
ဤအခန်းတွင် သီရိ ဘြဟ္မာသည် မာရ္ကဏ္ဍေယ ပုရာဏ၏ အနုက్రమဏီ (အကျဉ်းချုပ်/ညွှန်းကိန်း) ကို ဖော်ပြသည်။ အရှည် ၉,၀၀၀ ဂါထာဟု ဆိုကြပြီး ငှက်အကြောင်းအရာဖြင့် ဓမ္မကို ရှင်းလင်းတင်ပြသည်။ ထို့နောက် ဇာတ်ပိုင်းများကို အစဉ်လိုက်列ပြ—ဇိုင်မိနီမှ တင်ပြသော မာရ္ကဏ္ဍေယ၏ မေးခွန်း; ငှက်-ဓမ္မနှင့် မူလအစ; ယခင်ဘဝများ; နေမင်း၏ အံ့ဖွယ်ပြောင်းလဲမှု; ဘလရာမ၏ တီရ္ထယာတရာ; ဒြော်ပဒီ၏ သားများ; ဟရိශ්ချန္ဒြ; အာဍီဘက စစ်ပွဲ; အဖ-သား ဇာတ်; ဒတ္တာတြေယ; ဟိုင်းဟယ မဟာကဗျာဆန်သော အကြောင်းအရာ; မဒာလကာနှင့် အလရ္က; ကလ္ပအဆုံးအချိန်၊ ယက္ခ ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ရုဒ္ရ မူလဖန်ဆင်းခြင်းတို့ပါဝင်သည့် ဖန်ဆင်းခြင်း ၉ မျိုး; ဒွီပများ၏ အကျင့်နှင့် ခရီးသွားမှု; မန္ဝန္တရ ဇာတ်များ; အပိုင်း ၈ တွင် ဒုရ္ဂာ-ကထာ; ဝေဒ၏ တောက်ပမှုမှ ပရဏဝ ပေါ်ပေါက်ခြင်း; မာရ္တဏ္ဍ၏ မွေးဖွားမှုနှင့် မဟိမ; ဝိုင်ဝသ္ဝတ မနု၏ မျိုးဆက်; ဝတ္စပရီ; ခနိတ္ရ; အဝိက္ရှိနှင့် ကိမိချ္ချ-ဝြတ; နရိရှျန္တ; အိက္ရှဝါကူ; နလ; ရာမချန္ဒြ; ကုရှ မျိုးဆက်; လမင်းမင်းဆက်; ပုရူရဝသ; နဟုရှ; ယယာတိ; ယဒု မျိုးဆက်; သီရိ ကృష్ణ၏ ကလေးဘဝ လီလာများ; မာထုရာ သမိုင်း; ဒွာရကာ; အဝတာရ ဆိုင်ရာ ဇာတ်; ထို့ပြင် ပေါ်ထွန်းလောက၏ မရှိတရား (အသတ်) ကို သင်ကြားသည့် အကျဉ်းချုပ် သာင်ခ္ယ။ အဆုံးတွင် ဖလသြရုတိ—ဘက္တိဖြင့် နားထောင်/သင်ကြားလျှင် အမြင့်ဆုံးရောက်ရာရ; ကာရ္တိက လတွင် ရွှေဒံပေါက်နှင့်အတူ စာအုပ်ရေး၍ လှူဒါန်းလျှင် ဘြဟ္မာလောက ရ; အနုက్రమဏီကိုသာ နားထောင်ခြင်းကလည်း လိုရာဆန္ဒ ပြည့်စုံစေသည်။
Verse 1
श्रीब्रह्मोवाच । अथ ते संप्रवक्ष्यामि मार्कंडेयाभिधं मुने । पुराणं सुमहत्पुण्यं पठतां श्रृण्वतां सदा ॥ १ ॥
သီရိဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်။ ယခုအခါ မုနိရေ၊ «မာရကဏ္ဍေယ ပုရာဏ» ဟုခေါ်သော ပုရာဏကြီးကို သင်အား အပြည့်အစုံ ရှင်းလင်းဟောကြားမည်။ အလွန်ကျယ်ဝန်း၍ အလွန်ပုဏ္ဏကောင်းသော ဤကျမ်းသည် အမြဲဖတ်သူနှင့် အမြဲနားထောင်သူတို့အတွက် မဟာကုသိုလ် ဖြစ်၏။
Verse 2
यत्राधिकृत्य शकुनीन्सर्वधर्मनिरूपणम् । मार्कंडेयपुराणं तन्नवसाहस्रमीरितम् ॥ २ ॥
ငှက်တို့ကို အကြောင်းအရာအဖြစ်ယူ၍ ဓမ္မအားလုံးကို ရှင်းလင်းဖော်ပြသော ထိုပုရာဏကို «မာရကဏ္ဍေယ ပုရာဏ» ဟုခေါ်ကြပြီး၊ ကဗျာပိုဒ် ကိုးထောင် ပါဝင်သည်ဟု ဆိုကြ၏။
Verse 3
