Adhyaya 112
Purva BhagaFourth QuarterAdhyaya 11264 Verses

The Account of the Third-day Vow Observed through the Twelve Months (Tṛtīyā-vrata)

သနာတနသည် နာရဒအား လပြည့်လဆန်း တတိယနေ့ (တရီတီယာ) နှင့်ဆိုင်သော ဝရတများကို သင်ကြားပြီး၊ အထူးသဖြင့် မိန်းမများ၏ ဆောဘဂျျ (အိမ်ထောင်ရေးကောင်းချီး)၊ သားသမီးရ၊ အိမ်ထောင်အေးချမ်းရေးအတွက် ရိုးရာပူဇော်ပွဲများကို ရှေ့တန်းတင်သည်။ စတင်ရာတွင် ချိုင်တြ လဆန်းတတိယနေ့ ဂေါရီဝရတ—ဂေါရီကို ခင်ပွန်းနှင့်အတူ အလှူပုံတူ (သတ္တု သို့မဟုတ် မြေခဲ) ပြုလုပ်၍ ဒူရ္ဝာမြက်နှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းများဖြင့် ပူဇော်၊ အစာရှောင်၊ ညလုံးနိုးကြား၊ ဆရာထံ ဒါနပြု၊ နောက်ဆုံး ရေထဲသို့ မျှောချသည်။ ထို့နောက် ၁၂ နှစ်ကြာ လိုက်နာခြင်းနှင့် အဆုံးသတ် ဒါန (ဓေနုဒွာဒသ-သင်္ကల్ప) ကို ဖော်ပြသည်။ အကၡယာ (ရာဓာ) တရီတီယာတွင် ကုသိုလ်အကျိုး မကုန်ခန်းကြောင်းကို ဆိုပြီး၊ တိထိအချိန်ကို ယုဂအစများနှင့် ချိတ်ဆက်ကာ ဗိဿနု–သရီ ပူဇော်ခြင်း၊ ဂင်္ဂါရေချိုးခြင်း၊ အက္ခတ (မကွဲဆန်) အသုံးပြုခြင်း၊ ဗြာဟ္မဏများကို ကျွေးမွေးခြင်းတို့ကို ညွှန်ကြားသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် လအလိုက် ဝရတများ—ရမ္ဘားဝရတ (ဇျေဋ္ဌ), ကေရှဝ–လက္ခမီ ပူဇော် (အာသာဍ), စွဝဏ္ဏ-ဂေါရီ (ဘဒြပဒ) ၁၆ နှစ်စက်ဝန်းနှင့် ဥဒျာပနတွင် ဟိုးမနှင့် ဝါယန ဖြန့်ဝေခြင်း, ဟာရိတာလက, ဟတ္ထ-ဂေါရီ (ဟတ္ထ နက္ခတ်နှင့် တိထိတူ), ကိုဋီရှဝရီ/လက္ခေရှဝရီ (၄ နှစ်၊ စပါးစေ့ တစ်သိန်းနှင့် နို့ဖြင့် ရုပ်တု), မဟာဂေါရီဝရတ (ဣဿ, ၅ နှစ်) တွင် သုဝာစိနီ ၅ ဦးနှင့် ပူဇော်ပစ္စည်းအိုးများကို ပါဝင်စေခြင်း၊ ထို့ပြင် ဗိဿနု-ဂေါရီ၊ ဟရ-ဂေါရီ၊ ဗြဟ္မာ-ဂေါရီ၊ ဆောဘဂျျ-သုန္ဒရီ စသည့် တွဲဖက်ဝရတများကို ဖော်ပြသည်။ အဆုံးတွင် တရီတီယာ၏ စံပုံစံ—ဒေဝီပူဇော်၊ ဗြာဟ္မဏဂုဏ်ပြု၊ ဒါန၊ ဟိုးမ၊ နှုတ်ဆက်/ဗိသရ္ဇန ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။

Shlokas

Verse 1

सनातन उवाच । श्रृणु नारद वक्ष्यामि तृतीयाया व्रतानि ते । यानि सम्यग्विधायाशु नारी सौभाग्यमाप्नुयात् ॥ १ ॥

စနာတနက ပြောသည်—နာရဒာရေ၊ နားထောင်လော့။ ငါသည် တြိတီယာ (လ၏ တတိယနေ့) ဝရတများကို သင့်အား ပြောမည်။ ထိုဝရတတို့ကို မှန်ကန်စွာ ကျင့်သုံးလျှင် မိန်းမသည် လင်ယောကျ်ားနှင့်ပတ်သက်သော ကောင်းမြတ်သုခနှင့် မင်္ဂလာကို လျင်မြန်စွာ ရရှိမည်။

Verse 2

चैत्रशुक्लतृतीयायां गौरीं कृत्वा सभर्तृकाम् । सौवर्णा राजतीं वापि ताम्नीं वा मृण्ययीं द्विज ॥ २ ॥

အို ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) ရေ၊ ချိုင်တြ လဆန်း တြိတီယာနေ့တွင် ဂေါရီကို သူမ၏ ခင်ပွန်းနှင့်အတူ ပုံတော်လုပ်ရမည်—ရွှေဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ငွေဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ကြေးဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် မြေစေးဖြင့်ဖြစ်စေ။

Verse 3

अभ्यर्च्य गन्धपुष्पाद्यैर्वस्त्रैराभरणैः शुभैः । दूर्वाकांडैश्च विधिवत्सोपवासा तु कन्यका ॥ ३ ॥

နံ့သာ၊ ပန်းနှင့် အခြားပူဇော်ပစ္စည်းများ၊ မင်္ဂလာဝတ်စုံနှင့် အလှဆင်အာဘရဏများဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဒူರ್ವာ မြက်တံများဖြင့်လည်းကောင်း စည်းကမ်းတကျ ပူဇော်ပြီးနောက်၊ ကညာမိန်းကလေးသည် ထို့နောက် ဥပဝါသ (အစာရှောင်) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 4

