Chaturtha Pada
The Narration of the Brāhma Purāṇa’s Account (Brāhma Purāṇānukramaṇikā)
ကူမာရ၏ အရင်ရှင်းလင်းချက်ကြောင့် ဝမ်းမြောက်သော နာရဒသည် ပုရာဏအကြောင်းအရာအကောင်းဆုံးကို တောင်းဆိုသည်—ပုရာဏများ၏ အပြည့်အစုံခွဲခြားမှု၊ အပိုင်းခွဲ၊ ဗေဒပုဒ်အတိုင်းအတာ၊ ဝဏ္ဏာရှရမ အကျင့်၊ ဝရတများနှင့် မင်းဆက်မှတ်တမ်းများ။ စနတ်ကူမာရက ပုရာဏကော်ပပ်စ်သည် ကလ္ပများစွာတစ်လျှောက် အလွန်ကျယ်ပြန့်ကြောင်း ပြောပြီး စနာတနထံ သွားရန် ညွှန်သည်။ စနာတနသည် နာရာယဏကို သမာဓိပြုကာ နာရဒ၏ တစ်ချက်တည်းသော ရည်ရွယ်ချက်ကို ချီးမွမ်းပြီး မရီချီထံ ဘြဟ္မာ၏ ရှေးဟောင်းသင်ကြားချက်ကို ပြန်လည်ဖော်ပြသည်—ကလ္ပတိုင်းတွင် အစက ပုရာဏကြီးတစ်ပုဒ်တည်းရှိပြီး နောက်ပိုင်း သာသနာစာတမ်းများအားလုံးအဖြစ် ဖြန့်ကျက်သွားသည်; ဟရီသည် ဒွာပရယုဂတိုင်းတွင် ဗျာသအဖြစ် ပေါ်ထွန်းကာ ပုဒ်ရေ လေးသိန်းအတိုင်း ပြန်တည်ဆောက်ပြီး ၁၈ ပုရာဏအဖြစ် ခွဲသည်။ ထို့နောက် ပုရာဏ အနုက్రమဏိကာ၏ နမူနာအဖြစ် ဘြာဟ္မ ပုရာဏကို အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြသည်—အပိုင်းနှစ်ပိုင်းဖွဲ့စည်းပုံ၊ ဒေဝတားများ၊ ပရဇာပတိများ၊ စူရယနှင့် မင်းဆက်များ၊ ရာမနှင့် ကృష్ణကထာ; ကမ္ဘာဗေဒ (ဒွီပ၊ ဝရ္ෂ၊ သွာဂ၊ ပာတာလ၊ နရက)၊ တီရ္ထလုပ်ထုံးလုပ်နည်း၊ ရှရဒ္ဓနှင့် ယမလောက၊ ယုဂဓမ္မ၊ ပရလယ၊ ယောဂ–သာင်ခယ၊ ဘြဟ္မဝါဒတို့ကို ဆိုပြီး နောက်ဆုံးတွင် ကူးရေးလှူဒါန်းခြင်းနှင့် နားထောင်/ရွတ်ဆိုခြင်း၏ ပုဏ္ဏာရည်ကို ချီးမြှောက်သည်။
The Description of the Index (Anukramaṇikā) of the Padma Purāṇa
ဗြဟ္မာသည် Padma Purāṇa ကို အပြစ်ဖျက်သင်ခန်းစာအဖြစ် ဖော်ပြပြီး khaṇḍa ၅ ပိုင်းခွဲကာ ဖန်ဆင်းမှုအစဉ်အတိုင်း Pulastya က Bhīṣma ထံ သင်ကြားထားသည်ဟု ဆိုသည်။ ဓမ္မကို ပုံပြင်၊ သမိုင်း၊ vrata/အကျင့်များဖြင့် ပြည့်စုံစေပြီး Puṣkara-māhātmya၊ Brahma-yajña လုပ်ထုံးလုပ်နည်း၊ ဝေဒစာတော်ဖတ်ရာ အမှတ်အသားများ၊ dāna နှင့် vrata များ၊ Pārvatī ၏ မင်္ဂလာ၊ Tāraka အဖြစ်အပျက်၊ နွားကို ချီးမွမ်းခြင်းနှင့် အဆုရသတ်ပွဲများကို ရေတွက်ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် Sṛṣṭi-khaṇḍa (graha ပူဇော်ခြင်းနှင့် dāna) ကို သတ်မှတ်ပြီး Bhūmi-khaṇḍa ၏ ဇာတ်ကြောင်းဆက် (Śivaśarman, Suvrata, Vṛtra, Pṛthu, Nahuṣa, Yayāti, Guru-tīrtha, Aśokasundarī, Huṇḍa စသည်) နှင့် ကမ္ဘာဗေဒ၊ ကမ္ဘာအစီအစဉ်၊ tīrtha စာရင်းကြီးများ (Narmadā, Kurukṣetra, Yamunā, Kāśī, Gayā, Prayāga) ကို ဖော်ပြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် varṇa-āśrama အလိုက် karma-yoga၊ samudra-manthana၊ Ūrjja ၅ ရက်၊ Rāma ၏ Aśvamedha နှင့် အဘိသေက၊ Jagannātha နှင့် Vṛndāvana၊ Kṛṣṇa-līlā၊ Mādhava ရေချိုးဖူးမြော်၏ အကျိုး၊ Śiva-bhakti (bhasma, Śiva-gītā) နှင့် Uttara-khaṇḍa ၏ vrata စက်ဝန်းများ (Ekādaśī အစု၊ Mahā-Dvādaśī၊ Kārtika၊ Māgha-snāna)၊ Viṣṇu-dharma၊ Viṣṇu-sahasranāma၊ avatāra-kathā၊ Rāma-nāma-śata နှင့် Gītā/ Bhāgavata ချီးမွမ်းချက်များ ပါဝင်သည်။ အဆုံးတွင် phala-śruti အရ အညွှန်းကို နားထောင်/ရွတ်ဆိုခြင်းသည် Padma Purāṇa ကို နားထောင်သကဲ့သို့ ကုသိုလ်ရပြီး Jyeṣṭhā Pūrṇimā တွင် ရေးသားထားသော Purāṇa ကို လှူဒါန်းပါက Vaiṣṇava အထွတ်အထိပ်ကို ရရှိမည်ဟု ဆိုသည်။
The Outline (Anukramaṇī) of the Viṣṇu Purāṇa
ဗြဟ္မာသည် မဟာဝိုင်ရှ္ဏဝ ပုရာဏဖြစ်သော ဝိෂ္ဏုပုရာဏ၏ အနုက్రమဏီကို ကြေညာ၍ အကျယ်အဝန်းနှင့် အပြစ်ပျောက်စေသော အာနုဘော်ကို ဆိုသည်။ ထို့နောက် အံရှ ၆ ခုကို ရေတွက်ပြသည်။ (၁) စကြဝဠာဖန်ဆင်းခြင်း၊ ဒေဝတားတို့၏ မူလ၊ သမုဒ္ဒရမန်သန (ပင်လယ်ကိုလှုပ်ခြင်း)၊ ဒက္ခမှ စတင်သော မျိုးရိုးဇာတ်ကြောင်း၊ ဓြုဝ၊ ပృထု၊ ပ္ရစေတသ၊ ပ္ရဟ္လာဒ၊ ပ္ရိယဝြတ မျိုးဆက်နှင့် ဒွီပ/ဝర్ష အလိုက် ကမ္ဘာပုံရိပ်။ (၂) မြေအောက်လောကနှင့် နရက၊ ကောင်းကင် ၇ ထပ်၊ နေ-လ တာရာဗေဒ၊ အပတ်နေ့လက္ခဏာများ၊ ဘာရတ၏ မောက္ခသင်ကြားချက်နှင့် နိဒါဃ–ဋဘု ဆွေးနွေးခန်း။ (၃) မန္ဝန္တရများ၊ ဗျာသ၏ ဆင်းသက်လာခြင်း၊ နရကမှ လွတ်မြောက်စေသော ကရိယာများ၊ စဂရ–အော်ဝ ဓမ္မဝိဝေက၊ ရှရဒ္ဓ ပူဇာနည်း၊ ဝဏ္ဏာရှရမ တာဝန်များ၊ ထို့နောက် စဒာစာရနှင့် မာယာကြောင့် မောဟ။ (၄) နေမျိုးဆက်နှင့် လမျိုးဆက်၊ မင်းဆက်ဇာတ်လမ်းများ။ (၅) ကృష్ణအဝတာရအကြောင်း မေးမြန်းခြင်းနှင့် ဂိုကုလမှ မထုရာ၊ ဒွာရကာအထိ လီလာများ၊ ဒိုင်တျ သတ်ဖြတ်မှုများ၊ မင်္ဂလာပွဲများ၊ အဋ္ဌာဝက္ရ ဇာတ်လမ်း။ (၆) ကလိယုဂ အကျင့်၊ ပ္ရလယ ၄ မျိုး၊ ခာဏ္ဍိက၏ ဗြဟ္မဇ္ဉာန၊ ထို့ပြင် ဝိෂ္ဏုဓမ္မောတ္တရ၏ ဓမ္မဟောကြားချက်များ (ဝရတ၊ ယမ/နိယမ)၊ ဓမ္မရှာစတြ–အဓ္ဓရှာစတြ၊ ဝေဒန္တ၊ ဂျျောတိသ၊ စတိုးတရနှင့် မနုများ။ နောက်ဆုံးတွင် ဖလရှရုတိအဖြစ် ဖတ်ခြင်း၊ နားထောင်ခြင်း၊ ရေးသားခြင်း၊ လှူဒါန်းခြင်း၊ သင်ကြားခြင်းတို့၏ ကုသိုလ်ကြောင့် ဝိෂ္ဏု၏ နေရာသို့ ရောက်ကြောင်း ဆိုသည်။
The Outline (Anukramaṇī) of the Vāyavīya (Vāyu) Purāṇa
ဗြဟ္မာသည် ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးအား မိန့်ကြား၍ ဝါယဝီယ (ဝါယု) ပုရာဏကို ရုဒ္ဒရ၏ အမြင့်ဆုံး အဘိုဒ်သို့ ရောက်ရန် လမ်းညွှန်အဖြစ် ချီးမွမ်းသည်။ အရွယ်အစား ၂၄,၀၀၀ ဂါထာရှိပြီး သွေးတကလ္ပ၌ ဝါယုက ဓမ္မကို သင်ကြားသည့် အကြောင်းကို ဆိုသည်။ ပုရာဏသည် အပိုင်းနှစ်ပိုင်းဖြစ်ကာ စರ್ಗ (ဖန်ဆင်းခြင်း) မှ စ၍ ပဉ္စလက္ခဏပုံစံအတိုင်း ပြည့်စုံပြီး မန္ဝန္တရ မင်းဆက်များနှင့် ဂယာသူရကို သတ်ဖြတ်သည့် အသေးစိတ်ကို ပါဝင်သည်။ လများ၏ မဟာတ္မ្យ (မాఃဂကို အထူးဖော်ပြ)၊ ဒါနဓမ္မ၊ ရာဇဓမ္မ၊ လောကအလွှာအလိုက် သတ္တဝါခွဲခြားမှုနှင့် ဝရတ/အကျင့်အတန်း အစောပိုင်းခွဲခြားချက်များကိုလည်း သင်ကြားသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ရှိဝ သံဟိတာနှင့် ကိုက်ညီသည့် နရမဒါ တီရ္ထမဟာတ္မ്യ ကြီးမားစွာ ပါဝင်ပြီး—ကမ်းပါးတလျှောက် ရှိဝ၏ အနှံ့ဝင်နေမှု၊ နရမဒါရေကို ဗြဟ္မန်နှင့် မောက္ခအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း၊ ရေဝါ (ဒေဝီ-ရှက္တိ) ၏ ဆင်းသက်မှုကို ဖော်ပြသည်။ စင်္ဂမ ၃၅ ခုနှင့် တီရ္ထရာပေါင်းများစွာကို ရေတွက်ကာ နောက်ဆုံးတွင် ဒါန/ရွတ်ဖတ်နည်း (ရှရဝဏီတွင် သကြားညို-နွား လှူဒါန်းခြင်း) နှင့် အကျိုးရလဒ်—အိန္ဒြ ၁၄ ဆက်တိုင် ရုဒ္ဒရလောကရခြင်း၊ အနုက్రమဏီဖြင့် ပုရာဏတစ်စုံတစ်ရာလုံးကို နားထောင်သကဲ့သို့ ကုသိုလ်ရခြင်း—ကို ကတိပြုသည်။
The Exposition of the Index (Anukramaṇī) of the Śrīmad Bhāgavata
ဗြဟ္မာသည် မရီချိအား ဝေဒဗျာသ၏ «သြရီမဒ် ဘာဂဝတ ပုရာဏ» အနုက్రమဏီကို အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြကာ ဗေဒနှင့်တူသော (brahma-sammita) ဂုဏ်သတ္တိ၊ စလိုက ၁၈,၀၀၀ နှင့် စကန္ဓ ၁၂ ပိုင်းဖွဲ့စည်းမှုကို ကြေညာသည်။ ထို့နောက် စကန္ဓတိုင်းတွင် အဓိကဇာတ်ကြောင်းနှင့် သဒ္ဓမ္မအကြောင်းအရာများကို ခွဲဝေပြသည်—စူတ၏ စည်းဝေးပွဲနှင့် ဗျာသ–ပဏ္ဍဝ–ပရိက္ခစ် ဖရိမ်း; ဖန်ဆင်းမှုနှစ်မျိုးနှင့် ဘုရားလီလာ; ဝိဒုရ–မૈထရေယ နှင့် ကပိလ စာင်ခယ; ဓြုဝ၊ ပೃထု၊ ပရာချီနဗရဟိစ်; ကမ္ဘာဗေဒ၊ နရက၊ အဇာမိလ နှင့် ဒက္ခ; ဝೃತ್ರ နှင့် မရုတ်; ပရာဟ္လာဒ နှင့် ဝර්ဏာශ්ရမ; မန်ဝန္တရများ၊ ဂဇေန္ဒြ၊ သမုဒ္ဒရမန်သန နှင့် ဘလိ; အဝတာရများနှင့် နေ/လ မင်းဆက်များ; ကృష్ణ၏ ဝရာဇ လီလာ; မထုရာ–ဒွာရကာ၊ ဘူ-ဘာရ-ဟရဏ နှင့် နိရောဓ; ဥဒ္ဓဝနှင့် ယဒုသင်ကြားချက်များ၊ ယာဒဝပျက်စီးမှု၊ ကလိလက္ခဏာများနှင့် ပရိက္ခစ် မုက္ခတိ; ဗေဒ-ရှာခာ စုစည်းမှု၊ မာရကဏ္ဍေယ တပစ်၊ စူရယ ပေါ်ထွန်းမှုများနှင့် စာတ္ဝတ သဒ္ဓမ္မ; နောက်ဆုံး ပုရာဏစာရင်း။ အဆုံးတွင် ထုတ်လွှင့်သူ/နားထောင်သူအားလုံး၏ အကျိုးကျေးဇူးကို ဆိုပြီး Prauṣṭhapadī ပုဏ္ဏမီနေ့တွင် ရွှေခြင်္သေ့အမှတ်တံဆိပ်ပါ စာအုပ်ကို ဘာဂဝတ ဘြာဟ္မဏ်ထံ လှူဒါန်းရန် သတ်မှတ်သည်။
