
ဗြဟ္မာသည် «ဘဝိရှျ ပုရာဏ» ကို အကျိုးသက်ရောက်မှုများ ပေးသနားသော ပုရာဏဟု ရှင်းပြပြီး၊ ဗြဟ္မာမှ စွာယမ္ဘုဝ မနုထံသို့ သင်ကြားမှု ဆက်လက်လာကြောင်း ဖော်ပြသည်။ မနုက ဓမ္မကို ပုရုရှာဓ္ဓ (puruṣārtha) အားလုံးသို့ ရောက်ရန် နည်းလမ်းဟု မေးမြန်းခဲ့သည်။ နောက်တွင် ဗျာသသည် ဓမ္မစုစည်းကို စုစည်းကာ အပိုင်း ၅ ပိုင်း ခွဲ၍ အဓောရ-ကလ္ပ ဇာတ်ကြောင်းများနှင့် အစပိုင်း ဘြာဟ္မ ပရဝန် ပါဝင်စေသည်။ စူတ–ရှောနက ဆွေးနွေးပုံစံအတွင်း တည်ရှိပြီး၊ ဖန်ဆင်းခြင်းမှ စသော ပုရာဏလက္ခဏာများ၊ သာသနာကျမ်းများ၏ အနှစ်သာရ၊ စာအုပ်နှင့် ပလံရွက်ပေါ် ရေးသားနည်း အကြောင်းတို့ကိုလည်း ဆိုထားသည်။ စံစ్కာရများကို ဖော်ပြကာ တိထိ/နှစ်ပတ်ကာလအလိုက် ရိတုအခမ်းအနား ကလ္ပများကို ရေတွက်ပြီး ကျန်ကလ္ပများကို ဝိုင်ရှ္ဏဝ ပရဝန်အောက် ထားသည်ဟု ဆိုသည်။ ရှိုင်ဝနှင့် ဆော်ရ ထုံးတမ်းများတွင် စီစဉ်ပုံ ကွာခြားသည်။ ပဉ္စမပိုင်း «ပရတိသရ္ဂ» သည် အနှစ်ချုပ်ဖြင့် ပြီးဆုံးသည်။ ဂုဏ်သုံးပါးနှင့် ဆက်စပ်၍ ဒေဝတားများ၏ အဆင့်လိုက် “တန်းတူမှု” ကို ဆိုပြီး၊ ပုရှျယနေ့တွင် ပုရာဏကို မိတ္တူကူး၍ လှူဒါန်းရန်၊ ဂုဍ-ဓေနုနှင့် အခြား ဒါနများ ပြုရန်၊ ဖတ်ကြားသူနှင့် စာအုပ်ကို ပူဇော်ရန်၊ ဥပုသ်နှင့် နားထောင်/ဖတ်ကြားရန် ညွှန်ကြားကာ—အပြစ်ပျက်စီးခြင်း၊ လောကီအပျော်အပါးနှင့် မောက္ခ ရရှိမည်ဟု ကတိပေးသည်။
Verse 1
श्रीब्रह्मोवाच । अथ ते संप्रवक्ष्यामि पुराणं सर्वसिद्धिदम् । भविष्यं भवतः सर्वलोकाभीष्टप्रदायकम् ॥ १ ॥
သီရိ ဘြဟ္မာ မိန့်တော်မူသည်— ယခု ငါသည် သင်တို့အား ဤပုရာဏကို ပြည့်စုံစွာ ဟောကြားမည်။ ၎င်းသည် အောင်မြင်မှု အလုံးစုံကို ပေးသောအရာဖြစ်၍၊ သင်တို့၏ အနာဂတ်အကျိုးအတွက် ဖြစ်ကာ၊ လောကအပေါင်းတို့၏ အလိုတော်ကို ပေးစွမ်းမည်။
Verse 2
यत्राहं सर्वदेवानामादिकर्ता समुद्गतः । सृष्ट्यर्थं तत्र संजातो मनुः स्वार्थभुवः पुरा ॥ २ ॥
အဲဒီ အရင်းအမြစ်မှပင် ငါသည် ဒေဝတားအပေါင်းတို့၏ ပထမဆုံး ဖန်ဆင်းရှင်အဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။ ဖန်ဆင်းရေးအတွက် အတိတ်ကာလ၌ ထိုနေရာတွင် မနု—စွာရ္ထဘူဝ (Svārthabhuva) ဟူသော မနု— မွေးဖွားခဲ့၏။
Verse 3
स मां प्रणम्य पप्रच्छ धर्मं सर्वाथसाधकम् । अहं तस्मै तदा प्रीतः प्रावोचं धर्मसंहिताम् ॥ ३ ॥