वरार्थिनी च सौभाग्यपुत्रभर्त्रर्थिनी तथा । द्विजभार्या भर्तृमतीः कन्यकां वा सुलक्षणाः ॥ ४ ॥

သင့်တော်သောခင်ပွန်းကို ရှာဖွေနေသော မိန်းကလေး၊ ကံကောင်းခြင်းကို ဆန္ဒရှိသော မိန်းမ၊ သားရလိုခြင်း သို့မဟုတ် ခင်ပွန်း၏ ကောင်းကျိုးကို ဆုတောင်းသောသူ၊ ထို့အပြင် ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) ၏ ခင်ပွန်းနှင့်ပေါင်းသင်းနေသော ဇနီး သို့မဟုတ် မင်္ဂလာလက္ခဏာပြည့်စုံသော မိန်းကလေး—ဤအားလုံးကို ဤနေရာတွင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည်။

Verse 5

सिंदूरांजनवस्त्राद्यैः प्रतोष्य प्रीतमानसा । रात्रौ जागरणं कुर्याद्व्रतसंपूर्तिकाम्यया ॥ ५ ॥

စိတ်ပျော်ရွှင်ကြည်နူးလျက် စင်ဒူးရ် (နီရောင်မှုန့်)၊ အန်ဇန် (မျက်ကွင်းဆေး)၊ အဝတ်အစား စသဖြင့် ပူဇော်ကာ ဒေဝတাকে ပျော်ရွှင်စေသင့်သည်။ ထို့ပြင် ဝရတ (သစ္စာကတိ) ပြည့်စုံအောင်မြင်လို၍ ညအခါ တစ်ညလုံး နိုးကြားစောင့်ရမည်။

Verse 6

ततस्तां प्रतिमां विप्र गुरवे प्रतिपादयेत् । धातुजां मृन्मयीं वा तु निक्षिपेच्च जलाशये ॥ ६ ॥

ထို့နောက်၊ အို ဗြာဟ္မဏ၊ ထိုပုံတော်ကို မိမိ၏ ဂုရု (ဆရာ) ထံ ဆက်ကပ်ပေးရမည်။ ထို့ပြင် သတ္တုဖြင့်လုပ်ထားသည်ဖြစ်စေ မြေဖြင့်လုပ်ထားသည်ဖြစ်စေ ရေကန်/ရေသိုလှောင်ရာတွင် နှစ်မြှုပ်ထားရမည်။

Verse 7

एवं द्वादशवर्षाणि कृत्वा गौरीव्रतं शुभम् । धेनुद्वादशसंकल्पं दद्यादुत्सर्गसिद्धये ॥ ७ ॥

ဤသို့ မင်္ဂလာရှိသော ဂေါရီဝရတကို ဆယ့်နှစ်နှစ်တိုင်တိုင် ကျင့်ပြီးနောက်၊ ဥတ္စရ္ဂ (အပ်နှံအဆုံးသတ်) အောင်မြင်စေရန် “နွားဆယ့်နှစ်ကောင် သံကల్ప” (dhenudvādaśa-saṅkalpa) ဟုခေါ်သော ဝရတ-ဒါနကို ပေးလှူရမည်။

Verse 8

किमत्र बहुनोक्तेन गौरी सौभाग्यदायिनी । स्त्रीणां यथा तथा नान्या विद्यते भुवनत्रये ॥ ८ ॥

ဤနေရာတွင် စကားများစွာ ပြောရန် ဘာလိုသနည်း။ ဂေါရီသည် ကံကောင်းခြင်းနှင့် မင်္ဂလာကို ပေးသနားသူ ဖြစ်သည်။ မိန်းမတို့အတွက် သုံးလောကတစ်လျှောက်လုံး ဂေါရီကဲ့သို့ အခြားဒေဝီ မရှိ။

Verse 9

धनं पुत्रान्पतिं विद्यामाज्ञासिद्धिं यशः सुखम् । लभते सर्वमेवेष्टं गौरीमभ्यर्च्य भक्तितः ॥ ९ ॥

ဂေါရီ (Gaurī) ကို ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်ကန်တော့လျှင် ငွေကြေး၊ သားသမီး၊ သင့်တော်သော ခင်ပွန်း၊ ပညာ၊ အမိန့်အာဏာ၌ အောင်မြင်မှု၊ ဂုဏ်သတင်းနှင့် ချမ်းသာသုခ—လိုအင်သမျှ အကုန်လုံးကို ရရှိသည်။

Verse 10

राधशुक्लतृतीया या साक्षया परिकीर्तिता । तिथिस्त्रोतायुगाद्या सा कृतस्याक्षयकारिणी ॥ १० ॥

ရాధာဟု ခေါ်သော လပြည့်ဖက် တတိယတိထိ (śukla-tṛtīyā) ကို «အက္ခယာ» ဟု ချီးမွမ်းကြသည်။ ၎င်းသည် သန့်ရှင်းသော တိထိနှစ်ရက်အတွဲအနက် အဓိကတိထိဖြစ်ပြီး၊ ထိုနေ့တွင် ပြုသမျှ ကုသိုလ်နှင့် အကျိုးရလဒ်သည် မကုန်ခန်းမပျက်စီး။

Verse 11

द्वे शुक्ले द्वे तथा कृष्णे युगादी कवयो विदुः । शुक्ले पूर्वाह्णिके ग्राह्ये कृष्णे चैव तपस्यथ ॥ ११ ॥

ပညာရှိတို့က ယုဂအစများမှာ လေးမျိုးရှိကြောင်း သိကြသည်—လပြည့်ဖက်တွင် နှစ်ခု၊ လကွယ်ဖက်တွင် နှစ်ခု။ လပြည့်ဖက်ဖြစ်လျှင် မနက်ပိုင်း၌ ထိန်းသိမ်းကျင့်သုံးရမည်၊ လကွယ်ဖက်ဖြစ်လျှင် ထိုအတိုင်း တပသ္ယာကို သင့်လျော်သလို ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 12

