Adhyaya 36

Verse 1

ययातिरुवाच । चंडिकाया द्विजश्रेष्ठ कथं तत्राश्रमोऽभवत् । कस्मिन्काले फलं तेन किं दृष्टेन भवेन्नृणाम्

യയാതി പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ! അവിടെ ചണ്ഡികയുടെ ആശ്രമം എങ്ങനെ ഉണ്ടായതു? ഏത് കാലത്ത് അതിന്റെ ഫലം ഉദിച്ചു, കൂടാതെ ദർശനം മാത്രം കൊണ്ടു മനുഷ്യർക്കെന്ത് ഫലം ലഭിക്കും?

Verse 2

पुलस्त्य उवाच । शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि कथां पापप्रणाशिनीम् । यां श्रुत्वा मानवः सम्यक्सर्वपापैः प्रमुच्यते

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ഹേ രാജാവേ, കേൾക്കുക; പാപനാശിനിയായ പുണ്യകഥ ഞാൻ വിവരിക്കുന്നു. അതിനെ യഥാവിധി ശ്രവിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ സകല പാപങ്ങളിൽ നിന്നു പൂർണ്ണമായി വിമുക്തനാകും.

Verse 3

पुरा देवयुगे राजन्महिषोनाम दानवः । पितामहवराद्दृप्तः सर्वदेवभयंकरः

ഹേ രാജാവേ, പുരാതന ദേവയുഗത്തിൽ ‘മഹിഷ’ എന്നൊരു ദാനവൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. പിതാമഹൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ വരം കൊണ്ടു ദർപ്പിതനായി അവൻ സകല ദേവന്മാർക്കും ഭയങ്കരനായി.

Verse 4

तेन शक्रादयो देवा जिताः संख्ये सहस्रशः । भयात्तस्य दिवं हित्वा गतास्ते वै यथादिशम्

അവനാൽ ശക്രൻ മുതലായ ദേവന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും, ആയിരങ്ങളായി, പരാജിതരായി. അവന്റെ ഭയത്തിൽ അവർ സ്വർഗം വിട്ട് കഴിയുന്ന ദിക്കുകളിലേക്കു പാഞ്ഞുപോയി.

Verse 5

त्रैलोक्यं स वशे कृत्वा स्वयमिन्द्रो बभूव ह

ത്രിലോകവും വശപ്പെടുത്തി അവൻ തന്നേ ‘ഇന്ദ്രൻ’ ആയി സ്വർഗാധിപത്യം കവർന്നു.

Verse 6

आदित्या वसवो रुद्रा नासत्यौ मरुतां गणाः । कृतास्तेन तथा दैत्या यथार्हं बलवत्तराः

ആദിത്യർ, വസുക്കൾ, രുദ്രർ, നാസത്യൗ (അശ്വിനീദേവന്മാർ) കൂടാതെ മരുതുകളുടെ ഗണങ്ങൾ—ഇവരെല്ലാം അവൻ തന്റെ സേവയിൽ ആക്കി; ദൈത്യരെ അവരുടെ യോഗ്യതയ്ക്കനുസരിച്ച് കൂടുതൽ ബലവാന്മാരാക്കി.

Verse 7

वह्निर्भयं समापन्नस्त्यक्त्वा देवगणांस्तदा । दानवेभ्यो हविर्भागं देवेभ्यो न प्रयच्छति

ഭയാകുലനായ അഗ്നി അന്ന് ദേവഗണങ്ങളെ വിട്ടുപോയി; ഹവിഭാഗം ദാനവർക്കു നൽകി, ദേവന്മാർക്കു നൽകിയില്ല।

Verse 8

उद्द्योतं कुरुते सूर्यो यादृक्तस्याभिसंमतः । यज्ञभागं विनाऽप्येष भयात्पार्थिवसत्तम

ഹേ പാർത്ഥിവസത്തമാ! സൂര്യൻ തനിക്കു സമ്മതമായത്ര മാത്രം പ്രകാശം ചെയ്യുന്നു; ഭയത്താൽ യജ്ഞഭാഗമില്ലാതെയും തന്റെ കര്‍മ്മം തുടരുന്നു।

Verse 9

लोकपालास्तथा सर्वे तस्य कर्म प्रचक्रिरे । दासवत्पार्थिवश्रेष्ठ यज्ञभागं विनाकृताः

അതുപോലെ എല്ലാ ലോകപാലകരും അവന്റെ കര്‍മ്മങ്ങൾ ചെയ്തു; ഹേ രാജശ്രേഷ്ഠാ! യജ്ഞഭാഗം നഷ്ടപ്പെട്ട് അവർ ദാസന്മാരെപ്പോലെ ആക്കപ്പെട്ടു।

Verse 10

कस्यचित्त्वथ कालस्य सर्वे देवाः समेत्य तु । पप्रच्छुर्विनयोपेता विप्रश्रेष्ठं बृहस्पतिम्

കുറച്ചു കാലത്തിന് ശേഷം എല്ലാ ദേവന്മാരും ഒന്നിച്ചു കൂടി, വിനയത്തോടെ വിപ്രശ്രേഷ്ഠനായ ബൃഹസ്പതിയെ ചോദിച്ചു।

Verse 11

भगवान्किं वयं कुर्मः कुत्र यामो निराश्रयाः । तस्माद्ब्रूहि क्षयोपायं महिषस्य दुरात्मनः

ഭഗവൻ! ഞങ്ങൾ എന്തു ചെയ്യണം? ആശ്രയമില്ലാതെ എവിടെ പോകണം? അതിനാൽ ആ ദുഷ്ടാത്മാവായ മഹിഷന്റെ നാശോപായം പറയുക।

Verse 12

एवमुक्तो गुरुर्द्देवैर्ध्यात्वा कालं चिरं नृप । ततस्तांस्त्रिदशान्प्राह जीवयन्निव भूपतेः

ദേവന്മാർ ഇങ്ങനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തപ്പോൾ അവരുടെ ഗുരു, ഹേ നൃപ, ദീർഘകാലം ധ്യാനിച്ചു. പിന്നെ അദ്ദേഹം ആ ത്രിദശന്മാരോട്, ഹേ ഭൂപതേ, പ്രത്യാശ നൽകി ജീവൻ പകരുന്നതുപോലെ സംസാരിച്ചു।

Verse 13

बृहस्पतिरुवाच । ब्रह्मलब्धवरो दैत्यः पौरुषे च व्यवस्थितः । अवध्यः सर्वदेवानां मुक्त्वेकां योषितं सुराः । व्रजध्वं सहितास्तस्मादर्बुदं पर्वतोत्तमम्

ബൃഹസ്പതി പറഞ്ഞു—ആ ദാനവൻ ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് വരം ലഭിച്ചവൻ; തന്റെ പൗരുഷത്തിൽ ദൃഢമായി നിലകൊള്ളുന്നവൻ. ഹേ സുരന്മാരേ, ഒരു സ്ത്രീയെ ഒഴികെ അവൻ സർവ്വദേവന്മാർക്കും അവധ്യൻ. അതുകൊണ്ട് നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ചേർന്ന് ഇവിടെ നിന്ന് ശ്രേഷ്ഠമായ അർബുദപർവ്വതത്തിലേക്ക് പോകുവിൻ।

Verse 14

तपोऽर्थं तत्र संसिद्धिर्जायतामचिराद्धि वः । शक्तिरूपां परां देवीं चंडिकां कामरूपिणीम्

തപസ്സിനായി അവിടെ നിങ്ങൾക്ക് അചിരത്തിൽ തന്നെ സിദ്ധി ലഭിക്കട്ടെ. (നിങ്ങൾ) പരമദേവിയായ ചണ്ഡികയെ ആരാധിക്കുവിൻ—അവൾ ശക്തിസ്വരൂപിണി, ഇച്ഛാനുസാരം രൂപം ധരിക്കുന്നവൾ।

Verse 15

आराधयध्वमेकांते यया व्याप्तमिदं जगत् । सा तुष्टा वै वधार्थं तु महिषस्य दुरात्मनः

ഏകാന്തത്തിൽ അവളെയേ ആരാധിക്കുവിൻ; അവളാൽ ഈ സമസ്ത ജഗത്ത് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അവൾ പ്രസന്നയായാൽ ആ ദുഷ്ടാത്മാവായ മഹിഷന്റെ വധാർത്ഥം (പ്രവർത്തിക്കും).

Verse 16

करिष्यति समुद्योगमवतारसमुद्भवम् । तस्या हस्तेन सोऽवश्यं वधं प्राप्स्यति दुर्मतिः

അവൾ തന്റെ അവതാരത്തിൽ നിന്നുയർന്ന മഹത്തായ പരിശ്രമം ഏറ്റെടുക്കും. ആ ദുർമതി അവളുടെ കൈകൊണ്ടുതന്നെ നിർഭാഗ്യവശാൽ വധം പ്രാപിക്കും।

Verse 17

अहं वः कीर्तयिष्यामि शक्तियं मंत्रमुत्तमम् । पूजाविधानसंयुक्तं भुक्तिमुक्तिप्रदं शुभम्

ഞാൻ നിങ്ങളോട് ഉത്തമമായ ശാക്തമന്ത്രം പ്രസ്താവിക്കും—അത് മംഗളകരം, പൂജാവിധാനസഹിതം, ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നതാണ്.

Verse 18

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्ताः सुराः सर्वे हर्षेण महतान्विताः । तेनैव सहिता राजन्गताः पर्वतमर्बुदम्

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ എല്ലാ ദേവന്മാരും മഹാനന്ദത്തോടെ നിറഞ്ഞു, ഹേ രാജാവേ, അവനോടൊപ്പം അർബുദപർവതത്തിലേക്ക് പോയി.

Verse 19

तत्र स्नाताञ्छुचीन्सर्वान्दीक्षयामास गीष्पतिः । शक्तियैः परमैर्मंत्रैः सद्यःसिद्धिकरैर्नृप

അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ശുദ്ധരായ എല്ലാവരെയും, ഹേ നൃപാ, ഗീഷ്പതി (ബൃഹസ്പതി) പരമ ശാക്തമന്ത്രങ്ങളാൽ ദീക്ഷിച്ചു—അവ തത്സമയം സിദ്ധി നൽകുന്നവയാണ്.

