
ဗြဟ္မာသည် မရီချိအား «ကူර්မပုရာဏ» ၏ အညွှန်း/အကျဉ်းချုပ်ကို စနစ်တကျ ပြသ၍ သင်ကြားသည်။ ဤပုရာဏသည် လက္ရှ္မီ-ကလ္ပကို လိုက်နာပြီး ဟရိ၏ လိပ်အဝတား (ကူර්မ) ကို အဓိကထားသည်ဟု ဆိုသည်။ စာတမ်းတစ်ခုလုံးကို အပိုင်း ၄ ပိုင်း၊ စလောက ၁၇,၀၀၀ ပါဝင်သည့် စုစည်းမှုအဖြစ် ဖော်ပြကာ ပုရုရှာရ္ထ ၄ ပါးကို ပုံပြင်များချိတ်ဆက်၍ သင်ပေးသည်။ လက္ရှ္မီ–အိန္ဒြဒျုမ္န စကားဝိုင်းနှင့် ကူර්မနှင့် ဆက်နွယ်သော ရှင်ရသေ့များလည်း ပါဝင်သည်။ ဝဏ္ဏ–အာရှရမ အကျင့်၊ ကမ္ဘာဖွားမြင်ခြင်း၊ အချိန်တွက်ချက်မှုနှင့် ပရလယ၊ အလုံးစုံပြန့်နှံ့သော ဘုရားသခင်အား စတုတ္တရ၊ ထို့ပြင် ရှိဝအခြေပြု အကြောင်းအရာများ (ရှင်ကရာဇာတ်၊ ပါర్వတီ-သဟသ္ရနာမ၊ ယောဂ) ကို ရေတွက်ဖော်ပြသည်။ ဘൃဂု၊ စွာယမ္ဘုဝ မနု၊ ကာရှျယပ၊ အာတြေယ စသည့် ဝంశဇာတ်များ၊ ဒက္ခယဇ္ဈ ဖျက်ဆီးခြင်းနှင့် ပြန်လည်ဖန်တီးခြင်း၊ ကృష్ణ၏ လုပ်ရပ်များ၊ ယုဂဓမ္မ၊ ဗျာသ–ဇိုင်မိနိ ဆွေးနွေးချက်များ၊ ဝါရာဏသီ၊ ပရာယာဂ စသည့် သန့်ရှင်းဒေသများနှင့် ဝေဒသခွဲရှင်းလင်းချက်တို့ ပါသည်။ အိုင်ရှ္ဝရီဂီတာ၊ ဗျာသဂီတာ စသည့် ဂီတာများ၊ တီရ္ထမဟာတ္မယ၊ ပရတိသရ္ဂကို ဘြာဟ္မီယ သံဟိတာဟု ဆိုခြင်း၊ ဘာဂဝတီ သံဟိတာနှင့် ဝဏ္ဏအသက်မွေးဝမ်းကျောင်း (စင်ကရာဇာဟု သတ်မှတ်သော ၅ ပဒ အကျဉ်း)၊ နေရောင်ဘုရားဆိုင်ရာ သင်ကြားချက်နှင့် ဝိုင်ရှ္ဏဝီ စတုရ္ထီ ဝရတတို့ကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဖလရှရုတိနှင့် အလှူပွဲ—ရွှေလိပ်အမှတ်တံဆိပ်ဖြင့် စာမူကူးရေးပြီး အယနကာလတွင် လှူဒါန်းကာ အမြင့်ဆုံး အကျိုးရလဒ်ကို ရရှိကြောင်း ဆိုသည်။
Verse 1
ब्रह्मोवाच । श्रृणु वत्स मरीचे त्वं पुराणं कूर्मसंज्ञकम् । लक्ष्मीकल्पानुचरितं यत्र कूर्मवपुर्हरिः ॥ १ ॥
ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူ၏—«ချစ်သား မရီချိ၊ နားထောင်လော့။ လက္ခ္မီ-ကလ္ပ၏ အကြောင်းကို ဆက်လက်ဖော်ပြသော ‘ကူර්မ’ ဟုခေါ်သော ပုရာဏကို နားထောင်လော့။ ထို၌ ဟရိ (ဗိဿ္ဏု) သည် လိပ်ရုပ်ကို ခံယူထားကြောင်း ဖော်ပြထား၏»။
Verse 2
धर्मार्थकाममोक्षाणां माहात्म्यं च पृथक्पृथक् । इंद्रद्युम्नप्रसंगेन प्राहर्षिभ्यो दयान्वितः ॥ २ ॥
ကရုဏာတော်ဖြင့် သူသည် ရှင်ရသီတို့အား—အင်ဒြဒျုမ್ನ၏ ဖြစ်ရပ်ကို အကြောင်းပြု၍—ဓမ္မ (dharma)၊ အರ್ಥ (artha)၊ ကာမ (kāma) နှင့် မောက္ခ (mokṣa) တို့၏ သီးခြားသီးခြား မဟာတ್ಮကို အစဉ်လိုက် ဟောကြားတော်မူ၏။
