Adhyaya 102
Purva BhagaFourth QuarterAdhyaya 10222 Verses

The Exposition of the Anukramaṇī (Index/Summary) of the Liṅga Purāṇa

ဗြဟ္မာသည် လိင်္ဂပုရာဏကို ရှိုင်ဝပုရာဏအဖြစ် မိတ်ဆက်ကာ နားထောင်ခြင်း၊ ရွတ်ဖတ်ခြင်းဖြင့် bhukti (လောကီအပျော်အပါး) နှင့် mukti (မောက္ခ) နှစ်မျိုးလုံး ပေးတတ်ကြောင်း ဆိုသည်။ မီးလိင်္ဂအတွင်း တည်နေသော သီဝသည် ဗျာကာရဏအရ အလင်းပြသသူ အရင်းအမြစ်ဖြစ်ပြီး အဂ္နိ-ကလ္ပ ဇာတ်ဘောင်ပေါ်တွင် တည်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဗျာသ၏ ရေးသားမှု၊ အပိုင်းနှစ်ပိုင်း စီစဉ်ပုံ၊ စုစုပေါင်း ၁၁,၀၀၀ ခန့် ရှလိုကာနှင့် ဟရ၏ မဟာတန်ခိုးကို အဓိကထားမှုကိုလည်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် အကြောင်းအရာအစဉ်ကို မြေပုံကဲ့သို့ ရှင်းလင်းကာ—အစမေးခွန်း၊ ပထမဖန်ဆင်းမှုအကျဉ်း၊ ယောဂသင်ကြားမှု၊ ကလ္ပဇာတ်၊ လိင်္ဂနှင့် အမ္ဘာ ပေါ်ထွန်းမှု၊ သနတ်ကူမာရ စကားဝိုင်းများ၊ ဒဓိချာ၊ ယုဂဓမ္မများ၊ ဘုဝနကိုးရှ၊ နေ/လ မင်းဆက်များ၊ ဖန်ဆင်းမှုချဲ့ထွင်မှု၊ တ్రိပုရ ဇာတ်၊ လိင်္ဂပရတိဋ္ဌာ၊ ပရှု-ပါရှ လွတ်မြောက်မှု၊ သီဝဝရတများ၊ အာစာရ၊ ပရာယရှ္စိတ္တ၊ မကောင်းလက္ခဏာနှင့် သက်သာစေမှု၊ ကာရှီနှင့် ရှရီရှိုင်လ၊ အန္ဓက၊ ဝရာဟနှင့် နရာစിംဟ၊ ဇလန္ဓရ-ဝဓ၊ သီဝသဟသ္ရနာမ၊ ဒက္ခယဇ္ဉ ပျက်စီးမှု၊ ကာမ-ဒဟန၊ ပါర్వတီ မင်္ဂလာတို့ကို ဖော်ပြသည်။ နိဂုံး phalaśruti တွင်—ဖာလ္ဂုဏ ပုဏ္ဏမီနေ့၌ တီလာ-ဓေနုနှင့်အတူ ရေးသားထားသော မိတ္တူကို လှူဒါန်းလျှင် ကုသိုလ်ရ; နားထောင်/ရွတ်ဖတ်ခြင်းက အပြစ်ပျောက်ကင်းစေပြီး သီဝ၏ အဘောဒ်နှင့် သီဝ-သာယုဇျသို့ ရောက်စေသည်။

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । श्रृणु पुत्र प्रवक्ष्यामि पुराणं लिंगसंज्ञितम् । पठतां श्रृण्वतां चैव भुक्तिमुक्तिप्रदायकम् ॥ १ ॥

ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်— «သားရေ၊ နားထောင်လော့။ ယခု ငါသည် ‘လိင်္ဂ ပုရာဏ’ ဟု ခေါ်သော ပုရာဏကို ရှင်းလင်းဟောကြားမည်။ ထိုကို ဖတ်ရွတ်သူနှင့် နားထောင်သူတို့အား လောကီစည်းစိမ် (ဘုက္တိ) နှင့် မောက္ခ (မုက္တိ) နှစ်ပါးလုံး ပေးတတ်၏»။

Verse 2

यच्च लिंगाभिधं तिष्ठन्वह्निलिंगे हरोऽभ्यधात् । मह्यं धर्मादिसिद्ध्यर्थं मग्निकल्पकथाश्रयम् ॥ २ ॥

ထို့ပြင် ဟရ (ရှီဝ) သည် ‘လိင်္ဂ’ ဟု ခေါ်သော ရုပ်၌—မီးလောင်တောက်ပသော လိင်္ဂအတွင်း၌—တည်နေစဉ် ဤသို့ မိန့်တော်မူ၏— «ဓမ္မနှင့် အခြားသော ပုရုෂာဓာရ္မများကို ပြည့်စုံစေရန် ဤအကြောင်းအရာကို အဂ္နိ-ကလ္ပ ဇာတ်ကြောင်းအပေါ် အခြေခံ၍ ယူဆရမည်»။

