
ဗြဟ္မာသည် မဟာဝိုင်ရှ္ဏဝ ပုရာဏဖြစ်သော ဝိෂ္ဏုပုရာဏ၏ အနုက్రమဏီကို ကြေညာ၍ အကျယ်အဝန်းနှင့် အပြစ်ပျောက်စေသော အာနုဘော်ကို ဆိုသည်။ ထို့နောက် အံရှ ၆ ခုကို ရေတွက်ပြသည်။ (၁) စကြဝဠာဖန်ဆင်းခြင်း၊ ဒေဝတားတို့၏ မူလ၊ သမုဒ္ဒရမန်သန (ပင်လယ်ကိုလှုပ်ခြင်း)၊ ဒက္ခမှ စတင်သော မျိုးရိုးဇာတ်ကြောင်း၊ ဓြုဝ၊ ပృထု၊ ပ္ရစေတသ၊ ပ္ရဟ္လာဒ၊ ပ္ရိယဝြတ မျိုးဆက်နှင့် ဒွီပ/ဝర్ష အလိုက် ကမ္ဘာပုံရိပ်။ (၂) မြေအောက်လောကနှင့် နရက၊ ကောင်းကင် ၇ ထပ်၊ နေ-လ တာရာဗေဒ၊ အပတ်နေ့လက္ခဏာများ၊ ဘာရတ၏ မောက္ခသင်ကြားချက်နှင့် နိဒါဃ–ဋဘု ဆွေးနွေးခန်း။ (၃) မန္ဝန္တရများ၊ ဗျာသ၏ ဆင်းသက်လာခြင်း၊ နရကမှ လွတ်မြောက်စေသော ကရိယာများ၊ စဂရ–အော်ဝ ဓမ္မဝိဝေက၊ ရှရဒ္ဓ ပူဇာနည်း၊ ဝဏ္ဏာရှရမ တာဝန်များ၊ ထို့နောက် စဒာစာရနှင့် မာယာကြောင့် မောဟ။ (၄) နေမျိုးဆက်နှင့် လမျိုးဆက်၊ မင်းဆက်ဇာတ်လမ်းများ။ (၅) ကృష్ణအဝတာရအကြောင်း မေးမြန်းခြင်းနှင့် ဂိုကုလမှ မထုရာ၊ ဒွာရကာအထိ လီလာများ၊ ဒိုင်တျ သတ်ဖြတ်မှုများ၊ မင်္ဂလာပွဲများ၊ အဋ္ဌာဝက္ရ ဇာတ်လမ်း။ (၆) ကလိယုဂ အကျင့်၊ ပ္ရလယ ၄ မျိုး၊ ခာဏ္ဍိက၏ ဗြဟ္မဇ္ဉာန၊ ထို့ပြင် ဝိෂ္ဏုဓမ္မောတ္တရ၏ ဓမ္မဟောကြားချက်များ (ဝရတ၊ ယမ/နိယမ)၊ ဓမ္မရှာစတြ–အဓ္ဓရှာစတြ၊ ဝေဒန္တ၊ ဂျျောတိသ၊ စတိုးတရနှင့် မနုများ။ နောက်ဆုံးတွင် ဖလရှရုတိအဖြစ် ဖတ်ခြင်း၊ နားထောင်ခြင်း၊ ရေးသားခြင်း၊ လှူဒါန်းခြင်း၊ သင်ကြားခြင်းတို့၏ ကုသိုလ်ကြောင့် ဝိෂ္ဏု၏ နေရာသို့ ရောက်ကြောင်း ဆိုသည်။
Verse 1
श्रीब्रह्मोवाच । श्रृणु वत्स प्रवक्ष्यामि पुराणं वैष्णवं महत् । त्रयोविंशतिसहस्रं सर्वपातकनाशनम् ॥ १ ॥
သရီ ဘြဟ္မာ မိန့်တော်မူသည်— «ချစ်သားရေ၊ နားထောင်လော့။ ငါသည် မဟာဝိုင်ရှ္ဏဝ ပုရာဏကို ဟောကြားမည်။ အခန်းကဗျာ ၂၃,၀၀၀ ပါဝင်၍ အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးပေးသည်»။
Verse 2
यत्रादिभागे निर्विष्टाः षडंशाः शक्तिजेन ह । मैत्रेयायादिमे तत्र पुराणस्यावतारिकाम् ॥ २ ॥
အဲဒီ အစပိုင်းတွင် သက္တိဇက အပိုင်းခြောက်ခုကို အမှန်တကယ် စီစဉ်ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ ထိုနေရာ၌ မૈထရေးယအတွက် ဤပုရာဏ၏ နိဒါန်းကိုလည်း ဟောကြားပေးခဲ့သည်။
Verse 3