मार्कंडेयमुनेः प्रश्नो जैमिनेः प्राक्समीरितः । पक्षिणां धर्मसंज्ञानं ततो जन्मनिरूपणम् ॥ ३ ॥
အစဦးတွင် မာရကဏ္ဍေယ မုနိ၏ မေးခွန်းကို ဂျိုင်မိနီက ယခင်ကပင် ပြောကြားခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြပြီး၊ ထို့နောက် ငှက်တို့၏ ဓမ္မကို သတ်မှတ်သင်ကြားခြင်း၊ ထို့နောက်တွင် သူတို့၏ မွေးဖွားအရင်းအမြစ်ကို ရှင်းလင်းဖော်ပြခြင်း လာ၏။
Verse 4
पूर्वजन्मकथा चैषां विक्रिया चा दिवस्पतेः । तीर्थयात्रा बलस्याथ द्रौपदेयकथानकम् ॥ ४ ॥
ထို့ပြင် သူတို့၏ အတိတ်ဘဝဇာတ်လမ်းများနှင့် နေမင်း (နေ့၏အရှင်) ၏ အံ့ဖွယ်ပြောင်းလဲမှုကိုလည်း ဆိုမည်။ ထို့နောက် ဘလ (ဗလရာမ) ၏ တီရ္ထယာတရာ၊ ထို့ပြင် ဒြောပဒီ၏ သားတို့အကြောင်း ဇာတ်လမ်းလည်း ပါ၏။
Verse 5
हरिश्चंद्रकथा पुण्या युद्धमाडीबकाभिधम् । पितापुत्रसमाख्यानं दत्तात्रेयकथा ततः ॥ ५ ॥
ထို့နောက် ပုဏ္ဏကောင်းသော ဟရိශ්ချန္ဒြ ဇာတ်လမ်း၊ «အာဍီဘက» ဟုခေါ်သော စစ်ပွဲအကြောင်း၊ အဖနှင့်သား ဇာတ်လမ်း၊ ထို့နောက် ဒတ္တာတြေယ ဇာတ်လမ်းတို့ လာ၏။
Verse 6
हैहयस्याथ चरितं महाख्यानसमन्वितम् । मदालकसाकथा प्रोक्ता ह्यलर्कचरितान्विता ॥ ६ ॥
ထို့နောက် ဟိုင်းဟယ မင်းဆက်၏ မဟာဇာတ်ကြောင်းကို မဟာခန်းနားသော အတ္ထုပ္ပတ္တိနှင့်ပြည့်စုံစွာ ရွတ်ဆိုပြောကြား하였다။ ထို့ပြင် မဒာလကာ၏ ပုံပြင်ကိုလည်း အလရက၏ ဇာတ်ကြောင်းနှင့်အတူ ဆိုပြခဲ့သည်။
Verse 7
सृष्टिसंकीर्तनं पुण्यं नवधापारिकीर्तितम् । कल्पांतकालनिर्देशो यक्षसृष्टिनिरूपणम् ॥ ७ ॥
ဖန်ဆင်းခြင်းကို သီဆိုရေတွက်ခြင်းသည် ပုဏ္ဏားမြတ်သော ကုသိုလ်ဖြစ်၍ အပိုင်းကိုးပိုင်းဖြင့် ရှင်းလင်းဖော်ပြထားသည်ဟု ကြေညာသည်။ ထို့ပြင် ကလ္ပ အဆုံးကာလ၏ အချိန်ညွှန်ပြချက်နှင့် ယက္ခတို့၏ ဖန်ဆင်းခြင်းကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။
Verse 8
रुद्रादिसृष्टिरप्युक्ता द्वीपचर्यानुकीर्तनम् । मनूनां च कथा नानाकीर्तिताः पापहारिकाः ॥ ८ ॥
ရုဒ္ရမှ စတင်သော ဖန်ဆင်းခြင်းကိုလည်း ဆိုထားပြီး၊ ဒွီပများအတွင်း သွားလာနေထိုင်ပုံနှင့် အကျင့်အကြံကိုလည်း ရွတ်ဆိုဖော်ပြထားသည်။ ထို့ပြင် မနုတို့၏ ပုံပြင်များစွာကိုလည်း ပြောကြားထားပြီး၊ ထိုပုံပြင်များသည် အပြစ်ကို ဖယ်ရှားပေးသည်။
Verse 9
तासु दुर्गाकथात्यंतं पुण्यदा चाष्टमेंऽतरे । तत्पश्चात्प्रणवोत्पत्तिस्त्रयीतेजः समुद्भवा ॥ ९ ॥
