The Exposition of the Index (Anukramaṇī) of the Śrīmad Bhāgavata

Verse 1

ब्रह्मोवाच । मरीचे श्रृणु वक्ष्यामि वेदव्यासेन यत्कृतम् । श्रीमद्भागवतं नाम पुराणं ब्रह्मसम्मितम् ॥ १ ॥

ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်—«မရီချိ၊ နားထောင်လော့။ ဝေဒဗျာသက ပြုစုရေးသားထားသော အလုပ်ကို ငါဟောပြမည်။ ၎င်းသည် ‘သရီမဒ် ဘာဂဝတ’ ဟု အမည်ရသော ပုရာဏဖြစ်၍ ဗြဟ္မ (ဝေဒ) နှင့် တန်းတူဟု ချီးမြှောက်ခံရသော ကျမ်းတော်ဖြစ်သည်။»

Verse 2

तदष्टादशसाहस्रं कीर्तितं पापनाशनम् । सुरपादपरूपोऽयं स्कंधैर्द्वादशभिर्युतः ॥ २ ॥

၎င်းကို ဆယ်ရှစ်ထောင် (ပုဒ်) ပါဝင်သည်ဟု ကြေညာထားပြီး အပြစ်ပျက်စီးစေသော ကျမ်းတော်ဟု ချီးမြှောက်ကြသည်။ ဤအလုပ်သည် «စူရပာဒ» (Surapāda) ဟူသော အပိုင်းပုံစံဖြင့် ရှိပြီး စကန္ဓ ၁၂ ပါးဖြင့် ပြည့်စုံသည်။

Verse 3

भगवानेव विप्रेंद्र विश्वरूपीसमीरितः । तत्र तु प्रथमस्कंधे सूतर्षीणां समागमे ॥ ३ ॥

အို ဗြာဟ္မဏအထွတ်အမြတ်၊ စကြဝဠာရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသူဟု ချီးမွမ်းခံရသော ဘဂဝန်တော်တစ်ပါးတည်းကိုပင်၊ ထိုနေရာ၌ ပထမ စ္ကန္ဓ၌ စူတနှင့် ရှင်ရသီတို့ စည်းဝေးရာတွင် ဟောကြားခဲ့သည်။

Verse 4

व्यासस्य चरितं पुण्यं पांडवानां तथैव च । परीक्षितमुपाख्यानमितीदं समुदाहृतम् ॥ ४ ॥

ဤသို့ပင် သင့်လျော်စွာ ကြေညာအပ်သည်—ဗျာသ၏ သန့်ရှင်းသော အတ္ထုပ္ပတ္တိ၊ ပဏ္ဍဝတို့၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိလည်းကောင်း၊ ပရိက္ခစ်နှင့် သက်ဆိုင်သော ပုံပြင်အကြောင်းလည်းကောင်း ဖြစ်သည်။

Verse 5

परीक्षिच्छुकसंवादे सृष्टिद्वयनिरूपणम् । ब्रह्मनारदसंवादे देवताचरितामृतम् ॥ ५ ॥

ပရိက္ခစ်နှင့် ရှုကတို့၏ ဆွေးနွေးပွဲတွင် ဖန်ဆင်းခြင်း နှစ်မျိုးကို ရှင်းလင်းဖော်ပြထားသည်။ ဘြဟ္မာနှင့် နာရဒတို့၏ ဆွေးနွေးပွဲတွင်မူ ဒေဝတားတို့၏ လုပ်ရပ်အမృతကဲ့သို့သော အကြောင်းအရာကို ဟောပြထားသည်။

Verse 6

पुराणलक्षणं चैव सृष्टिकारणसंभवः । द्वितीयोऽयं समुदितः स्कंधो व्यासेन धीमता ॥ ६ ॥

ထို့ပြင် ပုရာဏ၏ လက္ခဏာသတ်မှတ်ချက်များနှင့် ဖန်ဆင်းခြင်း၏ အကြောင်းရင်း ပေါ်ပေါက်လာပုံကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။ ဤ ဒုတိယ စ္ကန္ဓကို ဉာဏ်ပညာရှိသော ဗျာသက စီရင်ရေးသားခဲ့သည်။

Verse 7

चरितं विदुरस्याथ मैत्रेयेणास्य संगमः । सृष्टिप्रकरणं पश्चाद्बह्मणः परमात्मनः ॥ ७ ॥