आदिकारणसर्गश्च देवादीनां च संभवः । समुद्रमथनाख्यानं दक्षादीनां ततोऽन्वयः ॥ ३ ॥
၎င်းတွင် ပထမအကြောင်းရင်းမှ စတင်သော အစဉ်အလာဖန်ဆင်းခြင်း၊ ဒေဝတားတို့နှင့် အခြားသတ္တဝါတို့၏ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း၊ သမုဒ္ဒရမထန (ပင်လယ်ကို မွှေခြင်း) အကြောင်း၊ ထို့နောက် ဒက္ရှနှင့် အခြားသူတို့မှ စသော မျိုးရိုးဆက်စဉ်ကို ဖော်ပြထားသည်။
Verse 4
ध्रुवस्य चरितं चैव पृथोश्चरितमेव च । प्रचेतसं तथाख्यानं प्रह्लादस्य कथानकम् ॥ ४ ॥
ထို့အပြင် ဓြုဝ၏ သန့်ရှင်းသော လုပ်ရပ်များ၊ မင်း ပೃထု၏ လုပ်ရပ်များ၊ ပရချေတားတို့၏ အကြောင်းအရာနှင့် ပရဟ္လာဒ၏ ပုံပြင်တော်ကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။
Verse 5
पृथग्राज्याधिकाराख्या प्रथमोंऽशइतीरितः । प्रियव्रताऽन्वयाख्याख्यानं द्वीपवर्षनिरूपणम् ॥ ५ ॥
ပထမအংশကို «ခွဲခြားထားသော အာဏာပိုင်နယ်မြေများနှင့် အုပ်ချုပ်ခွင့်များ» ဟု ခေါ်ကြောင်း ဆိုထားပြီး၊ ပရိယဝရတ၏ မျိုးရိုးဇာတ်ကြောင်းနှင့် ဒွီပများ၊ ဝရ္ଷများ၏ ဖော်ပြချက်လည်း ပါဝင်သည်။
Verse 6
पातालनरकाख्यानं सप्तस्वर्गनिरूपणम् । सूर्यादिवारकथनं पृथग्लक्षणसंयुतम् ॥ ६ ॥
ထိုတွင် ပာတာလ (အောက်မြေအလွှာများ) နှင့် နရက (ငရဲ) အကြောင်း၊ စွဝဂ္ဂ ခုနစ်ထပ်၏ ခွဲခြားဖော်ပြချက်၊ နေမင်းနှင့် အခြား ကောင်းကင်ဂြိုဟ်များ၏ ဖော်ပြချက်၊ ထို့ပြင် အပတ်နေ့များကိုလည်း သီးခြားလက္ခဏာများနှင့်တကွ ရှင်းလင်းထားသည်။
Verse 7
चरितं भरतस्याथ मुक्तिमार्गनिदर्शनम् । निदाघऋभुसंवादो द्वितीयोंश उदाहृतः ॥ ७ ॥
ထို့နောက် မုက္ခတိ (လွတ်မြောက်ခြင်း) သို့ သွားရာလမ်းကို ပြသသော ဘရတ၏ ဇာတ်ကြောင်းကို ရှင်းလင်းပြောကြားပြီး၊ နိဒါဃနှင့် ဠ္ဘုတို့၏ ဆွေးနွေးပွဲကို ဒုတိယအংশဟု ထုတ်ဖော်ထားသည်။
Verse 8
मन्वन्तरसमाख्यानं वेदव्यासावतारकम् । नरकोद्धारकं कर्म गदितं च ततः परम् ॥ ८ ॥
ထို့နောက် မနွန္တရများ၏ အကြောင်းအရာများ၊ ဝေဒဗျာသ၏ အဝတာရ (ဆင်းသက်လာခြင်း) ကို ဖော်ပြပြီး၊ ထို့အပြီးတွင် ငရဲမှ ကယ်တင်ပေးသော ကုသိုလ်ကံနှင့် အကျင့်အကြံများကိုလည်း ဆိုထားသည်။
Verse 9
सगरस्यौर्वसंवादे सर्वधर्मनिरूपणम् । श्राद्धकल्पं तथोद्दिष्टं वर्णाश्रमनिबन्धनम् ॥ ९ ॥
