Anukramaṇī (Synoptic Table of Contents) of the Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa
သီရိ ဘြဟ္မာသည် ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးအား မိန့်ကြား၍ နာရဒိယ ပုရာဏ၏ အကျယ်အဝန်း (ဂါထာ ၂၅,၀၀၀၊ Bṛhat-kalpa မျိုးရိုး) ကို ရှင်းလင်းပြောကြားသည်။ အညွှန်းစာရင်းတွင် စူတ–ရှောနက စကားဝိုင်းအစဉ်အလာနှင့် ဖန်ဆင်းခြင်းအကျဉ်း၊ ပထမပဒ၌ စနက၏ သင်ကြားချက်နှင့် ဒုတိယပဒ «မောက္ခဓမ္မ»၊ ဝေဒအင်္ဂများနှင့် စနန္ဒနက နာရဒအား ရှုက၏ မွေးဖွားရာဇဝင်ကို ပြောပြခြင်း၊ မဟာတန္တရ၌ ဇီဝဗန္ဓ လွတ်မြောက်ရေး၊ မန္တရ သန့်စင်ခြင်း၊ ဒိက္ခာ၊ မန္တရ မူလထုတ်ယူပုံ၊ ပူဇော်နည်းနှင့် prayoga၊ kavaca၊ nāma-sahasra၊ stotra စသည့် အထောက်အကူပြု ရိတုအစုများကို ဂဏေရှ၊ စူရယ၊ ဝိષ્ણု၊ ရှိဝ၊ ရှက္တိတို့အတွက် ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် စနတ်ကုမာရက Purāṇa-lakṣaṇa၊ pramāṇa၊ ဒါနနှင့် လစဉ် tithi သတ်မှတ်ချက်များကို သင်ကြားသည်။ စတုတ္ထပဒ (စနာတန) တွင် Pratipadā အခြေပြု ဝရတများမှ Ekādaśī သို့ ကူးပြောင်းကာ မာန္ဓာတṛ–ဝသိဋ္ဌ၊ ရုက္မာင်္ဂဒ၊ မောဟိနီ၏ ကျိန်စာနှင့် ကယ်တင်ခြင်း ဇာတ်လမ်းများဖြင့် ထောက်ပံ့သည်။ ထို့ပြင် ဂင်္ဂါ၊ ဂယာ၊ ကာရှီ၊ ပုရုရှောတ္တမ၊ ပရယာဂ၊ ကုရုက္ခေတ္တရ၊ ဟရိဒ္ဝါရ၊ ဘဒရီ၊ ကာမာက္ရှာ၊ ပရဘာသ၊ ပုရှ္ကရ၊ ဂေါတမ၊ ဝေဒပဒ-စတုတိ၊ ဂိုကර්ဏ၊ စေတု၊ နర్మဒါ၊ အဝန္တီ၊ မထုရာ၊ ဗြင်္ဒာဝန စသည့် တီရ္ထမဟာတ္မ്യနှင့် ယာထရာနည်းလမ်းများကို ကျယ်ပြန့်စွာ ကြိုတင်ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် နားထောင်/ရွတ်ဖတ်ခြင်း၏ ကုသိုလ်နှင့် မြားအိတ်တစ်လုံးပါသော နွား ၇ ကောင် ဒါန၏ အကျိုးဖြစ်သည့် မောက္ခ သို့မဟုတ် ကောင်းကင်ဘုံရောက်ခြင်းကို ကတိပြု၍ အဆုံးသတ်သည်။
Shlokas
Verse 1
श्रीब्रह्मोवाच । श्रृणु विप्र प्रवक्ष्यामि पुराणं नारदीयकम् । पंचविंशतिसाहस्रं बृहत्कल्पकथाश्रयम् ॥ १ ॥
သီရိ ဘြဟ္မာ မိန့်တော်မူသည်— အို ဗြာဟ္မဏ၊ နားထောင်လော့။ ငါသည် ဘೃಹတ်ကల్ప၏ ကထာအစဉ်အလာကို အခြေခံသော စာပိုဒ် နှစ်သောင်းငါးထောင် ပါဝင်သည့် နာရဒီယ ပုရာဏကို ရှင်းလင်းဟောကြားမည်။
Verse 2
