Adhyaya 115
Purva BhagaFourth QuarterAdhyaya 11555 Verses

The Exposition of the Ṣaṣṭhī-vrata Observed Through the Twelve Months

သနာတနသည် နာရဒအား Ṣaṣṭhī (လဆန်း/လဆုတ် ၆ ရက်) ဝရတများကို လစဉ်လိုက် အခမ်းအနားပြက္ခဒိန်အဖြစ် သင်ကြားသည်။ Caitra Śukla Ṣaṣṭhī (Kumāra-vrata) မှ စ၍ တစ်နှစ်ပတ်လုံး သက်ဆိုင်ရာ ဒေဝတားနှင့် အကျိုးဖလများကို သတ်မှတ်ထားသည်—Ṣaṇmukha/Skanda ကို ပူဇော်လျှင် ဆန္ဒပြည့်စုံ၍ သီလရှိသော သားသမီးရ; Jyeṣṭha တွင် နေဒေဝကို ပူဇော်လျှင် မိခင်၏ ပျော်ရွှင်ချမ်းသာ; Āṣāḍha Skanda-vrata ဖြင့် မျိုးရိုးတည်မြဲ; Śrāvaṇa တွင် Śarajanmā ကို ပူဇော်၍ ပူဇော်ပစ္စည်း ၁၆ မျိုး ဆက်ကပ်ရ။ အဓိကအပိုင်းမှာ Bhādrapada Kṛṣṇa Ṣaṣṭhī Lalitā-vrata ကို အမျိုးသမီးများအတွက် အသေးစိတ်ဖော်ပြသည်—မနက်ရေချိုး၊ အဖြူဝတ်၊ မြစ်ဆုံရာ သဲတန်းသို့ သွား၍ ဝါးအိုးနှင့် အလုံးပုံစံ ပြုလုပ်ခြင်း၊ ပန်းစာရင်း၊ ၁၀၈ နှင့် ၂၈ အရေအတွက်ဖြင့် မန္တန်/ဆုတောင်း၊ tīrtha များတွင် ပဌနာ၊ naivedya များစွာ ဆက်ကပ်၊ မီးအိမ်/နံ့သာ ထွန်း၍ တစ်ညလုံး မအိပ်ဘဲ ဗီဂိလ် ထိန်းသိမ်းရ။ နောက်တစ်နေ့တွင် ဒါနပြု၊ ဗြာဟ္မဏ/မိန်းကလေးများကို ကျွေးမွေး၍ အိမ်ထောင်ရှိ အမျိုးသမီးများကို ဂုဏ်ပြုရ။ ထို့နောက် Āśvina Śukla Ṣaṣṭhī တွင် Kātyāyanī ကို ပူဇော်လျှင် ခင်ပွန်း/သားသမီး ရ; နောက်လများတွင် Candanā, Varuṇā စသည့် အမည်ရှိ Ṣaṣṭhī များနှင့် နေ/Viṣṇu/Varuṇa/Paśupati ပူဇော်ခြင်းတို့ကို ဖော်ပြပြီး အဆုံးတွင် Śiva ၏ လောကသို့ ရောက်ခြင်းကို ကတိပြုထားသည်။

Shlokas

Verse 1

सनातन उवाच । श्रृणु विप्र प्रवक्ष्यामि षष्ठ्याश्चैव व्रतानि ते । यानि सम्यग्विधायात्र लभेत्सर्वान्मनोरथान् ॥ १ ॥

သနာတနက ပြောသည်– «နားထောင်ပါ၊ ဗြာဟ္မဏာရေ။ လဆဋ္ဌီ (လဆဋ္ဌမနေ့) ၏ ဝရတများကို သင့်အား ငါကြေညာမည်။ ဤနေရာ၌ စည်းကမ်းတကျ ပြုလုပ်ပါက စိတ်ကူးလိုရာ အားလုံးကို ရရှိမည်»။

Verse 2

चैत्रमासे शुक्लषष्ठ्यां कुमारव्रतमुत्तमम् । तत्रेष्ट्वा षण्मुखं देवं नानापूजा विधानतः ॥ २ ॥

ချိုင်တရလတွင် လပြည့်ဖက် ဆဋ္ဌမနေ့၌ “ကူမာရ-ဝရတ” ဟူသော အထူးကောင်းမြတ်သော ဝရတကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထိုနေ့၌ မျက်နှာခြောက်ပါးရှိသော အရှင် (Ṣaṇmukha) ကို သတ်မှတ်ထားသော ပူဇော်နည်းအတိုင်း ပူဇော်ပဏာမ အမျိုးမျိုးဖြင့် ကိုးကွယ်ရသည်။

Verse 3

पुत्रं सर्वगुणोपेतं प्राप्नुयाच्चिरजीविनम् । वैशाखशुक्लषष्ठ्यां च पूजयित्वा च कार्तिकम् ॥ ३ ॥

ဝိုင်ရှာခလ၏ လပြည့်ဖက် ဆဋ္ဌမနေ့၌ (အရှင်ကို) ပူဇော်ကာ၊ ထို့ပြင် ကာရ္တိကလကိုလည်း သင့်တော်စွာ ဂုဏ်ပြုလျှင်၊ သီလဂုဏ်ပြည့်စုံ၍ အသက်ရှည်သော သားတစ်ဦးကို ရရှိမည်။