ထိုအကြောင်းအရာများအနက် အပိုင်းရှစ်တွင် ဒုရ္ဂါဒေဝီ၏ အလွန်ပုဏ္ဏားမြတ်သော ကထာရှိ၍ ကုသိုလ်ကြီး ပေးတတ်သည်။ ထို့နောက် ဝေဒသုံးပါး၏ တေဇောမှ ပေါ်ထွန်းလာသော ပရဏဝ (အိုမ်) ၏ မူလဖြစ်ပေါ်ခြင်းကို ဖော်ပြသည်။
Verse 10
मार्तंडस्य च जन्माख्यातन्माहात्म्यसमन्विता । वैवस्वतान्वयश्चापि वत्सप्रीश्चरितं ततः ॥ १० ॥
ထို့ပြင် မာရ္တဏ္ဍ (နေမင်း) ၏ မွေးဖွားခြင်းကို သူ၏ မဟာတန်ခိုးနှင့်အတူ ရွတ်ဆိုဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ဝိုင်ဝස්ဝတ မနု၏ မျိုးဆက်ကိုလည်း ဖော်ပြပြီး၊ ထို့အပြီးတွင် ဝတ္စပရီ၏ လုပ်ရပ်ဇာတ်ကြောင်းကို ဆိုထားသည်။
Verse 11
खनित्रस्य ततः प्रोक्ता कथा पुण्या महात्मनः । अविक्षिच्चरितं चैव किमिच्छव्रतकीर्त्तनम् ॥ ११ ॥
ထို့နောက် မဟာသတ္တဝါ ခနိတ္ရ၏ ကုသိုလ်ပြုဖွယ် သန့်ရှင်းမြတ်သော ပုံပြင်ကို ဟောကြားခဲ့ပြီး၊ အဝိက္ṣi၏ အပြစ်ကင်းသော အကျင့်သမိုင်းကိုလည်း ပြောကြားကာ «ကိမိစ္ဆာ-ဝရတ» ကို ကြေညာသီဆို하였다။
Verse 12
नरिष्यंतस्य चरितं इक्ष्वाकुचरितं ततः । नलस्य चरितं पश्चाद्रामचन्द्रस्य सत्कथा ॥ १२ ॥
ထို့နောက် နရိရှျန္တ၏ အကျင့်သမိုင်းကို ဆိုပြီး၊ ထို့နောက် အိက္ခဝါကု၏ အကျင့်သမိုင်းကို ဆက်လက်ဟောကြားသည်။ ထို့နောက် နလ၏ ပုံပြင်၊ နောက်ဆုံးတွင် ရာမချန္ဒြ၏ မြတ်နိုးဖွယ် သန့်ရှင်းသော ကထာကို ဆိုသည်။
Verse 13
कुशवंशसमाख्यानं सोमवंशानुकीर्त्तनम् । पुरुरवः कथा पुण्या नहुषस्य कथाद्भुता ॥ १३ ॥
ကူရှဝంశ၏ အကြောင်းအရာကို ရှင်းလင်းစွာ ဟောကြားပြီး၊ စောမဝంశ (လဝန်းမင်းဆက်) ကိုလည်း ချီးမွမ်းသီဆိုသည်။ ပုရုရဝသ၏ ပုံပြင်သည် ကုသိုလ်ဖြစ်စေပြီး၊ နဟုရှ၏ ပုံပြင်သည် အံ့ဩဖွယ် ဖြစ်၏။
Verse 14
ययातिचरितं पुण्यं यदुवंशानुकीर्त्तनम् । श्रीकृष्णबालचरितं माथुरं चरितं ततः ॥ १४ ॥
ထို့နောက် ယယာတိ၏ ကုသိုလ်ပြုဖွယ် အကျင့်သမိုင်း၊ ယဒုဝంశကို ချီးမွမ်းသီဆိုခြင်း၊ သြရိကృష్ణ၏ ကလေးဘဝ လီလာများ၏ ပုံပြင်၊ ထို့နောက် မာထုရာ (မထုရာ) နှင့် ဆက်နွယ်သော သမိုင်းကို ဟောကြားသည်။
Verse 15
द्वारकाचरितं चाथ कथा सर्वावतारजा । ततः सांख्यसमुद्देशः प्रपञ्चासत्त्वकीर्तनम् ॥ १५ ॥
ထို့နောက် ဒွာရကာ၏ အကြောင်းအရာကို ဆိုပြီး၊ အဝတာရအားလုံးမှ ပေါ်ထွန်းလာသော ကထာကိုလည်း ဟောကြားသည်။ ထို့နောက် စာင်ခယ၏ အကျဉ်းချုပ်ကို ဖော်ပြကာ၊ ပေါ်ထွန်းနေသော လောကသည် အမှန်တရားမရှိသော အဆတ် ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာသည်။
Verse 16
