
ဗြဟ္မာသည် ဘൃဟန္နာရဒီယ ပုရာဏ၏ ပူရ္ဝ-ဘားဂတွင် မာရီချိအား မိန့်ကြား၍ ဗြဟ္မာဏ္ဍ ပုရာဏ၏ အကျယ်အဝန်းနှင့် အတွင်းပိုင်းခွဲခြားမှုကို စာရင်းပြုဖော်ပြသည်။ ပာဒ လေးခု—Prakriyā, Anuṣaṅga, Upodghāta, Upasaṃhāra—ကို အစပိုင်း၊ အလယ်ပိုင်း၊ အဆုံးပိုင်းဟူ၍ စုစည်းကာ မာတိကာများကို တစ်ခုချင်းဖော်ပြသည်။ ထိုတွင် ကర్మကဏ္ဍနှင့် ဓမ္မတာဝန်များ၊ Naimiṣa ပုံပြင်၊ Hiraṇyagarbha နှင့် ကမ္ဘာဖွဲ့စည်းမှု၊ kalpa နှင့် manvantara များ၊ စိတ်မွေးဖန်ဆင်းခြင်း၊ Rudra မွေးဖွားခြင်း၊ Mahādeva ၏ ပေါ်ထွန်းမှုများနှင့် ရှင်ရသီများဖန်ဆင်းခြင်း၊ ဘူဂိုလ်ဗေဒ (Bhārata၊ ဒေသများ၊ dvīpa ၇ ခု၊ အောက်လောကနှင့် အထက်လောက)၊ ဂြိုဟ်လမ်းကြောင်းနှင့် နေဖွဲ့စည်းမှု၊ ယုဂသဘောတရားနှင့် ယုဂအဆုံးဖြစ်ရပ်များ၊ ဝေဒဆိုင်ရာ အန္တရာယ်များ၊ Svāyambhuva စသော မနုများ၊ မြေကြီးနို့ညှစ်ပုံ၊ Vaivasvata Manu နှင့် မင်းဆက်/ရသီဆက် (Ikṣvāku၊ Atri ဆက်၊ Yayāti၊ Yadu၊ Kārtavīrya၊ Paraśurāma၊ Vṛṣṇi များ၊ Sagara)၊ ဒေဝ–အသူရ စစ်ပွဲများ၊ ကృష్ణ အဝတာရ၊ စတုတ္ထများနှင့် Bali ဆက်၊ Kali ယုဂအတွက် Bhaviṣya အကြောင်းအရာများကို ပါဝင်စေသည်။ ထို့နောက် pralaya များ၊ အချိန်တိုင်းတာပုံ၊ loka ၁၄ ခု၊ နရကများ၊ Manomaya မြို့၊ Prakṛti ပျော်ဝင်ခြင်း၊ Śaiva Purāṇa အကြောင်းမှတ်ချက်၊ guṇa အလိုက် ကံကြမ္မာများနှင့် anvaya–vyatireka ဖြင့် Brahman ကိုညွှန်ပြခြင်းတို့ကို ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် ပုရာဏ လက်ဆင့်ကမ်းစဉ်၊ နားထောင်/ဖတ်/ရေး၏ အကျိုးကျေးဇူးများနှင့် မှန်ကန်စွာ ပေးကမ်းသင်ကြားရန် စည်းကမ်းသီလများကို ဖော်ပြသည်။
Verse 1
ब्रह्मोवाच । श्रृणु वत्स प्रवक्ष्यामि ब्रह्मांडाख्यं पुरातनम् । यच्च द्वादशसाहस्रमादिकल्पकथायुतम् ॥ १ ॥
ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်။ ချစ်သားရေ၊ နားထောင်လော့။ ငါသည် «ဗြဟ္မာဏ္ဍ» ဟူသော ရှေးဟောင်းပုရာဏကို ကြေညာမည်။ ၎င်းသည် ဂါထာ တစ်သောင်းနှစ်ထောင် ပါဝင်၍ ပထမကလ္ပ (စကြဝဠာ၏ ပထမအယုဂ်) အကြောင်းဇာတ်လမ်းများဖြင့် ပြည့်စုံ၏။
Verse 2
प्रक्रियाख्योऽनुषंगाख्य उपोद्घातस्तृतीयकः । चतुर्थ उपसंहारः पादाश्चत्वार एव हि ॥ २ ॥