Verse 20

सार्धयामत्रयं तत्र परिवारसमन्विताः । बलिपूजोपहारैश्च गंधं माल्यानुलेपनैः

അവിടെ പരിചാരകസഹിതമായി അവർ മൂന്നു യാമവും അതിലധികവും പൂജ നടത്തി—ബലി, പൂജോപഹാരങ്ങൾ, സുഗന്ധം, മാല, അനുലേപനം എന്നിവ അർപ്പിച്ച്.

Verse 21

मंत्रेण विविधेनैव चारुस्तोत्रेण भक्तितः । प्रार्थयंतस्तथा नित्यं दीपज्योतिः समाहिताः

അവർ വിവിധ മന്ത്രങ്ങളാലും മനോഹര സ്തോത്രങ്ങളാലും ഭക്തിയോടെ നിത്യം പ്രാർത്ഥിച്ചു, ദീപജ്യോതിയിൽ മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കി നിലകൊണ്ടു.

Verse 22

निर्ममा निरहंकारा गुरुभक्तिपरायणाः । अंगन्याससमायुक्ताः समदर्शित्वमागताः

അവർ മമതയും അഹങ്കാരവും രഹിതരായി, ഗുരുഭക്തിയിൽ പരായണരായി; അങ്ഗന്യാസസമന്വിതരായി സമദർശിത്വാവസ്ഥ പ്രാപിച്ചു.

Verse 23

एवं संतिष्ठमानानां तेषां पार्थिवसत्तम । सप्त मासा व्यतिक्रांतास्ततस्तुष्टा सुरेश्वरी

ഹേ രാജശ്രേഷ്ഠാ! അവർ ഇങ്ങനെ തന്നെ സ്ഥിരമായി നിലകൊണ്ടിരിക്കെ ഏഴ് മാസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞു; തുടർന്ന് ദേവേശ്വരി ദേവി പ്രസന്നയായി.

Verse 24

दीपज्योतिःसमावेशात्तेषां गात्रेषु पार्थिव । मंत्रेण परिपूतानां परं तेजो व्यवर्धत

ഹേ രാജാവേ! ദീപജ്യോതി അവരുടെ അവയവങ്ങളിൽ സമാവേശിച്ചതിനാലും, മന്ത്രംകൊണ്ട് പരിശുദ്ധരായതിനാലും, അവരുടെ പരമ തേജസ് അത്യന്തം വർദ്ധിച്ചു.

Verse 25

द्वादशार्कप्रभा जाताः षण्मासाभ्यंतरेण ते । अथ तांस्तेजसा युक्ताञ्ज्ञात्वा जीवो महीपते

ആറ് മാസത്തിനുള്ളിൽ അവർ പന്ത്രണ്ട് സൂര്യന്മാരുടെ പ്രഭപോലെ ദീപ്തരായി. തുടർന്ന്, ഹേ മഹീപതേ! ജീവൻ അവരെ ആ തേജസ്സോടെ യുക്തരെന്ന് അറിഞ്ഞ്…

Verse 26

मंडलं रचयामास सर्वसिद्धिप्रदायकम् उपवेश्य ततः सर्वान्समस्तांस्त्रिदशालयान्

അവൻ സർവ്വസിദ്ധിപ്രദായകമായ മണ്ഡലം നിർമ്മിച്ചു; തുടർന്ന് സമസ്ത ത്രിദശാലയവാസികളെയും ഒരുമിച്ച് ഇരുത്തി.

Verse 27

तेषां शरीरगं तेजः शक्तियैर्मंत्रसत्तमैः । आकृष्य न्यसयामास मंडले तत्र पार्थिव

ഹേ പാർത്ഥിവാ! ശക്തികളാലും ശ്രേഷ്ഠമന്ത്രങ്ങളാലും അവരുടെ ശരീരസ്ഥ തേജസ്സിനെ ആകർഷിച്ച് അവിടെ ആ മണ്ഡലത്തിൽ നിക്ഷേപിച്ചു।

Verse 28

ततस्तेजोमयी कन्या तत्र जाता स्वरूपिणी । शक्तिरूपा महाकाया दिव्यलक्षणलक्षिता

അതിനുശേഷം അവിടെ ശുദ്ധ തേജോമയിയായ ഒരു കന്യക സ്വന്തം സ്വരൂപത്തിൽ ഉദ്ഭവിച്ചു—അവൾ ശക്തിരൂപിണി, മഹാകായ, ദിവ്യലക്ഷണങ്ങളാൽ ലക്ഷിതയായിരുന്നു।

Verse 29

इंद्रस्तस्यै ददौ वज्रं स्वपाशं च जलेश्वरः । शक्तिं च भगवानग्निः सिंहयानं धनाधिपः

ഇന്ദ്രൻ അവൾക്ക് വജ്രം നൽകി; ജലേശ്വരൻ തന്റെ പാശം നൽകി; ഭഗവാൻ അഗ്നി ശക്തി (ഭാലം) നൽകി; ധനാധിപൻ സിംഹയാനം പ്രദാനം ചെയ്തു।

Verse 30

अन्ये चैव गणाः सर्वे निजशस्त्राणि हर्षिताः । तस्यै ददुर्नृपश्रेष्ठ स्तुतिं चक्रुः समाहिताः

മറ്റുള്ള എല്ലാ ഗണങ്ങളും ഹർഷത്തോടെ തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ ആയുധങ്ങൾ അവൾക്ക് നൽകി; ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ! ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ അവർ അവളെ സ്തുതിച്ചു।

Verse 31

देवा ऊचुः । नमस्ते देवदेवेशि नमस्ते कांचनप्रभे । नमस्ते पद्मपत्राक्षि नमस्ते जगदम्बिके

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവദേവേശി! നിനക്കു നമസ്കാരം; ഹേ കാഞ്ചനപ്രഭേ! നിനക്കു നമസ്കാരം। ഹേ പദ്മപത്രാക്ഷി! നിനക്കു നമസ്കാരം; ഹേ ജഗദംബികേ! നിനക്കു നമസ്കാരം।

Verse 32

नमस्ते विश्वरूपे च नमस्ते विश्वसंस्तुते । त्वं मतिस्त्वं धृतिः कांतिस्त्वं सुधा त्वं विभावरी

വിശ്വരൂപിണീ, നിനക്കു നമസ്കാരം; സർവ്വലോകവും സ്തുതിക്കുന്ന ദേവീ, നിനക്കു നമസ്കാരം. നീയേ മതി, നീയേ ധൃതി, നീയേ കാന്തി; നീയേ സുധ, നീയേ രാത്രി.

Verse 33

क्षमा ऋद्धिः प्रभा स्वाहा सावित्री कमला सती । त्वं गौरी त्वं महामाया चामुण्डा त्वं सरस्वती

നീയേ ക്ഷമ, നീയേ ഋദ്ധി, നീയേ പ്രഭ, നീയേ സ്വാഹാ. നീയേ സാവിത്രി, കമലാ, സതി. നീയേ ഗൗരി; നീയേ മഹാമായ; നീയേ ചാമുണ്ഡ; നീയേ സരസ്വതി.

Verse 34

भैरवी भीषणाकारा चंडमुंडासिधारिणी । भूतप्रिया महाकाया घटाली विक्रमोत्कटा

നീയേ ഭൈരവീ, ഭീഷണാകാരിണീ, ചണ്ഡമുണ്ഡന്മാരെ വധിച്ച ഖഡ്ഗധാരിണീ. നീയേ ഭൂതപ്രിയ, മഹാകായ, ഘണ്ടാധാരിണീ, വിക്രമത്തിൽ ഉത്കടയായവൾ.

Verse 35

मद्यमांसप्रिया नित्यं भक्तत्राणपरायणा । त्वया व्याप्तमिदं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम्

നീ നിത്യം മദ്യമാംസ നൈവേദ്യത്തിൽ പ്രീതിയുള്ളവൾ; ഭക്തത്രാണത്തിൽ പൂർണ്ണമായി പരായണയായവൾ. നിനാൽ ഈ സമസ്ത ത്രൈലോക്യം—ചരാചരസഹിതം—വ്യാപ്തമാണ്.

Verse 36

पुलस्त्य उवाच । एवं स्तुता सुरैः सर्वैस्ततो देवी प्रहर्षिता । तानब्रवीद्वरं सर्वा गृह्णंतु मम देवताः

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ സർവ്വദേവന്മാരാൽ സ്തുതിക്കപ്പെട്ട ദേവി അത്യന്തം ഹർഷിതയായി. തുടർന്ന് ആ പരമ ദേവി അവരോട് പറഞ്ഞു—“എൻ ദേവഗണങ്ങളേ, നിങ്ങൾ വരം സ്വീകരിക്കുവിൻ.”

Verse 37

देवा ऊचुः । दानवो महिषो नाम पितामहवरान्वितः । अवध्यः सर्वभूतानां देवानां च तथा कृतः

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു—‘മഹിഷ’ എന്നൊരു ദാനവൻ ഉണ്ട്; പിതാമഹൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ വരങ്ങളാൽ അനുഗ്രഹിതൻ. അവൻ സർവ്വഭൂതങ്ങളാലും ദേവന്മാരാലും അവധ്യനായി ചെയ്തിരിക്കുന്നു.

Verse 38

मुक्त्वैकां योषितं देवि तस्मात्त्वं विनिपातय

അതുകൊണ്ട് ഹേ ദേവി, ഒരു സ്ത്രീയെ മാത്രം ഒഴിവാക്കി, നീ അവനെ വീഴ്ത്തി സംഹരിക്കണമേ.

Verse 39

देव्युवाच । गच्छध्वं त्रिदशाः सर्वे स्वानि स्थानानि निर्वृताः

ദേവി അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ത്രിദശന്മാരേ, നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ഭയമൊഴിഞ്ഞ് സന്തോഷത്തോടെ നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം സ്ഥാനങ്ങളിലേക്കു പോകുവിൻ.