द्वापरं हि कलिर्भाद्रे प्रवृत्तानि युगानि वै । तत्र राधतृतीयायां श्रीसमेतं जगद्गुरुम् ॥ १२ ॥

အမှန်တကယ် ဒွာပရယုဂနှင့် ကလိယုဂတို့သည် ဘာဒြပဒ (Bhādrapada) လတွင် စတင်ကြသည်။ ထိုအခါ—ရాధာ-တတိယတိထိနေ့တွင်—သီရီ (Śrī-လက္ခမီ) နှင့်အတူ လောက၏ဂုရု (Jagad-guru) ကို ပူဇော်ရမည်။

Verse 13

नारायणं समभ्यर्चेत्पुष्पधूपविलेपनैः । यद्वा गंगांभसि स्नातो मुच्यते सर्वकिल्बिषैः ॥ १३ ॥

နာရာယဏ (Nārāyaṇa) ကို ပန်း၊ နံ့သာမီး (ဓూప) နှင့် လိမ်းဆေးနံ့သာတို့ဖြင့် သင့်တော်စွာ ပူဇော်ရမည်။ သို့မဟုတ် ဂင်္ဂါရေတွင် ရေချိုးလျှင် အပြစ်အကုန်လုံးမှ လွတ်မြောက်သည်။

Verse 14

अक्षतैः पूजयेद्विष्णुं स्नायादप्यक्षतैर्नरः । सक्तून्संभोजयेद्विप्रान्स्वयमभ्यवहरेच्च तान् ॥ १४ ॥

ယောက်ျားသည် မကွဲမပျက်သော ဆန်စေ့ (အက္ခတ) ဖြင့် ဗိဿဏုကို ပူဇော်ရမည်။ အက္ခတ ဖြင့် ရေချိုးသန့်စင်ရမည်။ ဗြာဟ္မဏများအား စက္တု (မုယောမှုန့်) ဖြင့် ကျွေးမွေး၍ မိမိလည်း ထိုအစာကိုပင် သုံးဆောင်ရမည်။

Verse 15

एवं कृतविधिर्विप्र नरो विष्णुपरायणः । विष्णुलोकमवाप्नोति सर्वदेवनमस्कृतः ॥ १५ ॥

ဤသို့ပင်၊ အို ဗြာဟ္မဏ၊ သတ်မှတ်ထားသော विधि ကို ပြည့်စုံစွာ ကျင့်ဆောင်၍ ဗိဿဏုကိုသာ အားထားသောသူသည် ဗိဿဏုလောကကို ရောက်ရှိပြီး၊ နတ်အပေါင်းတို့၏ ဂုဏ်ပြုကန်တော့ခြင်းကို ခံရသည်။

Verse 16

अथ ज्येष्ठतृतीया तु शुक्ला रंभेति नामतः । तस्यां सभार्यं विधिवत्पूजयेद्वाह्मणोत्तमम् ॥ १६ ॥

ယခု၊ ဂျေဋ္ဌ မာသ၏ လပြည့်ဖက် (သုက္လပက္ခ) တတိယနေ့ကို “ရံဘ္ဟာ” ဟု ခေါ်သည်။ ထိုနေ့တွင် ဗြာဟ္မဏအထူးမြတ်တစ်ဦးကို သူ၏ဇနီးနှင့်အတူ သတ်မှတ်ထားသော विधि အတိုင်း မှန်ကန်စွာ ပူဇော်ရမည်။

Verse 17

गन्धपुष्पांशुकाद्यैस्तु नारी सौभाग्यकाम्यया । रंभाव्रतमिदं विप्र विधिवत्समुपाश्रितम् ॥ १७ ॥

အိမ်ထောင်ရေးကံကောင်းခြင်းကို လိုလားသော မိန်းမသည် အနံ့သာ၊ ပန်း၊ အဝတ်အစား စသဖြင့် အသုံးပြုကာ၊ အို ဗြာဟ္မဏ၊ ဤ “ရံဘ္ဟာ-ဝရတ” ကို သတ်မှတ်ထားသော विधि အတိုင်း သေချာစွာ လက်ခံကျင့်ဆောင်ရမည်။

Verse 18

ददाति वित्तं पुत्रांश्च मतिं धर्मे शुभावहाम् । अथाषाढतृतीयायां शुक्लायां शुक्लवाससा ॥ १८ ॥

ဤဝရတသည် ဥစ္စာဓနနှင့် သားသမီးတို့ကို ပေးကာ၊ ဓမ္မ၌ မင်္ဂလာဖြစ်စေသော ကောင်းမွန်သည့် ဉာဏ်သဘောကိုလည်း ပေးသည်။ ထို့နောက် အာသာဍ္ဍ မာသ၏ လပြည့်ဖက် တတိယနေ့တွင် အဖြူရောင်အဝတ်ကို ဝတ်ဆင်ရမည်။

Verse 19

केशवं तु सलक्ष्मीकं सस्त्रीके तु द्विजेऽर्चयेत् । भोजनैः सुरभीदानैर्वस्त्रैश्चापि विभूषणैः ॥ १९ ॥

ကေရှဝကို လက္ခ္မီနှင့်အတူ ပူဇော်ရာတွင် ဇနီးနှင့်တကွရှိသော ဗြာဟ္မဏကို ဂုဏ်ပြု၍ အစာအဟာရ၊ နို့ပေးနွားလှူဒါန်းမှု၊ အဝတ်အထည်နှင့် အလှဆင်အဆင်တန်ဆာတို့ကို ဆက်ကပ်လှူဒါန်းရမည်။

Verse 20

प्रियेर्वाक्यैर्भृशं प्रीता नारी सौभाग्यवांछया । समुपास्य व्रतं चैतद्धनधान्यसमन्विता ॥ २० ॥