ပထမပိုင်းကို «ပရကရိယာ» (နည်းလမ်းကျကျ ဖော်ပြခြင်း) ဟုခေါ်၏။ ဒုတိယကို «အနုသင်္ဂ» (ဆက်စပ်ဆက်လက်)၊ တတိယကို «ဥပေါဒ္ဃာတ» (နိဒါန်း)၊ စတုတ္ထကို «ဥပသံဟာရ» (နိဂုံးချုပ်) ဟုခေါ်ကြသည်။ အမှန်တကယ် ပဒ (အပိုင်း) လေးပိုင်းတိတိ ရှိသည်။
Verse 3
पूर्वपादद्वयं पूर्वो भागोऽत्र समुदाहृतः । तृतीयो मध्यमो भागश्चतुर्थस्तूत्तरो मतः ॥ ३ ॥
ဤတွင် ပထမပဒ နှစ်ပဒကို အစပိုင်း (ယခင်ပိုင်း) ဟုကြေညာကြသည်။ တတိယပဒသည် အလယ်ပိုင်း ဖြစ်ပြီး စတုတ္ထပဒကို နောက်ဆုံးပိုင်း ဟုယူဆကြသည်။
Verse 4
आदौ कृत्यसमुद्देशो नैमिषाख्यानकं ततः । हिरण्यगर्भोत्पत्तिश्च लोककल्पनमेव च ॥ ४ ॥
အစတွင် လုပ်ဆောင်ရမည့် ကိစ္စဝတ္တရားနှင့် ဓမ္မကာရိယာများကို အကျဉ်းချုပ် ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် နိုင်မိရှ (Naimiṣa) အကြောင်းဇာတ်လမ်း လာသည်။ ထို့နောက် ဟိရဏ္ယဂರ್ಭ (Hiraṇyagarbha) မွေးဖွားခြင်းကို ဖော်ပြပြီး၊ လောကများကို စီမံဖန်ဆင်းခြင်းကိုလည်း ဆိုထားသည်။
Verse 5
एष वै प्रथमः पादो द्वितीयं श्रृणु मानद । कल्पमन्वन्तराख्यानं लोकज्ञानं ततः परम् ॥ ५ ॥
«ဤသည်ပင် ပထမပဒ ဖြစ်၏။ ယခု ဒုတိယပဒကို နားထောင်လော့၊ ဂုဏ်သိက္ခာရှိသူရေ။ ထိုအတွင်း၌ ကလ္ပများနှင့် မနွန္တရများ၏ အကြောင်းဇာတ်လမ်းများ ရှိပြီး၊ ထို့နောက် လောကများအပေါ် အမြင့်မြတ်သော ဉာဏ်ပညာကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်»။
Verse 6
मानसीसृष्टिकथनं रुद्रप्रसववर्णनम् । महादेवविभूतिश्च ऋषिसर्गस्ततः परम् ॥ ६ ॥
ဤအခန်း၌ စိတ်မှပေါက်ဖွားသော ဖန်ဆင်းခြင်းအကြောင်းကို ပြောကြား၍ ရုဒြ၏ မွေးဖွားခြင်းကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် မဟာဒေဝ၏ သာသနာတော်အလင်းရောင်နှင့် ထင်ရှားသော ဗိဘူတိတို့ကို ဆိုပြီး နောက်တစ်ဖန် ရှိသီတို့၏ ဖန်ဆင်းခြင်းကို ရှင်းလင်းသည်။
Verse 7
अग्नीनां विजयश्चाथ कालसद्भाववर्णनम् । प्रियव्रतान्वयोद्देशः पृथिव्यायामविस्तरः ॥ ७ ॥
ထို့နောက် မီးတော်များ၏ အောင်ပွဲကို ဖော်ပြပြီး ကာလ၏ အမှန်တရားနှင့် တည်ရှိမှုကို ရှင်းလင်းသည်။ ထို့ပြင် ပရိယဝြတ၏ မျိုးဆက်အကြောင်းကို အကျဉ်းချုပ်ဆိုကာ မြေကြီး၏ အတိုင်းအတာနှင့် ကျယ်ပြန့်မှုကို အသေးစိတ်ဖော်ပြသည်။
Verse 8
वर्णनं भारतस्यास्य ततोऽन्येषां निरूपणम् । जम्ब्वादिसप्तद्वीपाख्या ततोऽधोलोकवर्णनम् ॥ ८ ॥
ဤ ဘာရတ (Bhārata) နိုင်ငံ၏ ဖော်ပြချက်ကို ပြောပြီးနောက် အခြားဒေသများကို ရှင်းလင်းသည်။ ထို့နောက် ဇမ္ဗူဒွီပမှ စတင်သော ခုနစ်ဒွီပတို့ကို ဆိုကာ နောက်ဆုံးတွင် အောက်လောကများ၏ ဖော်ပြချက်ကို ပြုသည်။