Verse 40

अहं तं सूदयिष्यामि समये पर्युपस्थिते । एवमुक्ता गताः सर्वे देवाः स्थानानि हर्षिताः

യോഗ്യസമയം അടുത്തെത്തുമ്പോൾ ഞാൻ അവനെ സംഹരിക്കും. ഇങ്ങനെ അരുളിച്ചെയ്തതോടെ ദേവന്മാർ എല്ലാവരും ഹർഷത്തോടെ തങ്ങളുടെ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്കു പോയി.

Verse 41

देवी तत्रैव संहृष्टा स्थिता पर्वतरोधसि । कस्यचित्त्वथकालस्य नारदो भगवान्मुनिः

ദേവി അവിടെയേ പർവ്വതത്തിന്റെ ചരിവിൽ ഹർഷത്തോടെ നിലകൊണ്ടിരുന്നു. കുറെ സമയത്തിന് ശേഷം ഭഗവാൻ മുനി നാരദൻ അവിടെ എത്തി.

Verse 42

तत्र देवीं च संदृष्ट्वा तीर्थयात्रापरायणः । त्रिविष्टपमनुप्राप्तो महिषो यत्र तिष्ठति

അവിടെ ദേവിയെ ദർശിച്ച് തീർത്ഥയാത്രാപരായണനായ അവൻ ത്രിവിഷ്ടപം (സ്വർഗ്ഗം) പ്രാപിച്ചു; അവിടെ മഹിഷൻ പാർത്തിരുന്നു.

Verse 43

तत्र दृष्ट्वा मुनिं प्राप्तं प्रणम्य महिषासुरः । विनयेन समायुक्तो ह्यभ्युत्थानमथाकरोत्

അവിടെ എത്തിയ മുനിയെ കണ്ട മഹിഷാസുരൻ പ്രണാമം ചെയ്തു; വിനയസമ്പന്നനായി ആദരത്തോടെ എഴുന്നേറ്റു സ്വാഗതം ചെയ്തു.

Verse 44

ततस्तं पूजयामास मधुपर्कार्घविष्टरैः । सुखासीनं सुविश्रांतं ज्ञात्वा वाक्यमुवाच ह

പിന്നീട് അവൻ മധുപർകം, അർഘ്യം, ആസനം മുതലായവ നൽകി അദ്ദേഹത്തെ പൂജിച്ചു. മുനി സുഖാസീനനായി നന്നായി വിശ്രമിച്ചതെന്ന് അറിഞ്ഞ് അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

Verse 45

कुतो भवानितः प्राप्तः किमर्थं मुनिसत्तम । अमी पुत्रास्तथा राज्यं कलत्राणि धनानि च

‘ഹേ മുനിസത്തമാ, നിങ്ങൾ ഇവിടെ എവിടെ നിന്നാണ് വന്നത്? എന്തിനാണ്? ഇവിടെ പുത്രന്മാർ, രാജ്യം, ഭാര്യമാർ, ധനം എന്നിവയും ഉണ്ട്.’

Verse 46

अहं भृत्यसमायुक्तः किमनेन द्विजोत्तम । सर्वं तेऽहं प्रदास्यामि ब्रूहि येन प्रयोजनम्

‘ഞാൻ സേവകരോടുകൂടി സന്നദ്ധനാണ്; ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, ഇതിന് എന്താവശ്യം? ഞാൻ നിങ്ങള്ക്ക് എല്ലാം നൽകാം—നിങ്ങളുടെ ഉദ്ദേശ്യം എന്തെന്ന് പറയുക.’

Verse 47

नारद उवाच । अभिनंदामि ते सर्वमेतत्त्वय्युपपद्यते । निःस्पृहा हि वयं नित्यं मुनिधर्मं समाश्रिताः

നാരദൻ പറഞ്ഞു—നിന്റെ ഈ എല്ലാറ്റിനെയും ഞാൻ അഭിനന്ദിക്കുന്നു; ഇതെല്ലാം നിനക്കു യുക്തമാണ്. എന്നാൽ ഞങ്ങൾ മുനിമാർ നിത്യവും നിസ്സ്പൃഹരായി, മുനിധർമ്മത്തിൽ ദൃഢമായി സ്ഥാപിതരാണ്.

Verse 48

कौतूहलादिह प्राप्तश्चिरात्ते दर्शनं गतः । मर्त्त्यलोकात्समायातो यास्यामि ब्रह्मणः पदम्

കൗതൂഹലത്താൽ ഞാൻ ഇവിടെ എത്തി; ദീർഘകാലത്തിന് ശേഷം നിന്റെ ദർശനം ലഭിച്ചു. മർത്ത്യലോകത്തിൽ നിന്ന് വന്ന് ഇനി ഞാൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പദത്തിലേക്ക് (ധാമത്തിലേക്ക്) പോകും.

Verse 49

महिषासुर उवाच । क्वचिद्दृष्टं त्वया किञ्चिदाश्चर्यं भूतले मुने । दैवं वा मानुषं वापि दानवा लंभिता विभो

മഹിഷാസുരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മുനേ! ഭൂതലത്തിൽ എവിടെയെങ്കിലും ഏതെങ്കിലും അത്ഭുതം നീ കണ്ടിട്ടുണ്ടോ—ദൈവമോ മാനുഷമോ—അതുകൊണ്ട് ദാനവന്മാർ പോലും ലംഘിക്കപ്പെട്ടതായി, ഹേ വിഭോ?

Verse 50

नारद उवाच । अत्याश्चर्यं मया दृष्टं दानवेन्द्र धरातले । यत्र दृष्टं क्वचित्पूर्वं त्रैलोक्ये सचराचरे

നാരദൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദാനവേന്ദ്രാ! ഞാൻ ഭൂതലത്തിൽ അത്യന്തം അത്ഭുതകരമായൊരു ദൃശ്യത്തെ കണ്ടു; അത് മുമ്പ് ത്രൈലോക്യത്തിൽ—ചരാചരസഹിതം—എവിടെയും കണ്ടിട്ടില്ല.

Verse 51

सर्वर्तुपुष्पितैर्वृक्षैः शोभितः स्वर्गसन्निभः

അത് എല്ലാ ഋതുക്കളിലും പുഷ്പിക്കുന്ന വൃക്ഷങ്ങളാൽ ശോഭിതമായി, സ്വർഗ്ഗസന്നിഭമായി തോന്നി.

Verse 52

बकुलैश्चंपकैश्चाम्रैरशोकैः कर्णिकारकैः । शालैस्तालैश्च खर्जूरैर्वटैर्भल्लातकैर्धवैः

അത് ബകുലം, ചമ്പകം, മാവ്, അശോകം, കർണികാരം എന്നീ വൃക്ഷങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു; ശാല, താള, ഖർജൂര, വട, ഭല്ലാതക, ധവ വൃക്ഷങ്ങളും അവിടെ ശോഭിച്ചു।

Verse 53

सरलैः पनसैर्वृक्षैस्तिंदुकैः करवीरकैः । मंदारैः पारिजातैश्च मलयैश्चंदनैस्तथा

ആ പർവ്വതം ശരള (ചിരസദൃശ)വും പനസ (ചക്ക) വൃക്ഷങ്ങളും, തിന്ദുക വൃക്ഷങ്ങളും, കരവീര കുറ്റിച്ചെടികളും കൊണ്ട് അലങ്കൃതമായിരുന്നു; ദിവ്യ മന്ദാര–പാരിജാത പുഷ്പങ്ങളും മലയ ചന്ദനത്തിന്റെ സുഗന്ധവും അവിടെ ശോഭിച്ചു।

Verse 54

पुष्पजातिविशेषैश्च सुगंधैरप्यनेककैः । खाद्यैः सर्वेस्तथा लेह्यैश्चोष्यैः फलवरैर्वृतः

അത് പലവിധ വിശിഷ്ട പുഷ്പജാതികളും അനവധി സുഗന്ധങ്ങളും കൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു; അതുപോലെ ഭോജ്യ, ലേഹ്യ, ചോഷ്യ എന്നീ എല്ലാത്തരം ആഹാരങ്ങളും ഉത്തമ ഫലങ്ങളും കൊണ്ട് കൂടി പരിവേഷ്ടിതമായിരുന്നു।

Verse 55

न स वृक्षो न सा वल्ली नौषधी सा धरातले । न तत्र याऽसुरज्येष्ठ पर्वते वीक्षिता मया

ഹേ അസുരജ്യേഷ്ഠാ! ഭൂമിയിൽ ഉള്ള ഒരു വൃക്ഷവും, ഒരു വള്ളിയും, ഒരു ഔഷധിയും—ആ പർവ്വതത്തിൽ ഞാൻ കാണാത്തതായി ഒന്നുമില്ല।

Verse 56

पक्षिणो मधुरारावाश्चकोरशिखिचातकाः । कोकिला धार्तराष्ट्राश्च भ्रमराः श्वेतपत्रकाः

അവിടെ മധുരാരവമുള്ള പക്ഷികൾ—ചകോരം, ശിഖി (മയിൽ), ചാതകം; കോകിലകളും, കൂടെ ധാർത്തരാഷ്ട്ര പക്ഷികളും, ഭ്രമരങ്ങളും, ശ്വേതപത്രക (വെളുത്ത ചിറകുള്ള) പക്ഷികളും ഉണ്ടായിരുന്നു।

Verse 57

येषां शब्दं समाकर्ण्य मुनयोऽपि समाहिताः । क्षोभं यांति त्रिकालज्ञाः कंदर्पशरपीडिताः

അവരുടെ വിളി കേട്ടാൽ ധ്യാനസമാധിയിൽ ലീനമായ മുനിമാരും—ത്രികാലജ്ഞരായിട്ടും—കന്ദർപ്പന്റെ അമ്പുകളാൽ പീഡിതരെന്നപോലെ ക്ഷോഭിതരാകുന്നു.