Verse 3

तदेव व्यासदेवेन भागद्वयसमन्वितम् । पुराणं लिंगमुदितं बह्वाख्यानविचित्रितम् ॥ ३ ॥

ထိုအလုပ်တော်ကိုပင် ဗျာသဒေဝက စီစဉ်ရေးသား၍ အပိုင်းနှစ်ပိုင်းဖြင့် ပြည့်စုံအောင် ခွဲထားသဖြင့် ‘လိင်္ဂ ပုရာဏ’ ဟု ကြေညာခေါ်ဆိုကြသည်။ ဇာတ်ကြောင်းမျိုးစုံ များစွာဖြင့် လှပစွာ အလှဆင်ထား၏။

Verse 4

तदेकादशसाहस्रं हरमाहात्म्यसूचकम् । परं सर्वपुराणानां सारभूतं जगत्त्रये ॥ ४ ॥

ထိုစာတမ်း၌ ဂါထာ ၁၁,၀၀၀ ပါဝင်ပြီး ဟရ (ရှီဝ) ၏ မဟာတန်ခိုးကို ညွှန်ပြဟောကြားသည်။ ပုရာဏအားလုံးအနက် အမြင့်မြတ်ဆုံးဟု မှတ်ယူကြပြီး သုံးလောကလုံး၌ အနှစ်သာရဖြစ်၏။

Verse 5

पुराणोपक्रमे प्रश्नः सृष्टिः संक्षेपतः पुरा । योगाख्यानं ततः प्रोक्तं कल्पाख्यानं ततः परम् ॥ ५ ॥

ပုရာဏ၏အစတွင် မေးခွန်းတစ်ရပ်ကို ထုတ်ပြန်ထားပြီး၊ ထို့နောက် ရှေးဟောင်းဖန်ဆင်းခြင်းကို အကျဉ်းချုပ် ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ယောဂအကြောင်းကို သင်ကြား၍၊ ထို့နောက် ကလ္ပအကြောင်း ရှင်းလင်းတင်ပြသည်။

Verse 6

लिंगोद्भवस्तदंबा च कीर्तिता हि ततः परम् । सनत्कुमारशैलादिसंवादश्चाथ पावनः ॥ ६ ॥

ထို့နောက် လိင်္ဂ၏ ပေါ်ထွန်းခြင်းနှင့် အမ္ဗာ (မိခင်ဘုရား) ကို ဖော်ပြထားသည်။ ထို့နောက် စနတ်ကူမာရသည် ရှိုင်လနှင့် အခြားသူများနှင့် ပြုသော သန့်စင်စေသော ဆွေးနွေးပွဲ လာသည်။

Verse 7

ततो दाधीचचरितं युगधर्मनिरूपणम् । ततो भुवन कोशाख्या सूर्यसोमान्वयस्ततः ॥ ७ ॥

ထို့နောက် ဒာဓီချ၏ ဇာတ်ကြောင်း လာပြီး၊ ထို့နောက် ယုဂအလိုက် သင့်လျော်သော ဓမ္မတာဝန်များကို ရှင်းလင်းတင်ပြသည်။ ထို့နောက် «ဘုဝန-ကိုးရှ» ဟုခေါ်သော အခန်းနှင့်၊ ထို့နောက် ဆူရျနှင့် ဆိုမ၏ မျိုးဆက်ဇာတ်ကြောင်း လာသည်။

Verse 8

ततश्च विस्तरात्सर्गस्त्रिपुराख्यानकं तथा । लिंगप्रतिष्ठा च ततः पशुपाशविमोक्षणम् ॥ ८ ॥

ထို့နောက် ဖန်ဆင်းခြင်းကို အသေးစိတ်ကျယ်ပြန့်စွာ ဖော်ပြပြီး၊ ထရီပုရ ဇာတ်ကြောင်းကိုလည်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ရှိဝ-လိင်္ဂကို တည်ထောင်အဘိသေက ပြုခြင်းနှင့်၊ ထို့နောက် ပသုကို ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) မှ လွတ်မြောက်စေခြင်းကို ဖော်ပြသည်။

Verse 9

शिवव्रतानि च तथा सदाचारनिरूपणम् । प्रायश्चितान्यरिष्टानि काशीश्रीशैलवर्णनम् ॥ ९ ॥