सूतशौनकसंवादः सृष्टिसंक्षेपवर्णनम् । नानाधर्मकथाः पुण्याः प्रवृत्ते समुदाहृताः ॥ २ ॥
ဤနေရာ၌ စူတနှင့် ရှောနကတို့၏ ဆွေးနွေးပွဲ၊ ဖန်ဆင်းခြင်းကို အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြချက်၊ ထို့ပြင် ဓမ္မအမျိုးမျိုးနှင့် ဆိုင်သော ကုသိုလ်ပြုဖွယ် ပုံပြင်များကို အစဉ်အလာအတိုင်း ဖော်ထုတ်ထားသည်။
Verse 3
प्राग्भागे प्रथमे पादे सनकेन महात्मना । द्वितीये मोक्षधर्माख्ये मोक्षोपायनिरूपणम् ॥ ३ ॥
အစပိုင်းတွင် ပထမပဒ၌ မဟာမုနိ သနကက အကြောင်းအရာကို ဟောကြား၏။ ဒုတိယပဒ၌ «မောက္ခဓမ္မ» ဟု ခေါ်သော အပိုင်းတွင် လွတ်မြောက်ခြင်းသို့ ရောက်ရန် နည်းလမ်းများကို ရှင်းလင်းဖော်ပြထား၏။
Verse 4
वेदांगानां च कथनं शुकोत्पत्तिश्च विस्तरात् । सनंदनेन गदिता नारदाय महात्मने ॥ ४ ॥
ဤနေရာ၌ ဝေဒာင်္ဂများကိုလည်း ဖော်ပြထားပြီး၊ ရှုက၏ မွေးဖွားပေါ်ထွန်းခြင်းကို အသေးစိတ် ရှင်းလင်းထားသည်။ ထိုအကြောင်းကို မဟာသတ္တဝါ နာရဒအား သနန္ဒနက ဟောကြားခဲ့သည်။
Verse 5
महातंत्रे समुद्दिष्टं पशुपाशविमोक्षणम् । मंत्राणां शोधनं दीक्षामंत्रोद्धारश्च पूजनम् ॥ ५ ॥
မဟာတန္တ၌ ဇီဝ၏ ချည်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်ခြင်းကို ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြထားပြီး၊ မန္တရသန့်စင်ခြင်း၊ ဒိက္ခာ (အဘိသေက) ခံယူခြင်း၊ ဒိက္ခာမန္တရ ထုတ်ယူသတ်မှတ်ခြင်းနှင့် ပူဇော်နည်းလမ်းများကိုလည်း ဆိုထားသည်။
Verse 6
प्रयोगाः कवचं नामसहस्रं स्तोत्रमेव च । गणेशसूर्यविष्णूनां शिवशक्त्योरनुक्रमात् ॥ ६ ॥
အစဉ်လိုက်အတိုင်း ပရယောဂများ (ရိုးရာအသုံးချနည်း)၊ ကဝච (ကာကွယ်ရေးအာမို)၊ နာမသဟသ္ရ (အမည်တစ်ထောင်) နှင့် စတိုထရ (သီချင်းတော်) များကို—ဂဏေရှ၊ နေမင်း၊ ဗိဿနု၊ ထို့ပြင် ရှိဝနှင့် ရှက္တိတို့အတွက်—ဖော်ပြထားသည်။
Verse 7
सनत्कुमारमुनिना नारदाय तृतीयके । पुराणलक्षणं चैव प्रमाणं दानमेव च ॥ ७ ॥
တတိယပဒ၌ မုနိ သနတ်ကူမာရက နာရဒအား ပုရာဏ၏ လက္ခဏာသတ်မှတ်ချက်များ၊ ပရမာဏ (မှန်ကန်သော ဉာဏ်သိမှု၏ စံနှုန်း) နှင့် ဒါန (လှူဒါန်းခြင်း၏ သဒ္ဓာတရား) ကိုလည်း သင်ကြားဟောပြော하였다။
Verse 8
पृथक्पृथक् समुद्दिष्टं दानकालपुरःसरम् । चैत्रादिसर्वमासेषु तिथीनांचपृथक्पृथक् ॥ ८ ॥