Verse 9
उर्द्ध्वलोकानुकथनं ग्रहचारस्ततः परम् । आदित्यव्यूहकथनं देवग्रहानुकीर्तनम् ॥ ९ ॥
ထို့နောက် အထက်လောကများ၏ အကြောင်းကို ဆက်လက်ပြောကြားပြီး ဂြိုဟ်များ၏ လှုပ်ရှားသွားလာမှုကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် နေမင်း၏ ကောသမစ်ဖွဲ့စည်းပုံ (အာဒိတျဝျူဟ) ကို ရှင်းလင်းကာ ဒေဝဂြိုဟ်များကို အမည်ရေတွက်ကာ ကီർത്തနာပြုသည်။
Verse 10
नीलकंठाह्वयाख्यानं महादेवस्य वैभवम् । अमावास्यानुकथनं युगतत्त्वनिरूपणम् ॥ १० ॥
ဤတွင် “နီလကဏ္ဌ” ဟု ခေါ်သော အခန်းကဏ္ဌာနကို ပါဝင်စေပြီး မဟာဒေဝ၏ ဂုဏ်တော်နှင့် အာနုဘော်ကို ချီးမွမ်းသည်။ ထို့ပြင် အမဝါသျာ (လကွယ်နေ့) အကြောင်းကို နိဒါန်းပြုကာ ယုဂများ၏ တတ္တဝ (အခြေခံသဘောတရား) ကို ရှင်းလင်းဖော်ပြသည်။
Verse 11
यज्ञप्रवर्तनं चाथ युगयोरंत्ययोः कृतिः । युगप्रजालक्षणं च ऋषिप्रवरवर्णनम् ॥ ११ ॥
ထို့ပြင် ယဇ္ဉပူဇာအခမ်းအနားများကို စတင်တည်ထောင်ခြင်း၊ ယုဂများ၏ အဆုံးပိုင်းတွင် ဖြစ်ပေါ်သော အဖြစ်အပျက်များ၊ ခေတ်တစ်ခေတ်စီ၏ လူမျိုးလက္ခဏာများနှင့် အထွတ်အထိပ် ရှိသည့် ရှိသီဝင်္သ (ṛṣi-pravara) များကို ဖော်ပြထားသည်။
Verse 12
वेदानां व्यसनाख्यानं स्वायम्भुवनिरूपणम् । शेषमन्वंतराख्यानं पृथिवीदोहनं ततः ॥ १२ ॥
၎င်းသည် ဝေဒများကို ထိခိုက်စေသော ဘေးအန္တရာယ်များကို ရှင်းလင်းပြောကြားပြီး၊ စွာယမ္ဘုဝ မနု၏ ခေတ်ကို ဖော်ပြကာ၊ ထို့နောက် ကျန်ရှိသော မန္ဝန္တရ အကြောင်းအရာများကို ဆက်လက်ပုံပြင်တင်ပြပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် မြေကြီးကို “နို့ညှစ်ခြင်း” အကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
Verse 13
चाक्षुषेऽद्यतने सर्गे द्वितीयोऽङ्घ्रिः पुरोदले । अथोपोद्घातपादे तु सप्तर्षिपरिकीर्तनम् ॥ १३ ॥
ချာක්ෂုသ မန္ဝန္တရ၏ ယနေ့ရှိ စೃષ્ટိ (စರ್ಗ) တွင် ဒုတိယ အပိုင်းကို အစပိုင်း၌ ထုတ်ဖော်တင်ပြထားပြီး၊ ထို့နောက် အဖွင့်ပဒ (upodghāta-pāda) တွင် သတ္တရိရှီ (Saptarṣis) များကို ရွတ်ဆိုဖော်ပြထားသည်။
Verse 14
प्रजापत्यन्वयस्तस्माद्देवादीनां समुद्भवः । ततो जयाभिलाषश्च मरुदुत्पत्तिकीर्तनम् ॥ १४ ॥