ထို့အပြင် ရှိဝဘုရားအား အပ်နှံသော ဝရတများနှင့် သဒ္ဒာစာရ (မှန်ကန်သော အကျင့်) ကို ရှင်းလင်းဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် ပရာယရှ္စိတ္တ (အပြစ်ဖြေ) အမျိုးမျိုး၊ အမင်္ဂလာလက္ခဏာများနှင့် ၎င်းတို့ကို သက်သာစေခြင်း၊ ကာရှီနှင့် သရီရှိုင်လ၏ ဖော်ပြချက်တို့လည်း ပါဝင်သည်။

Verse 10

अंधकाख्यानकं पश्चाद्वाराहचरितं पुनः । नृसिंहचरितं पश्चाज्जलंधरवधस्ततः ॥ १० ॥

ထို့နောက် အန္ဓက၏ အကြောင်းအရာကို ဆိုပြီး၊ ထပ်မံ၍ ဗိဿနု၏ ဝရာဟ အဝတာရ ဇာတ်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် နရစിംဟ ဇာတ်ကြောင်း၊ ထို့နောက် ဂျလန္ဓရကို သတ်ဖြတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

Verse 11

शैवं सहस्रनामाथ दक्षयज्ञविनाशनम् । कामस्य दहनं पश्चाद्गिरिजायाः करग्रहः ॥ ११ ॥

ထို့နောက် ရှိဝ၏ “သဟသ္ရနာမ” (အမည်တစ်ထောင်) ကို ဆိုပြီး၊ ထို့နောက် ဒက္ခ၏ ယဇ్ఞကို ဖျက်ဆီးခြင်း အကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ကာမကို မီးလောင်စေခြင်း၊ နောက်ဆုံးတွင် ဂိရိဇာ (ပါရဝတီ) ၏ လက်ထပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

Verse 12

ततो विनायकाख्यानं नृपाख्यानं शिवस्य च । उपमन्युकथा चापि पूर्वभाग इतीरितः ॥ १२ ॥

ထို့နောက် ဝိနာယက၏ အကြောင်းအရာ၊ မင်းကြီး၏ အကြောင်းအရာနှင့် ရှိဝ၏ အကြောင်းအရာတို့ကိုလည်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ဥပမန်ယူ၏ ဇာတ်လမ်းကိုပါ—ဤသို့ပင် ပူရဝဘာဂ (အပိုင်းအစ) ဟု ဖော်ပြထားသည်။

Verse 13

विष्णुमाहात्म्यकथनमंबरीषकथा ततः । सनत्कुमारनंदीशसंवादश्च पुनर्मुने ॥ १३ ॥

ထို့နောက် ဗိဿနု၏ မဟာတန်ခိုးကို ချီးမွမ်းဖော်ပြပြီး၊ ထို့နောက် အမ္ဗရီရှ၏ ဇာတ်လမ်းကို ဆိုသည်။ ထို့ပြင် မုနိရေ၊ စနတ်ကူမာရနှင့် နန္ဒီရှတို့၏ ဆွေးနွေးပွဲကိုလည်း ထပ်မံ ဖော်ပြသည်။

Verse 14

शिवमाहात्म्यसंयुक्तः स्नानयागादिकं ततः । सूर्यपूजाविधिश्चैव शिवपूजा च मुक्तिदा ॥ १४ ॥

ရှိဝ၏ မဟာတန်ခိုးကို ချီးမွမ်းခြင်းနှင့် ဆက်စပ်၍၊ ထို့နောက် သန့်ရှင်းသော ရေချိုးပူဇော်ခြင်းနှင့် ယာဂပူဇာ စသည့် အခမ်းအနားများကို သင်ကြားသည်။ ထို့ပြင် စူရျ (နေဘုရား) ကို ပူဇော်နည်းနှင့် မုက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ပေးသော ရှိဝပူဇာကိုလည်း ဖော်ပြသည်။

Verse 15

दानानि बहुधाक्तानि श्राद्धप्रकरणं ततः । प्रतिष्ठातं त्रमुदितं ततोऽघोरस्य कीर्तनम् ॥ १५ ॥

ထို့နောက် အလှူဒါန အမျိုးမျိုးကို ဖော်ပြထားပြီး၊ ထို့နောက် śrāddha ပူဇော်ပွဲအခန်း လာသည်။ ထို့ပြင် Pratiṣṭhāta နှင့် Tramudita အကြောင်းကို ဆိုပြီး၊ နောက်တစ်ဖန် Aghora ကို ချီးမွမ်းသီဆိုခြင်း (kīrtana) ကို ပြန်လည်ဖော်ပြသည်။

Verse 16

वज्रेश्वरी महाविद्या गायत्रीमहिमा ततः । त्र्यंबकस्य च माहात्म्यं पुराणश्रवणस्य च ॥ १६ ॥

ထို့နောက် Vajreśvarī ၏ မဟာဝိဒ္ယာတော်ကို ဆိုပြီး၊ ထို့နောက် Gāyatrī ၏ မဟိမကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် Tryambaka (Śiva) ၏ မဟာတ್ಮျနှင့် ပုရာဏာများကို နားထောင်ခြင်း၏ အကျိုးကြီးမြတ်မှုကိုလည်း ဆိုထားသည်။