Verse 4

लभते मातृजं सौख्यं नात्र कार्या विचारणा । ज्येष्ठमासे शुक्लषष्ठ्यां विधिनेष्ट्वा दिवाकरम् ॥ ४ ॥

မိခင်မှ ဖြစ်ပေါ်သော ချမ်းသာသုခကို ရရှိမည်—ဤအကြောင်း၌ စဉ်းစားသံသယ မလို။ ဂျေဋ္ဌလတွင် လပြည့်ဖက် ဆဋ္ဌမနေ့၌ နေမင်း (Divākara) ကို စည်းကမ်းတကျ ပူဇော်လျှင် ဤအကျိုးကို ရရှိသည်။

Verse 5

लभते वांछितान्कामांस्तत्प्रसादान्न संशयः । आषाढशुक्लषष्ठ्यां वै स्कंदव्रतमनुत्तमम् ॥ ५ ॥

အရှင်၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် လိုချင်သော အရာအားလုံးကို မလွဲမသွေ ရရှိမည်—သံသယမရှိ။ အာသာဍ္ဍလ၏ လပြည့်ဖက် ဆဋ္ဌမနေ့၌ အထူးမတူသော “စကန္ဒ-ဝရတ” ကို ဆောင်ရွက်ကြသည်။

Verse 6

उपोष्य पूजयित्वैनं शिवोमाप्रियमात्मजम् । लभतेऽभीप्सितान्कामान्पुत्रपौत्रादिसंततीः ॥ ६ ॥

အစာရှောင်ပြီးနောက်၊ သီဝနှင့် ဥမာတို့၏ ချစ်မြတ်နိုးသော သားတော်ကို ပူဇော်လျှင်၊ လိုလားသမျှ အကျိုးအမြတ်တို့ကို ရရှိကာ သား၊ မြေး နှင့် ဆက်လက်သော မျိုးဆက်တို့ကိုပါ ရရှိမည်။

Verse 7

श्रावणे शुक्लषष्ठ्यां तु शरजन्मानमर्चयेत् । उपचारैः षोडशभिर्भक्त्या परमयान्वितः ॥ ७ ॥

သြဂုတ်လ (Śrāvaṇa) ၏ လဆန်း ဆဋ္ဌမနေ့တွင်၊ မြက်ခင်း (ရိဒ်) မှ မွေးဖွားသော Śarajanmā ကို အလွန်မြင့်မြတ်သော ဘက္တိဖြင့် ဆယ့်ခြောက်မျိုး ပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့် ပူဇော်ရမည်။

Verse 8

लभतेऽभीप्सितानर्थान्षण्मुखस्य प्रसादतः । भाद्रमासे कृष्णषष्ट्यां ललिताव्रतमुच्यते ॥ ८ ॥

Ṣaṇmukha ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် လိုလားသမျှ အကျိုးအမြတ်တို့ကို ရရှိမည်။ ဤဝတ်ပြုခြင်းကို “Lalitā-vrata” ဟု ခေါ်ပြီး Bhādrapada လ၏ လဆုတ် ဆဋ္ဌမနေ့ (Kṛṣṇa-ṣaṣṭhī) တွင် ပြုလုပ်ရသည်။

Verse 9

प्रातः स्नात्वा विधानेन नारी शुक्लाम्बरावृता । शुक्लमाल्ययधरा वापि नद्याः संगमवालुकाम् ॥ ९ ॥

နံနက်ခင်းတွင် သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း ရေချိုးပြီး၊ အဖြူရောင်အဝတ်ကို ဝတ်ဆင်ကာ အဖြူရောင်ပန်းကုံးကိုလည်း ဆင်မြန်း၍ မြစ်နှစ်စင်းဆုံရာရှိ သဲကမ်းပါးသို့ သွားရမည်။

Verse 10

गृहीत्वा वंशपात्रे तु धृत्वा पिंडाकृतिं च ताम् । पञ्चधा ललितां तत्र ध्यायेद्वनविलासिनीम् ॥ १० ॥

ဝါးဖြင့်လုပ်သော ပန်းကန်ကို ယူ၍ ထဲတွင် အလုံးပုံသဏ္ဍာန်ရှိသော အရာကို ထားပြီး၊ ထိုနေရာ၌ တောတွင်းလှည့်လည်သည့် သာယာလှပသော လလိတာဒေဝီကို ငါးမျိုးသဏ္ဍာန်ဖြင့် သမาธိပြု၍ စိတ်ထဲတွင် ထင်ရှားစွာ ဓ్యာနပြုရမည်။

Verse 11

पङ्कजं करवीरं च नेपालीं मालतीं तथा । नीलोत्पलं केतकीं च संगृह्य तगरं तथा ॥ ११ ॥

ကြာပန်း၊ ကရဝီရ (oleander) ပန်း၊ နေပါလီ အနံ့ပန်းနှင့် မာလတီ ပန်းတို့ကို စုဆောင်း၍၊ အပြာကြာပန်းနှင့် ကေတကီ ပန်းတို့ကိုလည်း ယူပြီး၊ ထို့အပြင် တဂရ (အနံ့မြိုင် မလိပ်ပန်း) ကိုပါ စုဆောင်းရမည်။

Verse 12

एकैकाष्टशतं ग्राह्यमष्टाविंशतिरेव च । अक्षताः कलिका गृह्य ताभिर्देवीं प्रपूजयेत् ॥ १२ ॥