Anukramaṇī (Synoptic Table of Contents) of the Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa
သီရိ ဘြဟ္မာသည် ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးအား မိန့်ကြား၍ နာရဒိယ ပုရာဏ၏ အကျယ်အဝန်း (ဂါထာ ၂၅,၀၀၀၊ Bṛhat-kalpa မျိုးရိုး) ကို ရှင်းလင်းပြောကြားသည်။ အညွှန်းစာရင်းတွင် စူတ–ရှောနက စကားဝိုင်းအစဉ်အလာနှင့် ဖန်ဆင်းခြင်းအကျဉ်း၊ ပထမပဒ၌ စနက၏ သင်ကြားချက်နှင့် ဒုတိယပဒ «မောက္ခဓမ္မ»၊ ဝေဒအင်္ဂများနှင့် စနန္ဒနက နာရဒအား ရှုက၏ မွေးဖွားရာဇဝင်ကို ပြောပြခြင်း၊ မဟာတန္တရ၌ ဇီဝဗန္ဓ လွတ်မြောက်ရေး၊ မန္တရ သန့်စင်ခြင်း၊ ဒိက္ခာ၊ မန္တရ မူလထုတ်ယူပုံ၊ ပူဇော်နည်းနှင့် prayoga၊ kavaca၊ nāma-sahasra၊ stotra စသည့် အထောက်အကူပြု ရိတုအစုများကို ဂဏေရှ၊ စူရယ၊ ဝိષ્ણု၊ ရှိဝ၊ ရှက္တိတို့အတွက် ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် စနတ်ကုမာရက Purāṇa-lakṣaṇa၊ pramāṇa၊ ဒါနနှင့် လစဉ် tithi သတ်မှတ်ချက်များကို သင်ကြားသည်။ စတုတ္ထပဒ (စနာတန) တွင် Pratipadā အခြေပြု ဝရတများမှ Ekādaśī သို့ ကူးပြောင်းကာ မာန္ဓာတṛ–ဝသိဋ္ဌ၊ ရုက္မာင်္ဂဒ၊ မောဟိနီ၏ ကျိန်စာနှင့် ကယ်တင်ခြင်း ဇာတ်လမ်းများဖြင့် ထောက်ပံ့သည်။ ထို့ပြင် ဂင်္ဂါ၊ ဂယာ၊ ကာရှီ၊ ပုရုရှောတ္တမ၊ ပရယာဂ၊ ကုရုက္ခေတ္တရ၊ ဟရိဒ္ဝါရ၊ ဘဒရီ၊ ကာမာက္ရှာ၊ ပရဘာသ၊ ပုရှ္ကရ၊ ဂေါတမ၊ ဝေဒပဒ-စတုတိ၊ ဂိုကර්ဏ၊ စေတု၊ နర్మဒါ၊ အဝန္တီ၊ မထုရာ၊ ဗြင်္ဒာဝန စသည့် တီရ္ထမဟာတ္မ്യနှင့် ယာထရာနည်းလမ်းများကို ကျယ်ပြန့်စွာ ကြိုတင်ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် နားထောင်/ရွတ်ဖတ်ခြင်း၏ ကုသိုလ်နှင့် မြားအိတ်တစ်လုံးပါသော နွား ၇ ကောင် ဒါန၏ အကျိုးဖြစ်သည့် မောက္ခ သို့မဟုတ် ကောင်းကင်ဘုံရောက်ခြင်းကို ကတိပြု၍ အဆုံးသတ်သည်။
The Anukramaṇī (Summary/Index) of the Mārkaṇḍeya Purāṇa
ဤအခန်းတွင် သီရိ ဘြဟ္မာသည် မာရ္ကဏ္ဍေယ ပုရာဏ၏ အနုက్రమဏီ (အကျဉ်းချုပ်/ညွှန်းကိန်း) ကို ဖော်ပြသည်။ အရှည် ၉,၀၀၀ ဂါထာဟု ဆိုကြပြီး ငှက်အကြောင်းအရာဖြင့် ဓမ္မကို ရှင်းလင်းတင်ပြသည်။ ထို့နောက် ဇာတ်ပိုင်းများကို အစဉ်လိုက်列ပြ—ဇိုင်မိနီမှ တင်ပြသော မာရ္ကဏ္ဍေယ၏ မေးခွန်း; ငှက်-ဓမ္မနှင့် မူလအစ; ယခင်ဘဝများ; နေမင်း၏ အံ့ဖွယ်ပြောင်းလဲမှု; ဘလရာမ၏ တီရ္ထယာတရာ; ဒြော်ပဒီ၏ သားများ; ဟရိශ්ချန္ဒြ; အာဍီဘက စစ်ပွဲ; အဖ-သား ဇာတ်; ဒတ္တာတြေယ; ဟိုင်းဟယ မဟာကဗျာဆန်သော အကြောင်းအရာ; မဒာလကာနှင့် အလရ္က; ကလ္ပအဆုံးအချိန်၊ ယက္ခ ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ရုဒ္ရ မူလဖန်ဆင်းခြင်းတို့ပါဝင်သည့် ဖန်ဆင်းခြင်း ၉ မျိုး; ဒွီပများ၏ အကျင့်နှင့် ခရီးသွားမှု; မန္ဝန္တရ ဇာတ်များ; အပိုင်း ၈ တွင် ဒုရ္ဂာ-ကထာ; ဝေဒ၏ တောက်ပမှုမှ ပရဏဝ ပေါ်ပေါက်ခြင်း; မာရ္တဏ္ဍ၏ မွေးဖွားမှုနှင့် မဟိမ; ဝိုင်ဝသ္ဝတ မနု၏ မျိုးဆက်; ဝတ္စပရီ; ခနိတ္ရ; အဝိက္ရှိနှင့် ကိမိချ္ချ-ဝြတ; နရိရှျန္တ; အိက္ရှဝါကူ; နလ; ရာမချန္ဒြ; ကုရှ မျိုးဆက်; လမင်းမင်းဆက်; ပုရူရဝသ; နဟုရှ; ယယာတိ; ယဒု မျိုးဆက်; သီရိ ကృష్ణ၏ ကလေးဘဝ လီလာများ; မာထုရာ သမိုင်း; ဒွာရကာ; အဝတာရ ဆိုင်ရာ ဇာတ်; ထို့ပြင် ပေါ်ထွန်းလောက၏ မရှိတရား (အသတ်) ကို သင်ကြားသည့် အကျဉ်းချုပ် သာင်ခ္ယ။ အဆုံးတွင် ဖလသြရုတိ—ဘက္တိဖြင့် နားထောင်/သင်ကြားလျှင် အမြင့်ဆုံးရောက်ရာရ; ကာရ္တိက လတွင် ရွှေဒံပေါက်နှင့်အတူ စာအုပ်ရေး၍ လှူဒါန်းလျှင် ဘြဟ္မာလောက ရ; အနုက్రమဏီကိုသာ နားထောင်ခြင်းကလည်း လိုရာဆန္ဒ ပြည့်စုံစေသည်။
The Exposition of the Table of Contents (Anukramaṇī) of the Agni Purāṇa
သီရိ ဘြဟ္မာသည် ဣရှာန-ကల్ప၌ အဂ္နိဒေဝက ဝသိဋ္ဌထံ ဟောကြားခဲ့သော အာဂ္နေယ/အဂ္နိ ပုရာဏ၏ အနုက్రమဏီကို စနစ်တကျ ဖော်ပြသည်။ အကျယ်အဝန်း ၁၅,၀၀၀ ဂါထာရှိကြောင်းနှင့် ဖတ်သူ၊ နားထောင်သူ နှစ်ဦးစလုံးကို သန့်စင်ပေးသော အာနိသင်ရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် အဝတားဆိုင်ရာ ကထာများ၊ စೃಷ್ಟိ၊ ဝိုင်ရှ္ဏဝ ဘုရားပူဇော်မှု၊ မီးယဇ်၊ မန္တရ-မုဒြာ သဘောတရား၊ ဒိက္ခာနှင့် အဘိသေက၊ မဏ္ဍလ ပုံစံ၊ သန့်စင်ကర్మများ၊ ပဝိတရ တင်သွင်းခြင်း၊ ဘုရားကျောင်း စည်းကမ်း၊ မూర్తိဗေဒ၊ နျာသ၊ ပရတိဋ္ဌာနှင့် ဘုရားကျောင်းတည်ဆောက်ခြင်း၊ ဝိနာယကနှင့် ကုဗ္ဇိကာ ပူဇော်မှု၊ ကိုဋိ-ဟိုးမ၊ မန္ဝန္တရများ၊ အာရှရမ-ဓမ္မ (ဗြဟ္မစရိယမှစ), ရှရဒ္ဓ၊ ဂြဟယဇ္ဉ၊ ပရာယශ්စိတ္တ၊ တိထိ/နေ့/နက္ခတ်နှင့် လစဉ် ဝရတများ၊ ဒီပ-ဒါန၊ ဝျူဟ ပူဇော်မှု၊ နရကများ၊ နာဍီ-စက္ကရနှင့် သန္ဓျာ-ဝိဓိ၊ ဂါယတရီ အဓိပ္ပါယ်၊ လိင်္ဂ-စတိုးတရ၊ ရာဇအဘိသေက မန္တရနှင့် ရာဇဓမ္မ၊ အိပ်မက်/နိမိတ်ပညာ၊ ရတနာ-ဒိက္ခာနှင့် ရတန-ရှာစတြ၊ ရာမ၏ နီတိ၊ ဓနုရဝေဒ၊ ဝျဝဟာရ၊ ဒေဝ-အသူရ တိုက်ခိုက်မှု၊ အာယုရဝေဒနှင့် တိရစ္ဆာန်ဆေးပညာ (ရှာန္တိနှင့်တကွ), ချန္ဒသ၊ စာပေ၊ ကိုရှ/ဝေါဟာရဗေဒ၊ ပရလယ သဘောတရား၊ ကိုယ်ခန္ဓာခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှု၊ ယောဂနှင့် နားထောင်ခြင်းမှ ရရှိသော ဘြဟ္မ-ဉာဏ် ဖလကို အကျဉ်းချုပ်列挙သည်။ အဆုံးတွင် မာရ္ဂရှီရ္ෂ လတွင် ရွှေ قلمပါ စာမူနှင့် တီလ-ဓေနု ဒါနပြုရန် ညွှန်ကြားပြီး လောကီ/ပရလောကီ အကျိုးများကို အတည်ပြုသည်။
The Exposition of the Contents (Anukramaṇī) of the Bhaviṣya Purāṇa
ဗြဟ္မာသည် «ဘဝိရှျ ပုရာဏ» ကို အကျိုးသက်ရောက်မှုများ ပေးသနားသော ပုရာဏဟု ရှင်းပြပြီး၊ ဗြဟ္မာမှ စွာယမ္ဘုဝ မနုထံသို့ သင်ကြားမှု ဆက်လက်လာကြောင်း ဖော်ပြသည်။ မနုက ဓမ္မကို ပုရုရှာဓ္ဓ (puruṣārtha) အားလုံးသို့ ရောက်ရန် နည်းလမ်းဟု မေးမြန်းခဲ့သည်။ နောက်တွင် ဗျာသသည် ဓမ္မစုစည်းကို စုစည်းကာ အပိုင်း ၅ ပိုင်း ခွဲ၍ အဓောရ-ကလ္ပ ဇာတ်ကြောင်းများနှင့် အစပိုင်း ဘြာဟ္မ ပရဝန် ပါဝင်စေသည်။ စူတ–ရှောနက ဆွေးနွေးပုံစံအတွင်း တည်ရှိပြီး၊ ဖန်ဆင်းခြင်းမှ စသော ပုရာဏလက္ခဏာများ၊ သာသနာကျမ်းများ၏ အနှစ်သာရ၊ စာအုပ်နှင့် ပလံရွက်ပေါ် ရေးသားနည်း အကြောင်းတို့ကိုလည်း ဆိုထားသည်။ စံစ్కာရများကို ဖော်ပြကာ တိထိ/နှစ်ပတ်ကာလအလိုက် ရိတုအခမ်းအနား ကလ္ပများကို ရေတွက်ပြီး ကျန်ကလ္ပများကို ဝိုင်ရှ္ဏဝ ပရဝန်အောက် ထားသည်ဟု ဆိုသည်။ ရှိုင်ဝနှင့် ဆော်ရ ထုံးတမ်းများတွင် စီစဉ်ပုံ ကွာခြားသည်။ ပဉ္စမပိုင်း «ပရတိသရ္ဂ» သည် အနှစ်ချုပ်ဖြင့် ပြီးဆုံးသည်။ ဂုဏ်သုံးပါးနှင့် ဆက်စပ်၍ ဒေဝတားများ၏ အဆင့်လိုက် “တန်းတူမှု” ကို ဆိုပြီး၊ ပုရှျယနေ့တွင် ပုရာဏကို မိတ္တူကူး၍ လှူဒါန်းရန်၊ ဂုဍ-ဓေနုနှင့် အခြား ဒါနများ ပြုရန်၊ ဖတ်ကြားသူနှင့် စာအုပ်ကို ပူဇော်ရန်၊ ဥပုသ်နှင့် နားထောင်/ဖတ်ကြားရန် ညွှန်ကြားကာ—အပြစ်ပျက်စီးခြင်း၊ လောကီအပျော်အပါးနှင့် မောက္ခ ရရှိမည်ဟု ကတိပေးသည်။
The Exposition of the Table of Contents of the Brahmavaivarta Purāṇa