ချစ်သူ၏စကားများကြောင့် အလွန်ပျော်ရွှင်သော မိန်းမတစ်ဦးသည် ကံကောင်းခြင်းကိုလိုလား၍ ဤဝရတကို သေချာစွာ ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့နောက် သူမသည် ငွေကြေးနှင့် စပါးသီးနှံပေါများခြင်းဖြင့် ပြည့်စုံလာမည်။

Verse 21

देवदेवप्रसादेन विष्णुलोकमवाप्नुयात् । नभः शुक्लतृतीयायां स्वर्णगौरीव्रतं चरेत् ॥ २१ ॥

ဒေဝဒေဝ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် ဗိဿဏုလောကကို ရောက်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် နဘဟ် (ဘဓ္ရပဒ) လ၏ လင်းပက္ခ တတိယနေ့ (တṛတီယာ) တွင် “ရွှေဂေါရီ ဝရတ” ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 22

उपचारैः षोडशभिर्भवानीमभिपूजयेत् । पुत्रान्देहि धनं देहि सौभाग्यं देहि सुव्रते ॥ २२ ॥

ဘဝါနီဒေဝီကို ဆယ့်ခြောက်ပါးသော ပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့် ပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက် “အို သုဝရတေ ဒေဝီ၊ သားကို ပေးပါ၊ ငွေကြေးကို ပေးပါ၊ ကံကောင်းခြင်းကို ပေးပါ” ဟု ဆုတောင်းရမည်။

Verse 23

अन्यांस्च सर्वकामान्मे देहि देहि नमोऽस्तु ते । एवं संप्रार्थ्य देवेशीं भवानीं भवसंयुताम् ॥ २३ ॥

“အခြားလိုအင်ဆန္ဒအားလုံးကိုလည်း ကျွန်မ/ကျွန်တော်အား ပေးပါ၊ ပေးပါ—နမောအస్తုတေ။” ဟု ဆုတောင်းကာ၊ ဒေဝတို့၏ အရှင်မ ဒေဝီ ဘဝါနီကို—ဘဝ (ရှီဝ) နှင့် ပေါင်းစည်းသော ဘဝါနီကို—အလွန်အမင်း တောင်းပန်လေ၏။

Verse 24

व्रतसंपूर्तिकामा तु वायनं दापयेत्तथा । एवं षोडशवर्षाणि कृत्वा नारी व्रतं शुभम् ॥ २४ ॥

သစ္စာဝတ်ကို ပြည့်စုံအောင်မြင်စေလိုသော မိန်းမသည် ထုံးတမ်းအလှူ «ဝါယန» ကိုလည်း စီစဉ်ပေးလှူရမည်။ ဤမင်္ဂလာဝတ်ကို ဆယ့်ခြောက်နှစ်တိုင်တိုင် ကျင့်ဆောင်လျှင် ဝတ်ပြည့်စုံသေချာစေသည်။

Verse 25

उद्यापनं चरेद्भक्त्या वित्तशाठ्यविवर्जिता । मंडपे मण्डले शुद्धे गणेशादिसुरार्चनम् ॥ २५ ॥

နောက်ဆုံးပွဲတော် (ဥဒျာပန) ကို ဘက်တိဖြင့် ဆောင်ရွက်ရမည်၊ ငွေကြေးအပေါ် လိမ်လည်ကောက်ကျစ်မှု မရှိစေရ။ သန့်ရှင်းသော မဏ္ဍပနှင့် သန့်စင်ထားသော မဏ္ဍလအတွင်း ဂဏေရှနှင့် အခြားဒေဝတားတို့ကို ပူဇော်ရမည်။

Verse 26

कृत्वा ताम्रमयं पात्रं कलशोपरिविन्यसेत् । सौवर्णीं प्रतिमां तत्र भवान्याः प्रतिपूजयेत् ॥ २६ ॥

ကြေးနီဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ပန်းကန်ကို ပြင်ဆင်ပြီး ထိုအပေါ်၌ ကလသ (ရေခွက်) ကို တင်ထားရမည်။ ထိုနေရာတွင် ဘဝါနီ၏ ရွှေရုပ်တုကို ထုံးတမ်းအတိုင်း ကောင်းစွာ ပူဇော်ရမည်။

Verse 27

गंधपुष्पादिभिः सम्यक् ततो होमं समाचरेत् । वेणुपात्रैः षोडशभिः पक्वान्नपरिपूरितैः ॥ २७ ॥

ထို့နောက် အနံ့သာ၊ ပန်းနှင့် အခြားပူဇော်ပစ္စည်းများကို ထုံးတမ်းအတိုင်း ကောင်းစွာ အသုံးပြုပြီး ဟိုးမ (homa) မီးပူဇော်ကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထမင်းဟင်းချက်ပြီး ပြည့်စုံအောင် ဖြည့်ထားသော ဝါးပန်းကန် ဆယ့်ခြောက်လုံးကို အသုံးပြုရမည်။

Verse 28

समर्प्य देव्यै नैवेद्यं द्विजेष्वेतन्निवेदयेत् । वायनं च ततः पश्चाद्दद्यात्संबन्धिबन्धुषु ॥ २८ ॥

ဒေဝီထံသို့ နైవေဒျ (naivedya) အဟာရပူဇော်ကို ဆက်ကပ်ပြီးနောက် ထိုပူဇော်ပစ္စည်းကို ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) များထံ တင်ပြလှူဒါန်းရမည်။ ထို့နောက် «ဝါယန» ကို ဆွေမျိုးရင်းချာများအတွင်း ခွဲဝေ ပေးကမ်းရမည်။

Verse 29

प्रतिमां गुरवे दत्त्वा द्विजेभ्यो दक्षिणां तथा । पूर्णं लभेत्फलं नारी व्रताचरणतत्परा ॥ २९ ॥

ဂုရုထံသို့ ပုံတော်ကို ပူဇော်လှူဒါန်း၍၊ ဒွိဇတို့အား သတ်မှတ်ထားသော ဒက္ခိဏာကိုလည်း ပေးလှူပါက၊ ဝရတကို သစ္စာဖြင့် လိုက်နာသော မိန်းမသည် ဝရတ၏ အပြည့်အဝ အကျိုးကို ရရှိသည်။