ဒါန (dāna) ပေးလှူရန် အချိန်ကာလများကို သီးသန့်သီးသန့် ဖော်ပြထားပြီး၊ သင့်လျော်သော အခါအခွင့်ကို အရင်ဆုံး ထားရှိသည်။ ချိုင်ထရ (Caitra) မှ စ၍ လတိုင်းတွင် တိထိ (tithi) များကိုလည်း သီးခြားစီ အစဉ်လိုက် သတ်မှတ်ထားသည်။
Verse 9
प्रोक्तं प्रतिपदादीनां व्रतं सर्वाघनाशनम् । सनातनेन मुनिना नारदाय चतुर्थके ॥ ९ ॥
စတုတ္ထပဒတွင် မုနိ စနာတန (Sanātana) သည် နာရဒ (Nārada) အား ပထမလဆန်းနေ့ ပရတိပဒါ (Pratipadā) မှ စ၍ ဆက်လက်သော ဝရတ (vrata) ကို သင်ကြားခဲ့သည်—အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးပေးသော ဝရတ ဖြစ်သည်။
Verse 10
पूर्वभागोऽयमुदितो बृहदाख्यानसंज्ञितः । अस्योत्तरे विभागे तु प्रश्न एकादशीव्रते ॥ १० ॥
ဤအပိုင်းအစောပိုင်းကို ရှင်းလင်းဖော်ပြပြီးသားဖြစ်၍ “ဗြဟဒ်-အာချာန” (Bṛhad-Ākhyāna) ဟု ခေါ်သည်။ သို့သော် နောက်ပိုင်းခွဲခြားချက်တွင် မေးမြန်းချက်သည် အဲကာဒသီ (Ekādaśī) ဝရတအကြောင်း ဖြစ်သည်။
Verse 11
वसिष्ठेनाथ संवादो मांधातुः परिकीर्तितः । रुक्मांगदकथा पुण्यामोहिन्युत्पत्तिकर्म च ॥ ११ ॥
ဤနေရာတွင် ဘုရင် မာန္ဓာတೃ (Māndhātṛ) နှင့် ရှိ Vasiṣṭha တို့၏ ဆွေးနွေးပွဲကို ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ပြင် ရုက္မာင်္ဂဒ (Rukmāṅgada) ၏ ပုဏ္ဏကထာနှင့် မိုဟိနီ (Mohinī) ၏ ပေါ်ပေါက်လာပုံနှင့် လုပ်ရပ်များကိုလည်း ရေတွက်ပြောဆိုထားသည်။
Verse 12
वसुशापश्च मोहिन्यै पश्चादुद्धरणक्रिया । गंगाकथा पुण्यतमा गयायात्रानुकीर्तनम् ॥ १२ ॥
ထို့နောက် ဝစု (Vasus) များက မိုဟိနီ (Mohinī) အပေါ် ချမှတ်သော ကျိန်စာအကြောင်းနှင့်၊ ထို့နောက် ကယ်တင်လွတ်မြောက်စေသော ကရိယာ (rite) ကို ဖော်ပြသည်။ အလွန်ပုဏ္ဏမြင့်မားသော ဂင်္ဂါ (Gaṅgā) ကထာနှင့် ဂယာ (Gayā) သို့ ဘုရားဖူးခရီးကိုလည်း ပြန်လည်ရေတွက်ဆိုထားသည်။
Verse 13
काश्या माहात्म्यमतुलं पुरुषोत्तमवर्णनम् । यात्राविधानं क्षेत्रस्य बह्वाख्यानसमन्वितम् ॥ १३ ॥
ဤကျမ်းတွင် ကာရှီ၏ မဟာတန်ခိုးအလွန်မတူ၊ ပုရုရှောတ္တမ (အမြင့်မြတ်ဆုံး ဘုရားသခင်) ကို ဖော်ပြခြင်း၊ ထိုသန့်ရှင်းသော က్షೇತ್ರသို့ ယာတရာပြုနည်းစနစ်တို့ကို အကြောင်းအရာများစွာနှင့်အတူ ပါဝင်သည်။