ဗြဟ္မာသည် မိမိ၏ “ကလေး” (နာရဒီယာဘောင်အတွင်း ချက်ချင်းနားထောင်သူ) ကို မိန့်ကြားကာ အနုက్రమဏိကာအစဉ်အလာထဲရှိ ပူရာဏာ ဒသမမြောက်ဖြစ်သော Brahmavaivarta Purāṇa ကို မိတ်ဆက်သည်။ ၎င်းသည် ဝေဒအဓိပ္ပါယ်ကိုညွှန်ပြပြီး ဝေဒလမ်းကိုပြသသော လမ်းညွှန်ဟုဆိုသည်။ ဤအခန်းတွင် Rathantara-kalpa နှင့်ဆက်နွယ်ကြောင်း၊ Śata-koṭi Purāṇa အစဉ်အလာထဲတွင် ချုံ့စည်းထားကြောင်း၊ ဗျာသက ၁၈,၀၀၀ စလိုကာပါ ၄ ခဏ္ဍ—Brahmā-khaṇḍa, Prakṛti-khaṇḍa, Vighneśa-khaṇḍa, Kṛṣṇa-khaṇḍa—အဖြစ် စုစည်းပြီး Sūta–ရိရှိ ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် တင်ပြထားကြောင်းကို စာရင်းပုံစံဖြင့် ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် အတွင်းဇာတ်လမ်းကို ချုပ်ဆိုရာတွင်—ဖန်ဆင်းခြင်း၊ နာရဒနှင့် ဗြဟ္မာတို့၏ အငြင်းပွားမှု၊ သီဝ၏လောကသို့ရောက်ခြင်းနှင့် သီဝမှဆင်းသက်သော ဉာဏ်ပညာရရှိခြင်း၊ Sāvarṇi ၏ သန့်ရှင်းသော ခရီးစဉ်၊ ထို့နောက် Prakṛti ၏ အံś/ကလာများနှင့် ယဇ်ပူဇော်ရေးပစ္စည်းများသို့ ကူးပြောင်းခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ Vighneśa ခဏ္ဍတွင် ဂဏေရှ၏ မွေးဖွားခြင်းအကြောင်းမေးမြန်းမှု၊ ဝရတများနှင့် Jamadagnya အပါအဝင် ပဋိပက္ခများကို ဖော်ပြသည်။ Kṛṣṇa ခဏ္ဍတွင် ကృష్ణ၏ မွေးဖွားခြင်း၊ Gokula လီလာများ၊ ဂိုပီများနှင့် ရာဓာနှင့်အတူ ရာသလီလာ၊ Mathurā ဖြစ်ရပ်များ၊ saṃskāra များ၊ Sāṃdīpani ထံတွင် ပညာသင်ယူခြင်း၊ ရန်သူများကို သတ်ဖြတ်ခြင်းနှင့် Dvārakā သို့ ပြန်လည်ရောက်ခြင်းတို့ကို ချုပ်ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် phalaśruti အဖြစ်—ဖတ်ခြင်း၊ နားထောင်ခြင်း၊ ရေးသားခြင်း၊ လှူဒါန်းခြင်း၊ အနုက్రమဏိကာကိုသာ နားထောင်ခြင်းတောင် ကృష్ణ၏ ကရုဏာကြောင့် မောက္ခရရှိကြောင်း ဆိုသည်။
The Exposition of the Anukramaṇī (Index/Summary) of the Liṅga Purāṇa
ဗြဟ္မာသည် လိင်္ဂပုရာဏကို ရှိုင်ဝပုရာဏအဖြစ် မိတ်ဆက်ကာ နားထောင်ခြင်း၊ ရွတ်ဖတ်ခြင်းဖြင့် bhukti (လောကီအပျော်အပါး) နှင့် mukti (မောက္ခ) နှစ်မျိုးလုံး ပေးတတ်ကြောင်း ဆိုသည်။ မီးလိင်္ဂအတွင်း တည်နေသော သီဝသည် ဗျာကာရဏအရ အလင်းပြသသူ အရင်းအမြစ်ဖြစ်ပြီး အဂ္နိ-ကလ္ပ ဇာတ်ဘောင်ပေါ်တွင် တည်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဗျာသ၏ ရေးသားမှု၊ အပိုင်းနှစ်ပိုင်း စီစဉ်ပုံ၊ စုစုပေါင်း ၁၁,၀၀၀ ခန့် ရှလိုကာနှင့် ဟရ၏ မဟာတန်ခိုးကို အဓိကထားမှုကိုလည်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် အကြောင်းအရာအစဉ်ကို မြေပုံကဲ့သို့ ရှင်းလင်းကာ—အစမေးခွန်း၊ ပထမဖန်ဆင်းမှုအကျဉ်း၊ ယောဂသင်ကြားမှု၊ ကလ္ပဇာတ်၊ လိင်္ဂနှင့် အမ္ဘာ ပေါ်ထွန်းမှု၊ သနတ်ကူမာရ စကားဝိုင်းများ၊ ဒဓိချာ၊ ယုဂဓမ္မများ၊ ဘုဝနကိုးရှ၊ နေ/လ မင်းဆက်များ၊ ဖန်ဆင်းမှုချဲ့ထွင်မှု၊ တ్రိပုရ ဇာတ်၊ လိင်္ဂပရတိဋ္ဌာ၊ ပရှု-ပါရှ လွတ်မြောက်မှု၊ သီဝဝရတများ၊ အာစာရ၊ ပရာယရှ္စိတ္တ၊ မကောင်းလက္ခဏာနှင့် သက်သာစေမှု၊ ကာရှီနှင့် ရှရီရှိုင်လ၊ အန္ဓက၊ ဝရာဟနှင့် နရာစിംဟ၊ ဇလန္ဓရ-ဝဓ၊ သီဝသဟသ္ရနာမ၊ ဒက္ခယဇ္ဉ ပျက်စီးမှု၊ ကာမ-ဒဟန၊ ပါర్వတီ မင်္ဂလာတို့ကို ဖော်ပြသည်။ နိဂုံး phalaśruti တွင်—ဖာလ္ဂုဏ ပုဏ္ဏမီနေ့၌ တီလာ-ဓေနုနှင့်အတူ ရေးသားထားသော မိတ္တူကို လှူဒါန်းလျှင် ကုသိုလ်ရ; နားထောင်/ရွတ်ဖတ်ခြင်းက အပြစ်ပျောက်ကင်းစေပြီး သီဝ၏ အဘောဒ်နှင့် သီဝ-သာယုဇျသို့ ရောက်စေသည်။
The Description of the Anukramaṇikā (Chapter-wise Summary) of the Varāha Purāṇa
ဗြဟ္မာသည် ဝရာဟပုရာဏ (ဂါထာ ၂၄,၀၀၀; အပိုင်း ၂) ၏ အနုက్రమဏိကာ အညွှန်း-အကျဉ်းချုပ်ကို ပေးသည်။ အစမှာ ဘူမီ–ဝရာဟ ဆွေးနွေးခန်းကို ထင်ဟပ်စေပြီး ဗျာသကို နာရာယဏ အဝတာရဟု ချီးမွမ်းသည်။ ရမ္ဘာ၊ ဒုရ္ဇယ၊ ရွေတ၊ ယမနှင့် ဆက်စပ်သော ရှင်ပညာရှိ၏ သားအဖြစ်အပျက် စသည့် ဇာတ်လမ်းစက်ဝိုင်းများနှင့် ဂေါရီ၏ ပေါ်ထွန်းမှု၊ ဝိနာယက၊ နာဂ၊ ဂဏ၊ ကုဗေရ/ဓနဒ၊ အာဒိတျ စသည့် ဒေဝတာအပိုင်းများကို စာရင်းပြုသည်။ ထို့ပြင် ရှရဒ္ဓဝိဓိ၊ ပရဝန်အကျင့်၊ ဂိုဒာန၊ ဝရတ၊ တီရ္ထယာထရာ၊ အပြစ် ၃၂ မျိုးအတွက် ပရာယဿ္စိတ္တ စသည့် သင်ကြားရေး-ပူဇော်ရေး အကြောင်းအရာများ ပါဝင်သည်။ မထုရာနှင့် အပြစ်ဖျက်ဂိုကရဏ တီရ္ထကို အထူးအလေးပေးပြီး၊ ဥတ္တရအပိုင်းကို ပုလஸ္တျ–ကုရု ဆွေးနွေးခန်းအဖြစ် တီရ္ထမဟာတ္မ്യ (ပုရှ္ကရ အပါအဝင်) နှင့် ပွဲတော်အကျင့်များကို ရှင်းလင်းသည်။ နောက်ဆုံးတွင် နားထောင်/ရွတ်ဖတ်/ရေးသားခြင်း၏ အကျိုးဖြစ်၍ ဝိෂ္ဏု-ဘက္တိ တိုးပွားကာ ဝိုင်ရှ္ဏဝ အဖြစ်ရောက်မည်ဟု ကတိပြုသလို၊ ရွှေဂရုဍ၊ တီလဓေနု လှူဒါန်းခြင်းနှင့် ချိုင်တြလတွင် ဗြာဟ္မဏအား ဒါနပြုရန်ကို ညွှန်ကြားသည်။
The Description of the Skanda Purāṇa’s Anukramaṇī (Index/Summary)
ဗြဟ္မာသည် မရီချိအား စကန္ဒပုရာဏ၏ အနုက్రమဏီကို တင်ပြ၍ သင်ကြားသည်။ ပုရာဏ၏ အကျယ်အဝန်းကြီးမားမှု၊ ဗျာသ၏ အနှစ်ချုပ်အနှစ်သာရ၊ နှင့် ခဏ္ဍ ၇ ခုအဖြစ် ခွဲခြားထားမှုကို ဖော်ပြသည်။ မာဟေရှဝရ-ခဏ္ဍတွင် ဒက္ခယဇ္ဉ၊ လင်္ဂပူဇာ၊ သမုဒ္ဒရမန်ထန၊ စကန္ဒမွေးဖွားခြင်း၊ တာရကအနိုင်ယူခြင်းတို့ကဲ့သို့ ရှိဝအခြေပြု ဒဏ္ဍာရီအစဉ်နှင့် ကမ္ဘာဗေဒကို ရှင်းလင်းသည်။ ဝိုင်ရှ္ဏဝ-ခဏ္ဍတွင် အဝတာရဇာတ်များ၊ ဘက္တိကျင့်စဉ်၊ နှင့် ဝရတကလ္ပအသေးစိတ် (ကာတိက၊ မာဃ၊ ဧကာဒသီ၊ ပွဲတော်လုပ်ထုံးလုပ်နည်း) အပြင် မထုရာ/အယောဓျာ မာဟာတ္မ్యများ ပါဝင်သည်။ ဗြဟ္မာ-ခဏ္ဍတွင် စေတု/ဓမ္မာရဏ္ယ၊ ဝဏ္ဏာရှရမဓမ္မ၊ ဒါန၊ စာတုർമាសျ၊ မန္တရ-ယောဂ၊ နှင့် ရှိုင်ဝအကျင့်များ (ရှိဝရာထရီ၊ ပရဒိုးရှ) ကို ဖော်ပြသည်။ ကာရှီ-ခဏ္ဍသည် ဝါရာဏသီ၏ သန့်ရှင်းမြေပြင်နှင့် အကျင့်စည်းကမ်းများကို စုစည်းပြီး၊ အဝန္တီ-ခဏ္ဍသည် ဥဇ္ဇယိနီ/မဟာကာလတော တီရ္ထများနှင့် ပာပဖြေရှင်းနည်းများကို ရေးသားသည်။ နာဂရ-ခဏ္ဍတွင် ဟရီශ්ချန္ဒရ/ဝိશ્વာမိတ္တရ/ထရီရှင်ကူ ဇာတ်များနှင့် ဒေသဆိုင်ရာ တီရ္ထများ ထပ်တိုးပြီး၊ ပရာဘာသိက-ခဏ္ဍတွင် ပရာဘာသနှင့် ဒွာရကာ-ဂိုမတီ ဘုရားဖူးကွန်ယက်ဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရှိဝကို ချီးမွမ်းသော ဤအနှစ်ချုပ်ကို ကူးရေး၍ လှူဒါန်းခြင်း၏ ကုသိုလ်ကို ချီးကျူးသည်။
The Anukramaṇikā (Contents-Outline) of the Vāmana Purāṇa
ဗြဟ္မာသည် ဝါမနပုရာဏကို စုစုပေါင်း ၁၀,၀၀၀ ဂါထာရှိ၍ တြိဝိက్రమ (ဝါမန-ဗိဿနု) ကို အဓိကထားကာ အပိုင်းခွဲနှစ်ပိုင်းဖြင့် စီစဉ်ထားကြောင်း အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြသည်။ အဓိကအကြောင်းအရာများမှာ ပုရာဏအပေါ် မေးမြန်းချက်များ၊ ဗြဟ္မာ၏ ခေါင်းဖြတ်ခြင်းနှင့် ကပာလိကဒုష (ခေါင်းခွံအပြစ်) မှ လွတ်မြောက်ခြင်း၊ ဒက္ခယဇ్ఞ ပျက်ကွက်ခြင်း၊ ရှီဝကို ကာလအဖြစ်ဖော်ပြခြင်းနှင့် ကာမကို မီးရှို့ခြင်း၊ ပရာဟ္လာဒ၊ နာရာယဏ၊ ဒေဝနှင့် အဆုရတို့၏ ပဋိပက္ခများ၊ စုကေရှီ–အာရ္က အဖြစ်အပျက်၊ ကမ္ဘာလောက ဂျီဩဂရဖီ၊ ကာမ்ய-ဝရတများ၊ ဒေဝီ ဒုရ္ဂါ၏ ပဝါဒသနာတို့ ပါဝင်သည်။ ထို့ပြင် တပတီ၊ ကုရုက္ခေတ္တရ၊ စတျာ၏ မဟာတန်ခိုး၊ ပါရဝတီ မွေးဖွားခြင်း၊ တပသနှင့် မင်္ဂလာပွဲ၊ ဂေါရီ/ကောသိကီ၊ ကုမာရ၊ အန္ဓက သတ်ခြင်းနှင့် ဂဏများထဲသို့ ပေါင်းစည်းခြင်း၊ မာရုတ် မွေးဖွားခြင်း၊ ဘလ၏ စွမ်းဆောင်မှုများ၊ လက္ခမီ အကြောင်းအရာများ၊ ပရာဟ္လာဒ တီရ္ထများ၊ ဓုန္ဓု၊ ပရေတာ-ဥပာခ္ယာန၊ နက္ခတ္တရ-ပုရုಷ နှင့် ရှရီဒါမ တို့ကိုလည်း ရေတွက်ထားသည်။ နောက်ပိုင်း ဘృဟဒ်-ဝါမန အပိုင်းတွင် စံဟိတာ ၄ ခု—မာဟေရှဝရီ၊ ဘာဂဝတီ၊ ဆော်ရီ၊ ဂါဏေရှဝရီ—တစ်ခုစီ အပိုင်း ၁,၀၀၀ ပါဝင်၍ ကృష్ణ-ဘက္တ မဟိမ၊ ဒေဝီ၏ ခာဋာ ကယ်တင်ခြင်း၊ နေမင်း၏ အပြစ်ဖျက် မဟာတန်ခိုး၊ ဂဏေရှ၏ လုပ်ရပ်များကို ဖော်ပြသည်။ အဆုံးတွင် ပုလஸ္တျ → နာရဒ → ဗျာသ → ရိုမဟရ္ရှဏ ဟူသော ဆက်ခံစဉ်ဆက်နှင့် ဖလသြုတိကာ အာရုံပြု၍ ဖတ်ခြင်း၊ နားထောင်ခြင်း၊ ကူးရေးခြင်း၊ လှူဒါန်းခြင်း (အထူးသဖြင့် ဆောင်းဦး ညီမျှနေ့) နှင့် ‘ဂီ-နွား’ ကဲ့သို့ ဒါနများ၏ အကျိုးကို ချီးမွမ်းကာ ဗိဿနု၏ အမြင့်ဆုံး နေရာသို့ ရောက်ကြောင်း ဆိုသည်။