တစ်ခုချင်းစီ ၁၀၈ ခုကို ယူရမည်၊ ထို့ပြင် ၂၈ ခုကိုလည်း ယူရမည်။ အက္ခတာ (မကွဲသော ဆန်စေ့) နှင့် ပန်းဖူး (ကလိကာ) ကိုယူကာ ထိုအရာများဖြင့် ဒေဝီကို သင့်တော်စွာ ပူဇော်ရမည်။

Verse 13

प्रार्थयेदग्रतः स्थित्वा देवीं तां गिरिशप्रियाम् । गंगाद्वारे कुशावर्त्ते विल्वके नीलपर्वते ॥ १३ ॥

သူမ၏ရှေ့တွင် ရပ်ကာ၊ ဂိရိရှ (ရှီဝ) ၏ချစ်မြတ်နိုးရာ ဒေဝီထံ ဆုတောင်းရမည်။ ဂင်္ဂါဒွာရ၊ ကုရှာဝတ္တ၊ ဘိလ္ဝက နှင့် နီလပရဝတ တို့၌ (ထိုသို့) ဆုတောင်းရမည်။

Verse 14

स्नात्वा कनखले देवि हरिं लब्धवती पतिम् । ललिते सुभगं देवि सुखसौभाग्यदायिनि ॥ १४ ॥

အို ဒေဝီ၊ ကနခလေ၌ ရေချိုးပြီးနောက် သူမသည် ဟရိကို ခင်ပွန်းအဖြစ် ရရှိခဲ့သည်။ အို လလိတာ၊ အို မင်္ဂလာရှိသော ဒေဝီ၊ ချမ်းသာနှင့် ကံကောင်းခြင်း ပေးသနားသူ ဒေဝီ။

Verse 15

अनंतं देहि सौभाग्ये मह्यं तुभ्यं नमोऽनमनः । मंत्रेणानेन कुसुमैश्वंपकस्य सुशोभनैः ॥ १५ ॥

အို အနန္တ (အဆုံးမရှိသော သခင်)၊ ကျွန်ုပ်အား ကံကောင်းခြင်းကို အဆုံးမရှိ ပေးသနားပါ။ သင့်ထံသို့ ကျွန်ုပ် မကြာခဏ ဦးချပါ၏။ ဤမန္တရဖြင့် တောက်ပလှပသော စမ္ပက ပန်းများဖြင့် သင့်ကို ပူဇော်ရမည်။

Verse 16

अभ्यर्च्य विधिवत्तस्या नैवेद्यं पुरतो न्यसेत् । त्रपुषैरपि कूष्माण्डैर्नालिकेरैः सुदाडिमैः ॥ १६ ॥

ထုံးတမ်းအတိုင်း ထိုမယ်တော်ကို စနစ်တကျ ပူဇော်ပြီးနောက်၊ နတ်တော်ရှေ့၌ နైవేద្យ (အာဟာရပူဇော်) ကို တင်လှူရမည်။ သခွားသီး၊ ဖရုံသီး၊ အုန်းသီးနှင့် သလဲသီးကောင်းများဖြင့်ပင် ဖြစ်စေ တင်လှူရမည်။

Verse 17

बीजपूरैः सुतुंडीरैः कारवेल्लैः सचिर्भटैः । फलैस्तत्कालसंभूतैः कृत्वा शोभां तदग्रतः ॥ १७ ॥

စီထရွန်သီး (ဘီဇပူရ)၊ သလဲသီးကောင်းများ၊ ခါးဖရုံ (ကာရဝေလ္လ) နှင့် သခွားသီးတို့အပြင်၊ ထိုရာသီ၌ပင် မှည့်လာသော အသီးအနှံများဖြင့် နတ်တော်ရှေ့၌ အလှတင့်တယ်စွာ စီစဉ်တင်လှူ하였다။

Verse 18

विरूढधान्यांकुरकैः सुदीपावलिभिस्तथा । सार्द्धै सर्गणकैधूपः सौहालककरंजकैः ॥ १८ ॥

အပင်ပေါက်လာသော သီးနှံအညွန့်များနှင့် မီးအလင်းတောက်ပသော မီးခွက်တန်းများဖြင့်လည်းကောင်း၊ စော်ဟာလက (ရေဇင်) နှင့် ကရဉ္ဇ စသည့် မွှေးကြိုင်ပစ္စည်းများနှင့် ရောစပ်ပြုလုပ်သော အမွှေးတိုင်ဖြင့်လည်းကောင်း (ဤပူဇော်ပွဲကို) ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 19

गुडपुष्पैः कर्णवेष्टैर्मोदकैरुपमोदकैः । बहुप्रकारैर्नैवेद्यैर्यथा विभवसारतः ॥ १९ ॥

ဂုဍ (သကြားညို) ဖြင့် ချိုမြိန်စေသော ပန်းပူဇော်များ၊ နားပုံစံမုန့် (ကဏ္ဏဝေဋ္ဌ)၊ မိုဒက နှင့် ဥပမိုဒက တို့အပြင်၊ အမျိုးမျိုးသော နൈവేద្យများဖြင့် မိမိ၏ အင်အားနှင့် အရင်းအနှီးအတိုင်း ပူဇော်ရမည်။

Verse 20

एवमभ्यर्च्य विधिवद्रात्रौ जागरणोत्सवम् । गीतवाद्यनटैर्नृत्यैः प्रोक्षणीयैरनेकधा ॥ २० ॥