Verse 30

भाद्रशुक्लतृतीयायां व्रतं वै हारितालकम् । कुर्याद्भक्त्या विधानेन पाद्यार्ध्यार्चन पूर्वकम् ॥ ३० ॥

ဘဿဒ္ရပဒ လပြည့်ဖက်၏ တတိယနေ့တွင် ဟာရိတာလက ဝရတကို အမှန်တကယ် ကျင့်သုံးရမည်။ ပဋိပက္ခနည်းလမ်းအတိုင်း ဘက္တိဖြင့်၊ ပာဒျ (ခြေသုတ်ရေ) နှင့် အရ္ဃျ (ဂုဏ်ပြုရေ) ကို အရင်ပူဇော်ပြီးနောက် အာရ္စနာဖြင့် ဝတ်ပြုရမည်။

Verse 31

ततस्तु कांचने पात्रे राजते चापि ताम्रके । वैणवे मृन्मये वापि विन्यस्यान्नं सदक्षिणम् ॥ ३१ ॥

ထို့နောက် အစားအစာကို ဒက္ခိဏာနှင့်အတူ ရွှေခွက်၊ ငွေခွက်၊ ကြေးခွက်တို့တွင် သို့မဟုတ် ဝါးဖြင့်လုပ်သောခွက်၊ မြေခွက်တွင်ပင် ထည့်၍ သင့်တော်သကဲ့သို့ ပူဇော်လှူဒါန်းရမည်။

Verse 32

सफलं च सवस्त्रं च द्विजाय प्रतिपादयेत् । तदंते पारणं कुर्यादिष्टबन्धुजनैः सह ॥ ३२ ॥

ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) ထံသို့ သစ်သီးနှင့် အဝတ်အစားကို ပေးအပ်လှူဒါန်းရမည်။ ထို့နောက် ဝရတအဆုံးတွင် ချစ်ခင်ရသော မိတ်ဆွေ၊ ဆွေမျိုးများနှင့်အတူ ပါရဏ (ဝရတဖျက်ခြင်း) ကို ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 33

एवं कृतव्रता नारी भुक्त्वा भोगान्मनोरमान् । व्रतस्यास्य प्रभावेण गौरीसहचरीभवेत् ॥ ३३ ॥

ဤသို့ ဝရတကို မှန်ကန်စွာ ကျင့်သုံးသော မိန်းမသည် စိတ်နှစ်သက်ဖွယ် အပျော်အပါးများကို ခံစားပြီးနောက်၊ ဤဝရတ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ဂေါရီ (ပါရဝတီ) ၏ အဖော်အဖြစ် ဖြစ်လာသည်။

Verse 34

सौभाग्यद्रव्यवस्त्राणि वंशपात्राणि षोडश । दातव्यानि प्रयत्नेन ब्राह्मणेभ्यो यथाविधि ॥ ३४ ॥

ကံကောင်းခြင်းကိုတိုးစေသော ပစ္စည်းများ၊ အဝတ်အစားများနှင့် မျိုးရိုးပူဇော်ရေးအိုးခွက် ၁၆ မျိုးကို သတ်မှတ်ထားသည့်နည်းအတိုင်း ဗြာဟ္မဏများထံ သေချာစွာ လှူဒါန်းရမည်။

Verse 35

अन्येभ्यो विप्रवर्येभ्यो दक्षिणां च प्रयत्नतः । भूयसीं च ततो दद्याद्विप्रेभ्यो देवितुष्टये ॥ ३५ ॥

အခြားသော ဗြာဟ္မဏမြတ်များထံလည်း ဒက္ခိဏာ (ပူဇော်ခ) ကို သေချာစွာ ဆက်ကပ်ရမည်။ ထို့နောက် နတ်ဘုရား၏ စိတ်တော်ချမ်းသာစေရန် ဗြာဟ္မဏများထံ ပိုမိုရက်ရောစွာ ပေးလှူရမည်။

Verse 36

एवं या कुरुते नारी व्रतं सौभाग्यवर्द्धनम् । सा तु देवीप्रसादेन सौभाग्यं लभते ध्रुवम् ॥ ३६ ॥

ဤသို့ ကံကောင်းခြင်းတိုးပွားစေသော ဝရတကို ကျင့်ဆောင်သော မိန်းမသည် ဒေဝီ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် အိမ်ထောင်ရေးနှင့် လောကီကံကောင်းခြင်းကို မလွဲမသွေ ရရှိမည်။

Verse 37

यदा तृतीया भाद्रे तु हस्तर्क्षसहिता भवेत् । हस्तगौरीव्रतं नाम तदुद्दिष्टं हि शौरिणा ॥ ३७ ॥

ဘဓ္ရပဒ လတွင် တိတိယာ (လဆန်း/လဆုတ် တတိယနေ့) သည် ဟஸ္တ နက္ခတ်နှင့် တိုက်ဆိုင်လာသောအခါ ထိုအကျင့်ကို “ဟஸ္တ-ဂေါရီ ဝရတ” ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ၎င်းကို ရှော်ရီ (သီရိဝိෂ္ဏု/ကృష్ణ) က သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 38

तथा कोटीश्वरी नाम व्रतं प्रोक्तं पिनाकिना । लक्षेश्वरी चैव तथा तद्विधानमुदीर्यते ॥ ३८ ॥

ထို့အတူ “ကိုဋီဣရှ္ဝရီ” ဟု ခေါ်သော ဝရတကို ပိနာကင် (ရှီဝ) က ကြေညာခဲ့သည်။ ထို့ပြင် “လက္ခေဣရှ္ဝရီ” ဝရတနှင့် ၎င်း၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။

Verse 39

अस्यां व्रतं तु संग्राह्यं यावद्वर्षचतुष्टयम् । उपवासेन कर्तव्यं वर्षे वर्षे तु नारद ॥ ३९ ॥