Kūrmāpurāṇa-Anukramaṇikā (Index/Summary of the Kūrma Purāṇa)
ဗြဟ္မာသည် မရီချိအား «ကူර්မပုရာဏ» ၏ အညွှန်း/အကျဉ်းချုပ်ကို စနစ်တကျ ပြသ၍ သင်ကြားသည်။ ဤပုရာဏသည် လက္ရှ္မီ-ကလ္ပကို လိုက်နာပြီး ဟရိ၏ လိပ်အဝတား (ကူර්မ) ကို အဓိကထားသည်ဟု ဆိုသည်။ စာတမ်းတစ်ခုလုံးကို အပိုင်း ၄ ပိုင်း၊ စလောက ၁၇,၀၀၀ ပါဝင်သည့် စုစည်းမှုအဖြစ် ဖော်ပြကာ ပုရုရှာရ္ထ ၄ ပါးကို ပုံပြင်များချိတ်ဆက်၍ သင်ပေးသည်။ လက္ရှ္မီ–အိန္ဒြဒျုမ္န စကားဝိုင်းနှင့် ကူර්မနှင့် ဆက်နွယ်သော ရှင်ရသေ့များလည်း ပါဝင်သည်။ ဝဏ္ဏ–အာရှရမ အကျင့်၊ ကမ္ဘာဖွားမြင်ခြင်း၊ အချိန်တွက်ချက်မှုနှင့် ပရလယ၊ အလုံးစုံပြန့်နှံ့သော ဘုရားသခင်အား စတုတ္တရ၊ ထို့ပြင် ရှိဝအခြေပြု အကြောင်းအရာများ (ရှင်ကရာဇာတ်၊ ပါర్వတီ-သဟသ္ရနာမ၊ ယောဂ) ကို ရေတွက်ဖော်ပြသည်။ ဘൃဂု၊ စွာယမ္ဘုဝ မနု၊ ကာရှျယပ၊ အာတြေယ စသည့် ဝంశဇာတ်များ၊ ဒက္ခယဇ္ဈ ဖျက်ဆီးခြင်းနှင့် ပြန်လည်ဖန်တီးခြင်း၊ ကృష్ణ၏ လုပ်ရပ်များ၊ ယုဂဓမ္မ၊ ဗျာသ–ဇိုင်မိနိ ဆွေးနွေးချက်များ၊ ဝါရာဏသီ၊ ပရာယာဂ စသည့် သန့်ရှင်းဒေသများနှင့် ဝေဒသခွဲရှင်းလင်းချက်တို့ ပါသည်။ အိုင်ရှ္ဝရီဂီတာ၊ ဗျာသဂီတာ စသည့် ဂီတာများ၊ တီရ္ထမဟာတ္မယ၊ ပရတိသရ္ဂကို ဘြာဟ္မီယ သံဟိတာဟု ဆိုခြင်း၊ ဘာဂဝတီ သံဟိတာနှင့် ဝဏ္ဏအသက်မွေးဝမ်းကျောင်း (စင်ကရာဇာဟု သတ်မှတ်သော ၅ ပဒ အကျဉ်း)၊ နေရောင်ဘုရားဆိုင်ရာ သင်ကြားချက်နှင့် ဝိုင်ရှ္ဏဝီ စတုရ္ထီ ဝရတတို့ကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဖလရှရုတိနှင့် အလှူပွဲ—ရွှေလိပ်အမှတ်တံဆိပ်ဖြင့် စာမူကူးရေးပြီး အယနကာလတွင် လှူဒါန်းကာ အမြင့်ဆုံး အကျိုးရလဒ်ကို ရရှိကြောင်း ဆိုသည်။
Matsya-purāṇa Anukramaṇikā (Synopsis / Table of Contents)
ဗြဟ္မာသည် မత్స്യပုရာဏ၏ အကျယ်အဝန်းကို အနုက్రమဏိကာအဖြစ် ချုပ်ချုပ်တင်ပြသည်။ မနု–မత్స്യ ဆွေးနွေးခန်း၊ ဗြဟ္မာဏ္ဍ ကောသမောလောဂျီ၊ ဗြဟ္မာ၊ ဒေဝ၊ အသူရ၊ မာရုတ်တို့၏ မူလအစ၊ မန္ဝန္တရနှင့် ယုဂ စနစ်များနှင့် ယုဂအလိုက် ဓမ္မများကို ဖော်ပြသည်။ မင်းဆက်နှင့် ပိတೃ မျိုးရိုးဇာတ်ကြောင်းများ၊ ရှရဒ္ဓကာလ၊ တာရက၊ ပါర్వတီ၏ တပစ်နှင့် မင်္ဂလာ၊ စကန္ဒ၏ မွေးဖွားခြင်းနှင့် အောင်ပွဲ၊ နရသിംဟ၊ ဝရာဟ၊ ဝာမန၊ အန္ဓက စသည့် ဒေဝကഥာဝန်းကျင်များကို ထည့်သွင်းသည်။ တီရ္ထ မဟိမ (ဝာရာဏသီ၊ နရမဒါ၊ ပရယာဂ)၊ ဝရတကల్ప စာရင်း (ဒွာဒသီ၊ စပတမီ၊ ရှယန၊ နက္ခတ် ဝရတများ)၊ ဒါန (မေရုဒါန၊ ကృష్ణာဇိန) နှင့် ဂြဟ-ရှာန္တိ၊ ဂြဟဏ်အခါ အဘိသေကကိုလည်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ဝာစ্তু-ရှာစတြ၊ ရုပ်တု/ဘုရားကျောင်းနှင့် မဏ္ဍပ အမျိုးအစားများ၊ အနာဂတ် မင်းများ၊ မဟာဒါနများနှင့် ကల్ప စက်ဝန်းများကို ဖော်ပြပြီး နောက်ဆုံးတွင် ဖလရှရုတိနှင့် ဝိသုဝနေ့တွင် ရွှေငါးနှင့် နွားနှင့်တကွ စာမူဒါန ပူဇော်ခြင်းက ဟရီ၏ နေရာသို့ ရောက်စေမည်ဟု ကတိပေးသည်။
The Description of the Index/Summary of the Garuḍa (Purāṇa)
ဗြဟ္မာသည် မာရီချိအား မင်္ဂလာရှိသော «ဂရုဍပုရာဏ» အညွှန်းအကျဉ်းကို ကြေညာပြီး၊ ဗဂဝန်၏ သင်ကြားချက်ကို ဂရုဍ (တာရက္ရှျ) ထံသို့ ပေးအပ်ထားသကဲ့သို့ ဖော်ပြသည်။ ဤအခန်းသည် အနုက్రమဏိကာဖြစ်၍ စာတမ်းအရွယ်အစား ၁၉,၀၀၀ ဂါထာဟု ဆိုကာ အကြောင်းအရာအစဉ်ကို စာရင်းပြုသည်—ဖန်ဆင်းခြင်း; နေဘုရားနှင့် အခြားဒေဝတားများကို ပူဇော်နည်း, ဒိက္ခာ, ရှရဒ္ဓ, ဗျူဟပူဇာ, ဝိုင်ရှ္ဏဝ ပန်ဇရာကာကွယ်သီချင်း, ယောဂနှင့် ဝိෂ္ဏု-သဟသ္ရနာမ; ရှိဝ၊ ဂဏေရှ၊ ဂိုပါလ၊ သြရီဓရ ပူဇာ; ညာသနှင့် စန္ဓျာ; ဒုရ္ဂါနှင့် ဒေဝပူဇာ; ပဝိတြတင်သွင်းပွဲ, ရုပ်တော်ဓျာန, ဝါစ্তুနှင့် ဘုရားကျောင်းလက္ခဏာ, သာသနာတင်မြှောက်စည်းကမ်း; ဒါန/ပြာယရှ္စိတ္တ; ကမ္ဘာပုံနှင့် နရက, ဇျောတိෂ, စာမုဒ္ရိက, သွားသံ(စွရ), ရတနာဗေဒ; တီရ္ထမဟာတ္မ്യ (အထူးသဖြင့် ဂယာ), မန်ဝန္တရ, ပိတ္တೃဓမ္မ, ဝဏ္ဏာရှရမ တာဝန်, သန့်ရှင်းမှု, ဂြဟယဇ္ဉ, နီတိရှာස්တရ, မင်းဆက်နှင့် အဝတာရ, ဆေးပညာ, ဗျာကရဏ, ဝေဒಾಂಗ္ဂနှင့် ယုဂ/သင်္ကရန္တိ အကျင့်များ။ ထို့နောက် «ပရေတကလ္ပ» ကို ထင်ရှားစေ၍—ယောဂီတို့အတွက် ဓမ္မဖွင့်ဟချက်, သေပြီးနောက် မန္တရနှင့် ဒါန, ယမမင်းသို့ သွားရာလမ်း, ပရေတလက္ခဏာနှင့် ဒုက္ခ, ပိဏ္ဍီကရဏ, သေမင်းပွဲ အရည်အချင်းနှင့် အချိန်, နာရာယဏဘလိ, ဝೃષોત്സರ್ಗ, ကမ္မအကျိုးရင့်မှည့်မှု, လောကမြေပုံ, ပရလယ, နှင့် နားထောင်/ရွတ်ဖတ်ခြင်းနှင့် စာတမ်းလှူဒါန်းခြင်း၏ အကျိုးကို ဖော်ပြသည်။
The Description of the Brahmāṇḍa Purāṇa’s Table of Contents (Anukramaṇī)
ဗြဟ္မာသည် ဘൃဟန္နာရဒီယ ပုရာဏ၏ ပူရ္ဝ-ဘားဂတွင် မာရီချိအား မိန့်ကြား၍ ဗြဟ္မာဏ္ဍ ပုရာဏ၏ အကျယ်အဝန်းနှင့် အတွင်းပိုင်းခွဲခြားမှုကို စာရင်းပြုဖော်ပြသည်။ ပာဒ လေးခု—Prakriyā, Anuṣaṅga, Upodghāta, Upasaṃhāra—ကို အစပိုင်း၊ အလယ်ပိုင်း၊ အဆုံးပိုင်းဟူ၍ စုစည်းကာ မာတိကာများကို တစ်ခုချင်းဖော်ပြသည်။ ထိုတွင် ကర్మကဏ္ဍနှင့် ဓမ္မတာဝန်များ၊ Naimiṣa ပုံပြင်၊ Hiraṇyagarbha နှင့် ကမ္ဘာဖွဲ့စည်းမှု၊ kalpa နှင့် manvantara များ၊ စိတ်မွေးဖန်ဆင်းခြင်း၊ Rudra မွေးဖွားခြင်း၊ Mahādeva ၏ ပေါ်ထွန်းမှုများနှင့် ရှင်ရသီများဖန်ဆင်းခြင်း၊ ဘူဂိုလ်ဗေဒ (Bhārata၊ ဒေသများ၊ dvīpa ၇ ခု၊ အောက်လောကနှင့် အထက်လောက)၊ ဂြိုဟ်လမ်းကြောင်းနှင့် နေဖွဲ့စည်းမှု၊ ယုဂသဘောတရားနှင့် ယုဂအဆုံးဖြစ်ရပ်များ၊ ဝေဒဆိုင်ရာ အန္တရာယ်များ၊ Svāyambhuva စသော မနုများ၊ မြေကြီးနို့ညှစ်ပုံ၊ Vaivasvata Manu နှင့် မင်းဆက်/ရသီဆက် (Ikṣvāku၊ Atri ဆက်၊ Yayāti၊ Yadu၊ Kārtavīrya၊ Paraśurāma၊ Vṛṣṇi များ၊ Sagara)၊ ဒေဝ–အသူရ စစ်ပွဲများ၊ ကృష్ణ အဝတာရ၊ စတုတ္ထများနှင့် Bali ဆက်၊ Kali ယုဂအတွက် Bhaviṣya အကြောင်းအရာများကို ပါဝင်စေသည်။ ထို့နောက် pralaya များ၊ အချိန်တိုင်းတာပုံ၊ loka ၁၄ ခု၊ နရကများ၊ Manomaya မြို့၊ Prakṛti ပျော်ဝင်ခြင်း၊ Śaiva Purāṇa အကြောင်းမှတ်ချက်၊ guṇa အလိုက် ကံကြမ္မာများနှင့် anvaya–vyatireka ဖြင့် Brahman ကိုညွှန်ပြခြင်းတို့ကို ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် ပုရာဏ လက်ဆင့်ကမ်းစဉ်၊ နားထောင်/ဖတ်/ရေး၏ အကျိုးကျေးဇူးများနှင့် မှန်ကန်စွာ ပေးကမ်းသင်ကြားရန် စည်းကမ်းသီလများကို ဖော်ပြသည်။
The Exposition of the Pratipadā Vrata for the Twelve Months