ထိုအကြောင်းအရာမှ ပရဇာပတိ မျိုးရိုးနှင့် ဒေဝတားတို့အပါအဝင် သတ္တဝါများ၏ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းကို ဖော်ပြပြီး၊ ထို့နောက် အောင်မြင်ခြင်းအလိုဆန္ဒကို ပြောကာ မရုတ် (Maruts) များ၏ မွေးဖွားခြင်းကို ရွတ်ဆိုဖော်ပြသည်။
Verse 15
काश्यपेयानुकथनं ऋषिवंशनिरूपणम् । पितृकल्पानुकथनं श्राद्धकल्पस्ततः परम् ॥ १५ ॥
ထို့နောက် ကာရှျပ (Kaśyapa) ၏ ဆက်နွယ်သားစဉ်မြေးဆက်များအကြောင်း၊ ရှိသီမျိုးရိုးများကို ရှင်းလင်းဖော်ပြခြင်း၊ ပိတೃ (Pitṛs) များအတွက် ကလ္ပ—အခမ်းအနားစည်းကမ်းများကို တင်ပြခြင်း၊ ထို့နောက် Śrāddha (ရှရဒ္ဓ) အခမ်းအနားလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။
Verse 16
वैवस्वतसमुत्पत्तिः सृष्टिस्तस्य ततः परम् । मनुपुत्रान्वयश्चांतो गान्धर्वस्य निरूपणम् ॥ १६ ॥
ဤနေရာ၌ ဖော်ပြထားသည်မှာ—ဝိုင်ဝသွတ မနု၏ မူလဖြစ်ပေါ်လာပုံ၊ ထို့နောက် သူ၏ စೃષ્ટိ (ဖန်ဆင်းခြင်း) အကြောင်း၊ မနု၏ သားတော်များ၏ မျိုးရိုးစဉ်ဆက်ကို အဆုံးတိုင်အောင်၊ နှင့် ဂန္ဓဗ္ဗ (Gandharva) ထုံးတမ်းကို ရှင်းလင်းဖော်ထုတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
Verse 17
इक्ष्वाकुवंशकथनं वंशोऽत्रेः सुमहात्मनः । अमावसोरन्वयश्च रजेश्चरितमद्भुतम् ॥ १७ ॥
ဤနေရာ၌—ဣက္ခ္ဝာကု မျိုးရိုးအကြောင်း၊ မဟာအာတ္မာ ရှင်အတြိ၏ ထင်ရှားသော မျိုးဆက်၊ အမာဝာစု၏ မျိုးနွယ်စဉ်ဆက်၊ နှင့် ဘုရင် ရာဇေရှ်၏ အံ့ဩဖွယ် လုပ်ရပ်များကို ပြန်လည်ဖော်ပြထားသည်။
Verse 18
ययातिचरितं चाथ यदुवंशनिरूपणम् । कार्तवीर्यस्य चरितं जामदग्न्यं ततः परम् ॥ १८ ॥
ထို့နောက် ယယာတိ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိကို ဆိုပြီး၊ ယဒု မျိုးဆက်ကို ရှင်းလင်းဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ကာရ္တဝီရျ၏ ဘဝဇာတ်ကြောင်းကို ပြောကာ၊ နောက်တစ်ဆင့်တွင် ဇာမဒဂ္နျ (ပရရှုရာမ) အကြောင်းကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။
Verse 19
वृष्णिवंशानुकथनं सगरस्याथ संभवः । भार्गवस्यानुचरितं पितृकार्यवधाश्रयम् ॥ १९ ॥
ဤတွင် ဝೃષ્ણိ မျိုးရိုးအကြောင်းကို ဆက်လက်ပြောပြီး၊ ထို့နောက် စဂရ၏ မွေးဖွားလာပုံကို ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ဘာရ္ဂဝ၏ နောက်ဆက်တွဲဇာတ်ကြောင်း—ဖခင်၏ တာဝန်ကို ဖြည့်ဆည်းရန် အခြေခံ၍ ပြုလုပ်သော သတ်ဖြတ်ခြင်းကို အဓိကထား၍—ကို ဖော်ပြထားသည်။
Verse 20
सगरस्याथ चरितं भार्गवस्य कथा पुनः । देवासुराहवकथा कृष्णाविर्भाववर्णनम् ॥ २० ॥