Verse 3
तत्सप्तदशसाहस्रं सुचतुः संहितं शुभम् । यत्र ब्राह्माः पुरा प्रोक्ता धर्मा नानाविधा मुने ॥ ३ ॥
ထိုကျမ်းသည် ကဗျာပုဒ် တစ်သောင်းခုနှစ်ထောင် ပါဝင်၍ အပိုင်းလေးပိုင်းဖြင့် စနစ်တကျ စုစည်းထားသော မင်္ဂလာကျမ်းတစ်စောင် ဖြစ်သည်။ အို မုနိ၊ အတိတ်ကာလ၌ ဗြဟ္မာမှ ပေါ်ထွန်းသော ရှင်သန်သူများက ဓမ္မအမျိုးမျိုးကို ထိုတွင် ဟောကြားခဲ့သည်။
Verse 4
नाननाकथाप्रसंगेन नृणां सद्गतिदायकाः । तत्र पूर्वविभागे तु पुराणोपक्रमः पुरा ॥ ४ ॥
ဇာတ်ကြောင်းအမျိုးမျိုးကို ဆက်စပ်ယှဉ်တွဲဟောပြောခြင်းကြောင့် လူသားတို့အတွက် ကောင်းမြတ်သော ဂတိကို ပေးစွမ်းသူ ဖြစ်လာသည်။ ထိုကျမ်း၏ အစပိုင်းတွင် ပုရာဏ၏ ရှေးဟောင်း အဖွင့်အကျဉ်းကို ထုတ်ဖော်ထားသည်။
Verse 5
लक्ष्मींद्रद्युम्नसंवादः कूर्म्मर्षिगणसंकथा । वर्णाश्रमाचारकथा जगदुत्पत्तिकीर्तनम् ॥ ५ ॥
ထိုတွင် ပါဝင်သည်မှာ—လက္ခ္မီနှင့် မင်းအိန္ဒြဒျုမ္နတို့၏ ဆွေးနွေးပွဲ၊ ကူර්မအဝတားနှင့် ဆက်နွယ်သော ရှင်သန်သူအစု၏ အကြောင်းအရာ၊ ဝဏ္ဏနှင့် အာရှ్రమတို့၏ သင့်လျော်သော အကျင့်အကြံကို ဟောပြောခြင်း၊ နှင့် စကြဝဠာ၏ ပေါ်ပေါက်လာပုံကို ကီർത്തနာဖြင့် ရွတ်ဆိုဖော်ပြခြင်း တို့ဖြစ်သည်။
Verse 6
कालसंख्या समासेन लयांते स्तवनं विभोः । ततः संक्षेपतः सर्गः शांकरं चरितं तथा ॥ ६ ॥
အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် အချိန်ကာလ၏ ရေတွက်ပုံကို ဖော်ပြထားပြီး၊ ထို့နောက် အဆုံးကာလ၌ လယ (ပျက်သိမ်းခြင်း) ကို ဟောကြားကာ အလုံးစုံတွင် ပြန့်နှံ့တော်မူသော သခင်အပေါ် ချီးမွမ်းသီချင်းလည်း ပါဝင်သည်။ ထို့နောက် ဖန်ဆင်းခြင်းကို အကျဉ်းချုပ်ပြပြီး၊ ထိုနည်းတူ ရှင်သန်ကာရာ (ရှီဝ) ၏ သန့်ရှင်းသော ဇာတ်ကြောင်းကိုလည်း ရွတ်ဆိုထားသည်။
Verse 7
सहस्रनाम पार्वत्या योगस्य च निरूपणम् । भृगुवंशसमाख्यानं ततः स्वायम्भुवस्य च ॥ ७ ॥
ထိုတွင် ပါဝင်သည်မှာ—ပါရဝတီ၏ အမည်တစ်ထောင်၊ ယောဂ၏ အဓိပ္ပါယ်ဖော်ပြချက်၊ ဘೃဂုဝంశ၏ ဇာတ်ကြောင်း၊ ထို့နောက် စွာယမ္ဘုဝ (မနု) ၏ အကြောင်းအရာ တို့ဖြစ်သည်။
Verse 8
देवादीनां समुत्पत्तिर्दक्षयज्ञाहतिस्ततः । दक्षसृष्टिकथा पश्चात्कश्यपान्वयकीर्तनम् ॥ ८ ॥
ထို့နောက် ဒေဝတားတို့နှင့် အခြားသတ္တဝါတို့၏ ပေါ်ပေါက်လာမှုကို ဖော်ပြမည်။ ထို့နောက် ဒက္ခ၏ ယဇ్ఞပွဲ ပျက်စီးခြင်းကို ဆိုမည်။ ထို့နောက် ဒက္ခ၏ ဖန်ဆင်းကഥာကို ပြောမည်။ နောက်ဆုံးတွင် ကশ্যပ၏ မျိုးရိုးဆက်ကို ကီർത്തနာပြုမည်။