ဤသို့ ထုံးတမ်းအတိုင်း ပူဇော်ပြီးနောက်၊ ညအခါတွင် ဂျာဂရဏ (ညလုံးနိုးနေသော ပွဲတော်) ကို ကျင်းပရမည်။ သီချင်းဆိုခြင်း၊ တူရိယာတီးခြင်း၊ ဖျော်ဖြေသူများ၊ အကများနှင့် သန့်စင်ရန် ရေဖျန်းပူဇော်မှု အမျိုးမျိုးတို့ဖြင့် အတူတကွ ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 21

सखीभिः सहिता साध्वी तां रात्रिं प्रसभं नयेत् । न च संमीलयेन्नेत्रे नारीयामचतुष्टयम् ॥ २१ ॥

မိမိ၏ မိန်းကလေးမိတ်ဆွေများနှင့်အတူ သီလရှင်မိန်းမသည် ထိုညကို သတိကြီးစွာဖြင့် ဖြတ်သန်းရမည်။ ည၏ လေးယာမလုံးတွင် မျက်စိမပိတ်ဘဲ (မအိပ်ဘဲ) နိုးကြားနေသင့်သည်။

Verse 22

दुर्भगा दुष्कृता वंध्या नेत्रसंमीलनाद्भवेत् । एवं जागरणं कृत्वा सप्तम्यां सरितं नयेत् ॥ २२ ॥

စောင့်ကြည့်ဝတ်ပြုနေစဉ် မျက်စိပိတ်၍ (အိပ်ပျော်၍) ဖြစ်သွားလျှင် မကံကောင်းသူ၊ အပြစ်ရှိသူ၊ သားမရသူ ဖြစ်မည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဤသို့ ညလုံးပတ်လုံး နိုးကြားစောင့်ကြည့်ပြီးနောက် လဆန်း/လဆုတ် ခုနစ်ရက်နေ့ (သပ္တမီ) တွင် မြစ်သို့ သွားရမည်။

Verse 23

गन्धपुष्पैस्तथाभ्यर्च्य गीतवाद्यपुरःसरैः । तच्च दद्याद्द्विजेन्द्राय नैवेद्यादि द्विजोत्तम ॥ २३ ॥

အနံ့သာနှင့် ပန်းများဖြင့် သေချာစွာ ပူဇော်ကာ၊ သီချင်းဆိုသံနှင့် တူရိယာတီးသံတို့ကို ရှေ့ဆောင်လျက်၊ ထိုပူဇော်ပစ္စည်းကို နైవేదယ (အစားပူဇော်) စသည်တို့နှင့်အတူ ဒွိဇေန္ဒြ (နှစ်ကြိမ်မွေးမြူသူတို့၏ အကြီးအကဲ) ထံ ဆက်ကပ်လှူဒါန်းရမည်၊ အို ဗြာဟ္မဏအမြတ်။

Verse 24

स्नात्वा गृहं समागत्य हुत्वा वैश्वानरं ततः । देवान्पितॄन्मनुष्यांश्च पूजयित्वा सुवासिनीः ॥ २४ ॥

ရေချိုးပြီး အိမ်သို့ ပြန်လာကာ၊ ထို့နောက် ဝိုင်ရှ္ဝာနရ (အိမ်မီးမြတ်) သို့ ဟုတ (မီးပူဇော်) ပြုရမည်။ ထို့နောက် ဒေဝတားများ၊ ပိတೃ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်) များနှင့် လူသားများကို ပူဇော်ကာ၊ သုဝာစိနီ—ကံကောင်းသော အိမ်ထောင်ရှင်မိန်းမများကိုလည်း ဂုဏ်ပြုရမည်။

Verse 25

कन्यकाश्चैव संभोज्य ब्राह्मणान्दश पंच च । भक्ष्यभोज्यैर्बहुविधैर्दत्वा दानानि भूरिशः ॥ २५ ॥

ထို့ပြင် ကညာမိန်းကလေးများကိုလည်း ကျွေးမွေးကာ၊ ဗြာဟ္မဏ ၁၅ ယောက်ကိုလည်း ဧည့်ခံကျွေးမွေးရမည်။ မုန့်မျိုးစုံနှင့် ဟင်းလျာမျိုးစုံတို့ဖြင့် ပေးကမ်းလှူဒါန်းမှုများကို အလွန်များစွာ ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 26

ललिता मेऽस्तु सुप्रीता इत्युक्त्वा तान्विसर्जयेत् । यः कश्चिदाचरेदेतद्व्रतं सौभाग्यदं परम् ॥ २६ ॥

«လလိတာဒေဝီသည် ငါ့အပေါ် အလွန်နှစ်သက်ပါစေ» ဟုဆိုပြီးနောက် သူတို့ကို ပြန်လွှတ်ရမည်။ ဤဝရတကို မည်သူမဆို ကျင့်ဆောင်လျှင် အမြင့်မြတ်ဆုံး ကံကောင်းခြင်းကို ရရှိမည်။

Verse 27

नरो वा यदि वा नारी तस्य पुण्यफलं श्रृणु । यद्व्रतैश्च तपोभिश्च दानैर्वा नियमैरपि ॥ २७ ॥