နာရဒသည် ဝရတသတ်မှတ်ရန် တိထိများကို အဆင့်လိုက်ရှင်းပြရန် တောင်းဆိုသည်။ စနာတနက ပရတိပဒါမှ စတင်ကာ တိထိအစဉ်မှန်ကန်ခြင်းကိုယ်တိုင် စိဒ္ဓိကို ပေးနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ပရတိပဒါကို ချိုင်တရလ၏ ဖန်ဆင်းခြင်းနှင့် နေထွက်ချိန်တွင် ချိတ်ဆက်ကာ အရေးကြီးသော ပရတိပဒါကర్మများကို pūrvaviddhā အဖြစ် လိုက်နာရန် ညွှန်ကြားသည်။ မဟာရှာန္တိကို သန့်ရှင်းမကောင်းမှု၊ အမင်္ဂလာနှင့် ကလိယုဂအပြစ်တို့ ဖယ်ရှားရန် သတ်မှတ်ပြီး ဘြဟ္မာပူဇာ (pādya/arghya၊ ပန်း၊ သင်း၊ အဝတ်အစား၊ အလှဆင်၊ နైవေဒျ) ပြုကာ ဟောမနှင့် ဘြာဟ္မဏများကို စိတ်ကျေနပ်စေပြီး နတ်တော်များကို အစဉ်လိုက် ပူဇာပြုရန် ဆိုသည်။ “အိုမ်” နှင့် သန့်ရေဖြင့် အဝတ်နှင့် ရွှေကို ဒါနပြုရန်၊ ဒက္ခိဏာဖြင့် ပြီးစီးရမည်ဟု သတ်မှတ်ကာ တစ်တိထိတည်းတွင် စောရီ-ဝရတနှင့် ဝိဒျာ-ဝရတဟုလည်း ခေါ်သည်။ ကృష్ణသင်ကြားသော ‘တိလက’ ကర్మ (ကရဝီရပန်း၊ ပေါက်မြောက်သီးနှံ ၇ မျိုး၊ အသီးများ၊ ခွင့်လွှတ်မန်တရ) ကို မိတ်ဆက်ပြီး ဘာဒ్రပဒ သုက္လ ပရတိပဒါက လက္ခမီနှင့် ဗုဒ္ဓိ ပေးကြောင်း၊ တနင်္လာနေ့မှ ၃.၅ လ စတင်ကာ ကာတိကတွင် အစာရှောင်/ပူဇာနှင့် vāyana ဒါန ပါဝင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ရှိဝအား မောန-ဝရတ (ပူဇာ ၁၆ ကြိမ်၊ ကုမ္ဘပေါ် ရွှေရှိဝ၊ နွားဒါန)၊ အရှိုက-ဝရတ၊ နဝရာတြ (ghaṭa-sthāpana၊ ပေါက်မြောက်စေ့၊ ဒေဝီ-မာဟာတ္မ്യ ရွတ်ဖတ်၊ ကုမာရီ-ပူဇာ)၊ ဂోవර්ဓနတွင် ဝိષ્ણု၏ အန္နကူဋ၊ မာရ္ဂရှီရ္ษ ကృష్ణပက္ခတွင် ဓန-ဝရတ၊ နောက်လများတွင် နေ/အဂ္နိ/ရှိဝ ကర్మများနှင့် ဝိုင်ရှာခတွင် ဝိષ્ણုပူဇာက စာယုဇျသို့ ခေါ်ဆောင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ နိဂုံးတွင် ပရတိပဒါဝရတများအားလုံးအတွက် ဘြဟ္မစရ്യနှင့် ဟဝိષျာန်နကို အထွေထွေစည်းကမ်းအဖြစ် ထပ်မံအလေးပေးသည်။
The Second Twelve-Month Vrata: Dvitīyā Observances and Their Fruits
သနာတနသည် ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးအား ဒွိတီယာ (လဆန်း/လဆုတ် ဒုတိယနေ့) ကိုအခြေခံသော “ဒုတိယ ၁၂ လ ဝရတ” ကို သင်ကြားသည်။ ချိုင်တြ လဆန်း ဒွိတီယာမှ စ၍ ဝရတကျင့်သူသည် ဟဝိစ်နှင့် အနံ့သာများဖြင့် သက္တိနှင့်တကွ ဘြဟ္မာကို ပူဇော်ကာ ဆန္ဒပြည့်စုံခြင်းနှင့် ဘြဟ္မသတ္တဝါသို့ ရောက်ခြင်းကို ကတိပြုသည်။ ထို့နောက် လအလိုက် အမျိုးမျိုးပြောင်းလဲပူဇော်မှုများကို ဖော်ပြသည်—ဘြဟ္မာကို ဝိષ્ણုအဖြစ် သတ္တဓာန (ရాధာ) ဖြင့်ပူဇော်ခြင်း၊ ဇျေဋ္ဌတွင် စူရယ/ဘ္ဟာစ్కရ ပူဇော်၍ နေမင်း၏ လောကသို့ရောက်ခြင်း၊ အာသာဍတွင် ရာမ–သုဘဒြာ ရထားလှည့်ပွဲ၊ နဘဟ်တွင် ဝိශ්ဝကర్మာ/ပရာဇာပတိ ကို “စွပိတီ/အရှိုက-ရှယန” နေ့တွင် ပူဇော်၍ အိမ်ထောင်ကာကွယ်မေတ္တာတောင်းခြင်း၊ ဘာဒြပဒတွင် အိန္ဒြာရုပ်ပူဇော်နှင့် “လဝက်လ” အာဟုတိ၊ အာရှွိနတွင် မကုန်ခမ်းသော ဒါနာကို အလေးထားခြင်း၊ ဥရ္ဇာတွင် ယမ–ယမုနာ “ယမာ” ဝရတဖြင့် အစ်မ/ညီမကို ဂုဏ်ပြု၍ ကျွေးမွေးခြင်း။ မာရ္ဂရှီရ္ษတွင် ပိတೃ-ရှရဒ္ဓ၊ ပေါုရှတွင် နွားချိုသန့်စင်ရေချိုးနှင့် လကွေးအရ္ဃျ၊ မာဃတွင် အနီပန်း၊ နွားနှင့် ရွှေရုပ်တုဖြင့် စူရယ/ပရာဇာပတိ ပူဇော်ခြင်း၊ ဖာလ္ဂုနတွင် အဖြူအနံ့သာပန်းနှင့် ပြည့်ဝပရဏာမဖြင့် ရုဒြ/ရှီဝ ပူဇော်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ထို့ပြင် လဆုတ် ဒွိတီယာများသို့လည်း ချဲ့ထွင်ကာ လအလိုက် ရုပ်ပြောင်းသော အဂ္နိကို ဒွိတီယာ၏ အခြေခံဒေဝတာဟု သတ်မှတ်ပြီး ဘြဟ္မချရျနှင့် ကర్మကာဏ္ဍအကျိုးသက်ရောက်မှုကို ချိတ်ဆက်ထားသည်။
The Account of the Third-day Vow Observed through the Twelve Months (Tṛtīyā-vrata)
သနာတနသည် နာရဒအား လပြည့်လဆန်း တတိယနေ့ (တရီတီယာ) နှင့်ဆိုင်သော ဝရတများကို သင်ကြားပြီး၊ အထူးသဖြင့် မိန်းမများ၏ ဆောဘဂျျ (အိမ်ထောင်ရေးကောင်းချီး)၊ သားသမီးရ၊ အိမ်ထောင်အေးချမ်းရေးအတွက် ရိုးရာပူဇော်ပွဲများကို ရှေ့တန်းတင်သည်။ စတင်ရာတွင် ချိုင်တြ လဆန်းတတိယနေ့ ဂေါရီဝရတ—ဂေါရီကို ခင်ပွန်းနှင့်အတူ အလှူပုံတူ (သတ္တု သို့မဟုတ် မြေခဲ) ပြုလုပ်၍ ဒူရ္ဝာမြက်နှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းများဖြင့် ပူဇော်၊ အစာရှောင်၊ ညလုံးနိုးကြား၊ ဆရာထံ ဒါနပြု၊ နောက်ဆုံး ရေထဲသို့ မျှောချသည်။ ထို့နောက် ၁၂ နှစ်ကြာ လိုက်နာခြင်းနှင့် အဆုံးသတ် ဒါန (ဓေနုဒွာဒသ-သင်္ကల్ప) ကို ဖော်ပြသည်။ အကၡယာ (ရာဓာ) တရီတီယာတွင် ကုသိုလ်အကျိုး မကုန်ခန်းကြောင်းကို ဆိုပြီး၊ တိထိအချိန်ကို ယုဂအစများနှင့် ချိတ်ဆက်ကာ ဗိဿနု–သရီ ပူဇော်ခြင်း၊ ဂင်္ဂါရေချိုးခြင်း၊ အက္ခတ (မကွဲဆန်) အသုံးပြုခြင်း၊ ဗြာဟ္မဏများကို ကျွေးမွေးခြင်းတို့ကို ညွှန်ကြားသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် လအလိုက် ဝရတများ—ရမ္ဘားဝရတ (ဇျေဋ္ဌ), ကေရှဝ–လက္ခမီ ပူဇော် (အာသာဍ), စွဝဏ္ဏ-ဂေါရီ (ဘဒြပဒ) ၁၆ နှစ်စက်ဝန်းနှင့် ဥဒျာပနတွင် ဟိုးမနှင့် ဝါယန ဖြန့်ဝေခြင်း, ဟာရိတာလက, ဟတ္ထ-ဂေါရီ (ဟတ္ထ နက္ခတ်နှင့် တိထိတူ), ကိုဋီရှဝရီ/လက္ခေရှဝရီ (၄ နှစ်၊ စပါးစေ့ တစ်သိန်းနှင့် နို့ဖြင့် ရုပ်တု), မဟာဂေါရီဝရတ (ဣဿ, ၅ နှစ်) တွင် သုဝာစိနီ ၅ ဦးနှင့် ပူဇော်ပစ္စည်းအိုးများကို ပါဝင်စေခြင်း၊ ထို့ပြင် ဗိဿနု-ဂေါရီ၊ ဟရ-ဂေါရီ၊ ဗြဟ္မာ-ဂေါရီ၊ ဆောဘဂျျ-သုန္ဒရီ စသည့် တွဲဖက်ဝရတများကို ဖော်ပြသည်။ အဆုံးတွင် တရီတီယာ၏ စံပုံစံ—ဒေဝီပူဇော်၊ ဗြာဟ္မဏဂုဏ်ပြု၊ ဒါန၊ ဟိုးမ၊ နှုတ်ဆက်/ဗိသရ္ဇန ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။
The Explanation of the Twelve-Month Caturthī Vrata
သနာတနသည် ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးအား လစဉ် Caturthī အကျင့်ဝတ်များကို တစ်နှစ်လုံးအနှံ့ သင်ကြားပြီး ဆုတောင်းပြည့်စုံစေသော vrata-kalpa ဟု ဖော်ပြသည်။ စတင်ရာတွင် Caitra Caturthī တွင် ဂဏေရှကို Vāsudeva နှင့် တစ်ပါးတည်းဟု သဘောထားကာ ပူဇော်သည်။ ထို့နောက် လများကို Vaiṣṇava vyūha များနှင့် ချိတ်ဆက်၍ Saṅkarṣaṇa (Vaiśākha; သင်္ခါလှူ), Pradyumna (Jyeṣṭha; သစ်သီး/အမြစ်), Aniruddha (Āṣāḍha; သံဃာ/တရားရှာသူများသို့ ဖရုံပုံးပေး) ဟု ဆိုပြီး ၁၂ နှစ်စက်ဝန်းနှင့် udyāpana ဖြင့် ပြီးစီးစေသည်။ ထို့ပြင် Satī-vrata (Jyeṣṭha), Āṣāḍha Caturthī ၏ Rathaṃtara-kalpa ဆက်နွယ်မှု, Jāti-Candrodaya (Śrāvaṇa) တွင် ရုပ်ပုံသဘောတရားဖြင့် ဂဏေရှကို ဓ్యာနပြုကာ modaka သာစားသုံးခြင်း, Dūrvā-Gaṇapati တွင် yantra/ပုံကြမ်း၊ အနီရောင်ပူဇော်ပစ္စည်း၊ သန့်ရှင်းသော အရွက်၅ မျိုးနှင့် ဆရာတော်ကို ရေရှည်ဝန်ဆောင်ခြင်းတို့ကို ဖော်ပြသည်။ Bhādrapada တွင် Bahulādhenu (နွားလှူ; Goloka) ကို ဆိုသည်။ အဓိကပိုင်းတွင် Siddha-Vināyaka Vrata ကို သင်ကြား၍ အရွက်၂၁ ခုကို နာမ ၂၁ မျိုးနှင့် ကိုက်ညီစွာ ပူဇော်ပြီး အဆုံးတွင် ရွှေ Vināyaka ရုပ်တုလှူကာ ၅ နှစ်ကျင့်သုံးရန် ဆိုသည်။ Caturthī တွင် လကို မကြည့်ရန် သတိပေးပြီး အပြစ်ဖြေ ပုရာဏမန်တရားကို ပေးသည်။ ထို့နောက် Kaparddīśa (Īṣa) ပူဇော်မှု၊ မိန်းမများသာ Karaka-vrata (Kārttika အမှောင်ပက္ခ), Nāga-vrata (Ūrja အလင်းပက္ခ) ဖြင့် အဆိပ်အန္တရာယ်ကာကွယ်ခြင်း၊ ၄ နှစ်အဆင့်လိုက် စည်းကမ်း (homa နှင့် ဂဏေရှ ၁၆ နာမလီတနီ; Vara-vrata နှင့်တူ)၊ Pauṣa တွင် modaka-dakṣiṇā၊ Saṅkaṣṭa-vrata (Māgha အမှောင်ပက္ခ) တွင် လထွက်ပူဇော်၍ လသို့ arghya ပေးခြင်း၊ Gaurī-vrata (Māgha အလင်းပက္ခ) ကို Ḍhuṃḍhi/Kuṇḍa/Lalitā/Śānti ဟု အမည်ကွဲများဖြင့် ဆိုသည်။ နောက်ဆုံး Phālguna တွင် Ḍhuṃḍhirāja ပူဇော်မှု၊ တနင်္ဂနွေ/အင်္ဂါ Caturthī ၏ အထူးဖလ၊ နှင့် Caturthī အားလုံးတွင် Vighneśa ကို ဘက္တိဖြင့် ရိုသေကြရန် အထွေထွေပြုသည်။
The exposition of the Pañcamī vow to be observed in the twelve months