ထို့နောက် စဂရ၏ ဇာတ်ကြောင်းကို ဆက်လက်ဖော်ပြပြီး၊ ထပ်မံ၍ ဘာရ္ဂဝ၏ ကထာကို ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ဒေဝနှင့် အသူရတို့၏ စစ်ပွဲဇာတ်လမ်း၊ နှင့် သခင် ကృష్ణ၏ အဝတားအဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာခြင်းကို ဖော်ပြထားသည်။
Verse 21
इंद्रस्य तु स्तवः पुण्यः शुक्रेण परिकीर्तितः । विष्णुमाहात्म्यकथनं बलिवंशनिरूपणम् ॥ २१ ॥
ထို့နောက် သုက္ကရက အင်ဒြာကို ချီးမွမ်းသော ပုဏ္ဏသီချင်းကို ရွတ်ဆိုပြန်ကြား၍၊ ထို့အပြင် ဗိဿနု၏ မဟာတန်ခိုးကို ဖော်ပြသည့် ကထာနှင့် ဘလိ၏ မျိုးရိုးဝင်္သကိုလည်း ရှင်းလင်းဖော်ပြသည်။
Verse 22
भविष्यराजचरितं संप्राप्तेऽथ कलौ युगे । समुपोद्धातपादोऽयं तृतीयो मध्यमे दले ॥ २२ ॥
ယခု ကလိယုဂ ရောက်လာသော်၊ ဤအပိုင်းသည် ဘဝိရှျယ မင်း၏ ဇာတ်ကြောင်းဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ အလယ်ပိုင်းတွင် ထားရှိသော တတိယခွဲ—နိဒါန်းပိုင်း ဖြစ်၏။
Verse 23
चतुर्थमुपसंहारं वक्ष्ये खण्डे तथोत्तरे । वैवस्वतांतराख्यानं विस्तरेण यथातथाम् ॥ २३ ॥
ထို့နောက် နောက်ပိုင်း ခဏ္ဍတွင် စတုတ္ထမြောက် အဆုံးသတ်အကျဉ်းချုပ်ကို ငါဆိုမည်။ ထို့ပြင် ဝိုင်ဝသ္ဝတ မန္ဝန္တရ၏ အကြောင်းကို သင့်လျော်သလို အသေးစိတ် ရှင်းလင်းပြောကြားမည်။
Verse 24
पूर्वमेव समुद्दिष्टं संक्षेपादिह कथ्यते । भविष्याणां मनूनां च चरितं हि ततः परम् ॥ २४ ॥
အရင်က ညွှန်ပြထားပြီးသော အကြောင်းကို ယခု ဤနေရာတွင် အကျဉ်းချုပ် ပြောကြားသည်။ ထို့နောက် အနာဂတ် မနုများ၏ ဇာတ်ကြောင်းများကို အမှန်တကယ် ဆက်လက် ရွတ်ဆိုမည်။
Verse 25
कल्पप्रलयनिर्देशः कालमानं ततः परम् । लोकाश्चतुर्द्दश ततः कथिताः प्राप्तलक्षणैः ॥ २५ ॥
ထို့နောက် ကလ္ပများနှင့် ပရလယ (ပျက်ကွယ်ခြင်း) များကို ညွှန်ပြရှင်းလင်းသည်။ ထို့အပြီး အချိန်၏ အတိုင်းအတာကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် လောက ၁၄ ပါးကို ၎င်းတို့၏ လက္ခဏာအပြည့်အစုံဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။
Verse 26
वर्णनं नरकाणां च विकर्माचरणैस्ततः । मनोमयपुराख्यानं लयः प्राकृतिकस्ततः ॥ २६ ॥
ထို့နောက် နရကများ၏ ဖော်ပြချက်နှင့် တားမြစ်သော အကျင့်များ (ဝိကမ္မ) ကို ပြုလုပ်ခြင်းကို ဆိုထားသည်။ ထို့နောက် «မနောမယ» မြို့၏ ပုံပြင်ကို ရှင်းလင်းပြီး၊ ထို့နောက် ပရကృతိ (မူလသဘာဝ) အလိုက် လယ (ပျော်ဝင်ပျက်သိမ်းခြင်း) ကို ဆိုသည်။