ဤဝရတကို ဤနည်းအတိုင်း လေးနှစ်တိုင်တိုင် ဆောင်ရွက်ရမည်။ အို နာရဒာ၊ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း အစာရှောင်ခြင်းဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 40

अखंडानां तंडुलानां तिलानां वा मुनीश्वर । लक्षमेकं विशोध्याथ क्षिपेत्पयसि संसृते ॥ ४० ॥

အို မုနိရှင်မြတ်၊ မကွဲမပျက် ဆန်စေ့များ သို့မဟုတ် နှမ်းစေ့များ တစ်သိန်းကို သန့်စင်ပြီးနောက် ကောင်းစွာပြင်ဆင်ထားသော နို့ထဲသို့ ထည့်ချလိုက်ရမည်။

Verse 41

तत्पक्वेन तु निर्माय देव्या मूर्तिं सुशोमनाम् । प्रकरे गंधपुष्पाणां पुष्पमालाविभूषिताम् ॥ ४१ ॥

ထို့နောက် ကောင်းစွာချက်ပြုတ်၍ ပြင်ဆင်ထားသော အရာဖြင့် ဒေဝီ၏ လှပသန့်ရှင်းသော ရုပ်တုကို ဖန်တီးကာ ပန်းကုံးများဖြင့် အလှဆင်၍ မွှေးကြိုင်သော ပန်းများဖြင့် ဝန်းရံရမည်။

Verse 42

संस्थाप्य पार्वतीं तत्र पूजयेद्भक्तिभावितः । गन्धैः पुष्पैस्तथा धूपैर्दीपैर्नैवेद्यविस्तरैः ॥ ४२ ॥

ထိုနေရာ၌ ပါရဝတီ၏ ရုပ်တုကို တင်ထားပြီးနောက်၊ ဘက္တိဖြင့် ပြည့်ဝသော စိတ်ဖြင့် နံ့သာ၊ ပန်း၊ မီးခိုး (ဓూప)၊ မီးအလင်း (ဒီပ) နှင့် အစားပူဇော်ပွဲများစွာဖြင့် ပူဇော်ရမည်။

Verse 43

विविधैश्च फलैर्विप्र नमस्कृत्य क्षमापयेत् । ततो विसर्जयद्देवीं जलमध्येऽथ दक्षिणाम् ॥ ४३ ॥

အို ဗြာဟ္မဏ၊ အသီးအနှံမျိုးစုံကို ပူဇော်ပြီးနောက် ဦးညွှတ်ကန်တော့ကာ ဒေဝီထံ ခွင့်လွှတ်မှုကို တောင်းရမည်။ ထို့နောက် ရေထဲအလယ်၌ ဒေဝီကို ဂုဏ်ပြု၍ ပြန်လွှတ် (ဝိသర్జန) ပြီး ဒက္ခိဏာကို ပေးလှူရမည်။

Verse 44

दत्त्वा विधिज्ञविप्रेभ्यो भुञ्जीयाच्च परे दिने । इति ते कथितं विप्र कोटिलक्षेश्वरीव्रतम् ॥ ४४ ॥

ဝိဓိကိုကျွမ်းကျင်သော ဗြာဟ္မဏများထံ သတ်မှတ်ထားသော ဒါနကို ပေးလှူပြီးနောက်၊ နောက်တစ်နေ့တွင်သာ အစာစားရမည်။ ထို့ကြောင့် အို ဗြာဟ္မဏ၊ ကိုဋိလက္ခေရှဝရီ ဝြတကို သင်အား ရှင်းလင်းပြောကြားပြီးပြီ။

Verse 45

गौरीलोकं प्रयात्यंते व्रतस्यास्य प्रभावतः । इषशुक्लतृतीयायां बृहद्गौरीव्रतं चरेत् ॥ ४५ ॥

ဤဝြတ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ဂေါရီ၏ လောကသို့ ရောက်ရှိနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် Īṣa လ၏ လင်းပွင့်ပက္ခ၏ တတိယနေ့ (tṛtīyā) တွင် မဟာဂေါရီဝြတကို ကျင့်ဆောင်ရမည်။

Verse 46

पंचवर्षं विधानेन पूर्वोक्तेनैव नारद । आचार्यं पूजयेदंते विप्रानन्यान्धनादिभिः ॥ ४६ ॥

အို နာရဒ၊ အရင်က ဖော်ပြခဲ့သည့် နည်းလမ်းအတိုင်းပင် ငါးနှစ်တိုင်တိုင် ကျင့်ဆောင်ပြီး၊ အဆုံးတွင် အာචာရျကို ဂုဏ်ပြုကာ အခြား ဗြာဟ္မဏများကိုလည်း ငွေကြေးစသည့် လှူဒါန်းမှုများဖြင့် ပူဇော်ရမည်။

Verse 47

सुवासिनीः पंच पूज्या वस्त्रालंकारचन्दनैः । कंचुकैश्चैव ताटंकैः कंठसूत्रैर्हरिप्रियाः ॥ ४७ ॥

ဟရီ၏ ချစ်မြတ်နိုးရာ သုဝာစိနီ (အိမ်ထောင်ရှိ အင်္ဂါမင်္ဂလာပြည့်စုံသော မိန်းမ) ငါးဦးကို အဝတ်အစား၊ အလှဆင်ပစ္စည်း၊ စန္ဒနကပ်နှင့်အတူ ကံချုက် (အင်္ကျီအတွင်းဝတ်)၊ နားကပ်၊ လည်ပင်းသန့်ရှင်းကြိုးတို့ဖြင့် ပူဇော်ရမည်။

Verse 48

वंशपात्राणि पंचैव सूत्रैः संवेष्टितानि च । सिंदूरं जीरकं चैव सौभाग्यद्रव्यसंयुतम् ॥ ४८ ॥