Verse 9
आत्रेयवंशकथनं कृष्णस्यं चरितं शुभम् । मार्तंडकृष्णसंवादो व्यासपाण्डवसंकथा ॥ ९ ॥
အာတြေးယ မျိုးရိုးကഥာကိုလည်း ဖော်ပြပြီး၊ သုဘမင်္ဂလာဖြစ်သော သခင် ကృష్ణ၏ လီလာကရိယာများကိုလည်း ဆိုသည်။ မာရ္တဏ္ဍနှင့် ကృష్ణတို့၏ ဆွေးနွေးသံဝါဒ၊ ထို့ပြင် ဗျာသနှင့် ပाण्डဝတို့ဆိုင်ရာ ကഥာလည်း ပါဝင်သည်။
Verse 10
युगधर्मानुकथनं व्यासजैमिनिकीर्तनम् । वाराणस्याश्च माहात्म्यं प्रयागस्य ततः परम् ॥ १० ॥
ထို့နောက် ယုဂအလိုက် ဓမ္မတာဝန်များကို ဆက်လက်ဖော်ပြပြီး၊ ဗျာသနှင့် ဇိုင်မိနိတို့ကိုလည်း ကီർത്തနာဆိုသည်။ ထို့နောက် ဝါရာဏသီ၏ မဟာတ్మျကို ကြေညာကာ၊ ထို့အပေါ်တင် ပရယာဂ၏ မဟာတ్మျကိုလည်း ဆိုပြန်သည်။
Verse 11
त्रैलोक्यवर्णनं चैव वेदशाखानिरूपणम् । उत्तरेऽस्या विभागे तु पुरा गीतैश्वरी ततः ॥ ११ ॥
ထို့အပြင် သုံးလောက၏ ဖော်ပြချက်နှင့် ဝေဒ၏ သာခာခွဲခြမ်းအကြောင်းကိုလည်း ရှင်းလင်းတင်ပြသည်။ ထို့နောက် အဆုံးပိုင်းတွင် ရှေးဟောင်း “အိုင်ශ්ဝရီ” ဟု ခေါ်သော ဂီတာ—သခင်၏ သီချင်းတော်—ပါရှိသည်။
Verse 12
व्यासगीता ततः प्रोक्ता नानाधर्मप्रबोधिनी । नानाविधानां तीर्थानां माहात्म्यं च पृथक् ततः ॥ १२ ॥
ထို့နောက် ဗျာသ-ဂီတာကို ဟောကြားသင်ပြပြီး၊ ဓမ္မအမျိုးမျိုးကို နားလည်သဘောပေါက်စေသည်။ ထို့နောက် သီးခြားအားဖြင့် တီရ္ထများ အမျိုးမျိုး၏ မဟာတ్మျ—အာနုဘော်တန်ခိုး—ကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။
Verse 13
प्रतिसर्गप्रकथनं ब्राह्मीयं संहिता स्मृता । अतः परं भागवतीसंहितार्थ निरूपणम् ॥ १३ ॥
ဒုတိယဖန်ဆင်းခြင်း «ပရတိသရ္ဂ» ကို ဖော်ပြသော အကြောင်းအရာကို «ဗြာဟ္မီယ သံဟိတာ» ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ထို့နောက် «ဘဂဝတီ သံဟိတာ» ၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ဆက်လက်ရှင်းလင်းမည်။
Verse 14
कथिता यत्र वर्णानां पृथक्वृत्तिरुदाहृता । पादऽस्याः प्रथमे प्रोक्ता ब्राह्मणानां व्यवस्थितिः ॥ १४ ॥
ဤနေရာတွင် ဝဏ္ဏများ၏ အကျင့်အကြံနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပုံစံများကို သီးခြားစီ ဖော်ပြထားသည်။ ထို့အပြင် ပထမပိုဒ်၌ ဗြာဟ္မဏတို့၏ စည်းကမ်းနှင့် တည်မြဲသော တာဝန်ဝတ္တရားများကို ထင်ရှားစွာ ဆိုထားသည်။
Verse 15
सदा चागत्मिका वत्स भोगसौख्यविवर्द्धनी । द्वितीये क्षत्त्रियाणां तु वृत्तिः सम्यक्प्रकीर्तिता ॥ १५ ॥