Verse 14
प्रयागस्याथ माहात्म्यं कुरुक्षेत्रस्य तत्परम् । हरिद्वारस्य चाख्यानं कामोदाख्यानकं तथा ॥ १४ ॥
ထို့နောက် ပရယာဂ၏ သန့်ရှင်းမဟာတန်ခိုးကို ဖော်ပြပြီး၊ အစဉ်လိုက် ကုရုက္ခေတ်ရ၏ မဟာတန်ခိုးကိုလည်း ဆိုထားသည်။ ထို့ပြင် ဟရိဒ္ဝါရ၏ အကြောင်းအရာနှင့် “ကာမောဒ” ဟုခေါ်သော ဇာတ်လမ်းကိုပါ ထည့်သွင်းထားသည်။
Verse 15
बदरीतीर्थमाहात्म्यं कामाक्षायास्तथैव च । प्रभासस्य च माहात्म्यं पुष्कराख्यानकं ततः ॥ १५ ॥
ထို့နောက် ဘဒရီတီर्थ၏ သန့်ရှင်းမဟာတန်ခိုး၊ ထိုနည်းတူ ကာမာက္ရှာ၏ မဟာတန်ခိုးကိုလည်း ဆိုထားသည်။ ထို့ပြင် ပရဘာသ၏ မဟာတန်ခိုးနှင့် နောက်တစ်ဆင့် ပုရှ္ကရ အကြောင်းဇာတ်လမ်းကို ဖော်ပြသည်။
Verse 16
गौतमाख्यानकं पश्चाद्वेदपादस्तवस्ततः । गोकर्णक्षेत्रमाहात्म्यं लक्ष्मणाख्यानकं तथा ॥ १६ ॥
ထို့နောက် ဂေါတမ ဇာတ်လမ်းလာပြီး၊ ထို့နောက် ဝေဒပာဒ အား ချီးမွမ်းသီချင်း (စတဝ) ကို ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ဂိုကර්ဏ က్షेत्र၏ မဟာတန်ခိုးနှင့် လက္ရှမဏ ဇာတ်လမ်းကိုလည်း ဖော်ပြသည်။
Verse 17
सेतुमाहात्म्यकथनं नर्मदातीर्थवर्णनम् । अवंत्याश्चैव माहात्म्यं मधुरायास्ततः परम् ॥ १७ ॥
စေတု၏ မဟာတန်ခိုးကို ပြောကြားခြင်း၊ နರ್ಮဒါ မြစ်၏ သန့်ရှင်းတီर्थကို ဖော်ပြခြင်း၊ အဝန္တီ၏ ဂုဏ်သတင်းတော်၊ ထို့နောက် မဓုရာ၏ မဟာတန်ခိုးကိုလည်း သင်ကြားဖော်ပြရမည်။
Verse 18
बृन्दावनस्य महिमा पशोर्ब्रह्मांतिके गतिः । मोहिनीचरितं पश्चादेवं पश्चादेवं वै नारदीयकम् ॥ १८ ॥
ထို့နောက် ဝೃန္ဒာဝန၏ မဟိမကို ဆိုပြီး၊ ထို့နောက် ဘြဟ္မာ၏ ရှေ့တော်၌ တိရစ္ဆာန်တစ်ကောင်တောင် မြင့်မြတ်သော ဂတိသို့ ရောက်ခဲ့သည့် အကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် မိုဟိနီ၏ ဇာတ်ကြောင်း လာပြီး—ဤသို့ အကြောင်းအရာတစ်ခုနောက်တစ်ခုဖြင့် နာရဒီယ ပုရာဏသည် ဆက်လက်သွားသည်။
Verse 19
यः शृणोति नरो भक्त्याश्रावयेद्वा समाहितः । स याति ब्रह्मणो धाम नात्र कार्या विचारणा ॥ १९ ॥
ဤအရာကို ဘက္တိဖြင့် နားထောင်သူ၊ သို့မဟုတ် စိတ်တည်ငြိမ်၍ အာရုံစိုက်ကာ ဖတ်ကြားစေသူ မည်သူမဆို ဘြဟ္မန်၏ ဓာမ (အဘိုဒ်) သို့ ရောက်သည်။ ဤအပေါ် ထပ်မံစဉ်းစားရန် မလို။