Verse 58

निर्झराणि सुरम्याणि नद्यश्च विमलोदकाः । पद्मिनीखंडसंयुक्ता ह्रदाः शतसहस्रशः

അവിടെ അതിസുന്ദരമായ വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളും നിർമ്മലജലമുള്ള നദികളും ഉണ്ടായിരുന്നു; താമരക്കുളങ്ങളുടെ ഭാഗങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ലക്ഷക്കണക്കിന് ഹ്രദങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 59

पद्मपत्रविशालाक्षा मध्यक्षामाः शुचिस्मिताः । विवेकिनो नरास्तत्र शास्त्रव्रतसमन्विताः

അവിടെ വിവേകമുള്ള പുരുഷന്മാർ വസിച്ചു—താമരയിലപോലെ വിശാലനേത്രങ്ങൾ, സുന്ദരമായ ഇടുപ്പ്, ശുദ്ധസ്മിതം—ശാസ്ത്രജ്ഞാനവും വ്രതാചാരവും സമ്പന്നർ.

Verse 60

किं चात्र बहुनोक्तेन यत्किंचित्तत्र पर्वते । स्वेदजांडजसंज्ञेया उद्भिज्जाश्च जरायुजाः । सर्वलोकोत्तरास्तत्र दृश्यंते पर्वतोत्तमे

ഇവിടെ അധികം എന്തു പറയണം? ആ പർവതത്തിൽ ഉള്ളതെല്ലാം—സ്വേദജം, അണ്ഡജം, ഉദ്ഭിജ്ജം, ജരായുജം—എല്ലാം ആ പർവതോത്തമത്തിൽ സർവലോകങ്ങളെക്കാൾ അതീതമായ അത്ഭുതരൂപത്തിൽ ദൃശ്യമാകുന്നു.

Verse 61

दशयोजनविस्तारो द्वाभ्यां संहितपर्वतः । उच्चैः पंच च स श्रीमान्मर्त्ये स्वर्गो व्यजायत

ആ ശ്രീമാനായ പർവതം പത്ത് യോജന വ്യാപ്തിയിലും അഞ്ചു യോജന ഉയരത്തിലും നിലകൊണ്ടു; മർത്ത്യലോകത്തിൽ സ്വർഗ്ഗം തന്നെയെന്നപോലെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

Verse 62

तत्राऽहं कौतुकाविष्ट इतश्चेतश्च वीक्षयन् । सर्वाश्चर्यमयीं नारीमपश्यं लोकसुंदरीम्

അവിടെ ഞാൻ കൗതുകത്തിൽ ആവിഷ്ടനായി ഇങ്ങോട്ടും അങ്ങോട്ടും നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കെ, സർവ്വാശ്ചര്യമയിയായ ആ ലോകസുന്ദരിയായ സ്ത്രീയെ കണ്ടു।

Verse 63

न देवी नापि गंधर्वी नासुरी न च मानुषी । तादृग्रूपा मया दृष्टा न श्रुता च वरांगना

അവൾ ദേവിയുമല്ല, ഗന്ധർവിയുമല്ല, അസുരിയുമല്ല, മനുഷ്യസ്ത്രീയുമല്ല. ഹേ വരാംഗിനീ! അത്തരം രൂപം ഞാൻ മുമ്പ് കണ്ടതുമില്ല, കേട്ടതുമില്ല।

Verse 64

रतिः प्रीतिरुमा लक्ष्मीः सावित्री च सरस्वती । तस्या रूपस्य लेशेन नैतास्तुल्याः स्त्रियोऽखिलाः

രതി, പ്രീതി, ഉമാ, ലക്ഷ്മീ, സാവിത്രി, സരസ്വതി—അവളുടെ രൂപത്തിന്റെ ലേശമാത്രത്തോടും ഇവരാരും തുല്യമല്ല.

Verse 65

अहं दृष्ट्वा तथा रूपां नारीं कामेन पीडितः । तदा दानवशार्दूल वैक्लव्यं परमं गतः

അത്തരം രൂപവതിയായ സ്ത്രീയെ കണ്ടപ്പോൾ ഞാൻ കാമത്താൽ പീഡിതനായി; അപ്പോൾ, ഹേ ദാനവശാർദൂലാ! ഞാൻ പരമ വൈക്ലവ്യത്തിലേക്ക് വീണു.

Verse 66

ततो धैर्यमवष्टभ्य मया मनसि चिंतितम् । न करिष्ये समालापं तया सह च कर्हिचित्

പിന്നീട് ധൈര്യം ഉറപ്പിച്ച് ഞാൻ മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചു—‘ഞാൻ അവളോടൊപ്പം ഒരിക്കലും സംഭാഷണം നടത്തുകയില്ല.’

Verse 67

यस्या दर्शनमात्रेण कामो मे हृदि वर्द्धितः । तस्याः संभाषणेनेव किं भविष्यति मे पुनः

അവളെ വെറും ദർശനമാത്രം കൊണ്ടുതന്നെ എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ കാമം വർദ്ധിച്ചു; അവളോടു സംസാരിച്ചാൽ പിന്നെ എനിക്ക് എന്താകും?

Verse 68

चिरकालं तपस्तप्तं ब्रह्मचर्येण वै मया । नाशं यास्यति तत्सर्वं विषयैर्निर्जितस्य च । तस्माद्गच्छामि चान्यत्र यावन्न विकृतिर्भवेत्

ഞാൻ ദീർഘകാലം ബ്രഹ്മചര്യത്തോടെ തപസ്സു അനുഷ്ഠിച്ചു; വിഷയങ്ങൾ എന്നെ ജയിച്ചാൽ അതെല്ലാം നശിക്കും. അതിനാൽ മനോവികാരം ഉയരുന്നതിന് മുമ്പേ ഞാൻ മറ്റിടത്തേക്ക് പോകുന്നു.

Verse 69

नारीनाम तपोविघ्नं पूर्वं सृष्टं स्वयंभुवा । अर्गला स्वर्गमार्गस्य सोपानं नरकस्य च

സ്ത്രീയെ തപസ്സിന്റെ വിഘ്നമായി പൂർവ്വം സ്വയംഭൂ (ബ്രഹ്മാവ്) സൃഷ്ടിച്ചു; അവൾ സ്വർഗമാർഗത്തിന്റെ അർഗളയും നരകത്തിലേക്കുള്ള സോപാനവും ആകുന്നു.

Verse 70

तावद्धैर्यं तपः सत्यं तावत्स्थैर्यं कुलत्रपा । यावत्पश्यति नो नारीमैकांते च विशेषतः

ധൈര്യം, തപസ്സ്, സത്യം, സ്ഥിരത, കുലമര്യാദ—ഇവയൊക്കെയും സ്ത്രീയെ കാണാത്തിടത്തോളം മാത്രമേ നിലനിൽക്കൂ; പ്രത്യേകിച്ച് ഏകാന്തത്തിൽ.

Verse 71

एतत्संचिंत्य बहुधा निमील्य नयने ततः । अप्रजल्प्य वरारोहां तामहं चात्र संस्थितः

ഇങ്ങനെ പലവട്ടം ചിന്തിച്ച് ഞാൻ പിന്നെ കണ്ണുകൾ അടച്ചു. ആ സുന്ദരജംഘയുള്ള സ്ത്രീയോടു സംസാരിക്കാതെ ഞാൻ അവിടെയേ നിലകൊണ്ടു.

Verse 72

पुलस्त्य उवाच । नारदस्य वचः श्रुत्वा महिषः कामपीडितः । श्रवणादपि राजेंद्र पुनः पप्रच्छ तं मुनिम्

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—നാരദന്റെ വചനങ്ങൾ കേട്ട് കാമപീഡിതനായ മഹിഷൻ, ഹേ രാജേന്ദ്രാ, കേൾവിമാത്രത്താൽ തന്നെ ആ മുനിയെ വീണ്ടും ചോദ്യം ചെയ്തു।

Verse 73

महिषासुर उवाच । काऽसौ ब्राह्मणशार्दूल तादृग्रूपा वरांगना । यस्याः संदर्शनादेव भवानेव स्मरान्वितः

മഹിഷാസുരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ബ്രാഹ്മണശാർദൂലാ, അത്തരം രൂപമുള്ള ആ ശ്രേഷ്ഠസ്ത്രീ ആരാണ്? അവളെ കണ്ടമാത്രത്തിൽ തന്നെ നിങ്ങൾക്കും സ്മരവികാരം ഉണർന്നു!

Verse 74

देवी वा मानुषी वापि यक्षिणी पन्नगी मुने । कुमारी वा सकांता वा ब्रूहि सर्वं सविस्तरम्

ഹേ മുനേ, എല്ലാം വിശദമായി പറയുക—അവൾ ദേവിയാണോ, മനുഷ്യസ്ത്രീയാണോ, യക്ഷിണിയാണോ, നാഗകന്യയാണോ? അവൾ കുമാരിയാണോ, അല്ലെങ്കിൽ കാന്തൻ/ഭർത്താവുള്ളവളോ?

Verse 76

नारद उवाच । न सा पृष्टा मया किंचिन्न जानामि तदन्वयम् । एतन्मे वर्त्तते वित्ते सा कुमारी यशस्विनी

നാരദൻ പറഞ്ഞു—ഞാൻ അവളോട് ഒന്നും ചോദിച്ചിട്ടില്ല; അതിനാൽ അവളുടെ വംശവൃത്താന്തം എനിക്കറിയില്ല. എനിക്ക് മനസ്സിലുള്ളത് ഇത്രമാത്രം—അവൾ യശസ്വിനിയായ കുമാരിയാണ്।

Verse 77

सोऽहं यास्यामि दैत्येश ब्रह्मलोकं सनातनम् । नोत्सहे तत्कथां कर्तुं कामबाणभयातुरः

അതുകൊണ്ട്, ഹേ ദൈത്യേശാ, ഞാൻ സനാതന ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. കാമബാണങ്ങളുടെ ഭയത്തിൽ ആകുലനായ ഞാൻ അവളുടെ കഥ ഇനി പറയാൻ ധൈര്യമില്ല।

Verse 78

एवमुक्त्वा ततो राजन्ब्रह्मलोकं गतो मुनिः । महिषोऽपि स्मराविष्टश्चरं तस्याः समादिशत्

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട്, ഹേ രാജാവേ, മുനി ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്കു പോയി. മഹിഷനും കാമാവേശത്തോടെ അവളെ നിരീക്ഷിക്കാൻ ഒരു ചാരനെ നിയോഗിച്ചു.