သနာတနသည် နာရဒအား ပဉ္စမီနေ့ ဝရတများကို တစ်နှစ်ပတ်လုံး စနစ်တကျ လိုက်နာရမည့် စက်ဝိုင်းအဖြစ် သင်ကြားသည်။ စတင်ရာတွင် ချိုင်တြ သုက္လ ပဉ္စမီ—မတ်စျာ ဇယန္တီနှင့် သရီပဉ္စမီ—တွင် လက္ခမီကို မွှေးကြိုင်သော ပူဇော်ပစ္စည်းများနှင့် ချိုမြိန်ထမင်းဖြင့် ပူဇော်သည်။ ထို့နောက် ပဉ္စမီဆိုင်ရာ ဝရတများ (ပෘထဝီ၊ စန္ဒြ၊ ဟယဂရီဝ) နှင့် လစဉ်အလိုက် အထူးပူဇော်ပွဲများကို ဖော်ပြသည်—ဝိုင်ရှာခတွင် ရှေရှ/အနန္တ ပူဇော်ခြင်း၊ ဇျေဋ္ဌတွင် ပိတೃပူဇော်၍ ဗြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးခြင်း၊ အာသာဍတွင် ဝါယုဝရတအထူးပွဲ—အရောင်ငါးရောင် အလံ၊ လောကပါလ ပူဇော်ခြင်း၊ ယာမအလိုက် အစာရှောင်ခြင်းနှင့် အိပ်မက်ဖြင့် အတည်ပြုခြင်း—ကို ပြုလုပ်သည်။ မကောင်းသော နိမိတ်တွေ့လျှင် ရှိဝအစာရှောင်ကို တင်းကျပ်စေပြီး ဗြာဟ္မဏ ၈ ယောက်ကို ကျွေးရသည်။ ရှရဝဏ ကృష్ణ ပဉ္စမီတွင် အန္နာဝရတကို အသေးစိတ်ဖော်ပြပြီး—အစာပြင်ဆင်၍ ရေဖြန်းသန့်စင်ခြင်း၊ ပိတೃနှင့် ရှိသီများကို ဂုဏ်ပြုခြင်း၊ တောင်းခံသူများအား အစာလှူဒါန်းခြင်း၊ ပရဒိုးရှအချိန် လင်္ဂပူဇော်၍ ပဉ္စာက္ခရီ ဇပလုပ်ခြင်းနှင့် စပါးအပေါများအောင် ဆုတောင်းခြင်း—တို့ပါဝင်သည်။ ရှရဝဏ သုက္လ ပဉ္စမီတွင် အိန္ဒြာဏီပူဇော်နှင့် ဥစ္စာလှူဒါန်းကို ထပ်တိုးသည်။ ဘာဒြပဒတွင် နာဂများအား နို့ပူဇော် (ကృష్ణ ပဉ္စမီ) နှင့် စပ္တရိရှီကို ဦးတည်သည့် ၇ နှစ်ဝရတ—မြေကွင်းတည်၊ အရဃျ၊ မစိုက်ပျိုးသီးနှံ၊ ရွှေရုပ်ပုံ၊ ပဉ္စာမృతရေချိုး၊ ဟောမ၊ ဂုရု/ဗြာဟ္မဏ ဂုဏ်ပြု—တို့ဖြင့် နတ်ဗိမာန်ကောင်းကျိုးရသည်။ နောက်လများတွင် အာရှွိန၌ ဥပာင်္ဂ-လလိတာဝရတ၊ ကာရ္တိက၌ ဇယာဝရတ (သန့်စင်ရေချိုး၍ အပြစ်ပျက်စီး), မာရ္ဂရှီရ္ษ၌ ကြောက်ရွံ့မှုကင်းရန် နာဂပူဇော်, ပေါုရှ၌ ဝိષ્ણုပူဇော်ဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် လစဉ် ပဉ္စမီ (နှစ်ဖက်ပက္ခ) တိုင်း ပိတೃနှင့် နာဂပူဇော်ခြင်းသည် အကျိုးရှိကြောင်း ချုပ်ဆိုသည်။
The Exposition of the Ṣaṣṭhī-vrata Observed Through the Twelve Months
သနာတနသည် နာရဒအား Ṣaṣṭhī (လဆန်း/လဆုတ် ၆ ရက်) ဝရတများကို လစဉ်လိုက် အခမ်းအနားပြက္ခဒိန်အဖြစ် သင်ကြားသည်။ Caitra Śukla Ṣaṣṭhī (Kumāra-vrata) မှ စ၍ တစ်နှစ်ပတ်လုံး သက်ဆိုင်ရာ ဒေဝတားနှင့် အကျိုးဖလများကို သတ်မှတ်ထားသည်—Ṣaṇmukha/Skanda ကို ပူဇော်လျှင် ဆန္ဒပြည့်စုံ၍ သီလရှိသော သားသမီးရ; Jyeṣṭha တွင် နေဒေဝကို ပူဇော်လျှင် မိခင်၏ ပျော်ရွှင်ချမ်းသာ; Āṣāḍha Skanda-vrata ဖြင့် မျိုးရိုးတည်မြဲ; Śrāvaṇa တွင် Śarajanmā ကို ပူဇော်၍ ပူဇော်ပစ္စည်း ၁၆ မျိုး ဆက်ကပ်ရ။ အဓိကအပိုင်းမှာ Bhādrapada Kṛṣṇa Ṣaṣṭhī Lalitā-vrata ကို အမျိုးသမီးများအတွက် အသေးစိတ်ဖော်ပြသည်—မနက်ရေချိုး၊ အဖြူဝတ်၊ မြစ်ဆုံရာ သဲတန်းသို့ သွား၍ ဝါးအိုးနှင့် အလုံးပုံစံ ပြုလုပ်ခြင်း၊ ပန်းစာရင်း၊ ၁၀၈ နှင့် ၂၈ အရေအတွက်ဖြင့် မန္တန်/ဆုတောင်း၊ tīrtha များတွင် ပဌနာ၊ naivedya များစွာ ဆက်ကပ်၊ မီးအိမ်/နံ့သာ ထွန်း၍ တစ်ညလုံး မအိပ်ဘဲ ဗီဂိလ် ထိန်းသိမ်းရ။ နောက်တစ်နေ့တွင် ဒါနပြု၊ ဗြာဟ္မဏ/မိန်းကလေးများကို ကျွေးမွေး၍ အိမ်ထောင်ရှိ အမျိုးသမီးများကို ဂုဏ်ပြုရ။ ထို့နောက် Āśvina Śukla Ṣaṣṭhī တွင် Kātyāyanī ကို ပူဇော်လျှင် ခင်ပွန်း/သားသမီး ရ; နောက်လများတွင် Candanā, Varuṇā စသည့် အမည်ရှိ Ṣaṣṭhī များနှင့် နေ/Viṣṇu/Varuṇa/Paśupati ပူဇော်ခြင်းတို့ကို ဖော်ပြပြီး အဆုံးတွင် Śiva ၏ လောကသို့ ရောက်ခြင်းကို ကတိပြုထားသည်။
The Exposition of the Saptamī Vow Observed Across Twelve Months (Saptamī-vrata-prakāśana)
သနာတနသည် နာရဒအား စပ္တမီကို နေတိထိအဖြစ် သုရျုပာသနာနှင့် လစဉ်ဝရတများအတွက် သင့်တော်ကြောင်း သင်ကြားသည်။ အခန်းအစမှာ Caitra-Śukla-Saptamī ပူဇော်ပွဲကို ဖော်ပြပြီး—သန့်စင်ထားသော မြေဝေဒိကာပေါ်တွင် အပြင်ဘက်ရေချိုး၊ ပန်းကြာ ၈ ပွင့် မဏ္ဍလရေး၊ အလယ်တွင် Vibhāva ကို တင်သွင်းကာ တိုင်းဒေသအလိုက် အတွဲလိုက် သတ္တဝါ/အဖွဲ့များ (Gandharva, Rākṣasa, Nāga/Kādraveya, Yātudhāna, Ṛṣi) ကိုထားပြီး အရှေ့မြောက်တွင် ဂြိုဟ်တစ်ပါးကို ထားသည်။ ထုံးစံ upacāra များဖြင့် ပူဇော်ပြီးနောက် ဂhee ၈၀၀ ကြိမ် ဟောမ၊ နေဘုရားသို့ ၆၄ ကြိမ်နှင့် အခြားသူများသို့လည်း ထိုနည်းတူ အာဟုတိများ ဆက်ကပ်ကာ dakṣiṇā ဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ ထိုဝရတ၏ အကျိုးမှာ ပျော်ရွှင်မှုနှင့် သေပြီးနောက် “နေဝိုင်းမှတဆင့်” အမြင့်ဆုံး အဘောဒသို့ တက်ရောက်ခြင်းဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် လစဉ် စပ္တမီများတွင် အမည်ပေးထားသော ဝရတများကို သတ်မှတ်သည်—Vaiśākha တွင် Gaṅgā-vrata (ရေအိုးတစ်ထောင်), Kamala-vrata (ရွှေပန်းကြာသေးသေးနှင့် kapilā နွား၊ အစာရှောင်), Nimba ရွက်ဝရတ (မန္တရနှင့် တိတ်ဆိတ်), Śarkarā-saptamī (သကြား၏ နေသန့်ရှင်းမှု), Jyeṣṭha တွင် Indra-နေရုပ် မွေးဖွားခြင်း, Āṣāḍha တွင် Vivasvān ပေါ်ထွန်းခြင်း, Śrāvaṇa တွင် Avyaṅga-vrata နှင့် Hasta-nakṣatra အားတိုး, Bhādra တွင် Amuktābharaṇa နှင့် Soma-အင်္ဂါ Maheśa ပူဇော်ခြင်း၊ Phala-saptamī သစ်သီးကပ်ခြင်းနှင့် ကာကွယ်ကြိုး, Āśvina တွင် Śubha-saptamī နှင့် pañcagavya, Kārttika တွင် Śāka-vrata (ဟင်းသီးဟင်းရွက် ဒါန), Mārgaśīrṣa တွင် Mitra-vrata (Viṣṇu ၏ ညာမျက်စိကို Mitra ဟု သိမြင်), Pauṣa တွင် Abhaya-vrata (သုံးဆန္ဓျာ ပူဇော်နှင့် modaka ဒါန), Māgha-Kṛṣṇa တွင် Sarvāpti (ရွှေနေစက်နှင့် ညလုံးစောင့်), Acala/Trilocana-jayantī နှင့် Rathā-saptamī (ရထားဒါန), Bhāskarī Saptamī အရုဏ်ရေချိုး (arka/badarī ရွက်), Putra-saptamī (သားသမီးအတွက်), Phālguna Arkapuṭa/Trivargadā (arka ရွက်ပူဇော်နှင့် အစားအသောက်စည်းကမ်း)။ နိဂုံးမှာ လစဉ် စပ္တမီတိုင်း Bhāskara ကို ပူဇော်ခြင်းသည် မိမိလိုရာ ရည်မှန်းချက်များကို သီးခြားစွာ ပြည့်စုံစေကြောင်း ဆိုသည်။
द्वादशमासेषु अष्टमी-व्रत-कथनम् (Account of the Aṣṭamī Vow Across the Twelve Months)
သနာတနသည် ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးအား လစဉ်တစ်နှစ်ပတ်လုံး အष्टမီကို အခြေခံသော ဝရတများကို အစဉ်လိုက် သင်ကြားသည်။ စတင်ရာတွင် ချိုင်တရ သုက္လအष्टမီကို ဘဝါနီ၏ မွေးဖွားပွဲအဖြစ် သတ်မှတ်၍ ပရဒက္ခိဏာ၊ ယာထရာ၊ ဒർശန နှင့် အရှိုကပင်ပွင့်ပူဇော်သည့် အရှိုကာအष्टမီ/မဟာအष्टမီ အခမ်းအနားကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ဝိုင်ရှာခ–ဂျေဋ္ဌတွင် အစာရှောင်၍ အပရာဇိတာနှင့် ရှိဝ/ဒေဝီ ရုပ်ပုံများကို ပူဇော်ရန် ဆိုသည်။ အာသာဍတွင် ညရေချိုး၊ အဘိသေက၊ ဗြာဟ္မဏကျွေးမွေးခြင်းနှင့် ရွှေဒက္ခိဏာပေးခြင်းတို့ပါဝင်သော အခမ်းအနားကြီးကို အသေးစိတ် ပြောသည်။ ဘာဒြပဒ (နဘဟ်) တွင် သားသမီးတိုးပွားစေသော ဝရတများကို ထည့်သွင်းပြီး ဒသာဖလ ဝရတ—ကృష్ణကို ဗဟိုထားသော ၁၀ ရက်ဝရတ၊ ဟောမ ၁၀၈ ကြိမ်၊ တုလစီရွက်ပူဇော်၊ ပူရိကာအနုဝေဒယ၊ ဂုရုဒါနနှင့် ရေရှည်ကျင့်သုံးခြင်း—ကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ကృష్ణ ဇန်မာအष्टမီ ပူဇော်ပွဲကို မဏ္ဍပ၊ မဏ္ဍလ၊ ကလသ၊ သန်းခေါင်အဘိသေက၊ နိုင်ဝေဒယ၊ ညလုံးနိုးကာကွယ်ခြင်း၊ ရုပ်တုနှင့် ရွှေဂေါ်ပေးဒါနတို့ဖြင့် ပြည့်စုံစွာ ရှင်းလင်းသည်။ ထပ်မံ၍ ရာဓာဝရတ၊ သားသမီးအတွက် မန္တရပါသော ဒူర్వာအष्टမီ၊ ၁၆ ရက် မဟာလက္ခမီဝရတ (ဒိုရကာ ၁၆ ချည်ကွင်း၊ ဥဒျာပန၊ လအရ္ဃျ၊ ၁၆ မျိုးပူဇော်) ကို ဖော်ပြသည်။ နိဂုံးတွင် ဒုರ್ಗာမဟာအष्टမီ (အာရှွိန)၊ ကရကဝရတ (ဦရ္ဇာ)၊ ဂိုပါအष्टမီ (ကာရ္တိက)၊ အနဃာ/အနဂဟ် ရိတု (မာရ္ဂရှီရ္ษ)၊ ကာလဘဲရဝ အစာရှောင် (မာရ္ဂရှီရ္ษ သုက္လအष्टမီ)၊ အष्टကာ-श्राद्ध နှင့် ရှိဝပူဇော် (ပေါုရှ)၊ ဘဒြကာလီနှင့် ဘီष္မ ပူဇော် (မာဃ)၊ ဘီမာနှင့် ရှိဝ-ရှိဝါ ပူဇော် (ဖာလ္ဂုန)၊ စီတလာအष्टမီ၏ မန္တရနှင့် ရုပ်လက္ခဏာတို့ကို列ပြပြီး လစဉ် ရှိဝ/ရှိဝါကို အष्टမီနေ့တွင် ပူဇော်ရန် အထွေထွေညွှန်ကြားချက်ဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။