ဝါးပန်းကန် (bamboo vessels) ငါးလုံးကို ချည်ကြိုးများဖြင့် ပတ်လည်ထုပ်ပိုး၍ ပြင်ဆင်ရမည်။ ထို့အပြင် စင်ဒူးရ (နီရောင်မှုန့်) နှင့် ဇီရက (cumin) ကိုလည်း သောဘဂျ (ကံကောင်းမင်္ဂလာ) ပစ္စည်းများနှင့်အတူ ထည့်ရမည်။

Verse 49

गोधीमपिष्टजातं च नवापूपं फलादिकम् । वायनानि च पंचैव ताभ्यो दद्याच्च भोजयेत् ॥ ४९ ॥

ဂျုံမှုန့်ဖြင့်ပြုလုပ်သော အစားအစာများ၊ အသစ်ဖုတ်သော မုန့်ကိတ်များနှင့် သစ်သီးတို့ကိုလည်း ပူဇော်ရမည်။ ထို့ပြင် ဝါယန (vāyana) ပူဇော်ပစ္စည်း ၅ စုံကို ပြင်ဆင်၍ ထိုလက်ခံသူတို့အား ပေးကမ်းကာ ထမင်းကျွေးရမည်။

Verse 50

अर्घं दत्त्वा वायनानि पश्चाद्भुंजीत वाग्यता । तत्फलं धारयेत्कंठे सर्वकामसमृद्धये ॥ ५० ॥

အရ္ဃျ (arghya) ကို ပူဇော်ပြီးနောက် သတ်မှတ်ထားသော ဝါယန (vāyana) လက်ဆောင်များကို ပေးကမ်းကာ၊ စကားကို ထိန်းသိမ်း၍ နောက်မှသာ စားသောက်ရမည်။ ထိုအသီးကို လည်ပင်းတွင် ဆောင်ထားလျှင် လိုအင်ဆန္ဒအားလုံး ပြည့်စုံကြွယ်ဝစေသည်။

Verse 51

ततः प्रातः समुत्थाय सालंकारा सखीजनैः । गीतवाद्ययुता नद्यां गौरीं तां तु विसर्जयेत् ॥ ५१ ॥

ထို့နောက် မနက်စောစော ထ၍ အလှဆင်အင်္ဂါရပ်များဖြင့် တန်ဆာဆင်ကာ မိတ်သမီးအဖွဲ့နှင့်အတူ သီချင်းနှင့် တူရိယာသံများပါဝင်လျက် မြစ်ထဲသို့ ဂေါရီ (Gaurī) ရုပ်ပုံကို မျောနှံ၍ ပို့ဆောင်ရမည်။

Verse 52

आहूतासि मयाभद्रे पूजिता च यथा विधि । मम सौभाग्यदानाय यथेष्टं गम्यतां त्वया ॥ ५२ ॥

အို မင်္ဂလာရှိသော မိခင်မယ်တော်၊ သင်ကို ငါက ဖိတ်ခေါ်၍ သတ်မှတ်ထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း ပူဇော်ခဲ့ပြီ။ ယခု ငါ့အား ကံကောင်းခြင်းပေးရန် သင်နှစ်သက်သလို သွားပါစေ။

Verse 53

एवं कृत्वा व्रतं भक्त्या द्विज देवीप्रसादतः । भुक्त्वा भोगांस्तु देहांते गौरीलोकमवाप्नुयात् ॥ ५३ ॥

အို ဗြာဟ္မဏ၊ ဤသို့ ဘက္တိဖြင့် ဝရတကို ဆောင်ရွက်လျှင် ဒေဝီ၏ ကျေးဇူးတော်ကြောင့် လိုလားသည့် အာနန္ဒဘောဂများကို ခံစားရမည်။ ကိုယ်ခန္ဓာအဆုံး (သေပြီးနောက်) တွင် ဂေါရီလောက (Gaurī-loka) ကို ရောက်ရှိမည်။

Verse 54

ऊर्जशुक्लतृतीयायां विष्णुगौरीव्रतं चरेत् । पूजयित्वा जगद्वन्द्यामुपचारैः पृथग्विधैः ॥ ५४ ॥

ဩရ္ဇလ၏ လင်းပက္ခ တတိယတိထီ၌ «ဗိဿဏု–ဂေါရီ ဝရတ» ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ကမ္ဘာလောကက ဂုဏ်ပြုသော ဒေဝီကို အမျိုးမျိုးသော ဥပစာရ ပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့် ပူဇော်ပြီးနောက် ပူဇော်ပွဲကို စည်းကမ်းတကျ ပြီးစီးစေရမည်။

Verse 55

सुवासिनीं भोजयित्वा मङ्गलद्रव्यपूजिताम् । विसर्जयेत्प्रणम्यैनां विष्णुगौरीप्रतुष्टये ॥ ५५ ॥

သုဝာသိနီ (ခင်ပွန်းရှိ၍ မင်္ဂလာပြည့်စုံသော မိန်းမ) ကို အစာကျွေးပြီး မင်္ဂလာပစ္စည်းများဖြင့် ဂုဏ်ပြုကာ၊ ဤအမှုကို ဗိဿဏုနှင့် ဂေါရီ ပိုမိုနှစ်သက်စေရန် နမတ်ပြု၍ လေးစားစွာ ပြန်လွှတ်ရမည်။

Verse 56

मार्गशुक्लतृतीयायां हरगौरीव्रतं शुभम् । कृत्वा पूर्वविधानेन पूजयेज्जगदंबिकाम् ॥ ५६ ॥

မာရ္ဂရှီရ္ษလ၏ လင်းပက္ခ တတိယတိထီ၌ မင်္ဂလာရှိသော «ဟရ–ဂေါရီ ဝရတ» ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့နောက် ယခင်ဖော်ပြထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း စကြဝဠာမိခင် ဂဂဒမ္ဘိကာကို ပူဇော်ရမည်။