Verse 79

गत्वा भवान्द्रुतं तत्र दृष्ट्वा तां च वरांगनाम् । किमर्थं सा तपस्तेपे को वै तस्याः परिग्रहः

നീ വേഗത്തിൽ അവിടെ ചെന്നു, ആ ശ്രേഷ്ഠ സുന്ദരിയെ കണ്ടു അറിയുക—അവൾ എന്തിനായി തപസ്സു ചെയ്തു? അവളുടെ പരിഗ്രഹൻ/ഭർത്താവ് ആരാണ്?

Verse 80

अथाऽसौ महिषादेशाद्दूतो गत्वार्बुदाचलम् । दृष्ट्वा तां पद्मगर्भाभां ज्ञात्वा सर्व विचेष्टितम्

അപ്പോൾ മഹിഷന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ദൂതൻ അർബുദാചലത്തിലേക്കു പോയി. പദ്മഗർഭംപോലെ ദീപ്തിയുള്ള അവളെ കണ്ടും, അവളുടെ എല്ലാ പ്രവർത്തനങ്ങളും അറിഞ്ഞും,

Verse 81

तस्मै निवेदयामास महिषाय सविस्मयः । दृष्टा दैत्यवर स्त्री च सर्वलक्षणलक्षिता

അവൻ വിസ്മയത്തോടെ മഹിഷന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു അറിയിച്ചു—“ഹേ ദൈത്യശ്രേഷ്ഠാ! എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളാലും ലക്ഷിതയായ ആ സ്ത്രീയെ ഞാൻ കണ്ടു.”

Verse 82

देवतेजोभवा कन्या साऽद्यापि वरवर्णिनी । त्वद्वधार्थं तपस्तेपे कौमारव्रतमाश्रिता

അവൾ ദിവ്യ തേജസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച കന്യക; ഇന്നും ശ്രേഷ്ഠ വർണ്ണത്തോടെ ദീപ്തമാണ്. നിന്റെ വധാർത്ഥം അവൾ കൗമാരവ്രതം സ്വീകരിച്ച് തപസ്സു ചെയ്തു.”

Verse 83

एवं तत्र भवंती स्म पृष्टाः सर्वे तपस्विनः । सत्यमेतन्महाभाग कुरुष्व यदनंतरम्

അങ്ങനെ അവിടെയുള്ള എല്ലാ തപസ്വികളോടും ചോദിച്ചപ്പോൾ അവർ യഥാർത്ഥം തന്നേ പറഞ്ഞു. ഇതു സത്യമാകുന്നു, ഹേ മഹാഭാഗാ—ഇനി തുടര്‍ന്ന് ചെയ്യേണ്ടതു ചെയ്യുക.

Verse 84

तस्या रूपं वयः कांतिर्वर्णितुं नैव शक्यते । नालापं कुरुते बाला सा केनापि समं विभौ

അവളുടെ രൂപവും യൗവനവും കാന്തിയും വർണ്ണിക്കാൻ കഴിയില്ല. ഹേ പ്രഭോ, ആ ബാലിക ആരോടും സമമായി സംഭാഷണം നടത്തുന്നില്ല.

Verse 85

पुलस्त्य उवाच । तच्छ्रुत्वा महिषो वाक्यं भूयः कामनिपीडितः । दूतं संप्रेषयामास दानवं च विचक्षणम्

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് മഹിഷൻ വീണ്ടും കാമപീഡിതനായി ‘വിചക്ഷണൻ’ എന്ന ദാനവനെ ദൂതനായി അയച്ചു.

Verse 86

विचक्षण द्रुतं गत्वा मदर्थे तां तपस्विनीम् । सामभेदप्रदानेन दंडेनापि समानय

‘വിചക്ഷണാ, വേഗം പോയി എന്റെ കാര്യം കൊണ്ട് ആ തപസ്വിനിയെ കൊണ്ടുവരിക—സാമം, ഭേദം, ദാനം; ആവശ്യമെങ്കിൽ ദണ്ഡം കൊണ്ടും.’

Verse 87

अथाऽसौ प्रययौ शीघ्रं प्रणिपत्य विचक्षणः । अर्बुदे पर्वतश्रेष्ठे यत्र सा परमेश्वरी । प्रणम्य विनयोपेतो वाक्यमेतदुवाच ताम्

അപ്പോൾ വിചക്ഷണൻ വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു, പ്രണാമം ചെയ്ത്, ആ പരമേശ്വരി വസിക്കുന്ന അർബുദം എന്ന പർവ്വതശ്രേഷ്ഠത്തിലേക്ക് എത്തി. അവളെ നമസ്കരിച്ചു വിനയത്തോടെ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

Verse 88

महिषो नाम विख्यातस्त्रैलोक्याधिपतिर्बली । दनुवंशसमुद्भूतः कामरूपसमन्वितः

മഹിഷൻ എന്നു പ്രസിദ്ധനായ ഒരു ബലവാൻ ഉണ്ട്; ത്രിലോകാധിപതിയെന്ന അഭിമാനം ധരിക്കുന്നവൻ. ദനു-വംശത്തിൽ ജനിച്ചവൻ, ഇഷ്ടാനുസാരം രൂപം ധരിക്കാനുള്ള ശക്തിയുള്ളവൻ.

Verse 89

स त्वां वांछति कल्याणि धर्मपत्नीं स्वधर्मतः । तस्माद्वरय भद्रं ते सर्वकामप्रदं पतिम्

ഹേ കല്യാണി, അവൻ തന്റെതെന്നു പറയുന്ന ധർമ്മപ്രകാരം നിന്നെ ധർമ്മപത്നിയായി ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അതിനാൽ നിനക്കു മംഗളം വരട്ടെ—സർവകാമപ്രദനായ അവനെയേ ഭർത്താവായി വരിക്കൂ.

Verse 90

यदि स्यात्तव कांतोऽसौ त्वं च तस्य तथा प्रिया । तत्कृतार्थं द्वयोरेव यौवनं नात्र संशयः

അവൻ നിന്റെ കാന്തനാകുകയും നീയും അവനു അതുപോലെ പ്രിയയാകുകയും ചെയ്താൽ, നിങ്ങളിരുവരുടെയും യൗവനം നിശ്ചയമായും സഫലമാകും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 91

एवमुक्ता ततस्तेन देवी वचनमब्रवीत् । किञ्चित्कोपसमायुक्ता मुहुः प्रस्फुरिताधरा

അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ദേവി മറുപടി പറഞ്ഞു. അവൾ അല്പം കോപം നിറഞ്ഞവളായി, അവളുടെ അധരങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും വിറച്ചു.

Verse 92

देव्युवाच । अवध्यः सर्वथा दूतः सर्वत्र परिकीर्तितः । अवस्थासु ततो न त्वं सहसा भस्मसात्कृतः

ദേവി പറഞ്ഞു—ദൂതൻ എല്ലായിടത്തും എല്ലാസ്ഥിതിയിലും അവധ്യനെന്നു പ്രസിദ്ധമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ നിന്നെ പെട്ടെന്ന് ഭസ്മമാക്കിയില്ല.

Verse 93

गत्वा ब्रूहि दुराचारं महिषं दानवाधमम् । नाहं शक्या त्वया पाप लब्धुं नान्येन केनचित्

ചെന്നു ആ ദുഷ്ടാചാരിയായ, ദാനവാധമനായ മഹിഷനോട് പറയുക— ‘ഹേ പാപീ! നീ എന്നെ പ്രാപിക്കയില്ല; മറ്റാരും ഒരിക്കലും പ്രാപിക്കയില്ല।’

Verse 94

वधार्थं ते समुद्योग एष सर्वो मया कृतः । तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा महिषं स पुनर्ययौ

നിന്റെ വധത്തിനായിട്ടാണ് ഈ മുഴുവൻ ശ്രമവും ഞാൻ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവൻ വീണ്ടും മഹിഷന്റെ അടുക്കൽ പോയി.

Verse 95

भयेन महताविष्टस्तस्या रूपेण विस्मितः । सर्वं निवेदयामास महिषाय विचेष्टितम् । तस्याश्चैव तथाऽलापानस्पृहत्वं च कृत्स्नशः

മഹാഭയത്തിൽ ആകുലനായി, അവളുടെ രൂപത്തിൽ വിസ്മയിച്ചു, അവൻ മഹിഷനോട് എല്ലാം അറിയിച്ചു—അവളുടെ പ്രവർത്തികൾ, അവളുടെ വാക്കുകൾ, കൂടാതെ പൂർണ്ണമായും അവളുടെ അനാസക്തി.

Verse 96

तच्छुत्वा महिषो राजन्कामबाणप्रपीडितः । सेनापतिं समाहूय वाक्यमेतदुवाच ह

ഹേ രാജൻ! അത് കേട്ട്, കാമബാണങ്ങളാൽ പീഡിതനായ മഹിഷൻ സേനാപതിയെ വിളിച്ചു വരുത്തി ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

Verse 97

अर्बुदे पर्वते सेनां कल्पयस्व सुदुर्धराम् । हस्त्यश्वकल्पितां भीमां रथपत्तिसमाकुलाम्

അർബുദ പർവതത്തിൽ എനിക്കായി അത്യന്തം ദുര്ധർഷമായ സൈന്യം ഒരുക്കുക—ഭീകരമായത്, ആനകളും കുതിരകളും അണിനിരത്തിയത്, രഥങ്ങളും പദാതികളും നിറഞ്ഞത്.