Verse 17

एवं चोपरिभागस्ते लैंगस्य कथितो मया । व्यासेन हि निबद्धस्य रुद्रामाहात्म्यसूचितः ॥ १७ ॥

ဤသို့ဖြင့် Vyāsa က စီစဉ်ရေးသားထားသော Liṅga Purāṇa ၏ နောက်ပိုင်း (အပေါ်ပိုင်း) အခန်းကို ငါသည် သင်တို့အား ရှင်းပြပြီးပြီ။ ထိုအခန်း၌ Rudra ၏ မဟာတ్మျကို ထင်ရှားစွာ ဖော်ညွှန်းထားသည်။

Verse 18

लिखित्वैतत्पुराणं तु तिलधेनुसमन्वितम् । फाल्गुन्यां पूर्णिमायां यो दद्याद्भक्त्या द्विजातये ॥ १८ ॥

ဤပုရာဏာကို ရေးကူးစီစဉ်ပြီး၊ တီလာ-ဒေဏု (tila-dhenu) ဟူသော ‘နှမ်းနွား’ အလှူနှင့်အတူ၊ ဖာလ္ဂုဏ (Phālguna) လပြည့်နေ့တွင် ဘက္တိဖြင့် ဒွိဇ (dvija) ထံ ပူဇော်လှူဒါန်းသူသည် ကုသိုလ်အကျိုးကို ရရှိသည်။

Verse 19

स लभेच्छिवसायुज्यं जरामरणवर्जितम् । यः पठेच्छृणुयाद्वापि लैंगं पापापहं नरः ॥ १९ ॥

Liṅga (Purāṇa) သည် အပြစ်ကို ဖျက်သိမ်းသော ကျမ်းဖြစ်သည်။ ထိုကျမ်းကို ဖတ်ရွတ်သူ သို့မဟုတ် နားထောင်သူသည် အိုမင်းခြင်းနှင့် သေခြင်းကင်းသော Śiva နှင့် စာယုဇ္ယ (ပေါင်းစည်းခြင်း) ကို ရရှိသည်။

Verse 20

स भुक्तभोगो लोकेऽस्मिन्नंते शिवपुरं व्रजेत् । लिंगानुक्रमणीमेतां पठेद्यः श्रृणुयात्तथा ॥ २० ॥

ဤလောက၌ ကံအကျိုးဖလကို ခံစားပြီးနောက်၊ «လင်္ဂပုရာဏ» အညွှန်းအကျဉ်း (အနုက్రమဏီ) ကို ရွတ်ဖတ်သူ သို့မဟုတ် နားထောင်သူသည် အဆုံးတွင် သီဝ၏ နေရာတော်သို့ ရောက်လိမ့်မည်။

Verse 21

तावुभौ शिवभक्तौ तु लोकद्वितयभोगिनौ । जायतां गिरिजाभर्तुः प्रसादान्नात्र संशयः ॥ २१ ॥

ထိုနှစ်ဦးသည် သီဝဘက္တိရှိသူများဖြစ်၍ လောကနှစ်ပါး၌ ကောင်းကျိုးကို ခံစားသူများ ဖြစ်ကြမည်။ ဂိရိဇာ၏ အရှင်တော်၏ ကရုဏာကြောင့် ထိုသို့ဖြစ်သည်ဟု သံသယမရှိ။

Verse 22

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे लिंगपुराणानुक्रमणीनिरूपणं नाम द्व्युत्तरशततमोऽध्यायः ॥ १०२ ॥

ဤသို့ဖြင့် သီရိ ဘೃಹန္နာရဒီယပုရာဏ၏ ပူရ்வဘားဂ၌၊ ဘೃಹဒုပါချာနာ၏ စတုတ္ထပါဒတွင် «လင်္ဂပုရာဏ အနုက్రమဏီ (အညွှန်း/အကျဉ်းချုပ်) ကို ရှင်းလင်းဖော်ပြခြင်း» ဟူသော အခန်း ၁၀၂ ပြီးဆုံး၏။

Frequently Asked Questions

It functions as a traditional knowledge map—identifying the Liṅga Purāṇa’s internal sequence of doctrines, myths, rituals, and tīrtha materials—so that reciters, students, and commentators can locate themes (vrata-kalpa, prāyaścitta, mokṣa-dharma) within a coherent Purāṇic curriculum.

It praises hearing and recitation as sin-destroying and liberation-granting, and additionally highlights a gifting rite: commissioning a written copy and offering it with a tila-dhenu (sesame-cow gift) to a dvija on Phālguna Pūrṇimā, performed with devotion.