Verse 27
शैवस्याथ पुरस्यापि वर्णनं च ततः परम् । त्रिविधा गुणसंबंधाज्जंतूनां कीर्तिता गतिः ॥ २७ ॥
ထို့နောက် «ရှိုင်ဝ ပုရာဏ» အကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။ ထို့နောက် သုံးဂုဏ် (ဂုဏသုံးပါး) နှင့် ဆက်နွယ်မှုကြောင့် သတ္တဝါတို့ရရှိသည့် သုံးမျိုးသော သွားရာ (ဂတိ) ကို ရှင်းလင်းဖော်ပြသည်။
Verse 28
अनिर्देश्याप्रतर्क्यस्य ब्रह्मणः परमात्मनः । अन्वयव्यतिरेकाभ्यां वर्णनं हि ततः परम् ॥ २८ ॥
ဖော်ပြ၍မရ၊ အကြောင်းပြချက်ဖြင့် မမှီနိုင်သော ပရမాత್ಮာ ဘြဟ္မန်အကြောင်းကို ထို့နောက် «အန်ဝယ» နှင့် «ဗျတိရေက» (ဆက်စပ်ခြင်းနှင့် ခွဲထုတ်ခြင်း) နည်းလမ်းတို့ဖြင့်သာ အမြင့်ဆုံးအဖြစ် ဖော်ညွှန်းထားသည်။
Verse 29
इत्येष उपसंहारपादो वृत्तः सहोत्तरः । चतुष्पादं पुराणं ते ब्रह्माण्डं समुदाहृतकम् ॥ २९ ॥
ဤသို့ဖြင့် အဆုံးသတ် ပဒ (pāda) ကို နောက်ဆက်တွဲအပိုင်းနှင့်အတူ ရှင်းလင်းပြောကြားပြီးပြီ။ ထိုနည်းဖြင့် «ဘြဟ္မာဏ္ဍ ပုရာဏ» ဟုခေါ်သော ပုရာဏကို သင်အား ပဒလေးပါးပါဝင်သကဲ့သို့ ကြေညာခဲ့သည်။
Verse 30
अष्टादशमनौपम्यं सारात्सारतरं द्विज । ब्रह्मांडं यच्चतुर्लक्षं पुराणं येन पठ्यते ॥ ३० ॥
အို ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) ရေ၊ ပုရာဏ ၁၈ ပါးအနက် «ဘြဟ္မာဏ္ဍ ပုရာဏ» သည် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်—အနှစ်သာရထက်ပင် အနှစ်သာရပို၍ မြတ်သည်။ ၎င်းကို စာလုံးရေ လေးလက္ခ (၄၀၀,၀၀၀) ပါဝင်သကဲ့သို့ ရွတ်ဖတ်ကြသည်။
Verse 31
तदेतदस्य गदितमत्राष्टादशधा पृथक् । पाराशर्येण मुनिना सर्वेषामपि मानद ॥ ३१ ॥
ထို့ကြောင့် ဤနေရာ၌ ပာရာရှာရိယ မုနိ (ဗျာသ) သည် လူအပေါင်းတို့အကျိုးအတွက် သင်ခန်းစာကို အပိုင်း ၁၈ ပိုင်း ခွဲ၍ သီးသန့်ဖော်ပြဟောကြားထားသည်၊ အဂုဏ်ပေးသူအို။
Verse 32
वस्तुतस्तूपदेष्ट्राथ मुनीनां भावितात्मनाम् । मत्तः श्रुत्वा पुराणानि लोकेभ्यः प्रचकाशिरे ॥ ३२ ॥
အမှန်တကယ်အားဖြင့် စိတ်ဝိညာဉ်ပွင့်လင်းသန့်စင်သော မုနိတို့၏ ဆရာအဖြစ် ငါဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူတို့သည် ငါထံမှ ပုရာဏများကို ကြားနာပြီးနောက် လောကအမျိုးမျိုးသို့ ကျယ်ပြန့်စွာ ဖြန့်ချိထင်ရှားစေ하였다။
Verse 33
