः कुशवज्रैर्निपातितः
ထို့နောက် မောဟကြောင့် အစီအစဉ်မမှန်ဘဲ ရွှေရောင် ယဇ္ဉဝါဋကို ယူဆောင်သွား하였다။ သို့ရာတွင် ထိုနေရာ၌ ဒေါသထွက်သော မုနိတို့က ကုရှမြက်၏ ဗဇ္ရကဲ့သို့သော လက်နက်ဖြင့် သူ့ကို လဲကျစေ하였다။
Verse 60
विश्वं सिसृक्षमाणा वै यत्र विश्वसृजः पुरा । सत्रमारेभिरे दिव्यं ब्रह्मज्ञा गार्हपत्यगाः
ထိုနေရာ၌ ရှေးကာလတွင် စကြဝဠာကို ဖန်ဆင်းလိုသော စကြဝဠာဖန်ဆင်းရှင်များသည် ဒေဝသဘောရှိသော စတြ (satra) ယဇ်ပွဲကို စတင်ကြ၏။ ဗြဟ္မကို သိမြင်သော ရှင်ရသီတို့သည် ဂါर्हပတ္ယ မီးတော်၌ တည်နေ၍ ဖန်ဆင်းရေးအတွက် ထိုယဇ်ကို စတင်ခဲ့ကြသည်။
Verse 61
ऋषिभिर्यत्र विद्वद्भिः शब्दार्थन्यायकोविदैः । शक्तिप्रज्ञाक्रियायोगैर्विधिरासीदनुष्ठितः
ထိုနေရာ၌ စကားနှင့် အဓိပ္ပါယ်ကို မှန်ကန်စွာ နားလည်တတ်၍ ယုတ္တိနည်းလမ်း၌ ကျွမ်းကျင်သော ပညာရှိ ရှင်ရသီတို့က၊ ဝိဓိအမိန့်တော်အတိုင်း အခမ်းအနားများကို သေချာစွာ ဆောင်ရွက်ကြပြီး၊ ထိုအမှုသည် သာသနာ့အင်အား၊ ခွဲခြားသိမြင်သော ပညာနှင့် စည်းကမ်းရှိသော ကရိယာယောဂတို့ဖြင့် ထောက်ပံ့ထားသည်။
Verse 62
यत्र वेदविदो नित्यं वेदवादबहिष्कृतान् । वादजल्पबलैर्घ्नंति वचोभिरतिवादिनः
ထိုနေရာ၌ ဝေဒကိုသိမြင်သူတို့သည် ဝေဒမဂ္ဂမှ ပယ်ချခံရသူတို့ကို အငြင်းပွားမှု၏အားနှင့် စကားအလွန်အကျွံဖြင့် အမြဲတမ်း ချေမှုန်းကြ၏။ စကားဖြင့်ပင် အလွန်အငြင်းသန်သူတို့ ရှုံးနိမ့်ကြ၏။
Verse 63
स्फटिकमयमहीभृत्पादजाभ्यश्शिलाभ्यः प्रसरदमृतकल्पस्स्वच्छपानीयरम्यम् । अतिरसफलवृक्षप्रायमव्यालसत्त्वं तपस उचितमासीन्नैमिषं तन्मुनीनाम्
တောင်ခြေမှ ပေါက်ဖွားသော စဖတိကကဲ့သို့ ကြည်လင်သည့် ကျောက်တုံးများအကြားမှ ရေသည် စီးဆင်းလာ၍ အမృతကဲ့သို့ သန့်စင်ကာ ကြည်လင်၊ ချိုမြိန်၊ သောက်ရအလွန်နှစ်သက်ဖွယ် ဖြစ်၏။ သစ်တော၌ အရသာပြည့်ဝသော အသီးများတင်သော သစ်ပင်များ များပြားပြီး မြွေများနှင့် အန္တရာယ်ရှိသတ္တဝါ မရှိ။ ထိုသို့သော နိုင်မိဿသည် မုနိတို့၏ တပစ်အတွက် အလွန်သင့်တော်၏။
Rather than a discrete narrative episode, the chapter is primarily a doctrinal declaration by Brahmā: Śiva’s supremacy and Brahmā’s own attainment of the Prajāpati office through Śiva’s grace and imparted knowledge.
It signals Śiva’s ultimate reality as ineffable and non-objectifiable; the text uses Upaniṣadic-style negation to mark the Lord as beyond conceptual reach while still being the ground of bliss.
Śiva is highlighted as Sarveśvara (all-sovereign), Maheśvara (great Lord), Rudra (the one without a second), and the heart-indwelling, imperceptible sustainer who nonetheless pervades and governs the cosmos.