ထို့နောက် ဝိဒုရ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိနှင့် မૈထ္ရေယနှင့် သူ၏ တွေ့ဆုံမှုကို ဖော်ပြမည်။ ထို့အပြီးတွင် အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်ဖြစ်သော ဘြဟ္မာ၏ ဖန်ဆင်းခြင်း အခန်းကဏ္ဍကို ဆက်လက်ဆိုမည်။

Verse 8

कापिलं सांख्यमप्यत्र तृतीयोऽयमुदाहृतः । सत्याश्चरितमादौ तु ध्रुवस्य चरितं ततः ॥ ८ ॥

ဤနေရာ၌ ကပိလမုနိ၏ စာင်ခယာဒർശနကိုလည်း ဖော်ပြထားပြီး၊ ဤသည်ကို တတိယအကြောင်းအရာဟု ကြေညာသည်။ အစတွင် သတ္တယ၏ အံ့ဖွယ်ကထာ၊ ထို့နောက် ဓြုဝ၏ ဇာတ်ကြောင်းကို ဆက်လက်ဆိုသည်။

Verse 9

पृथोः पुण्यसमाख्यानं ततः प्राचीनबर्हिषम् । इत्येष तुर्यो गदितो विसर्गे स्कंध उत्तमः ॥ ९ ॥

ထို့နောက် ပုဏ္ဏကထာဖြစ်သော ဘုရင် ပೃထု၏ ဇာတ်ကြောင်း၊ ထို့နောက် ပရာချီနဗർဟိစ်၏ အကြောင်းကို ဆိုသည်။ ဤသို့ဖြင့် ဝိသರ್ಗ-စကန္ဓ၏ အထူးမြတ်သော စတုတ္ထပိုင်းကို ကြေညာထားသည်။

Verse 10

प्रियव्रतस्य चरितं तद्वंश्यानां च पुण्यदम् । ब्रह्मांडांतर्गतानां च लोकानां वर्णनं ततः ॥ १० ॥

ထို့နောက် ပုဏ္ဏပေးသော ပရိယဗြတ၏ ဇာတ်ကြောင်းနှင့် သူ၏ မျိုးဆက်တို့၏ ကထာကို ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဘြဟ္မာဏ္ဍအတွင်း ပါဝင်သော လောကများ၏ ဖော်ပြချက်ကို ဆက်လက်တင်ပြသည်။

Verse 11

नरकस्थितिरित्येष संस्थाने पंचमो मतः । अजामिलस्य चरितं दक्षसृष्टिनिरूपणम् ॥ ११ ॥

«နရကတွင်ရှိနေမှု» ဟူသည်ကို သံස්ထာနအပိုင်း၏ ပဉ္စမအကြောင်းအရာဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ထို့နောက် အဇာမိလ၏ ဇာတ်ကြောင်းနှင့် ဒက္ခ၏ ဖန်ဆင်းမှုကို ရှင်းလင်းဖော်ပြသည်။

Verse 12

वृत्राख्यानं ततः पश्चान्मरुतां जन्म पुण्यदम् । षष्ठोऽयमुदितः स्कंधोव्यासेन परिपोषणे ॥ १२ ॥

ထို့နောက် ဝೃತ್ರ၏ အကြောင်းအရာကို ဆိုပြီး၊ ထို့နောက် မရုတ်တို့၏ မွေးဖွားခြင်းကို ပုဏ္ဏပေးသော ကထာအဖြစ် ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ ဤသို့ဖြင့် ပရိပိုရှဏ (ထောက်ပံ့စောင့်ရှောက်မှု) အကြောင်းအရာ၌ ဗျာသက ဆဋ္ဌမ စကန္ဓကို ထုတ်ဖော်ကြေညာခဲ့သည်။

Verse 13

प्रह्लादचरितं पुण्यं वर्णाश्रमनिरूपणम् । सप्तमो गदितो वत्स वासनाकर्मकीर्तने ॥ १३ ॥

ပရာဟ္လာဒ၏ သန့်ရှင်းသော ဇာတ်ကြောင်းနှင့် ဝဏ္ဏ–အာශ්ရမ (လူမှုနှင့် ဝိညာဉ်ရေး စည်းကမ်း) အကြောင်းရှင်းလင်းချက်ကို၊ ဝါသနာ (လျှို့ဝှက်သဘောထား) နှင့် ကမ္မကို ချီးမွမ်းဖော်ပြသော အကြောင်းအရာတွင် ချစ်သားရေ၊ အပိုင်း ၇ အဖြစ် ဆိုခဲ့သည်။