The Narration of the Navamī Vow Observed Across the Twelve Months
သနာတနသည် နာရဒနှင့် ဗြာဟ္မဏစုဝေးကို လပြည့်နှစ်ပတ်လုံး ၁၂ လအတွင်း နဝမီ (လဆန်း/လဆုတ် ၉ ရက်) ဝ్రတများကို သင်ကြားသည်။ စတင်၍ ချိုင်တြ သုက္လ-နဝမီ ကို သရီရာမ-နဝမီ ဟုဆိုကာ အစာရှောင်ခြင်း (သို့) နေ့လယ်ပူဇာပြီးနောက် တစ်ကြိမ်သာစားခြင်း၊ ချိုမြိန်အစားအစာဖြင့် ဗြာဟ္မဏများကို ကျွေးမွေးခြင်းနှင့် နွား၊ မြေ၊ နှမ်း၊ ရွှေ၊ အဝတ်အစား၊ အလှဆင်ပစ္စည်းတို့ကို ဒါနပြုခြင်းဖြင့် အပြစ်ပယ်ဖျက်ကာ ဗိဿဏု၏ လောကသို့ ရောက်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် သာက္တဘက်သို့ ပြောင်း၍ မာတೃ-ဝ్రတ ကို ဘှဲရဝနှင့် ဆက်စပ်ကာ ယောဂိနီ ၆၄ ပါးနှင့် ဘဒ္ရကာလီကို ပူဇာခြင်း၊ ကြဏ္ဍိကာကို ကြာပန်းပွင့်ချပ်များဖြင့် ပူဇာခြင်းတို့ကို ဖော်ပြသည်။ နောက်လများတွင် ဂျေဋ္ဌ နဝမီ အုမာ-ဝ్రတ၊ ညအချိန် အိန္ဒြာကို အဲရာဝတပေါ် အဖြူရောင်အဖြစ် စိတ်ကူးပူဇာခြင်း၊ သြရာဝဏ၌ ကြဏ္ဍိကာ၏ ကောမာရီရূপ (ညစာ သို့မဟုတ် တစ်ပတ်နှစ်ပတ် အစာရှောင်)၊ ဘာဒြပဒ၌ ဒုರ್ಗာအတွက် နန္ဒာ-နဝမီတို့ကို သတ်မှတ်သည်။ အာရှွိန မဟာပူರ್ವာတွင် သမီပင်ပူဇာနှင့် ညအချိန် လက်နက်/အမှတ်တံဆိပ်များကို ဂုဏ်ပြုကာ နောက်ဆုံး ဘဒ္ရကာလီသို့ ဘလိပူဇာနှင့် ဒက္ခိဏာဖြင့် ပြီးစီးသည်။ ကာရ္တိက အက္ခယာ-နဝမီတွင် အရှွတ္ထအမြစ်၌ တർပဏနှင့် ဆူရျအရ္ဃျ ပူဇာရှိပြီး၊ နောက်ပိုင်း မာရ္ဂသီရ္၌ နန္ဒိနီ၊ ပေါုရှ၌ မဟာမာယာ၊ မာဃ၌ မဟာနန္ဒာ၊ ဖာလ္ဂုန၌ အာနန္ဒာဟု ခေါ်ကာ မပျက်မယွင်းသော ပုဏ္ဏနှင့် ဆန္ဒပြည့်စုံမှုကို ကြေညာသည်။
Daśamī-vrata: Observances for the Bright Tenth Day Through the Twelve Months
သနာတနသည် နာရဒအား လပြည့်ဘက် ဒသမီ (Śukla Daśamī) ဝရတများကို လစဉ်လိုက် သင်ကြားသည်။ စိတြလတွင် ဓမ္မရာဇ (ယမ) ကို ရာသီအလိုက် ပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့် ပူဇော်ကာ အစာရှောင်၊ ဗြာဟ္မဏများကို ကျွေးမွေး၍ ဒက္ခိဏာပေးလျှင် နတ်ဘုံဆိုင်ရာ ဆွေမျိုးတော်စပ်မှုကို ရသည်။ မာဓဝလတွင် ဗိဿနုကို အဖြူရနံ့ပန်းများဖြင့် ပူဇော်၍ ပရဒက္ခိဏာများစွာ လှည့်ကာ ဝိုင်ရှ္ဏဝလောကသို့ ရောက်စေသည်။ ဂျေဋ္ဌလတွင် ဂင်္ဂါမြစ် ဆင်းသက်မှုနှင့် ဒသဟရာ “ဒသယောဂ” ၏ မဟာကုသိုလ်ကို ဖော်ပြပြီး နက္ခတ်၊ နေ့၊ ကရဏ၊ ယောဂ၊ ရာသီတည်နေရာတို့ကို စာရင်းပြုသည်; ပူဇော်ရေချိုးခြင်းဖြင့် ဟရိ၏ အဘောဒ်သို့ ရောက်သည်။ နောက်လများတွင် ကောင်းကင်ဘုံရစေသော ရေချိုး/ဇပ/ဟောမ/ဒါန (အာသာဍ္ဍ)၊ ရှိဝပူဇော် အစာရှောင်နှင့် လက်ဆောင် (ရှရဝဏ)၊ ဘာဒြပဒတွင် ဒသာဝတာရဝရတ—တർပဏနှင့် ရွှေဒသာဝတာရရုပ်ပုံ ၁၀ ခု လှူဒါန်းခြင်း—တို့ကို သတ်မှတ်သည်။ အာရှွိနတွင် ဝိဇယာဒသမီ—နွားချေးစက်ဝရဝါလ ပြုလုပ်၍ ရာမနှင့် ညီအစ်ကိုများကို ပူဇော်ကာ မိသားစုပါဝင်စေပြီး အောင်ပွဲနှင့် ဥစ္စာရစေသည်။ ကာတိကတွင် စာဝဗ္ဘောမဝရတ—သန်းခေါင်ယံ ဒిశဘလီ၊ အရွက် ၈ ပွင့် မဏ္ဍလ၊ ဒိက္ပာလများနှင့် အနန္တသို့ အပြစ်ဖျက်မန္တရများ—ပြီးနောက် ဗြာဟ္မဏပူဇော်ကာ မင်းအဖြစ်ကဲ့သို့ ကုသိုလ်ရသည်။ ထို့နောက် အာရောဂျက (မာရ္ဂရှီရ္ရှ)၊ ပေါုဿတွင် ကေရှဝ၏ ပုံစံ ၁၀ မျိုးနှင့် ဝိශ්ဝေဒေဝပူဇော်၊ မာဃတွင် ဒေဝါင်္ဂိရသပူဇော်၊ နောက်ဆုံး ယမ ၁၄ ပါးကို တർပဏနှင့် နေမင်းအရ്ഘျ ပူဇော်၍ စည်းစိမ်နှင့် ဗိဿနုလောက ရစေသည်။
The Account of the Ekādaśī Vow Observed Throughout the Twelve Months
သနာတနသည် နာရဒအား တစ်နှစ်လုံး လိုက်နာနိုင်သော ဧကာဒသီ ဝရတ စံနစ်ကို သင်ကြားသည်။ ပန်းတင် မဏ္ဍပ ပြင်ဆင်၍ စည်းကမ်းအတိုင်း ရေချိုး၊ မန္တရဖြင့် ဗိဿနုကို ပူဇော်၊ ဟောမ၊ ပတ်လည်လှည့်၊ စတိုးတရ ရွတ်ဆို၊ သီချင်းတီးဝိုင်း၊ အပြည့်အဝ ဦးချ၊ ဇယဓွနိ ခေါ်ဆိုကာ ညလုံးနိုးကြားသည်။ ထို့နောက် လစဉ် ဧကာဒသီများနှင့် ဒွာဒသီတွင် ပြီးစီးပုံကို စာရင်းပြု၍—အုပ်ချာ ၁၆ မျိုးဖြင့် ပူဇော်၊ ဗြာဟ္မဏများကို ကျွေးမွေး၊ ဒက္ခိဏာ ပေးခြင်း—အပြစ်ပျက်ကင်း၊ စည်းစိမ်၊ သားသမီးနှင့် ဝိုင်ကుంఠ ရောက်ခြင်းကို ကတိပြုသည်။ ဝရူသိနီတွင် ရွှေ၊ အစားအစာ၊ နွား စသည့် ဒါနအထူး၊ နိရ္ဇလာ၏ ကုသိုလ်သည် ဧကာဒသီ ၂၄ ကြိမ်နှင့် တူ၊ ယောဂိနီ၏ ဒါနကုသိုလ်၊ ရှယနီတွင် မూర్తိတင်၍ ပေါရုෂသုက္တဖြင့် ပူဇော်ကာ စာတုర్మာသျာသို့ ဝင်ခြင်း၊ ပရဘောဓိနီတွင် ဝေဒမန္တရများနှင့် “နိုးထ” ပွဲတော် ပူဇော်ခြင်းတို့ကို ထင်ရှားစေသည်။ အဆုံးတွင် ဒသမီ–ဧကာဒသီ–ဒွာဒသီ သုံးရက် စည်းကမ်း—အစားလျှော့ခြင်း၊ ပန်းကန်/အစားအစာ ကန့်သတ်ခြင်းနှင့် သစ္စာ၊ အဟിംသာ၊ သန့်ရှင်းမှု၊ အပြစ်တင်စကားနှင့် ကာမစိတ် ရှောင်ခြင်း—ကို သတ်မှတ်ထားသည်။
The Exposition of the Dvādaśī Vow for the Twelve Months (Dvādaśī-vrata-nirṇaya and Mahā-dvādaśī Lakṣaṇas)
သနာတနသည် နာရဒအား ဒွါဒသီကို အခြေခံသော ဝရတကလ္ပများကို သင်ကြားသည်။ စတင်ရာတွင် ချိုင်တြလ၏ သုက္လ ဒွါဒသီနေ့ မဒနဝရတ—သန့်စင်ထားသော ဂဋာတည်ဆောက်မှု (ဆန်၊ သစ်သီး၊ ကြံ၊ အဖြူအဝတ်၊ စန္ဒန) ပြုလုပ်၍ အချျူတ (ဗိဿနု) ကို ပူဇော်၊ အစာရှောင်၊ နောက်နေ့ ဗြာဟ္မဏများကို အစာကျွေး၍ ဒက္ခိဏာပေးကာ နှစ်ပတ်လည် အပြီးသတ်လှူဒါန်း (အိပ်ရာ၊ နွား၊ ရွှေ၊ ကာမဒေဝရုပ်) ဖြင့် ပြီးစီးသည်။ ထို့နောက် အိမ်ထောင်တည်ငြိမ်ရေးအတွက် ဘဟတ္တೃ-ဒွါဒသိကာ—သရီနှင့် ဟရီကို အိပ်ရာပေါ်တွင် ပူဇော်၊ ညလုံးနိုး၍ သီချင်းအကဖြင့် ဂုဏ်ပြု၊ ရွှေဟရီရုပ်နှင့် အိပ်ရာလှူ—ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြသည်။ လစဉ်လိုက်၍ ဗိဿနု၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်များ (မာဓဝ၊ တြိဝိက్రమ၊ သရီဓရ၊ ဝာမန၊ ပဒ္မနာဘ၊ ဒာမိုဒရ) နှင့် သတ်မှတ်အစားအစာ၊ ဗြာဟ္မဏအရေအတွက် (အများအားဖြင့် ၁၂)၊ ပန်းကန်အိုး၊ အဝတ်အထည်၊ ရွှေ/ငွေ ဒက္ခိဏာတို့ကို ရှင်းလင်းသည်။ ကာတ္တိကလ၏ ဂိုဝတ္စ-ဒွါဒသီတွင် နွား/နွားကလေး သင်္ကေတ၊ စုရဘီ အရ္ဃျ မန္တရ၊ နို့ထွက်ပစ္စည်း ရှောင်ကြဉ်မှု ပါဝင်သည်။ နီရာဇနဝရတကို မဟာရှာန္တိ အဖြစ် ရာဇဝင်/ပြည်သူ့ပူဇော်သို့ ချဲ့ထွင်ကာ ဟရီအတွက် မီးအာရတီနှင့် ကမ္ဘာလောက အဆင့်စဉ် (နေ၊ ရှိဝ၊ မာတೃကာများ၊ ပိတೃများ၊ နာဂများ) အပါအဝင် နွားနှင့် ရာဇသင်္ကေတများကိုပါ ထည့်သွင်းသည်။ စာဓျဝရတနှင့် ၁၂ အာဒိတျ ဝရတစနစ်သည် နာမ/ရုပ် ၁၂ မျိုးကို စနစ်တကျ သတ်မှတ်ပြီး နှစ်အဆုံးတွင် ရွှေရုပ်လှူနှင့် ဗြာဟ္မဏကျွေးခြင်းဖြင့် နေ့လောက သာယာမှုမှ ဘြဟ္မသဘော သိမြင်မှုသို့ ဦးတည်စေသည်။ အခဏ္ဍဝရတ (ရွှေဇနာရ္ဒနရုပ်၊ ၁၂ လ ညစာသာစား) နှင့် ရူပဝရတ (နွားချေးလုံး ၁၀၈၊ ဒွါဒသာက္ရှရီ မန္တရဖြင့် ဟိုးမ၊ ရုပ်ကို ဂုရုထံ လှူ) ကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ စုဇန္မ-ဒွါဒသီတွင် လစဉ်လှူဒါန်း (ဂီ၊ စပါး၊ နှမ်း၊ ရွှေ/ငွေ၊ အဝတ်၊ စန္ဒန) ကို သတ်မှတ်ပြီး နောက်ဆုံး ရွှေနေရုပ်ဖြင့် ပြီးစီးသည်။ အဆုံးတွင် နာရဒ၏ မေးခွန်းအပေါ် သနာတနက မဟာဒွါဒသီများ (တရိစပೃရှာ၊ အွန်မီလိနီ၊ ဝံဇုလီ၊ ပက္ခဝဍ္ဍိနီ၊ ဇယာ၊ ဝိဇယာ၊ ဇယန္တီ၊ အပရာဇိတာ) ၏ သတ်မှတ်ချက်နှင့် အကျိုးကို ရှင်းပြကာ တိထိထပ်နေသည့်အခါ ဧကာဒသီမှ ဒွါဒသီသို့ အစာရှောင်ပြောင်းရမည့် စည်းကမ်းနှင့် ဧကာဒသီ–ဒွါဒသီကို ဘဝတစ်လျှောက် စည်းကမ်းအဖြစ် လိုက်နာရပြီး သီးခြား ဥဒ္ယာပန မလိုကြောင်း ဆိုသည်။