စဂရနှင့် အော်ရဝ တို့၏ ဆွေးနွေးပွဲ၌ ဓမ္မအားလုံးကို ရှင်းလင်းဖော်ပြထားပြီး၊ Śrāddha (ရှရဒ္ဓ) အခမ်းအနား၏ နည်းလမ်းနှင့် ဝဏ္ဏ–အာရှရမ အလိုက် တာဝန်စည်းကမ်းကိုလည်း သတ်မှတ်ထားသည်။
Verse 10
सदाचारश्च कथितो मायामोहकथा ततः । तृतीयोंऽशोऽयमुदितः सर्वपापप्रणाशनः ॥ १० ॥
သဒ္ဓါစာရ (အကျင့်ကောင်း) ကို ဖော်ပြပြီးနောက် မာယာကြောင့် ဖြစ်သော မောဟ၏ ပုံပြင်ကို ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် ဤတတိယအပိုင်းသည် အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးပေးသော အပိုင်းဟု ကြေညာထားသည်။
Verse 11
सूर्यवंशकथ पुण्या सोमवंशाऽनुकीर्तनम् । चतुर्थेंऽशेमुनिश्रेष्ठ नानाराजकथान्वितम् ॥ ११ ॥
စတုတ္ထအပိုင်းတွင် မုနိအမြတ်တော်၊ နေမျိုးဆက်၏ ပုဏ္ဏကထာနှင့် လမျိုးဆက်ကို အနုကီရတန (ပြန်လည်သီဆိုဖော်ပြခြင်း) ပြုထားပြီး၊ မင်းများစွာ၏ ဇာတ်လမ်းများဖြင့် ပြည့်စုံသည်။
Verse 12
कृष्णावतारसंप्रश्नो गोकुलीया कथा ततः । पूतनादिवधो बाल्ये कौमारेऽघादिहिंसनम् ॥ १२ ॥
ထို့နောက် ကృష్ణ၏ အဝတာရ (avatāra) ဆင်းသက်ခြင်းအကြောင်း မေးမြန်းချက်လာပြီး၊ ဂိုကူလ၌ နေထိုင်လီလာကို ဆက်လက်ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ကလေးဘဝတွင် ပူတနာတို့ကို သတ်ခြင်းနှင့်၊ ကောင်မာရအရွယ်တွင် အဃာတို့ကဲ့သို့ ရန်သူများကို ဖျက်ဆီးခြင်းကို ဖော်ပြသည်။
Verse 13
कैशोरे कंसहननं माथुरं चरितं तथा । ततस्तु यौवने प्रोक्ता लीला द्वारवतीभवा ॥ १३ ॥
ကလေးအရွယ်တွင် ကံဆကို သတ်ခြင်းနှင့် မထုရာ၌ ပြုသော လီလာများကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ယောဝနအရွယ်တွင် ဒွာရဝတီ (ဒွာရကာ) နှင့် ဆက်နွယ်သော သာကာလီလာများကို ကြေညာထားသည်။
Verse 14
सर्वदैत्यवधो यत्र विवाहाश्च पृथग्विधाः । यत्र स्थित्वाजगन्नाथः कृष्णो योगेश्वरेश्वरः ॥ १४ ॥
ထိုသန့်ရှင်းသောအကြောင်းအရာ၌ ဒိုင်တျာတို့အားလုံးကို သတ်နှိမ်ခြင်းများနှင့် မင်္ဂလာပွဲအမျိုးမျိုးကို ဖော်ပြထားသည်။ ထိုနေရာ၌ ကမ္ဘာလောက၏အရှင် ကృష్ణသည် ယောဂအရှင်တို့၏အရှင်အဖြစ် တည်ရှိ၍ ထင်ရှားပေါ်လွင်သည်။
Verse 15
भूभारहरणं चक्रे परेषां हननादिभिः । अष्टावक्रीयमाख्यानं पंचमोंऽश इतीरितः ॥ १५ ॥