သူသည် ငါ့အား ဦးညွှတ်ပူဇော်ပြီးနောက်၊ ဘဝ၏ ရည်မှန်းချက် အလုံးစုံကို ပြည့်စုံစေသော ဓမ္မကို မေးမြန်း하였다။ ထိုအခါ ငါသည် သူ့အပေါ် နှစ်သက်၍ ဓမ္မသံဟိတာ—ဓမ္မ၏ စုစည်းကျမ်း—ကို ဟောကြားပေးခဲ့၏။
Verse 4
पुराणानां यदा व्यासो व्यासं चक्रे महामतिः । तदा तां संहितां सर्वां पंचधा व्यभजन्मुनिः ॥ ४ ॥
မဟာပညာရှိ ဗျာသသည် ပုရာဏများကို စုစည်း၍ စီစဉ်တင်ပြသောအခါ၊ ထိုမုနိသည် ဓမ္မသံဟိတာ အလုံးစုံကို အပိုင်းငါးပိုင်းအဖြစ် ခွဲဝေခဲ့၏။
Verse 5
अधोरकल्पवृत्तांतं नानाश्चर्यकथान्वितम् । तत्रादिमं स्मृतं पर्वं ब्राह्मं यत्रास्त्युपक्रमः ॥ ५ ॥
၎င်းတွင် အဓောရ-ကလ္ပ၏ အကြောင်းအရာကို အံ့ဩဖွယ် ပုံပြင်များစွာနှင့် တွဲဖက်၍ ဖော်ပြထားသည်။ ထိုအတွင်း ပထမပိုင်းကို «ဗြာဟ္မ ပရဝန်» ဟု မှတ်ယူကြပြီး အစပြုဖွင့်ကာလည်း ထိုနေရာ၌ ရှိသည်။
Verse 6
सूतशौनकसंवादे पुराणप्रश्नसंक्रमः । आदित्यचरितप्रायः सर्वाख्यानसमन्वितः ॥ ६ ॥
စူတနှင့် ရှောနကတို့၏ ဆွေးနွေးပွဲတွင် ပုရာဏအကြောင်း မေးခွန်းများအလိုက် ဆက်လက်စီးဆင်းသည်။ အဓိကအားဖြင့် အာဒိတျ (နေမင်း) ၏ လုပ်ရပ်များကို ဆိုထားပြီး အမျိုးမျိုးသော ပုံပြင်များဖြင့် ပြည့်စုံသည်။
Verse 7
सृष्ट्यादिलक्षणोपेतः शास्त्रसर्वस्वरूपकः । पुस्तलेखकलेखानां लक्षणं च ततः परम् ॥ ७ ॥
၎င်းသည် ဖန်ဆင်းခြင်းအစရှိသော လက္ခဏာများဖြင့် ပြည့်စုံကာ သာသ္တရားအားလုံး၏ အနှစ်သာရကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထို့နောက် စာအုပ်ပေါ်ရေးသားခြင်းနှင့် ထန်းရွက်စာမူပေါ်ရေးသားခြင်းတို့၏ လက္ခဏာများကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။
Verse 8
संस्काराणां च सर्वेषां लक्षणं चात्र कीर्तितम् । पक्षस्यादितिथीनां च कल्पाः सप्त च कीर्तिताः ॥ ८ ॥
ဤနေရာတွင် သံස්ကာရ (သန့်ရှင်းရေးရာ အခမ်းအနားများ) အားလုံး၏ လက္ခဏာများကို ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ပြင် ပက္ခ (လဆန်း/လဆုတ်) နှင့် ပထမတိထိမှ စတင်သော လတိထိများအပေါ် ဆိုင်သော ကလ္ပ ခုနစ်မျိုးကိုလည်း ထုတ်ဖော်ထားသည်။
Verse 9
अष्टम्याद्याः शेषकल्पा वैष्णवे पर्वणि स्मृताः । शैवे च कायतो भिन्नाः सौरे चांत्यकथान्वयः ॥ ९ ॥
ကျန်ရှိသော ကလ္ပများ—အဿ္ဌမီ (Aṣṭamī) မှ စ၍—ကို ဝိုင်ရှ္ဏဝ ပရဝန်အတွင်း၌ မှတ်ယူကြသည်။ ရှိုင်ဝ (Śaiva) ထုံးတမ်းတွင် အစီအစဉ်အရ ခွဲခြားကွာခြားထားပြီး၊ ဆော်ရ (Saura) ထုံးတမ်းတွင် အဆုံးသတ်ဇာတ်ကြောင်း၏ အစဉ်အတိုင်း ဆက်လက်လိုက်နာသည်။