ယောက်ျားဖြစ်စေ မိန်းမဖြစ်စေ—ထိုသူ၏ ကုသိုလ်အကျိုးကို နားထောင်လော့။ ဤအကျိုးသည် ဝရတများ၊ တပသ်၊ ဒါန၊ နှင့် စည်းကမ်းသတ်မှတ်ချက်များဖြင့် ရရှိသကဲ့သို့ တူညီသော ကုသိုလ်ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 28

तदेतेनेह लभ्येत किं बहूक्तेन नारद । मृतेरनंतरं प्राप्य शिवलोकं सनातनम् ॥ २८ ॥

ဤတစ်ခုတည်းဖြင့်ပင် ဤလောက၌ ရရှိနိုင်သည်—နာရဒာရေ၊ အများကြီးပြောရန် ဘာလိုသေးသနည်း။ သေဆုံးပြီးနောက် ချက်ချင်းပင် အနန္တသော ရှိဝလောကသို့ ရောက်ရှိမည်။

Verse 29

मोदते ललितादेव्या शैवे वै सखिवच्चिरम् । नभस्ये मासि या शुक्ला षष्ठी सा चंदनाह्वया ॥ २९ ॥

နဘသျာလတွင်ရှိသော တောက်ပသည့် ဆဋ္ဌမနေ့ (ရှုကလ-ဆဋ္ဌီ) ကို «စန္ဒနာ» ဟုခေါ်သည်။ ထိုနေ့ကို စောင့်ထိန်းလျှင် ရှိဝလောက၌ ကြာရှည်စွာ ပျော်မြူးကာ လလိတာဒေဝီနှင့် မိတ်ဆွေကဲ့သို့ အနီးကပ်ပေါင်းသင်းရသည်။

Verse 30

तस्यां देवीं समभ्यर्च्य लभते तत्सलोकताम् । रोहिणी पातभौमैस्तु संयुता कपिला भवेत् ॥ ३० ॥

ထိုနေ့တွင် ဒေဝီကို သေချာစွာ ပူဇော်လျှင် သူမ၏ လောက၌ နေထိုင်ခွင့်ကို ရရှိသည်။ ထို့ပြင် ရိုဟိဏီသည် မြေပြင်ဆိုင်ရာ (အင်္ဂါနှင့် ဆက်နွယ်သော) အခြေအနေများနှင့် ပေါင်းစည်းလာသောအခါ (ပူဇော်ရာတွင် ဆိုင်သော နွား/အလှူ) သည် «ကပိလာ» ဟူသော အဝါညိုရောင် မင်္ဂလာနွား ဖြစ်လာသည်။

Verse 31

तस्यां रविं समभ्यर्च्य व्रती नियमतत्परः । लभते वांछितान्कामान्भास्करस्य प्रसादतः ॥ ३१ ॥

ထိုမင်္ဂလာအခါ၌ ဝတ်ပြုသစ္စာကို ထိန်းသိမ်း၍ စည်းကမ်းတကျ အလေးအနက်ထားသူသည် ရဝိ (နေမင်း) ကို စိတ်နှလုံးတစ်ပြိုင်နက်ဖြင့် ပူဇော်လျှင် ဘာස්ကရ (နေဒေဝ) ၏ ကရုဏာကြောင့် လိုအင်ဆန္ဒတို့ကို ရရှိ၏။

Verse 32

अन्नदानं जपो होमं पितृदेवर्षितर्पणम् । सर्वमेवाक्षयं ज्ञेयं कृतं देवर्षिसत्तम ॥ ३२ ॥

အစာလှူဒါန်းခြင်း၊ မန္တရားရွတ်ဖတ်ခြင်း၊ ဟောမ (မီးပူဇော်) ပြုခြင်းနှင့် ဘိုးဘွားပိတೃ၊ ဒေဝတားနှင့် ရှင်ဣသီတို့အား တర్పဏ (ရေသွန်းပူဇော်) ပြုခြင်းတို့—ဤအရာအားလုံးကို မှန်ကန်စွာ ပြုလုပ်လျှင် ကုသိုလ်မပျက်မယွင်းဟု သိရမည်၊ အမြတ်ဆုံး ဒေဝဣသီတော်။

Verse 33

कपिलां धेनुमभ्यर्च्य वस्त्रमाल्यानुलेपनैः । प्रदद्याद्वेदविदुषे द्वादशात्मप्रतुष्टये ॥ ३३ ॥

ကပိလာ (အညိုရောင်) နို့ပေးနွားကို အဝတ်အစား၊ ပန်းကုံးနှင့် အနံ့ဆီလိမ်းပစ္စည်းတို့ဖြင့် ပူဇော်ကာ၊ ဝేదကို သိမြင်သူထံသို့ လှူဒါန်းရမည်။ ထိုသည်ကား ဒွါဒသအာတ်မ (အတွင်းရှိ ဘုရားသခင်၏ ဆယ့်နှစ်မျိုးအရုပ်) ကို ပီတိဖြစ်စေရန် ဖြစ်၏။

Verse 34

अथेषुशुक्लषष्ठ्यां तु पूज्या कात्यायनी द्विज । गंधाद्यैर्मंङ्गलद्रव्यैर्नैवेद्यैर्विविधैस्तथा ॥ ३४ ॥