मुनयो धर्मशीलास्ते दीनानुग्रहकारिणः । मयाचेदं पुराणं तु वसिष्टाय पुरोदितम् ॥ ३३ ॥
ထိုမုနိတို့သည် ဓမ္မ၌ တည်ကြည်၍ ဆင်းရဲသူတို့ကို ကရုဏာပြုသူများ ဖြစ်ကြသည်။ အမှန်ပင် ဤပုရာဏကို ငါသည် ယခင်က ဝသိဋ္ဌထံသို့ ဟောကြားခဲ့ဖူးသည်။
Verse 34
तेन शक्तिसुतायोक्तं जातूकर्ण्याय तेन च । व्यासो लब्ध्वा ततश्चैतत्प्रभंजनमुखोद्गतम् ॥ ३४ ॥
သူက စက္တိ၏ သားထံသို့ သင်ကြားပေးခဲ့ပြီး၊ ထိုသူကလည်း ထပ်မံ၍ ဇာတူကဏ္ဏျထံသို့ ပြန်လည်သင်ကြား하였다။ ထို့နောက် ဗျာသသည် ပရဘဉ္ဇန၏ ပါးစပ်မှ ထွက်ပေါ်လာသော ဤပုရာဏသိဒ္ဓိကို ရရှိခဲ့သည်။
Verse 35
प्रमाणीकृत्य लोकेऽस्मिन्प्रावर्तयदनुत्तमम् । य इदं कीर्तयेद्वत्स श्रृणोति च समाहितः ॥ ३५ ॥
ဤလောက၌ အာဏာတရားအဖြစ် အတည်ပြုပြီးနောက်၊ သူသည် ဤအထွတ်အထိပ် သင်ခန်းစာကို စတင်ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ ချစ်သားအို၊ ဤကို ရွတ်ဆိုသူ သို့မဟုတ် စိတ်တည်ငြိမ်စွာ နားထောင်သူသည် သန့်ရှင်းသော အကျိုးဖလကို ရရှိမည်။
Verse 36
स विधूयेह पापानि याति लोकमनामयम् । लिखित्वैतत्पुराणं तु स्वर्णसिंहासनस्थितम् ॥ ३६ ॥
ဤလောက၌ပင် အပြစ်အနာဂတ်တို့ကို ချွတ်ပယ်ပြီး၊ ဝေဒနာကင်းသော လောကသို့ သွားရောက်သည်။ ထို့ပြင် ဤပုရာဏကို ရေးသားပြီးလျှင် ရွှေသင်္ခါသနပေါ်၌ ထိုင်ရသော အဆင့်ကို ရရှိသည်။
Verse 37
वस्त्रेणाच्छादितं यस्तु ब्राह्मणाय प्रयच्छति । स यादि ब्रह्मणो लोकं नात्र कार्या विचारणा ॥ ३७ ॥
အဝတ်ဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသော အရာကို ဗြာဟ္မဏအား လှူဒါန်းသူသည် ဗြဟ္မာ၏ လောကသို့ သွားရောက်သည်။ ဤအကြောင်း၌ ထပ်မံစဉ်းစားရန် မလို။
Verse 38
मरीचेऽष्टादशैतानि मया प्रोक्तानि यानि ते । पुराणानि तु संक्षेपाच्छ्रोतव्यानि च विस्तरात् ॥ ३८ ॥
အို မရီချိ၊ ငါက သင်အား ပြောကြားခဲ့သော ပုရာဏ ဆယ့်ရှစ်ပါးကို အကျဉ်းချုပ်ဖြင့်လည်း၊ အသေးစိတ်ဖြင့်လည်း နားထောင်သင့်၏။
Verse 39
अष्टादश पुराणानि यः श्रृणोति नरोत्तमः । कथयेद्वा विधानेन नेह भूयः स जायते ॥ ३९ ॥
ပုရာဏ ဆယ့်ရှစ်ပါးကို နားထောင်သူ သို့မဟုတ် သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း မှန်ကန်စွာ ဟောပြောသူ အကောင်းဆုံးသော လူသည် ဤလောက၌ ထပ်မံ မွေးဖွားခြင်း မရှိတော့။
Verse 40
सूत्रमेतत्पुराणानां यन्मयोक्तं तवाधुना । तन्नित्यं शीलनीयं हि पुराणफलमिच्छता ॥ ४० ॥