Verse 14

गजेंद्रमोक्षणाख्यानं मन्वंतरनिरूपणे । समुद्रमथनं चैव बलिवैभवबंधनम् ॥ १४ ॥

မန်ဝန္တရများကို ရှင်းလင်းဖော်ပြသော အကြောင်းအရာတွင် ဂဇేంద్ర၏ လွတ်မြောက်ခြင်း ဇာတ်လမ်း၊ သမုဒ္ဒရာကို မွှေခြင်း (သမုဒ္ဒရမထန) နှင့် ဘလီ၏ ဂုဏ်ဝင့်ဝါမှုနှင့် ချုပ်နှောင်ခံရခြင်း အဖြစ်အပျက်တို့လည်း ပါဝင်သည်။

Verse 15

मत्स्याक्तारचरितमष्टमोऽयं प्रकीर्तितः । सूर्यवंशसमाख्यानं सोमवंशनिरूपणम् ॥ १५ ॥

ထို့ကြောင့် ဤအပိုင်း ၈ သည် မత్స്യအဝတာရနှင့် အခြားသော ദിവ്യအဝတာရများ၏ ဇာတ်ကြောင်းကို ချီးမွမ်းကြေညာထားပြီး၊ နေမင်းဆက် (Sūrya-vaṃśa) ၏ အကြောင်းအရာနှင့် လမင်းဆက် (Soma-vaṃśa) ၏ သတ်မှတ်ဖော်ပြချက်တို့ကိုလည်း ပါဝင်စေသည်။

Verse 16

वंश्यानुचरिते प्रोक्तो नवमोऽयं महामते । कृष्णस्य बालचरितं कौमारं च व्रजस्थितिः ॥ १६ ॥

အမြင့်မားသော စိတ်ထားရှိသူရေ၊ မျိုးဆက်နှင့် မင်းဆက်များအကြောင်း အခန်းတွင် ဤကိုးမြောက် အကြောင်းအရာကို ကြေညာသည်—ကృష్ణ၏ ကလေးဘဝ လီလာများ၊ သူ၏ ကုမာရ (ကလေးငယ်) အရွယ်နှင့် ဗြဇ (Vraja) တွင် နေထိုင်ခြင်း။

Verse 17

कैशोरं मथुरास्थानं यौवनं द्वारकास्थितिः । भूभारहरणं चात्र निरोधे दशमः स्मृतः ॥ १७ ॥

ကိရှိုရ (လူငယ်အစ) အရွယ်တွင် မထုရာ (Mathurā) တွင် တည်ရှိပြီး၊ ယောဝန (လူရွယ်) အရွယ်တွင် ဒွာရကာ (Dvārakā) တွင် တည်ထောင်တော်မူသည်။ ထို့ပြင် ဤတွင် မြေကြီး၏ ဘာရ (ဘေးဒဏ်/ဝန်ထုပ်) ကို ဖယ်ရှားခြင်းကိုလည်း သင်ကြားထားသည်။ ထို့ကြောင့် နိရောဓ (ပြန်လည်သိမ်းဆည်းခြင်း/လျော့ချခြင်း) အကြောင်းတွင် ဒသမ (အပိုင်း ၁၀) ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 18

नारदेन तु संवादो वसुदेवस्य कीर्तितः । यदोश्च दत्तात्रेयेण श्रीकृष्णोनोद्धवस्य च ॥ १८ ॥

နာရဒမုနိက ဝစူဒေဝ၏ သမ္ဗာဒကို ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့ပြီး၊ ဒတ္တာတရေယ မုနိ သင်ကြားသည့် ယဒု၏ သမ္ဗာဒနှင့် သရီကృష్ణ–ဥဒ္ဓဝ သမ္ဗာဒကိုလည်း ဖော်ပြခဲ့သည်။

Verse 19

यादवानां मिथोंतश्च मुक्तावेकादशः स्मृतः । भविष्यकलिनिर्द्देशो मोक्षो राज्ञः परीक्षितः ॥ १९ ॥

ယာဒဝတို့၏ အပြန်အလှန် ပျက်စီးခြင်းကိုလည်း မှတ်တမ်းတင်ဖော်ပြထားပြီး၊ ဆယ့်တစ်မြောက် အကြောင်းအရာကို ‘မောက္ခ’ ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ထို့ပြင် အနာဂတ် ကလိယုဂ၏ အညွှန်းနှင့် မင်းပါရိက္ခစ်၏ မောက္ခကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။