मार्कंडेयस्य चरितं पुराणश्रवणे फलम् । यः श्रृणोति नरो भक्त्या पुराणमिदमादरात् ॥ १६ ॥
မာရကဏ္ဍေယ၏ ဇာတ်ကြောင်းသည် ပုရာဏကို နားထောင်ခြင်း၏ အကျိုးဖြစ်၏။ ယောက်ျားမည်သူမဆို ဘက္တိဖြင့် ဤပုရာဏကို လေးစားစွာ အာရုံစိုက်နားထောင်လျှင် ထိုကုသိုလ်ကို ရရှိ၏။
Verse 17
मार्कंडेयाभिधं वत्स स लभेत्परमां गतिम् । यस्तु व्याकुरुते चैतच्छैवं स लभते पदम् ॥ १७ ॥
ချစ်သောကလေးရေ၊ မာရကဏ္ဍေယဟု ခေါ်ဝေါ်ခံရသူသည် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော အခြေအနေကို ရောက်၏။ ထို့ပြင် ဤရှైవသဒ္ဓာန်ကို ရှင်းလင်းဟောကြားသူလည်း ထိုသန့်ရှင်းသော အဘောဒ်ကို ရရှိ၏။
Verse 18
तत्प्रयच्छेल्लिखित्वा यः सौवर्णकरिसंयुतम् । कार्तिक्यां द्विजवर्याय स लभेंद्ब्रह्मणः पदम् ॥ १८ ॥
မည်သူမဆို ထိုသန့်ရှင်းသော စာကို ရေးကူးစေပြီးနောက် ရွှေဆင်တစ်ကောင်နှင့်အတူ ကာရ္တိကလတွင် ထူးမြတ်သော ဗြာဟ္မဏအား ပူဇော်လှူဒါန်းလျှင်၊ ဗြဟ္မာ၏ အဘောဒ်ကို ရောက်၏။
Verse 19
श्रृणोति श्रावयेद्वापि यश्चानुक्रमणीमिमाम् । मार्कंडेयपुराणस्य स लभेद्वांछितं फलम् ॥ १९ ॥
မည်သူမဆို ဤအနုಕ್ರಮဏီကို နားထောင်သော်လည်းကောင်း၊ အခြားသူများကို နားထောင်စေသော်လည်းကောင်း—မာရကဏ္ဍေယပုရာဏ၏ အညွှန်း/အကျဉ်းချုပ်ဖြစ်သော ဤအရာကြောင့်—လိုချင်သော အကျိုးကို ရရှိ၏။
Verse 20
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे मार्कण्डेयपुराणानुक्रमणीनिरूपणं नामाष्टनवतितमोऽध्यायः ॥ ९८ ॥
ဤသို့ဖြင့် သီရိ ဘೃಹန်နာရဒီယ ပုရာဏ၏ ပူရ္ဝပိုင်း၊ မဟာဥပాఖ్యာန၊ စတုတ္ထပာဒ၌ “မာရကဏ္ဍေယပုရာဏ အနုಕ್ರಮဏီ နိရူပဏ” ဟူသော အမည်ရှိ အခန်း (၉၈) သည် ပြီးဆုံး၏။
In Purāṇic dharma, textual transmission is itself a yajña-like act: śravaṇa and pravacana purify the listener and speaker, while lekhana-dāna (commissioning/copying and gifting) sacralizes patronage—here explicitly linked to higher lokas and “desired fruit,” aligning with mokṣa-dharma and vrata-kalpa ethics.
It provides a traditional topic-order map: major narrative clusters (dynasties, avatāra-kathā, creation cycles, Durgā section, philosophical Sāṅkhya) and named episodes, enabling cross-referencing of manuscripts/recensions and rapid identification of thematic strata.