Verse 20
यस्त्वेतदिषुपूर्णायां धेनूनां सप्तकान्वितम् । प्रदद्याद्दिजंर्याय संलभेन्मोक्षमेव च ॥ २० ॥
သို့ရာတွင် မြတ်သော ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးအား နွား ခုနစ်ကောင်အစုနှင့် မြားများဖြင့် ပြည့်သော မြားအိတ်တစ်လုံးကို လှူဒါန်းသူသည် မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကိုလည်း အမှန်တကယ် ရရှိမည်။
Verse 21
यश्चानुक्रमणीमेतां नारदीयस्य वर्णयेत् । श्रृणुयद्वैकचित्तेन सोऽपि स्वर्गगतिं लभेत् ॥ २१ ॥
နာရဒီယ ပုရာဏ၏ ဤအနုက్రమဏီ (အညွှန်း) ကို ရှင်းလင်းဖော်ပြသူ၊ သို့မဟုတ် စိတ်တစ်ချက်တည်းဖြင့် နားထောင်သူသည်လည်း ကောင်းကင်သို့ သွားရာ လမ်းကြောင်းကို ရရှိမည်။
Verse 22
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे नारदीयपुराणानुक्रमणीकथनं नाम सप्तनवतितमोऽध्यायः ॥ ९७ ॥
ဤသို့ဖြင့် သီရိ ဘృဟန္နာရဒီယ ပုရာဏ၏ ပူರ್ವ-ဘာဂ၌၊ ဘૃဟဒုပါခ္ယာန (ကြီးမားသော အထောက်အပံ့ ဇာတ်ကြောင်း) အတွင်း၊ စတုတ္ထ ပာဒ၌ «နာရဒ ပုရာဏ အနုက్రమဏီ (မာတိကာ) ကഥန» ဟူသော အမည်ရှိ အခန်း ၉၇ သည် ပြီးဆုံး၏။
Frequently Asked Questions
The chapter frames the Fourth Pāda as moving from general Pratipadā-based vrata discipline into a focused doctrinal and narrative investigation of Ekādaśī, indicating its special status as a high-merit vow supported by exempla (e.g., Rukmāṅgada) and theological framing.
It signals a complete ritual toolkit: kavaca for protection, nāma-sahasra for sustained devotional recitation, and stotra for praise—integrated with prayoga and dīkṣā procedures—showing the Purāṇa’s practical liturgical orientation across multiple deities.
By placing tīrtha-māhātmya and yātrā-vidhi alongside mokṣa-dharma, vrata, and dāna, the Anukramaṇī portrays pilgrimage as a dharma practice that accrues puṇya and supports purification, thereby functioning as an auxiliary path within a broader liberation-oriented framework.