Verse 20

वेदशाखाप्रणयनं मार्कंडेयतपःक्रिया । सौरी विभूतिरुदिता सात्वती च ततः परम् ॥ २० ॥

ဝေဒသಾಖာများကို စုစည်းပြုစုခြင်း၊ မာရ္ကဏ္ဍေယ၏ တပဿာကျင့်စဉ်၊ နေဘုရား (စူရျ) ၏ ဗိဘူတိများကို ဖော်ပြထားပြီး၊ ထို့နောက် စာတ္ဝတ (ဝိုင်ష္ဏဝ) သဒ္ဓန္တကို ထပ်မံ ထုတ်ဖော်ထားသည်။

Verse 21

पुराणसंख्याकथनमाश्रये द्वादशो ह्ययम् । इत्येवं कथितं वत्स श्रीमद्भागवतं तव ॥ २१ ॥

ယခု ငါသည် ပုရာဏများ၏ အရေအတွက်ကို ရေတွက်ဖော်ပြခြင်းကို စတင်မည်—ဤသည်မှာ ဆယ့်နှစ်မြောက် အကြောင်းအရာဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ချစ်သားရေ၊ သင်၏ သရီမဒ် ဘာဂဝတကို ဤသို့ပင် ရှင်းလင်းပြောကြားပြီးပြီ။

Verse 22

वक्तुः श्रोतुश्चोपदेष्टुरनुमोदितुरेव च । साहाय्यकर्तुर्गदितं भक्तिभुक्तिविमुक्तिदम् ॥ २२ ॥

ဤပဝိတ্ৰ သင်ကြားချက်သည် ပြောသူ၊ နားထောင်သူ၊ သင်ပေးသူ၊ အတည်ပြုအနုမောဒနာပြုသူနှင့် ထောက်ကူကူညီသူအထိပင်—ဘက္တိ၊ လောကီအကျိုး (ဘုဂ္ဂတိ) နှင့် ဝိမုတ္တိ (မောက္ခ) ကို ပေးစွမ်းသည်ဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 23

प्रौष्ठपद्यां पूर्णिमायां हेमसिंहसमन्वितम् । देयं भागवतायेदं द्विजायप्रीतिपूर्वकम् ॥ २३ ॥

ပရောဋ္ဌပဒီ လပြည့်နေ့၌ ရွှေစင်္ဟာအလံအမှတ်ပါသော ဤဒါနကို ဘဂဝန်၏ ဘာဂဝတ ဘက္တဖြစ်သော ဗြာဟ္မဏအား စိတ်နှလုံးဖြင့် ရိုသေကန်တော့၍ ပေးလှူရမည်။

Verse 24

संपूज्य वस्त्रहेमाद्यैर्भगवद्भक्तिमिच्छता । योऽप्यनुक्रमणीमेतां श्रावयेच्छृणुयात्तथा । स पुराणश्रवणजं प्राप्नोति फलमुत्तमम् ॥ २४ ॥

ဘဂဝန်အပေါ် ဘက္တိကို လိုလားသူသည် အဝတ်အထည်၊ ရွှေ စသည်တို့ဖြင့် သင့်တော်စွာ ပူဇော်ကန်တော့ပြီး၊ ဤ အနုက్రమဏီကို ရွတ်ဖတ်စေသူ သို့မဟုတ် ကိုယ်တိုင် နားထောင်သူမည်သူမဆို ပုရာဏနားထောင်ခြင်းမှ ဖြစ်သော အမြင့်မြတ်ဆုံး အကျိုးကို ရရှိသည်။

Verse 25

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे श्रीमद्भागवतानुक्रमणीनिरूपणं नाम षण्णवतितमोऽध्यायः ॥ ९६ ॥

ဤသို့ဖြင့် သီရိ ဘೃಹန္နာရဒီယ ပုရာဏ၏ ပထမပိုင်း၊ မဟာဥပాఖ్యာနအတွင်း၊ စတုတ္ထပာဒ၌ «သီရိမဒ် ဘာဂဝတ အနုက్రమဏီ အကြောင်း ရှင်းလင်းဖော်ပြခြင်း» ဟူသော အခန်း (၉၆) သည် ပြီးဆုံး၏။