Verse 10
प्रतिसर्गाह्वयं पश्चान्नानाख्यानसमन्वितम् । पुराणस्योपसंहारसहितं पर्व पंचमम् ॥ १० ॥
ထို့နောက် ပဉ္စမပိုင်း «ပရတိသರ್ಗ» (ဒုတိယဖန်ဆင်းခြင်း) ဟူ၍ ခေါ်သော အခန်းသည် ပုံပြင်ဇာတ်ကြောင်း များစွာဖြင့် ပြည့်စုံကာ ပုရာဏ၏ အဆုံးသတ်အနှစ်ချုပ်ကိုလည်း ထည့်သွင်းထားသည်။
Verse 11
एषु पंचसु पूर्वस्मिन् ब्रह्मणो महिमाधिकाः । धर्मे कामे च मोक्षे तु विष्णोश्चापि शिवस्य च ॥ ११ ॥
ဤငါးပိုင်းအနက် ပထမပိုင်းတွင် ဘြဟ္မာ၏ မဟိမသည် ထင်ရှားလွန်ကဲသည်။ ဓမ္မနှင့် ကာမ၊ ထို့ပြင် မောက္ခ၌လည်း ဗိဿဏု၏ မဟိမနှင့် ရှိဝ၏ မဟိမကိုပါ ကြေညာထားသည်။
Verse 12
द्वितीयं च तृतीये च सौरे वर्गचतुष्टये । प्रतिसर्गाह्वयं त्वंत्यं प्रोक्तं सर्वकथान्वितम् ॥ १२ ॥
ထို့ပြင် ဒုတိယနှင့် တတိယပိုင်းတို့တွင် စောရ (Saurā) ခွဲခြားမှုကို အုပ်စုလေးခုအဖြစ် စီမံထားရာ၌ အဆုံးပိုင်းဖြစ်သော «ပရတိသರ್ಗ» (ဒုတိယဖန်ဆင်းခြင်း) ကို ဇာတ်ကြောင်းအားလုံးနှင့်အတူ သင်ကြားဖော်ပြထားသည်။
Verse 13
सभविष्यं विनिर्द्दिष्टं पर्व व्यासेन धीमता । चतुर्द्दशसहस्रं तु पुराणं परिकीर्तितम् ॥ १३ ॥
ပညာရှိ ဗျာသက (Vyāsa) သည် ဘဝိဿျ ပုရာဏ (Bhaviṣya Purāṇa) ကို ထပ်ဆောင်းအပိုင်းများနှင့်အတူ ပရဝန် (parvan) အဖြစ် သတ်မှတ်ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထိုပုရာဏသည် စုစုပေါင်း ဆယ်လေးထောင် စလောက (verse) ပါဝင်သည်ဟု ကြေညာထားသည်။
Verse 14
भविष्यं सर्वदेवानां साम्यं यत्र प्रकीर्तितम् । गुणानां तारतम्येन समं ब्रह्मेति हि श्रुतिः ॥ १४ ॥
ထိုသင်ကြားချက်တွင် အနာဂတ်၌ နတ်အားလုံးကို တန်းတူဟု ချီးမွမ်းပြောဆိုမည်ဟု ကြေညာထားသည်။ သို့သော် ရှရုတိ (Śruti) က ဘြဟ္မန် (Brahman) ၏ «တန်းတူမှု» သည် ဂုဏ် (guṇa) များ၏ အဆင့်လိုက် ကွာခြားမှုအရသာ ဖြစ်ကြောင်း ဆိုထားသည်။
Verse 15
तं लिखित्वा तु यो दद्यात्पौष्यां विद्वान्विमत्सरः । गुडधेनुयुतं हेमवस्त्रमाल्यविभूषणैः ॥ १५ ॥
ပညာရှိသူသည် မနာလိုစိတ်ကင်း၍ ထိုစာကို မိတ္တူကူးရေးစေပြီး ပုရှျာ နက္ခတ်နေ့တွင် လှူဒါန်းလျှင်၊ ဂုဍဓေနု (သကြားတုံးနွား) နှင့် ရွှေ၊ အဝတ်အစား၊ ပန်းကုံး၊ အလှဆင်ပစ္စည်းတို့ကို တွဲဖက်လှူကာ မဟာကုသိုလ်ကို ရရှိသည်။
Verse 16
वाचकं पुस्तकं चापि पूजयित्वा विधानतः । गंधाद्यैर्भोज्यभक्ष्यैश्च कृत्वा नीराजनादिकम् ॥ १६ ॥