ထို့နောက် အာශ්ဝိန လ၏ လင်းပတ်ခြမ်းရှိ ဆဋ္ဌီ (ခြောက်ရက်မြောက်) တွင်၊ ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) ရေ၊ ကာတ်ယာယနီ ဒေဝီကို အနံ့သာနှင့် မင်္ဂလာပစ္စည်းအမျိုးမျိုး၊ ထို့ပြင် နైవေဒျ (အစားအစာပူဇော်) အမျိုးမျိုးဖြင့် ပူဇော်ရမည်။

Verse 35

ततः क्षमाप्य देवेशीं प्रणिपत्य विसर्जयेत् । पूज्यात्र सैकती मूर्तिर्यद्वा द्विजसती मुदा ॥ ३५ ॥

ထို့နောက် ဒေဝေရှီ (အမြင့်ဆုံး မယ်တော်) ထံမှ ခွင့်လွှတ်မှုကို တောင်းပန်၍ ဦးညွှတ်ပူဇော်ကာ ရိုသေစွာ ပွဲတော်ကို အဆုံးသတ်၍ ပြန်လွှတ်ရမည်။ ဤဝိဓိ၌ သဲဖြင့် ပြုလုပ်သော မూర్తိကို ပူဇော်ရသည်၊ သို့မဟုတ် ပျော်ရွှင်စွာ သီလသမာဓိရှိသော ဗြာဟ္မဏ မိန်းမကိုလည်း အစားထိုး၍ ဂုဏ်ပြုနိုင်သည်။

Verse 36

वस्त्रालंकरणैर्भव्यैः कात्यायिन्याः प्रतुष्टये । कन्या वरं प्राप्नुयाच्च वांचितं पुत्रमंगना ॥ ३६ ॥

ကာတျာယိနီ ဒေဝီကို ပျော်ရွှင်စေဖို့ အလှဝတ်စုံကောင်းကောင်းနှင့် အလှဆင်အဆင်တန်ဆာများကို ပူဇော်လျှင် မိန်းကလေးသည် ခင်ပွန်းကို ရရှိမည်၊ အိမ်ထောင်ရှိသော မိန်းမသည် မိမိလိုလားသော သားကို ရရှိမည်။

Verse 37

कात्यायिनीप्रसादाद्वै नात्र कार्या विचारणा । कार्तिके शुक्लषष्ठ्यां तु षण्मुखेन महात्मना ॥ ३७ ॥

ကာတျာယိနီ ဒေဝီ၏ ကရုဏာကြောင့် ဤနေရာတွင် သံသယမရှိ၊ ထပ်မံစဉ်းစားရန်လည်း မလိုပါ။ အမှန်တကယ် ကာရ္တိကလ၏ လင်းလက်သော ဆဋ္ဌမနေ့ (Śukla Ṣaṣṭhī) တွင် မဟာအတ္တမ ဩဏ္မုခ (Ṣaṇmukha) က ပြီးမြောက်စေခဲ့သည်။

Verse 38

देवसेना महाभागा लब्धा सर्वुसुरार्पिता । अतस्तस्यां सुरश्रेष्ठां देवसेनां च षण्मुखम् ॥ ३८ ॥

ထို့ကြောင့် မဟာကံကောင်းသူ ဒေဝစေနာကို ဘုရားများအားလုံးက ပူဇော်အပ်နှံ၍ ရရှိခဲ့သည်။ ထိုကြောင့်ပင် သူမမှ တိတိကျကျ ဒေဝတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော စကန္ဒ (Ṣaṇmukha) မွေးဖွားလာ하였다။

Verse 39

संपूज्य निखिलैरेव उपचारैर्मनोहरैः । प्राप्नुयादतुलां सिद्धिं मनोभीष्टां द्विजोत्तम ॥ ३९ ॥

နှစ်သက်ဖွယ် အပူဇော်အပျော်အပါး အကုန်လုံးဖြင့် (ဒေဝတাকে) စနစ်တကျ ပူဇော်ပြီးလျှင်၊ အို ဒွိဇအုတ်တမ၊ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော စိဒ္ဓိကို—နှလုံးသားအလိုတော် ပြည့်စုံခြင်းကို—ရရှိမည်။

Verse 40

अत्रैव वह्निपूजोक्तां तां च सम्पक्समाचरेत् । विविधद्रव्यहोमैश्च वह्निपूजापुरः सरम् ॥ ४० ॥

ဤနေရာတွင်ပင် အဂ္နိပူဇာဟု ညွှန်ကြားထားသော ထိုနည်းလမ်းကို စနစ်တကျ ကျင့်ဆောင်ရမည်။ ထို့ပြင် အမျိုးမျိုးသော ပစ္စည်းများဖြင့် ဟောမ (မီးပူဇော်) ပြုကာ မီးပူဇော်ပွဲ၏ အစမှ အဆုံးထိ အပြည့်အစုံ ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 41

मार्गशीर्षे शक्लषष्ठ्यां निहतस्तारकासुरः । स्कंदेन सत्कृतिः प्राप्ता ब्रहमाद्यैः परिकल्पिता ॥ ४१ ॥

မာဂရှီရ္သ လ၏ အလင်းခြောက်ရက် (သုက္က-ဆဿဌီ) တွင် စကန္ဒက တာရကာသူရ အသူရကို သတ်နှိမ်ခဲ့ပြီး၊ ဗြဟ္မာနှင့် အခြားဒေဝတားတို့ ချမှတ်သကဲ့သို့ စကန္ဒသည် သင့်တော်သော ဂုဏ်ပြုမှုကို ရရှိ하였다။