Verse 98

ततोऽसौ कल्पयामास चतुरंगां वरूथिनीम् । पताकाच्छत्रशबलां वादित्रारावभूषिताम्

അപ്പോൾ അവൻ ചതുരംഗസേനയെ ക്രമപ്പെടുത്തി—പതാകകളും ഛത്രങ്ങളും നിറഞ്ഞ ശോഭയോടെ, വാദ്യ-നഗാരങ്ങളുടെ നിനാദംകൊണ്ട് അലങ്കൃതമായി।

Verse 99

ततो द्विपाश्च संनद्धा दृश्यंतेऽधिष्ठिता भटैः । इतश्चेतश्च धावन्तः सपक्षाः पर्वता इव

പിന്നീട് കവചധാരികളായ ആനകൾ യോദ്ധാക്കൾ കയറി അധിഷ്ഠിതരായി ദൃശ്യമായി; അവ ഇങ്ങോട്ടും അങ്ങോട്ടും പാഞ്ഞു—ചിറകുള്ള പർവ്വതങ്ങൾപോലെ।

Verse 100

अश्वाश्चैवाप्यकल्माषा वायुवेगाः सुवर्चसः । अंगत्राणसमायुक्ताः शतशोऽथ सहस्रशः

കുതിരകളും—കലങ്കമില്ലാത്തവ, കാറ്റിന്റെ വേഗത്തിൽ പായുന്നവ, ദീപ്തിമാന്മാർ—അംഗരക്ഷാകവചങ്ങളോടെ, നൂറുകളായും പിന്നെ ആയിരങ്ങളായും।

Verse 101

विमानप्रतिमाकारा रथास्तेन प्रकल्पिताः । किंकिणीजालसद्घंटापताकाभिरलंकृताः

അവൻ വിമാനസദൃശ രൂപമുള്ള രഥങ്ങൾ ഒരുക്കിച്ചു—ഝങ്കാരിക്കുന്ന കിങ്കിണിവല, ഘണ്ടകൾ, പാറുന്ന പതാകകൾ എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കൃതമായി।

Verse 102

पत्तयश्च महाकाया महेष्वासा महाबलाः । असिचर्मधराश्चान्ये प्रासपट्टिशपाणयः

പടയാളികൾ മഹാകായരും മഹാധനുർധരരും മഹാബലവാന്മാരുമായിരുന്നു; മറ്റുള്ളവർ വാൾ-കവചം ധരിച്ചു, കൈകളിൽ കുന്തവും പട്ടിശവും പിടിച്ചിരുന്നു।

Verse 103

लक्षमेकं मतंगानां रथानां त्रिगुणं ततः । अश्वा दशगुणा राजन्नसंख्याताः पदातयः

ആനകൾ ഒരു ലക്ഷം; രഥങ്ങൾ അതിന്റെ മൂന്നിരട്ടി; കുതിരകൾ പത്തിരട്ടി, ഹേ രാജാവേ—പടയാളികൾ എണ്ണമറ്റവർ ആയിരുന്നു.

Verse 104

ततश्चार्बुदमासाद्य वेष्टयित्वा स दूरतः । संमितैः सचिवैः सार्धं तदंतिकमुपाद्रवत्

പിന്നീട് അവൻ അർബുദത്തെ എത്തി ദൂരത്തിൽ നിന്നുതന്നെ ആ സ്ഥലത്തെ വളഞ്ഞു; തിരഞ്ഞെടുത്ത മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം അവളുടെ സമീപത്തേക്ക് വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞെത്തി.

Verse 105

ध्यानस्थां वीक्ष्य तां देवीं कन्दर्पशरपीडितः । ततोऽब्रवीत्स तां वाक्यं विनयेन समन्वितः

ധ്യാനസ്ഥയായ ആ ദേവിയെ കണ്ടപ്പോൾ, കാമദേവന്റെ അമ്പുകളാൽ പീഡിതനായി, വിനയഭൂഷിതമായ വാക്കുകളാൽ അവളോട് സംസാരിച്ചു.

Verse 106

श्रुत्वा तवेदृशं रूपमहं प्राप्तो वरानने । गांधर्वेण विवाहेन तस्माद्वरय मां द्रुतम्

നിന്റെ ഇത്തരമൊരു സൗന്ദര്യം കേട്ടു, ഹേ സുന്ദരമുഖീ, ഞാൻ എത്തിയിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ ഗന്ധർവവിവാഹമായി ഉടൻ എന്നെ വരിക്കൂ.

Verse 107

षष्टिभार्यासहस्राणि मम संति शुचिस्मिते । कृत्वा मां दर्पितं कांतं तासां त्वं स्वामिनी भव

ഹേ ശുചിസ്മിതേ! എനിക്ക് അറുപതിനായിരം ഭാര്യമാർ ഉണ്ട്; എന്നെ ഗർവിതനും കാന്തനുമായ പ്രിയനാക്കി, അവരൊക്കെയും മേൽ നീ സ്വാമിനിയാകുക.

Verse 108

अनर्हं ते तपो बाले भुंक्ष्व भोगान्यथेप्सितान् । त्रैलोक्यस्वामिनी भूत्वा मया सार्धमहर्निशम्

ഹേ ബാലേ, നിനക്കു തപസ്സു യോജ്യമല്ല. നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നപോലെ ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിക്ക; ത്രിലോകത്തിന്റെ സ്വാമിനിയായി എനോടൊപ്പം പകലും രാത്രിയും വസിക്കു.

Verse 109

एवमुक्ताऽपि सा तेन नोत्तरं प्रत्यभाषत । ततः कामसमाविष्टस्तदंतिकमुपाययौ

അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടും അവൾ മറുപടി പറഞ്ഞില്ല. പിന്നെ കാമാവേശം പിടിച്ചവൻ അവളുടെ അടുക്കലേക്ക് നീങ്ങി.

Verse 110

ततस्तं लोलुपं दृष्ट्वा सा देवी कोपसंयुता । अस्मरद्वाहनं सिंहं समायातः स साऽरुहत्

അപ്പോൾ ആ ലോഭിയെ കണ്ട ദേവി കോപത്തോടെ നിറഞ്ഞു. അവൾ തന്റെ വാഹനം സിംഹത്തെ സ്മരിച്ചു; അത് വന്നപ്പോൾ അവൾ അതിൽ കയറി.

Verse 111

अब्रवीत्परुषं वाक्यं गच्छगच्छेति चासकृत् । नो चेत्त्वां च वधिष्यामि स्थानेऽस्मिन्दानवाधम

അവൾ കടുത്ത വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു, വീണ്ടും വീണ്ടും—‘പോ, പോ!’ എന്നു പറഞ്ഞു. ‘അല്ലെങ്കിൽ ഈ സ്ഥലത്തുതന്നെ നിന്നെ വധിക്കും, ദാനവാധമാ!’

Verse 112

अथाऽसौ सचिवैः सार्द्धं समंतात्पर्यवेष्टयत् । प्रग्रहार्थं तु तां देवीं कामबाणप्रपीडितः

പിന്നീട് അവൻ മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം എല്ലാദിക്കിലും അവളെ വളഞ്ഞു—കാമബാണങ്ങളാൽ പീഡിതനായി ദേവിയെ പിടിക്കാനായി.

Verse 113

ततो जहास सा देवी सशब्दं परमेश्वरी । तस्मादहर्निशं सार्द्धं निष्क्रांता पुरुषा घनाः

അപ്പോൾ ആ പരമേശ്വരി ദേവി ഉച്ചശബ്ദത്തോടെ ചിരിച്ചു. ആ ഹാസ്യത്തിൽ നിന്ന് പകലും രാത്രിയും ഒരുമിച്ച് ഘനമായ പുരുഷസമൂഹങ്ങൾ പുറപ്പെട്ടു.

Verse 114

सुसन्नद्धाः सशस्त्राश्च रोषेण महताऽन्विताः । ततस्तानब्रवीद्देवी पापोऽयं वध्यतामिति

അവർ പൂർണ്ണ കവചധാരികളും ശസ്ത്രധാരികളും മഹാക്രോധത്തിൽ ജ്വലിച്ചവരുമായിരുന്നു. അപ്പോൾ ദേവി പറഞ്ഞു—“ഇവൻ പാപി; ഇവനെ വധിക്കൂ.”

Verse 115

ततस्ते सहिताः सर्वे महिषं समुपाद्रवन् । तिष्ठतिष्ठेति जल्पन्तो मुंचन्तोऽस्त्रणि भूरिशः

പിന്നീട് അവർ എല്ലാവരും ഒരുമിച്ച് മഹിഷനിലേക്കു പാഞ്ഞു. “നിൽക്കു, നിൽക്കു” എന്നു വിളിച്ചുകൊണ്ട് പല ആയുധങ്ങളും ആവർത്തിച്ച് പ്രയോഗിച്ചു.

Verse 116

ततः समभवद्युद्धं गणानां दानवैः सह । ततस्ते सचिवाः सर्वे वैवस्वतगृहं गताः

അപ്പോൾ ഗണന്മാരും ദാനവന്മാരും തമ്മിൽ യുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് അവന്റെ മന്ത്രിമാർ എല്ലാവരും വൈവസ്വതൻ (യമൻ) ഗൃഹത്തിലേക്കു പോയി.

Verse 117

अथाऽसौ महिषो रुष्टः सचिवैर्विंनिपातितैः । स्वसैन्यमानयामास तस्मिन्पर्वतरोधसि

തന്റെ മന്ത്രിമാർ വീഴ്ത്തപ്പെട്ടതുകൊണ്ട് മഹിഷൻ ക്രുദ്ധനായി. ആ പർവ്വതതടസ്സം/ചുരത്തിൽ അവൻ തന്റെ സൈന്യത്തെ അവിടെ വിളിച്ചു വരുത്തി.

Verse 118

रथप्रवरमारुह्य सारथिं समभाषत । नय मां सारथे तूर्णं यत्र साऽस्ते व्यवस्थिता

ശ്രേഷ്ഠരഥത്തിൽ കയറി അവൻ സാരഥിയോട് പറഞ്ഞു— “ഹേ സാരഥേ, അവൾ സ്ഥിരമായി നിൽക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് എന്നെ വേഗത്തിൽ കൊണ്ടുപോ.”