Verse 57

एतद्व्रतप्रभावेण भुक्त्वा भोगान्मनोरमान् । देवीलोकं समासाद्य मोदते च तया सह ॥ ५७ ॥

ဤဝရတ၏ အာနုဘော်ကြောင့် စိတ်နှစ်သက်ဖွယ် အလိုရှိသမျှသော ဘောဂများကို ခံစားပြီး၊ ဒေဝီ၏ လောကသို့ ရောက်ကာ သူမနှင့်အတူ ပျော်ရွှင်မြူးတူးနေ၏။

Verse 58

पौषशुक्लतृतीयायां ब्रह्मगौरीव्रतं चरेत् । पूर्वोक्तेन विधानेन पूजितापि द्विजोत्तम ॥ ५८ ॥

ပေါုရှလ၏ လင်းပက္ခ တတိယတိထီ၌ «ဗြဟ္မ–ဂေါရီ ဝရတ» ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ အို ဒွိဇောတ္တမ (နှစ်ကြိမ်မွေးမြူသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံး)၊ သူမကို ယခင်ဖော်ပြထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်းပင် ပူဇော်ရမည်။

Verse 59

ब्रह्मगौरीप्रसादेन मोदते तत्र संगता । माघशुक्लतृतीयायां पूज्या सौभाग्यसुंदरी ॥ ५९ ॥

ဗြဟ္မာ-ဂေါရီ၏ ကျေးဇူးတော်ကြောင့် သူမသည် ထိုနေရာ၌ အပေါင်းအသင်းတို့နှင့်အတူ ဝမ်းမြောက်ပျော်ရွှင်၏။ မာဃလ၏ သုက္လပက္ခ တတိယနေ့ (တṛတီယာ) တွင် စောဘဂျ-သုန္ဒရီကို ပူဇော်ရမည်။

Verse 60

पूर्वोक्तेन विधानेन नालिकेरार्घ्यदानतः । प्रसन्ना दिशति स्वीयं लोकं तु व्रततोषिता ॥ ६० ॥

အရင်က ဖော်ပြခဲ့သည့် နည်းလမ်းအတိုင်း အုန်းသီးဖြင့် အရ္ဃျ (arghya) ပူဇော်လှူဒါန်းလျှင်၊ ဝ്രတကို ကျင့်သုံး၍ စိတ်တော်ပျော်ရွှင်သည့် ဒေဝီသည် မိမိ၏ သာသနာလောက (သုခလောက) ကို ပေးအပ်တော်မူ၏။

Verse 61

फाल्गुनस्य सिते पक्षे तृतीया कुलसौख्यदा । पूजिता गन्धपुष्पाद्यैः सर्वमङ्गलदा भवेत् ॥ ६१ ॥

ဖာလ္ဂုနလ၏ သုက္လပက္ခ တတိယနေ့ (တṛတီယာ) သည် မိသားစုအတွက် ချမ်းသာပျော်ရွှင်မှုကို ပေးတတ်၏။ အနံ့သာ၊ ပန်းနှင့် အစရှိသဖြင့် ပူဇော်လျှင် အလုံးစုံ မင်္ဂလာကို ပေးစွမ်းသူ ဖြစ်လာ၏။

Verse 62

सर्वासु च तृतीयासु विधिः साधारणो मुने । देवीपूजा विप्रपूजा दानं होमो विसर्जनम् ॥ ६२ ॥

အို မုနိ၊ တṛတီယာနေ့ အားလုံးတွင် အထုံးအနည်းသည် ယေဘုယျအားဖြင့် တူညီ၏—ဒေဝီပူဇာ၊ ဗြာဟ္မဏပူဇာ၊ ဒါန၊ ဟောမ၊ ထို့နောက် ဝိသర్జန (အဆုံးသတ်ပို့ဆောင်ခြင်း) ဖြစ်၏။

Verse 63

इत्येवं कथितानीह तृतीयाया व्रतानि ते । भक्त्या कृतानि चेष्टांस्तु कामान्दर्द्युमनोगतान् ॥ ६३ ॥

ဤသို့ ဤနေရာ၌ သင်အား ပြောကြားခဲ့သော တṛတီယာနေ့၏ ဝ्रတများကို ဘက္တိဖြင့် ကျင့်သုံးလျှင် စိတ်အတွင်းရှိ ဆန္ဒအလိုများကို ပြည့်စုံစေ၏။

Verse 64

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे द्वादशमासतृतीयाव्रतकथनं नाम द्वादशाधिकशततमोऽध्यायः ॥ ११२ ॥

ဤသို့ဖြင့် သီရိ ဘೃಹန္နာရဒီယ ပုရာဏ၏ ပထမပိုင်း၊ ဘೃಹဒုပါချာန မဟာဇာတ်အတွင်း၊ စတုတ္ထပဒ၌ «တစ်နှစ်တစ်လုံး ဒွါဒသမాసအတွင်း လိုက်နာသော တတိယနေ့ ဝရတ၏ အကြောင်းဖော်ပြချက်» ဟု အမည်ရသော အခန်း ၁၁၂ သည် ပြီးဆုံး၏။

Frequently Asked Questions

It is declared the foremost sacred tithi because whatever is done on it becomes ‘akṣaya’—inexhaustible in merit and result; accordingly, the chapter prescribes Viṣṇu–Śrī worship, akṣata-based offerings/bathing, brāhmaṇa feeding, and links observance timing to larger cosmological markers (yuga-beginnings).

A consistent ritual grammar appears: Devī worship (often ṣoḍaśopacāra), fasting (upavāsa), night vigil (jāgaraṇa) in some vratas, honoring brāhmaṇas and the teacher with dāna/dakṣiṇā, optional homa, proper concluding rites (udyāpana/utsarga), and dismissal/immersion (visarjana).

The chapter explicitly centers women: maidens seeking a worthy husband, married women seeking saubhāgya, those desiring sons or the husband’s welfare, and auspiciously marked girls; several rites also include honoring brāhmaṇas with their wives and worship of suvāsinīs.