The Narration of the Trayodaśī Vow Observed Throughout the Twelve Months
သနာတနသည် နာရဒအား တရယောဒသီ (၁၃ ရက်) ဝရတကလ္ပကို လနှင့် ရာသီအလိုက် သင်ကြားသည်။ အစမှာ မဓု/ချိုင်တရ လပြည့်ဖက် တရယောဒသီတွင် မဒန/အနင်္ဂ (ကာမဒေဝ) ကို စန္ဒလ်သစ်ဖြင့် ပုံဖော်၍ ပန်းလေးနှင့် မြားပုံအလှဆင်ကာ နေ့လယ်ပူဇော်၊ ဝသန္တနှင့် ရှိဝအမည်များဖြင့် မန္တရဆုတောင်းပြီး ဘြာဟ္မဏမောင်နှံကို ဂုဏ်ပြုသည်။ ထို့နောက် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ကာမဒေဝ၏ အမည်များ၊ ပူဇော်ပစ္စည်းများနှင့် ဒါနများ (အထူးသဖြင့် ဆိတ်) ကို ဖော်ပြပြီး မြစ်ရေချိုးခြင်းနှင့် ဆက်စပ်သော ကုသိုလ်ဖော်ပြချက်များ ပါဝင်သည်။ ကုသိုလ်တိုးပွားစေသော အချိန်များအဖြစ် မဟာဝါရုဏီ (ဝါရုဏီနှင့် စနေ) နှင့် မဟာမဟာ (ရှတဘိရှဇ် + စနေ + ဖာလ္ဂုဏ/မဓု လပြည့်ဖက်) ကို ထည့်သွင်းပြသည်။ ထို့ပြင် ရာဓာလတွင် ကာမဒေဝဝရတ၊ ဇျေဋ္ဌ လပြည့်ဖက် တရယောဒသီတွင် ဒေါရ္ဘဂျ-ရှမန (နေမင်းနှင့် ဆက်စပ်သော ပန်းများနှင့် ဆုတောင်း)၊ ဥမာ–မဟေရှဝရ တင်သွင်းပူဇော်မှု အများရက်နှင့် ၅ နှစ်စက်ဝန်း၊ နဘသ/ရှရဝဏတွင် ရတီ–ကာမ ဝရတ (၁၄ နှစ်ပြည့်တွင် ပရတိမာနှင့် နွားဒါန)၊ ဘာဒြပဒတွင် သုံးည “ဂိုတြီရာတြ” လက္ခမီ–နာရာယဏ ဝရတ (ပဉ္စာမృతနှင့် နွားဒါန မန္တရ)၊ နှင့် ဣෂ လတွင် အရှိုက ဝရတ (မိန်းမများကို မုဆိုးမဖြစ်ခြင်းမှ ကာကွယ်) ကို ဖော်ပြသည်။ ကာရ္တိက တရယောဒသီ ပရဒိုးရှတွင် မီးအလင်းဒါနကို အလေးပေးပြီး ရှိဝ-ရှတနာမ သီချင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် မာရ္ဂရှီရ္ษ၌ အနင်္ဂပူဇော်၊ ပေါုရှ၌ ဟရိထံ ဂျီအိုးဒါန၊ မာဃ၌ သုံးရက်ရေချိုးဝရတ၊ ဖာလ္ဂုဏ၌ ကုဗေရပူဇော် (အဝတ်ပုံနှင့် ရွှေပရတိမာ) ကို ထပ်မံညွှန်ကြားပြီး ဤဝရတများသည် စည်းစိမ်၊ ကာကွယ်မှုနှင့် နောက်ဆုံး ရှိဝ၏ နေရာသို့ ရောက်စေသည်ဟု ဆိုသည်။
The Description of the Caturdaśī Vrata Observed throughout the Twelve Months
သနာတနသည် နာရဒအား တစ်နှစ်တစ်လျှောက် ခွဲဝေထားသော စတုရဒသီ (Caturdaśī) ဝ్రတများနှင့် သက်ဆိုင်ရာ ဒေဝတများကို သင်ကြားသည်။ အစမှာ ရှိဝကို ဦးတည်သည့် စတုရဒသီ ပူဇော်ပွဲ—အနံ့သာပစ္စည်း၊ ဘိလ္ဝရွက်၊ အစာမစား/တစ်ကြိမ်သာစား (ekabhukta)၊ မိခင်များကို ဂုဏ်ပြုခြင်း၊ နောက်နေ့တွင် ပူဇော်ပွဲပြီးစီးကာ မန္တရကို ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးထံ ပေးအပ်ခြင်း—ကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် တိထိအလိုက် ဝ్రတများ—နရစിംဟကို ṣoḍaśopacāra ဖြင့် ပူဇော်၍ pañcāmṛta အဘိသေက၊ Oṃkāreśvara သို့ သွားရောက်ခြင်း၏ ဘုန်းတန်ခိုး၊ လင်္ဂဝ్రတ (မုန့်မှုန့်လင်္ဂပါဝင်)၊ ရုဒြဝ్రတတွင် pañcāgni တပသျာနှင့် ရွှေဂေါ်ပေးလှူခြင်း၊ ရာသီအလိုက် ပန်းပူဇော်ခြင်းနှင့် Bhādrapada တွင် ဒေဝီထံ pavitra-āropaṇa တင်ခြင်းတို့ကို ထပ်တိုးဖော်ပြသည်။ အဓိကပိုင်းမှာ အနန္တဝ్రတ—ဂျုံတစ်ကြိမ်စာ ပူဇော်ခြင်း၊ ၁၄ ချည်ထုံးကြိုးကို လိင်အလိုက် ချည်ခြင်း၊ ၁၄ နှစ်တိုင် ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် udyāpana တွင် sarvatobhadra maṇḍala၊ kalaśa၊ အနန္တရုပ်တု၊ အကူဒေဝတ ပူဇော်ခြင်း၊ ဟോമနှင့် အလှူအတန်းများ—ကို အသေးစိတ်ဆိုသည်။ ထို့နောက် Kadali-vrata—ငှက်ပျောတောတွင် ရမ္ဘါကို ပူဇော်၍ မိန်းကလေးများ/စုံမင်္ဂလီများကို ကျွေးမွေးခြင်း—ပါဝင်သည်။ သေဆုံးမှုအချို့အတွက် śrāddha လမ်းညွှန်၊ ဓမ္မ/ယမနှင့် ဆိုင်သော အလှူများနှင့် ဆီမီးပူဇော် (အထူးသဖြင့် Kārttika)၊ Maṇikarṇikā တွင် Pāśupata သစ္စာဝန်ခံမှု၊ Brahma-kūrca (pañcagavya စည်းကမ်း)၊ Pāṣāṇa-vrata၊ Virūpākṣa-vrata၊ Māgha တွင် Yama-tarpaṇa၊ နောက်ဆုံး ကృష్ణ စတုရဒသီတွင် Śivarātri နှင့် ၁၄ ကလသ/ပစ္စည်းများပါသော udyāpana ပုံစံတူကိုလည်း ဖော်ပြသည်။
Pūrṇimā Pūrṇa-vratas: Dharmarāja-vrata, Vaṭa-Sāvitrī-vrata, and Gopadma-vrata
သနာတနသည် နာရဒအား လပြည့်နေ့များနှင့် ဆက်စပ်သော «ပြည့်စုံဝတ်» (pūrṇa-vrata) များကို သင်ကြားသည်။ ချိုင်တရ လပြည့်ကို မန်ဝန္တရ စက်ဝန်းပြောင်းလဲရာ အစွန်းအထင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ၊ ဆိုးမ (Soma) ကို ကျေနပ်စေရန် ချက်ပြီးအစားအစာနှင့် ရေကို ရောစပ်ထားသော ရေအိုးကို လှူဒါန်းရန် ဆိုသည်။ ဝိုင်ရှာခ လပြည့်သည် အကျိုးပေးစုံလင်၍ ဘြာဟ္မဏများထံ လှူသောအရာသည် တူညီသောအကျိုးဖြင့် ပြန်လာသည်ဟု ချီးမွမ်းသည်။ ဓမ္မရာဇ ဝတ်ကို ချက်ပြီးအစားအစာ၊ ရေအိုးနှင့် နွားတန်ဖိုးတူ လှူဒါန်းခြင်းဖြင့် သတ်မှတ်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် ခြေခွံနှင့် ချိုပါသော အနက်ရောင် သမင်အရေကို နှမ်း၊ အဝတ်အစား၊ ရွှေနှင့်အတူ ပညာရှိ ဒွိဇ (twice-born) ထံ ဂုဏ်ပြုကာ လှူရန် ဆိုသည်။ ထို့နောက် အလွန်မြင့်မားသော ကုသိုလ်ဖော်ပြချက်များ (တိုက်ကြီး ၇ ခုပါ မြေကြီးလှူခြင်း၊ ရွှေပါ ရေအိုးလှူခြင်းက ဝမ်းနည်းမှုဖယ်ရှားခြင်း) ကို ဖော်ပြသည်။ ဂျေဋ္ဌ လပြည့်တွင် မိန်းမများအတွက် ဝဋ-သာဝိတြီ ဝတ်ကို ညွှန်ကြားပြီး—အစာရှောင်၊ ဗညန်ပင်ကို ရေချ၊ သန့်ရှင်းကြိုးဖြင့် ချည်၊ ၁၀၈ ကြိမ် ပတ်လည်လှည့်၊ အိမ်ထောင်ရေးတစ်သက်တာ တည်မြဲရန် ဆုတောင်း၊ အိမ်ထောင်ရှိ မိန်းမများကို ကျွေးမွေးပြီး နောက်နေ့မှ စားသောက်ကာ saubhāgya ရယူရန် ဆိုသည်။ အာသာဍ လပြည့်တွင် ဂိုပဒ္မ ဝတ်ကို မိတ်ဆက်ကာ—ရွှေရောင် လက်လေးလက်ရှိ ဟရီကို သီရိနှင့် ဂရုဍနှင့်အတူ စိတ်ကူးပူဇော်၊ ပုရုရှ စူကတကို ရွတ်ဆို၊ ဂုရုကို ဂုဏ်ပြု၊ ဘြာဟ္မဏများကို ကျွေးမွေးခြင်းဖြင့်—ဗိဿနု၏ ကရုဏာကြောင့် ယခုဘဝနှင့် နောက်ဘဝတွင် လိုရာဆန္ဒ ပြည့်စုံစေသည်ဟု ဆိုသည်။
The Description of the Glory of the Purāṇa (Purāṇa-Māhātmya)
သုတက ပြောကြားသည်မှာ သနကာဒီ ကုမာရတို့သည် နာရဒ၏ မေးမြန်းမှုကို ဂုဏ်ပြုကာ ရှိဝ၏ လောကသို့ သွားရောက်၍ ရှိဝ-အာဂမ၏ အနှစ်သာရကို ရယူပြီး “အသက်ရှင်သော တီရ္ထ” အဖြစ် လှည့်လည်နေကြသည်။ နာရဒသည် အလိုရှိသော အတည်ပြုသိမြင်မှုကို ရပြီး ဘြဟ္မာထံ တင်ပြကာ ကိုင်လာသ တောင်သို့ ဆက်လက်သွားသည်။ ကိုင်လာသ၏ ကဗျာဆန်သော မြေမျက်နှာသွင်ပြင်၊ ဒေဝသစ်ပင်ပန်းပင်များ၊ ငှက်များ၊ စိဒ္ဓများ၊ အပ္စရာများနှင့် အလကာနန္ဒာ မြစ်ကို ဖော်ပြပြီး နာရဒသည် ကပရ္ဒိန်/ဗိရူပါက္ရှ/ချန္ဒြရှေခရ အဖြစ် ယောဂီများအလယ်တွင် ထိုင်နေသော ရှိဝကို မြင်တွေ့သည်။ ရှိဝက ကြင်နာစွာ လက်ခံပြီး နာရဒက ပရှု–ပါရှ ကို ချိုးဖျက်ကာ လွတ်မြောက်စေသော ရှမ္ဘဝ ဉာဏ်ကို တောင်းရာ ရှိဝက အဋ္ဌာင်္ဂယောဂကို သင်ကြားသည်။ ထို့နောက် နာရဒသည် နာရာယဏကို ဆည်းကပ်ပြီး ပုရာဏ-မာဟာတ္မ്യသို့ ပြောင်းလဲကာ ဝေဒတူ အာဏာ၊ ဘုရားကျောင်းနှင့် ပညာရှင်အစည်းအဝေးများတွင် နားထောင်/ရွတ်ဖတ်ခြင်း၏ အကျိုး၊ မထုရာ၊ ပရယာဂ၊ စေတု၊ ကာဉ္စီ၊ ပုရှ္ကရ စသည့် တီရ္ထယာထရာ၏ ကုသိုလ်နှင့် ဟောပြောသူကို ဒါန၊ ဟိုးမ၊ ဗြာဟ္မဏများကို ကျွေးမွေးခြင်းဖြင့် ဂုဏ်ပြုရမည်ကို ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် နာရာယဏကို အမြင့်ဆုံးဟု ချီးမြှောက်၍ နာရဒ ပုရာဏကို ပုရာဏများအနက် အထွတ်အထိပ်ဟု ကြေညာကာ ယဇ္ဉအစည်းအဝေးဘောင်ကို ပိတ်ပြီး သုတက ဗျာသထံ ပြန်သွားသည်။