Verse 42

ततोऽस्यां पूजयेत्स्कंदं गंधपुष्पाक्षतैः फलैः । वस्त्रैराभूषणश्चापि नैवेद्यैर्विविधैस्तथा ॥ ४२ ॥

ထို့နောက် ထိုဝတ်ပြုမှု၌ စကန္ဒကို အနံ့သာ၊ ပန်း၊ အက္ခတ (မကွဲမပျက် ဆန်) နှင့် သစ်သီးတို့ဖြင့် ပူဇော်ရမည်။ ထို့အပြင် အဝတ်အစား၊ အလှဆင်ပစ္စည်းများနှင့် အမျိုးမျိုးသော နိုင်ဝေဒျ (အစားပူဇော်) တို့ဖြင့်လည်း ပူဇော်ရမည်။

Verse 43

रविवारेण संयुक्ता तथा शतभिषान्विता । यदि चेत्सा समुद्दिष्टा चंपाह्वा मुनिसत्तम ॥ ४३ ॥

အို မုနိသတ္တမ၊ သူမသည် တနင်္ဂနွေနေ့နှင့် ပေါင်းစည်းပြီး ထို့ပြင် သတဘိဿာ နက္ခတ်နှင့်လည်း ဆက်နွယ်သည်ဟု ဖော်ပြထားပါက၊ သူမကို ‘ချမ္ပာ’ ဟူသော အမည်ဖြင့် ညွှန်ပြထားသည်။

Verse 44

तस्यां विश्वेश्वरो देवो द्रष्टव्यः पापनाशनः । पूजनीयो वेदनीयः स्मर्तव्यः सौख्यमिच्छता ॥ ४४ ॥

ထိုသန့်ရှင်းရာနေရာ၌ ပာပနာရှန (အပြစ်ဖျက်ရှင်းသူ) ဖြစ်သော ဗိශ්ဝေශ්ဝရ ဒေဝကို မြင်တွေ့ရမည်။ ကောင်းကျိုးနှင့် ပျော်ရွှင်ချမ်းသာကို လိုလားသူသည် သူ့ကို ပူဇော်ရမည်၊ အမှန်တကယ် သိမြင်ရမည်၊ အမြဲ သတိရရမည်။

Verse 45

स्नानदानादिकं चात्र सर्वमक्षय्यमुच्यते । पौषमासे शुक्लषष्ठ्यां देवो दिनपतिर्द्विज ॥ ४५ ॥

ဤနေရာ၌ ရေချိုးပူဇော်ခြင်း၊ ဒါနပေးခြင်း စသည့် အလုပ်အားလုံးကို မကုန်ခန်းသော ကုသိုလ်ဖြစ်သည်ဟု ကြေညာထားသည်။ အို ဒွိဇ၊ ပေါဿ လ၏ အလင်းခြောက်ရက် (သုက္က-ဆဿဌီ) တွင် ထိုနေ့၏ ဒေဝသည် နေမင်း—နေ့၏ အရှင် ဖြစ်သည်။

Verse 46

विष्णुरूपी जगत्त्राता प्रदुर्भूताः सनातनः ॥ ४६ ॥

အနန္တသော အရှင်သည် ပေါ်ထွန်းလာ၍—ဗိဿဏုရုပ်ကို ဆောင်ကာ လောကကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူ ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 47

स तस्मात्पूजनीयोऽस्यां द्रव्यैर्गंधपुरस्कृतैः । नैवेद्यैर्वस्त्त्रभूषाद्यैः सर्वसौख्यमभीप्सुभिः ॥ ४७ ॥

ထို့ကြောင့် ဤဝတ္ထု/အကျင့်၌ အနံ့သာတို့ကို ဦးစွာထားသော ပူဇော်ပစ္စည်းများနှင့်၊ နైవေဒျ (အာဟာရပူဇော်)၊ အဝတ်အစား၊ အလှဆင်ပစ္စည်းတို့ စသည်ဖြင့်—အပြည့်အဝ ချမ်းသာသုခကို လိုလားသူတို့က အမှန်တကယ် ပူဇော်ရမည်။

Verse 48

माघमासे सिता षष्ठी वरुणाह्वा स्मृता तु सा । तस्यां वरुणमभ्यर्च्येद्विष्णुरूपं सनातनम् ॥ ४८ ॥

မာဃလတွင် လဆန်းခြောက်ရက်ကို ‘ဝရုဏာ’ ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ထိုနေ့၌ ဗိဿဏု၏ နိလန္တရရုပ်ဖြစ်သော ဝရုဏကို ပူဇော်ရမည်။

Verse 49

रक्तैर्गंधांशुकैः पुष्पैर्नैवेद्यैर्धूपदीपकैः । एवमभ्यर्च्य विधिवद्यद्यच्चाभिलषेन्नरः ॥ ४९ ॥

အနီရောင်ပူဇော်ပစ္စည်းများ၊ အနံ့သာပါသော အဝတ်အစားများ၊ ပန်းများ၊ နైవေဒျ၊ မီးခိုး (ဓూప) နှင့် မီးအလင်း (ဒီပ) တို့ဖြင့်—ဓမ္မနည်းအတိုင်း ပူဇော်ပြီးနောက် လူတစ်ယောက် လိုလားသမျှကို ရရှိတတ်၏။