Verse 119

हत्वैनामद्य यास्यामि पारं रोषस्य दुस्तरम् । एवमुक्तस्ततो राजन्प्रेरयामास सारथिः

“ഇന്ന് അവളെ വധിച്ച്, കടക്കാൻ ദുഷ്കരമായ ക്രോധത്തിന്റെ അപ്പുറം ഞാൻ കടക്കും.” എന്നു പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഹേ രാജാവേ, സാരഥി പിന്നെ രഥം മുന്നോട്ട് ഓടിച്ചു।

Verse 120

रथं तेनैव मार्गेण यत्र सा तिष्ठते ध्रुवम् । एतस्मिन्नेव काले तु तत्रोत्पाताः सुदारुणाः

അവൻ അതേ വഴിയിലൂടെ രഥം ഓടിച്ച് അവൾ ഉറച്ചുനിന്നിരുന്ന സ്ഥലത്തെത്തി. അതേ സമയത്ത് അവിടെ അത്യന്തം ഭീകരമായ അപശകുനങ്ങൾ ഉദിച്ചു।

Verse 121

बहवस्तेन मार्गेण येनासौ प्रस्थितो नृप । सम्मुखः प्रववौ वातो रूक्षः कर्करसंयुतः

ഹേ നൃപാ, അവൻ പുറപ്പെട്ട അതേ വഴിയിൽ പല അപശകുനങ്ങളും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. നേരെ എതിർവശത്ത് നിന്ന് കരടായ, കല്ലുകണ-ധൂളി കലർന്ന കഠിന കാറ്റ് വീശി।

Verse 122

पपात महती चोल्का निहत्य रविमंडलम् । अपसव्यं मृगाश्चक्रुस्तस्य मार्गे नृपोत्तम

ഒരു മഹാ ഉല്ക സൂര്യമണ്ഡലത്തെ അടിച്ചതുപോലെ വീണു. ഹേ നൃപോത്തമാ, അവന്റെ വഴിയിൽ മൃഗങ്ങൾ അപസവ്യമായി—ഇടത്തോട്ടു—ചലിച്ചു।

Verse 123

उपविष्टास्तथा वांता बहुमूत्रं प्रसुस्रुवुः । रथध्वजे समाविष्टो गृध्रः शब्दमथाकरोत्

അവിടെ ഇരുന്നവർ ഛർദ്ദിച്ചു, ധാരാളം മൂത്രവും ഒഴുകി. രഥധ്വജത്തിൽ ഇറങ്ങിയ കഴുകൻ അപ്പോൾ ഉച്ചത്തിൽ കരഞ്ഞു.

Verse 124

स तान्सर्वाननादृत्य महोत्पातान्सुदारुणान् । प्रययौ सम्मुखस्तस्या देव्याः कोपपरायणः

ആ ഭീകരമായ മഹോത്പാതങ്ങളെ അവഗണിച്ച്, കോപത്തിൽ പരായണനായി അവൻ നേരെ ദേവിയുടെ മുന്നിലേക്ക് നീങ്ങി.

Verse 125

विमुंचंश्च शरान्नादांस्तिष्ठतिष्ठेति च ब्रुवन् । न कश्चिद्दृश्यते तत्र तेषां मध्ये नृपोत्तम

ഉച്ചത്തിൽ നാദം മുഴക്കി അമ്പുകൾ വിട്ടുകൊണ്ട് ‘നിൽക്കൂ, നിൽക്കൂ’ എന്നു വിളിച്ച ആ ഉത്തമരാജാവിന് അവരിടയിൽ ആരെയും അവിടെ കാണാനായില്ല.

Verse 126

महिषं रोषसंयुक्तं यो वारयति संगरे । तेन हत्वा गणगणान्कृतं रुधिरकर्दमम्

യുദ്ധത്തിൽ ക്രോധത്തോടെ ചേർന്ന ആ മഹിഷാസുരനെ ആരാണ് തടയുക? അവൻ കൂട്ടം കൂട്ടമായി സൈന്യങ്ങളെ വധിച്ച് ഭൂമിയെ രക്തക്കളിമണ്ണാക്കി.

Verse 127

ततो देवी समासाद्य प्रोक्ता गर्वेण पार्थिव । न त्वया संगरो भीरु नूनं कर्तुं ममोचितः

അപ്പോൾ ദേവി അടുത്തുവന്ന് അഭിമാനത്തോടെ പറഞ്ഞു—‘ഹേ രാജാവേ, നീ ഭീരുവാണ്; എനിക്കെതിരേ യുദ്ധം ചെയ്യുക നിനക്കു യോജ്യമല്ല.’

Verse 128

न च बालिशि मे वीर्यं न सौभाग्यं न वा धनम् । न करोषि हि तेन त्वं मम वाक्यं कथञ्चन

ഹേ മൂഢനേ! നീ എന്റെ വീര്യവും, എന്റെ സൗഭാഗ്യവും, എന്റെ ധനവും ഒന്നും മാനിക്കുന്നില്ല; അതുകൊണ്ട് നീ യാതൊരു വിധത്തിലും എന്റെ ആജ്ഞ പാലിക്കുന്നില്ല।

Verse 129

नूनं तत्त्वेन जानामि अवलिप्तासि भामिनि । कुरुष्वाद्यापि मे वाक्यं भार्या भव मम प्रिया

ഇപ്പോൾ ഞാൻ സത്യമായി അറിഞ്ഞു—ഹേ ഭാമിനി, നീ അഹങ്കാരിണിയാണ്. എങ്കിലും ഇപ്പോഴും എന്റെ വാക്ക് അനുസരിക്ക; എന്റെ പ്രിയ ഭാര്യയാകുക।

Verse 130

स्त्रियं त्वां नोत्सहे हंतुं पौरुषे च व्यवस्थितः । असकृन्निर्जितः संख्ये मया शक्रः सुरैः सह

നീ സ്ത്രീയായതിനാൽ നിന്നെ കൊല്ലാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; എങ്കിലും ഞാൻ പൗരുഷത്തിൽ ദൃഢനാണ്. യുദ്ധത്തിൽ ദേവന്മാരോടുകൂടെ ശക്രനെ (ഇന്ദ്രനെ) ഞാൻ പലവട്ടം ജയിച്ചിട്ടുണ്ട്।

Verse 131

त्रैलोक्ये नास्ति मत्तुल्यः पुमान्कश्चिच्च बालिशि । एवमुक्ता ततो देवी कोपेन महताऽन्विता

ഹേ മൂഢനേ! ത്രിലോകങ്ങളിലും എനിക്കു തുല്യനായ പുരുഷൻ ആരുമില്ല. ഇങ്ങനെ കേട്ടപ്പോൾ ദേവി മഹാകോപത്തിൽ നിറഞ്ഞു।

Verse 132

प्रगृह्य सशरं चापं वाक्यमेतदुवाच ह । नालापो युज्यते पाप कर्तुं सह मम त्वया

അവൾ അമ്പുകളോടുകൂടിയ വില്ല് എടുത്ത് പറഞ്ഞു—ഹേ പാപി! എന്നോടൊപ്പം വാക്കുപോരിന് നിനക്ക് യോഗ്യമില്ല; എന്നോടൊപ്പം യോജിക്കുന്നത് പ്രവർത്തി, അഥവാ യുദ്ധപ്രവർത്തി മാത്രമാണ്।

Verse 133

कुमार्याः कामयुक्तेन तथापि शृणु मे वचः । न त्वया निर्जितः शक्रः स्ववीर्येण रणाजिरे

കുമാരിയോടുള്ള കാമവശത്തിലും എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുക. നീ നിന്റെ സ്വന്തം വീര്യത്തോടെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ശക്രനെ (ഇന്ദ്രനെ) ജയിച്ചിട്ടില്ല.

Verse 134

पितामह वरं देवा मन्यंते दानवाधम । गौरवात्तस्य तेन त्वमात्मानं मन्यसेऽधिकम्

ഹേ ദാനവാധമാ! ദേവന്മാർ പിതാമഹനെ (ബ്രഹ്മാവിനെ) പരമനെന്ന് കരുതുന്നു; അവന്റെ ഗൗരവം കൊണ്ടാണ് നീ നിന്നെ മേലാളനെന്ന് വിചാരിക്കുന്നത്.

Verse 135

मुक्त्वैकां कामिनीं पाप त्वं कृतः पद्मयोनिना । अवध्यः सर्वसत्त्वानां पुंसः जातौ धरातले

ഹേ പാപീ! ഒരു സ്ത്രീയെ ഒഴികെ, പദ്മയോനി (ബ്രഹ്മാവ്) നിന്നെ ഭൂമിയിലെ മനുഷ്യജാതിയിൽ എല്ലാ സത്തകൾക്കും അവധ്യനായി സൃഷ്ടിച്ചു.

Verse 136

पितामहवरः सोऽत्र जयशीलोऽसि दानव । यदि ते पौरुषं चास्ति तच्छीघ्रं संप्रदर्शय

ഇവിടെ പിതാമഹന്റെ വരം നിലകൊള്ളുന്നു; ഹേ ദാനവാ, നീ ജയഗർവം പുലർത്തുന്നു. നിനക്കു പൗരുഷമുണ്ടെങ്കിൽ ഉടൻ കാണിക്കൂ.

Verse 137

एषा त्वामिषुभिस्तीक्ष्णैर्नयामि यमसादनम् । एवमुक्त्वा ततो देवी शरानष्टौ मुमोच ह

“ഈ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ നിന്നെ യമസദനത്തിലേക്ക് അയക്കും.” എന്നു പറഞ്ഞു ദേവി തുടർന്ന് എട്ട് ശരങ്ങൾ വിട്ടു.

Verse 138

चतुर्भिश्चतुरो वाहाननयद्यमसादनम् । सारथेश्च शिरः कायाच्छरेणैकेन चाक्षिपत्

നാലു അമ്പുകളാൽ അവൾ നാലു കുതിരകളെയും യമലോകത്തേക്ക് അയച്ചു; ഒരൊറ്റ അമ്പുകൊണ്ട് സാരഥിയുടെ തല ഉടലിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തി.

Verse 139

ध्वजं चिच्छेद चैकेन ततोऽन्येन हृदि क्षतः । स गात्रविद्धो व्यथितो ध्वजयष्टिं समाश्रितः

ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് അവൾ അവന്റെ കൊടി അറുത്തുമാറ്റി; മറ്റൊന്നുകൊണ്ട് അവന്റെ ഹൃദയത്തിൽ മുറിവേൽപ്പിച്ചു. ശരീരം മുഴുവൻ മുറിവേറ്റ് വേദനയോടെ അവൻ കൊടിമരത്തെ ആശ്രയിച്ചു.