ထို့ပြင် ချစ်သားရေ၊ ၎င်းသည် အမြဲတမ်း «ရရှိခြင်း/ဝင်ငွေ» နှင့် ဆက်နွယ်ကာ အပျော်အပါးနှင့် သက်သာချမ်းသာမှုကို တိုးပွားစေသည်။ ဒုတိယပိုဒ်၌ က္ଷတ္တရိယတို့၏ သင့်လျော်သော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းနှင့် အကျင့်ကို မှန်ကန်စွာ ကြေညာထားသည်။
Verse 16
यया त्वाश्रितया पापं विधूयेह व्रजेद्दिवम् । तृतीये वैश्यजातीनां वृत्तिरुक्ता चतुर्विधा ॥ १६ ॥
၎င်းကို အားကိုးခိုလှုံခြင်းဖြင့် ဤလောက၌ပင် အပြစ်ကို ဆေးကြောဖယ်ရှားကာ ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်နိုင်သည်။ တတိယပိုဒ်၌ ဝိုင်ရှျယတို့၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းနည်းလမ်း လေးမျိုးကို ဖော်ပြထားသည်။
Verse 17
यया चरितया सम्यग्लभे गतिमुत्तमाम् । चतुर्थेऽस्यास्तथा पादे शूद्रवृत्तिरुदाहृता ॥ १७ ॥
ထိုစည်းကမ်းကို မှန်ကန်စွာ လိုက်နာကျင့်သုံးလျှင် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ပန်းတိုင်ကို ရရှိနိုင်သည်။ ထို့အတူ စတုတ္ထပိုဒ်၌ ရှုဒြတို့၏ တာဝန်နှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။
Verse 18
यया संतुष्यति श्रीशो नृणां श्रेयोविवर्द्धनः । पंचमेऽस्यास्ततः पादे वृत्तिः संकरजोदिता ॥ १८ ॥
လက္ခမီ၏သခင် သရီရှ (ဗိဿနု) ကို ပျော်ရွှင်စေပြီး လူသားတို့၏ အမြင့်ဆုံးကောင်းကျိုးကို တိုးပွားစေသော ထိုသီလကျင့်စဉ်ကို၊ ထို့နောက် ပဉ္စမပဒ၌ သင်္ကရာဇက ရှင်းလင်းဖော်ပြထားသည်။
Verse 19
यया चरितयाप्नोति भाविनीं गतिमुत्तमाम् । इत्येषा पंचपद्युक्ता द्वितीया संहिता मुने ॥ १९ ॥
ဤအကျင့်ကို လေ့ကျင့်၍ အသက်ရှင်ကျင့်သုံးလျှင် အနာဂတ်၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး သွားရာကို ရောက်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် မုနိရေ၊ ဤသည်မှာ ငါးပုဒ်ပါသော ဒုတိယ သံဟိတာ ဖြစ်သည်။
Verse 20
तृतीयात्रोदिता सौरी नॄणां कार्यविधायिनी । षोढा षट्कर्मसिर्द्धि बोधयन्ती च कामिनाम् ॥ २० ॥
ဤနေရာတွင် ကြေညာထားသော တတိယသင်ခန်းစာမှာ ဆော်ရီ (နေမင်း၏ဗေဒ) ဖြစ်သည်။ လူတို့၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများအတွက် မှန်ကန်သောနည်းလမ်းကို ချမှတ်ပေးပြီး၊ ပုံစံခြောက်မျိုးဖြင့် အကျိုးရလဒ်ကိုလိုလားသူတို့အား ရှစ်ကမ္မမဟုတ်၊ ခြောက်ကမ္မ (ကရိယာခြောက်ပါး) ၏ အောင်မြင်မှုကို သင်ကြားပေးသည်။