သူသည် ရန်သူတပ်ဖွဲ့တို့ကို သတ်နှိမ်ခြင်းစသည်တို့ဖြင့် မြေကြီး၏ဝန်ကို လျော့ပါးစေ하였다။ အဋ္ဌာဝက္ရအကြောင်းအရာကို ပဉ္စမအပိုင်းဟု ကြေညာထားသည်။
Verse 16
कलिजं चरितं प्रोक्तं चातुर्विध्यं लयस्य च । ब्रह्मज्ञानसमुद्देशः खांडिक्यस्य निरूपितः ॥ १६ ॥
ကလိယုဂနှင့်ဆိုင်သော အကျင့်အကြံကို ဖော်ပြထားပြီး လယ (ပျက်သိမ်းခြင်း) ၏ အမျိုးအစားလေးမျိုးကိုလည်း ရှင်းလင်းထားသည်။ ထို့ပြင် ခာဏ္ဍိက്യက သင်ကြားသော ဘြဟ္မဇ္ဉာန အကျဉ်းချုပ်ကိုလည်း တင်ပြထားသည်။
Verse 17
केशिध्वजेन चेत्येष षष्ठोंऽशः परिकीर्तितः । अतः परं तु सूतेन शौनकादिभिरादरात् ॥ १७ ॥
ထို့ကြောင့် ဤဆဋ္ဌမအပိုင်းကို သန့်ရှင်းသောဌာန၌ ကေသိဓွဇက ရွတ်ဆိုဖော်ပြခဲ့သည်ဟု ချီးကျူးကြေညာသည်။ ထို့နောက်တွင် စူတက ရှောနကနှင့် အခြားရိရှိတို့အတွက် လေးစားစွာ ဆက်လက်ပုံပြင်ပြောကြားသည်။
Verse 18
पृष्टेन चोदिताः शश्वद्विष्णुधर्मोत्तराह्वयाः । नानाधर्मकथाः पुण्या व्रतानि नियमा यमाः ॥ १८ ॥
မေးမြန်း၍ အမြဲတမ်း တိုက်တွန်းခံရသဖြင့် ‘ဝိෂ္ဏုဓမ္မောတ္တရ’ ဟုခေါ်သော သင်ခန်းစာများသည် ဓမ္မကထာအမျိုးမျိုးသော ပုဏ္ဏကောင်းမှုများ—ဝြတ (vrata)၊ နိယမ (niyama) နှင့် ယမ (yama) တို့ကို ဖော်ပြထားသည်။
Verse 19
धर्मशास्त्रं चार्थशास्त्रं वेदांतं ज्योतिषं तथा । वंशाख्यानं प्रकरणात् स्तोत्राणि मनवस्तथा ॥ १९ ॥
ထို့ပြင် ဓမ္မသတ်၊ အರ್ಥသတ်၊ ဝေဒန္တ၊ ဂျျိုတိဿတို့နှင့် အခန်းခွဲစီထားသော မျိုးရိုးဇာတ်ကြောင်းများ၊ ထို့အပြင် စတိုးတရဟိမ်းများနှင့် မနုတို့၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိများလည်း ပါဝင်သည်။
Verse 20
नानाविद्यास्तथा प्रोक्ताः सर्वलोकोपकारिकाः । एतद्विष्णुपुराणं वै सर्वशास्त्रार्थसंग्रहम् ॥ २० ॥
ထို့ကြောင့် လောကအားလုံးအကျိုးပြုသော ဗဟုဗိဒ္ဓာများကို ထုတ်ဖော်ဟောကြားထားသည်။ အမှန်တကယ် ဤ ဝိෂ္ဏုပုရာဏသည် သာသနာစာတမ်းအပေါင်း၏ အဓိပ္ပါယ်ကို စုစည်းထားသော စာတမ်းတစ်စောင်ဖြစ်သည်။
Verse 21
वाराहकल्पवृत्तांतं व्यासेन कथितं त्विह । यो नरः पठते भक्त्या यः श्रृणोति च सादरम् ॥ २१ ॥
ဤနေရာ၌ ဗျာသက ဝရာဟကల్ప၏ အကြောင်းအရာကို ဟောကြားထားသည်။ မည်သူမဆို ဘက္တိဖြင့် ဖတ်သူ၊ သို့မဟုတ် လေးစားစွာ နားထောင်သူ—(ကောင်းမြတ်သော သာသနာဖလကို ရရှိသည်)။