Verse 50

तत्तच्च फलतो लब्ध्वा मोदते तत्प्रसादतः । फाल्गुने शुक्लषष्ठ्यां तु देवं पशुपतिं द्विज ॥ ५० ॥

ထိုအကျင့်အတိုင်း သက်ဆိုင်ရာ အကျိုးफलတို့ကို ရရှိပြီးနောက်၊ ထိုကရုဏာ/ကျေးဇူးတော်ကြောင့် ဝမ်းမြောက်ရ၏။ ဖာလ္ဂုနလတွင် လဆန်းခြောက်ရက်နေ့၌၊ အို ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) ရေ၊ ဒေဝ ပသုပတိကို ပူဇော်ရမည်။

Verse 51

मृन्मयं विधिना कृत्त्वा पूजयेदुपचारकैः । संस्नाप्य शतरुद्रेण पृथक्पंचामृतैर्जलैः ॥ ५१ ॥

သတ်မှတ်ထားသော ဝိဓိအတိုင်း မြေစေးဖြင့် ရုပ်တော် (သို့) လိင်္ဂကို ပြုလုပ်ကာ သာမန်ပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့် ပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက် «သတရုဒ္ရိယ» ကို ရွတ်ဆိုပြီး ပဉ္စအမృతနှင့် ရေဖြင့် သီးသန့်စီ ရေချိုးပူဇော်ရမည်။

Verse 52

गन्धैरालिप्य सुश्वेतैरक्षतैः श्वेतपुष्पकैः । बिल्वपत्रैश्च धत्तूरकुसुमैश्च फलैस्तथा ॥ ५२ ॥

အနံ့သာများဖြင့် လိမ်းပွတ်ပြီးနောက် အဖြူစင်သော အက္ခတ (မကွဲသော ဆန်စေ့) နှင့် အဖြူပန်းများဖြင့် ပူဇော်ရမည်။ ထို့ပြင် ဘိလွပတ်ရွက်၊ ဒတ္တူရပန်းနှင့် အသီးအနှံတို့ကိုလည်း ဆက်လက်ပူဇော်ရမည်။

Verse 53

सम्पूज्य नानानैवेद्यैर्नीराज्य विधिवत्ततः । क्षमाप्य प्रणिपत्यैनं कैलासाय विसर्जयेत् ॥ ५३ ॥

အမျိုးမျိုးသော နైవေဒျ (အာဟာရပူဇော်) များဖြင့် ဝိဓိအတိုင်း ပြည့်စုံစွာ ပူဇော်ပြီးနောက် နီရာဇ္ယ (အာရတီ) ကို စည်းကမ်းတကျ ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် ခွင့်လွှတ်ပါရန် တောင်းပန်ကာ ဦးချပြီး ကైలాసသို့ ပြန်လည်သွားစေရန် ဝိသర్జန ပြုရမည်။

Verse 54

एवं कृत शिवार्चस्तु नरो नार्यथवा मुने । इह भुक्त्वा वरान्भोगानन्ते शिवगतिं लभेत् ॥ ५४ ॥

အို မုနိ၊ ယောက်ျားဖြစ်စေ မိန်းမဖြစ်စေ ဤသို့ ရှိဝပူဇော်ကို ပြုလုပ်သူသည် ဤလောက၌ ကောင်းမြတ်သော ဘောဂများကို ခံစားရပြီး နောက်ဆုံးတွင် ရှိဝဂတိ (ရှင်ဝ၏ အမြင့်ဆုံး သွားရာ) ကို ရရှိမည်။

Verse 55

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे द्वादशमासस्थितषष्ठीव्रतनिरूपणं नाम पञ्चदशाधिकशततमोऽध्यायः ॥ ११५ ॥

ဤသို့ဖြင့် သီရိ ဘೃಹန္နာရဒီယပုရာဏ အရှေ့ပိုင်း၊ မဟာဥပာချာနအတွင်း၊ စတုတ္ထပာဒ၌ «တစ်နှစ်တစ်လုံး (၁၂ လ) တစ်လျှောက် ကျင့်သုံးသော ဆဿဌီဝြတ အကြောင်း ရှင်းလင်းဖော်ပြခြင်း» ဟူသော အမည်ရှိ အခန်း ၁၁၅ ပြီးဆုံး၏။

Frequently Asked Questions

It is the chapter’s most detailed vrata-kalpa template: it specifies eligibility/role (a woman), ritual setting (river confluence sandbank), material culture (bamboo vessel, sand/clay form, flower taxonomy, lamps, incense, seasonal fruits), numerical prescriptions (108 and 28 items), and a strict jāgaraṇa rule (no sleeping). It also ties household piety to social dharma via feeding and gifting, and culminates in phala-śruti extending to Śiva-loka.

It treats monthly Ṣaṣṭhī observances as a calendrical framework where different devatā-forms are worshipped according to time and rite: Skanda/Ṣaṇmukha dominates, while Lalitā and Kātyāyanī appear for specific aims, and Sun/Varuṇa/Viṣṇu/Paśupati are invoked in designated months. The unity is provided by dharma (proper procedure) and the shared soteriological horizon (merit and Śiva’s realm).

Upavāsa (fasting), pūjā with standard upacāras (fragrance, flowers, akṣata, lamps, incense, naivedya), optional homa/Agni sequence in some contexts, dāna (including cow-gift in an auspicious configuration), and formal conclusion steps (kṣamā-yācñā/forgiveness, namaskāra, visarjana/dismissal).