Verse 21
चतुर्थीवैष्णवो नाम मोक्षदा परिकीर्तिता । चतुष्पदी द्विजातीनां साक्षाद्ब्रह्मस्वरूरिणी ॥ २१ ॥
စတုတ္ထနေ့ကို “ဝိုင်ရှ္ဏဝီ” ဟု ခေါ်ကြပြီး မောက္ခပေးသူဟု ချီးကျူးကြသည်။ ဒွိဇာတိတို့အတွက် ၎င်းသည် လေးပဒ်ပြည့်စုံသော သန့်ရှင်းဝရတဖြစ်၍ ဘြဟ္မ၏ သဘောသဏ္ဌာန်ကို တိုက်ရိုက် ထင်ဟပ်စေသည်။
Verse 22
ताः क्रमात्षट्चतुर्द्वीषुसाहस्राः परिकीर्तिताः ॥ २२ ॥
ဤအရာများကို အစဉ်လိုက်အားဖြင့် ခြောက်ထောင်၊ လေးထောင်၊ နှစ်ထောင် ဟု ကြေညာထားသည်။
Verse 23
एतत्कूर्मपुराणं तु चतुर्वर्गफलप्रदम् । पठतां श्रृण्वतां नॄणां सर्वोत्कृष्टगतिप्रदम् ॥ २३ ॥
ဤ ကူර්မပုရာဏသည် လူဘဝရည်မှန်းချက် လေးပါး၏ အကျိုးကို ပေးတတ်၏။ ဖတ်သူ၊ နားထောင်သူတို့အား အမြင့်မြတ်ဆုံး ဂတိကို ပေး၏။
Verse 24
लिखित्वैतत्तु यो भक्त्या हेमकूर्मसमन्वितम् । ब्राह्मणायायने दद्यात्स याति परमां गतिम् ॥ २४ ॥
ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် ဤစာကို ရေးကူးစေ၍ ရွှေအကောင်လိပ် သင်္ကေတနှင့်အတူ အယနကာလ၌ ဘြာဟ္မဏအား လှူဒါန်းသူသည် အမြင့်ဆုံး အခြေအနေသို့ ရောက်၏။
Verse 25
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे कूर्मपुराणानुक्रमणीकथनं नाम षडुत्तरशततमोऽध्यायः ॥ १०६ ॥
ဤသို့ဖြင့် «သရီ ဘೃಹန်နာရဒီယ ပုရာဏ» ပူရ္ဝပိုင်း၊ မဟာဥပాఖ్యာန၊ စတုတ္ထပဒ၌ «ကူර්မပုရာဏ အညွှန်း/အကျဉ်းချုပ် ဖော်ပြခြင်း» ဟူသော အခန်း ၁၀၆ ပြီးဆုံး၏။
Because the synopsis explicitly states that the Kūrma Purāṇa teaches dharma, artha, kāma, and mokṣa in sequence through narrative interweaving, positioning it as a puruṣārtha-integrated Purāṇa rather than a single-theme treatise.
The phalaśruti frames it as a meritorious dāna aligned with Viṣṇu’s Kūrma form; copying the text and donating it at ayana (a solstitial sacred juncture) is prescribed as a direct cause for attaining the supreme state.
It compresses a broad doctrinal library—cosmology, yuga-dharma, varṇa–āśrama norms, yoga, Śaiva–Śākta modules, genealogies, tīrtha geography, and embedded gītās—into an indexable outline that enables cross-referencing across Purāṇic literature.