Verse 22
तावुभौ विष्णुलोकं हि व्रजेतां भुक्तभोगकौ । तल्लिखित्वा च यो दद्यादाषाढ्यां घृतधेनुना ॥ २२ ॥
အမှန်တကယ် ထိုနှစ်ဦးစလုံးသည် ကုသိုလ်ဖလကို ခံစားပြီးနောက် ဝိෂ္ဏုလောကသို့ သွားရောက်ကြသည်။ ထို့ပြင် ဤအကြောင်းကို ရေးသားကာ အာသာဍ္ဍလတွင် ဂျီ(ထောပတ်)နွား «ဃృతဓေနု» နှင့်အတူ လှူဒါန်းသူသည် ထိုကုသိုလ်ကို ရရှိသည်။
Verse 23
सहितं विणुभक्ताय पुराणार्थविदेद्विज । स याति वैष्णवं धाम विमानेनार्कवर्चसा ॥ २३ ॥
အို ဗြာဟ္မဏ၊ ပုရာဏတို့၏ အဓိပ္ပါယ်ကို သိပြီး ဝိෂ္ဏုဘက္တအား ပြည့်စုံစွာ သင်ကြားပေးသူသည် နေကဲ့သို့ တောက်ပသော ဗိမာန်ယာဉ်ဖြင့် ဝိုင်ရှ္ဏဝဓာမသို့ ရောက်ရှိသည်။
Verse 24
यश्च विष्णुपुराणस्य समनुक्रमणीं द्विज । कथयेच्छृणुयाद्वापि स पुराणफलं लभेत् ॥ २४ ॥
အို ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ)၊ ဗိဿဏုပုရာဏ၏ အစဉ်လိုက် အကျဉ်းချုပ် (အနုက్రమဏီ) ကို ရွတ်ဖတ်သူ သို့မဟုတ် နားထောင်သူသည် ပုရာဏတစ်စုံလုံးမှ ရရှိသကဲ့သို့ ပြည့်စုံသော ကုသိုလ်ဖလကို ရရှိမည်။
Verse 25
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे विष्णुपुराणानुक्रमणीनिरूपणं नाम चतुर्नवतितमोऽध्यायः ॥ ९४ ॥
ဤသို့ဖြင့် «သီ ဘೃಹန္နာရဒီယ ပုရာဏ» ၏ ပထမပိုင်း၊ မဟာဥပာখ্যာန အတွင်း၊ စတုတ္ထပာဒ၌ «ဗိဿဏုပုရာဏ အနုက్రమဏီ အကြောင်းဖော်ပြခြင်း» ဟူသော ခေါင်းစဉ်ပါ ၉၄ မြောက် အခန်း ပြီးဆုံး၏။
It functions as a canonical index: by listing divisions and topics (cosmology, dynasties, avatāra-kathā, ritual law, and mokṣa teachings), it validates the Viṣṇu Purāṇa’s scope and provides a study-map that mirrors the Purāṇic method of synthesizing many śāstric domains into a single devotional framework.
Devotional reading (pāṭha) and reverent listening (śravaṇa) to the Varāha-kalpa narration, reciting or hearing the anukramaṇī itself, and also writing and gifting the text—especially in Āṣāḍha with a ghṛta-dhenū (ghee-cow)—as well as teaching Purāṇic meaning to a Viṣṇu devotee.