ဤသည်မှာ ပုရာဏတို့၏ လမ်းညွှန် စုတရားဖြစ်ပြီး၊ ယခု သင်အား ငါ ပြောကြားလိုက်သည်။ ပုရာဏ၏ အကျိုးကို လိုလားသူသည် ထိုအရာကို အမြဲတမ်း လေ့ကျင့်အပ်၏။
Verse 41
न दांभिकाय पापाय देवगुर्वनुसूयवे । देयं कदापि साधूनां द्वेषिणे न शठाय च ॥ ४१ ॥
ဟန်ဆောင်သူ၊ အပြစ်ရှိသူ၊ နတ်ဘုရားနှင့် မိမိ၏ ဂုရုကို မနာလိုမုန်းတီးသူတို့အား သန့်ရှင်းသော ဒါန သို့မဟုတ် သင်ကြားမှုကို မည်သည့်အခါမျှ မပေးရ; သာဓုတို့ကို မုန်းတီးသူနှင့် လှည့်စားသူတို့အားလည်း မပေးရ။
Verse 42
शांताय शमचित्ताय शुश्रूषाभिरताय च । निर्मत्सराय शुचये देयं सद्वैष्णवाय च ॥ ४२ ॥
ငြိမ်းချမ်းသူ၊ စိတ်ကိုထိန်းသိမ်းနိုင်သူ၊ ဝန်ဆောင်မှု၌ ပျော်ရွှင်သူ၊ မနာလိုမရှိသူ၊ သန့်ရှင်းသူတို့အား ပေးရမည်; အထူးသဖြင့် စစ်မှန်သော ဝိုင်ရှ္ဏဝအား ပေးရမည်။
Verse 43
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे ब्रह्माण्डपुराणानुक्रमणीनिरूपणं नाम नवोत्तरशततमोऽध्यायः ॥ १०९ ॥
ဤသို့ဖြင့် သန့်ရှင်းသော ဘೃಹန္နာရဒီယပုရာဏ၏ ပူရ்வဘားဂ (အရှေ့ပိုင်း)၊ ဘೃಹဒုပါခ္ယာန (ကြီးမားသောဇာတ်ကြောင်း)၊ စတုရ္ထပာဒ (စတုတ္ထအပိုင်း) အတွင်း၌ “ဗြဟ္မာဏ္ဍပုရာဏ၏ အနုက్రమဏီ (မာတိကာ) ဖော်ပြချက်” ဟူသော အခန်း ၁၀၉ သည် ပြီးဆုံး၏။
It functions as a canonical navigation scheme: Prakriyā and Anuṣaṅga establish foundational creation-and-time doctrines, Upodghāta frames the narrative-historical materials (Manus, dynasties, yugas), and Upasaṃhāra consolidates eschatology, pralayas, and philosophical closure.
Anvaya–vyatireka (concomitance and exclusion) is a classical interpretive method used to indicate Brahman by identifying what consistently accompanies the Real and what is negated as non-essential; its presence signals that Purāṇic cosmology culminates in discriminative metaphysics, not mere mythology.
By cataloguing an entire Purāṇa’s modules—ritual duties, cosmology, yuga theory, lineages, sectarian narratives, and liberation-oriented doctrine—it models encyclopedic indexing (anukramaṇikā), a hallmark feature of the Naradīya’s broader project of summarizing and systematizing Purāṇic knowledge.