စည်းကမ်းအတိုင်း ဝါစက (ဖတ်ကြားသူ) နှင့် သန့်ရှင်းသော စာအုပ်ကိုလည်းကောင်း ပူဇော်ကာ၊ နံ့သာစသည်တို့နှင့် ချက်ပြုတ်အစားအစာ၊ လက်ဆောင်အစာများကို ဆက်ကပ်ပြီး အာရတီနှင့် ဆက်စပ်သော ရိတုများကို ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 17
यो वै जितेंद्रियो भूत्वा सोपवासः समाहितः । अथ वैकहविष्याशी कीर्तयेच्छृणुयादपि ॥ १७ ॥
အာရုံခံအင်္ဂါတို့ကို အနိုင်ယူ၍ စိတ်တည်ငြိမ်ကာ ဥပဝါသ (အစာရှောင်) ပြုလုပ်ပြီး၊ ထို့နောက် ဟဝိရှျ (haviṣya) တစ်မျိုးတည်းကိုသာ စားသုံးသူသည် ဤသင်ကြားချက်/နာမတော်တို့ကို သီဆိုကာ နားထောင်လည်း ပြုရမည်။
Verse 18
स मुक्तः पातकैर्घोरैः प्रयाति ब्रह्मणः पदम् । योऽप्यनुक्रमणीमेतां भविष्यस्य निरूपिताम् ॥ १८ ॥
ထိုသူသည် ကြောက်မက်ဖွယ် အပြစ်ကြီးများမှ လွတ်မြောက်ကာ ဗြဟ္မန်၏ အဆင့်/နေရာသို့ ရောက်သည်။ နောက်တဖန် ဤအနုက్రమဏီ (Anukramaṇī) — အနာဂတ်တွင် ဖော်ပြမည့် အကြောင်းအရာတို့၏ အကျဉ်းချုပ်ကို နားထောင်သူ သို့မဟုတ် လေ့လာသူလည်း ထိုအကျိုးကို ရရှိသည်။
Verse 19
पठेद्वा श्रृणुयाच्चैतां भुक्तिं मुक्तिं च विंदति ॥ १९ ॥
ဤအကြောင်းကို ဖတ်ရွတ်သူ သို့မဟုတ် နားထောင်သူသည် လောကီအပျော်အပါး (ဘုက္တိ) နှင့် လွတ်မြောက်ခြင်း (မုက္တိ) နှစ်မျိုးလုံးကို ရရှိသည်။
Verse 20
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे भविष्यपुराणानुक्रमणी निरूपणं नाम शततमोऽध्यायः ॥ १०० ॥
ဤသို့ဖြင့် မြတ်စွာသော ဘೃಹန္နာရဒီယ ပုရာဏ၏ ပူရ்வဘားဂ၌၊ မဟာဇာတ် (ဘೃಹဒုပါချာန) အတွင်း၊ စတုတ္ထပဒ၌ «ဘဝိષျ ပုရာဏ အနုက్రమဏီ အကြောင်းအရာရှင်းလင်းချက်» ဟူသော ခေါင်းစဉ်ပါ ရာပြည့်မြောက်သော အခန်းတစ်ရာ ပြီးဆုံး၏။
Pratisarga (secondary creation) functions as the culminating structural unit: it gathers narratives into a concluding cosmological frame and provides the closing summary (saṅkṣepa), marking completion of the Purāṇa’s instructional arc.
It prescribes lekhana (copying) and dāna on Puṣya-nakṣatra with guḍa-dhenu and other gifts, plus worship of the reciter and book; this is framed as śāstra-dāna that yields great puṇya, destroys sins, and supports both bhukti (worldly welfare) and mukti (liberation).