Verse 140

मूर्छया सहितो राजन्किंचित्कालमधोमुखः । ततः स चेतनो भूत्वा मुमोच निशिताञ्छरान्

ഹേ രാജാവേ! ബോധക്ഷയത്താൽ അവൻ കുറച്ചുനേരം തലകുനിച്ചിരുന്നു. പിന്നീട് ബോധം വീണ്ടെടുത്തപ്പോൾ അവൻ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ എയ്തു.

Verse 141

देवी सखीसमायुक्ता सर्वदेशेष्वताडयत् । ततः क्षुरप्रबाणेन धनुस्तस्य द्विधाऽकरोत्

തോഴിമാരോടുകൂടിയ ദേവി അവന്റെ എല്ലാ അവയവങ്ങളിലും പ്രഹരിച്ചു. പിന്നീട് മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൊണ്ട് അവന്റെ വില്ല് രണ്ടായി മുറിച്ചു.

Verse 142

छिन्नधन्वा ततो दैत्यश्चर्मखङ्गसमन्वितः । विद्राव्य सहसा देवीं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत्

വില്ല് മുറിഞ്ഞപ്പോൾ, ആ അസുരൻ പരിചയും വാളുമെടുത്ത് പെട്ടെന്ന് ദേവിയുടെ നേരെ പാഞ്ഞടുത്തു, "നിൽക്കൂ! നിൽക്കൂ!" എന്ന് വിളിച്ചുപറഞ്ഞു.

Verse 143

तस्य चापततस्तूर्णं खड्गं द्वाभ्यां ह्यकृन्तयत् । शराभ्यामर्धबाणेन प्रहस्य प्रासमेव च

അവൻ വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞെത്തിയപ്പോൾ ദേവി രണ്ട് അമ്പുകളാൽ അവന്റെ ഖഡ്ഗം മുറിച്ചു; ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അമ്പുകളും അർധബാണവും കൊണ്ട് അവന്റെ പ്രാസവും വീഴ്ത്തി।

Verse 144

विशस्त्रो विरथो राजन्स तदा दानवाधमः । ततोऽस्मरच्छरान्भूप शस्त्राणि विविधानि च

ഹേ രാജൻ, അപ്പോൾ ആ ദാനവാധമൻ ആയുധരഹിതനും രഥരഹിതനും ആയി നിന്നു. പിന്നെ, ഹേ ഭൂപ, അവൻ അമ്പുകളും നാനാവിധ ശസ്ത്രങ്ങളും മനസ്സിൽ സ്മരിച്ചു।

Verse 145

ब्रह्मास्त्रं मनसि ध्यायंस्तृणं तस्यै मुमोच सः । मुक्तेनास्त्रेण तस्मिंस्तु धूमवर्तिर्व्यजायत

അവൻ മനസ്സിൽ ബ്രഹ്മാസ്ത്രം ധ്യാനിച്ച് തൃണമെന്നപോലെ അത് ദേവിയിലേക്കു വിട്ടു; എന്നാൽ അസ്ത്രം വിട്ടയുടൻ പുകയുടെ ചുറ്റുന്ന ചുരുള്‍ ഉയർന്നു।

Verse 146

एतस्मिन्नेव काले तु स ब्रह्मास्ते दिवौकसः । परं भयमनुप्राप्ता दृष्ट्वा तस्य पराक्रमम्

അതേ സമയത്ത് സ്വർഗ്ഗവാസികളായ ദേവന്മാർ ബ്രഹ്മാവിനോടുകൂടെ അവന്റെ പരാക്രമം കണ്ടു മഹാഭയത്തിലായി।

Verse 147

ततो देवी क्षणं ध्यात्वा तदस्त्रं पार्थिवोत्तम । ब्रह्मास्त्रेणाहनत्तूर्णं ततो व्यर्थं व्यजायत

പിന്നീട് ദേവി ക്ഷണമാത്രം ധ്യാനിച്ച്, ഹേ രാജോത്തമാ, ബ്രഹ്മാസ്ത്രം കൊണ്ട് ആ അസ്ത്രത്തെ വേഗത്തിൽ നശിപ്പിച്ചു; അതിനാൽ അത് നിഷ്ഫലമായി।

Verse 148

ब्रह्मास्त्रे विफले जाते ह्याग्नेयं दानवोत्तमः । प्रेषयामास तां क्रुद्धो ह्यहनद्वारुणेन सा

ബ്രഹ്മാസ്ത്രം ഫലഹീനമായപ്പോൾ ക്രുദ്ധനായ ദാനവോത്തമൻ അഗ്നേയാസ്ത്രം പ്രേക്ഷിച്ചു; ദേവി വാരുണാസ്ത്രംകൊണ്ട് അതിനെ പ്രതിഹതപ്പെടുത്തി വീഴ്ത്തി।

Verse 149

एवं नानाप्रकाराणि तेन मुक्तानि सा तदा । अस्त्राणि विफलान्येव चक्रे देवी सहस्रशः

ഇങ്ങനെ അവൻ അന്ന് പ്രയോഗിച്ച നാനാവിധ അസ്ത്രങ്ങളെ ദേവി സഹസ്രശഃ ഫലഹീനങ്ങളാക്കി മാറ്റി।

Verse 150

एवं निःशेषितास्त्रोऽसौ दानवो बलवत्तरः । चकार परमां मायां दिव्यैरस्त्रैः सुरेश्वरी

ഇങ്ങനെ ആ ശക്തിമാനായ ദാനവന്റെ അസ്ത്രങ്ങൾ എല്ലാം തീർന്നപ്പോൾ, സുരേശ്വരി ദേവി ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളുടെ പിന്തുണയോടെ പരമമായ മായ പ്രയോഗിച്ചു।

Verse 151

व्यक्षिपच्च महाकायं महिषं पर्वताकृतिम् । दीर्घतीक्ष्णविषाणाभ्यां युक्तमंजनसंनिभम्

അനന്തരം ദേവി പർവ്വതാകൃതിയുള്ള മഹാകായ മഹിഷത്തെ പുറപ്പെടുവിച്ചു—അഞ്ജനസമം കറുത്തത്, ദീർഘവും തീക്ഷ്ണവുമായ കൊമ്പുകളോടുകൂടിയത്।

Verse 152

सिंहस्कंधं च सा देवी ततस्तमध्यरोहत । खड्गेन तीक्ष्णेन शिरो देवी तस्य न्यकृंतत

പിന്നീട് സിംഹസ്കന്ധയായ ദേവി അതിന്മേൽ കയറി, തീക്ഷ്ണ ഖഡ്ഗംകൊണ്ട് അതിന്റെ ശിരസ് ഛേദിച്ചു।

Verse 153

शूलेन भेदयामास पृष्ठदेशे सुरेश्वरी । ततः कलेवरात्तस्मान्निश्चक्राम महान्पुमान्

സുരേശ്വരീ ദേവി ത്രിശൂലത്തോടെ അവന്റെ പൃഷ്ഠഭാഗം ഭേദിച്ചു. തുടർന്ന് ആ ദേഹത്തിൽ നിന്ന് ഒരു മഹാപുരുഷൻ പുറത്തുവന്നു.

Verse 154

चर्मखड्गधरो रौद्रस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् । तमप्येवं गृहीत्वा तत्केशपाशे सुरेश्वरी

ചർമ്മകവചവും ഖഡ്ഗവും ധരിച്ച ആ രൗദ്രൻ “നിൽക്കൂ, നിൽക്കൂ!” എന്നു വിളിച്ചു. എന്നാൽ സുരേശ്വരീ ദേവി അവനെയും അതേവിധം കേശപാശം പിടിച്ചു കീഴടക്കി.

Verse 155

निस्त्रिंशेनाहनत्प्रोच्चैः स च प्राणैर्व्ययुज्यत । दानवः पार्थिवश्रेष्ठ पार्श्वे सिंहविदारिते

ദേവി ഖഡ്ഗത്തോടെ അവനെ ശക്തിയായി പ്രഹരിച്ചു; അവൻ പ്രാണവായുവിൽ നിന്ന് വേർപെട്ടു. ഹേ രാജശ്രേഷ്ഠാ, സിംഹം കീറിപ്പറിച്ചതുപോലെ പാർശ്വം പിളർന്ന് ആ ദാനവൻ വീണു.

Verse 156

ततो जघान भूयोऽपि दानवान्सा रुषान्विता । हतशेषाश्च ये दैत्या निर्भिद्य धरणीतलम्

പിന്നീട് കോപം നിറഞ്ഞ അവൾ വീണ്ടും ദാനവന്മാരെ വധിച്ചു. വധത്തിൽ നിന്ന് ശേഷിച്ച ദൈത്യർ ഭൂതലം ഭേദിച്ച് താഴേക്ക് ഓടി മറഞ്ഞു.

Verse 157

प्रविष्टा भयसंत्रस्ताः पातालं जीवितैषिणः । ततो देव गणाः सर्वे वसवो मरुतोऽश्विनौ

ഭയത്തിൽ വിറച്ച്, ജീവൻ മാത്രം തേടി അവർ പാതാളത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. തുടർന്ന് വസുക്കൾ, മരുത്തുകൾ, ഇരുവരായ അശ്വിനികൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളും (ഒന്നിച്ചു ചേർന്നു).

Verse 158

विश्वेदेवास्तथा साध्या रुद्रा गुह्यककिन्नराः । आदित्याः शक्रसंयुक्ताः समेत्य परमेश्वरीम्

വിശ്വേദേവന്മാർ, സാധ്യന്മാർ, രുദ്രന്മാർ, ഗുഹ്യകരും കിന്നരരും, ശക്രനോടുകൂടിയ ആദിത്യന്മാരും—എല്ലാവരും ചേർന്ന് പരമേശ്വരി ദേവിയുടെ സന്നിധിയിൽ ഒന്നിച്ചു കൂടി।

Verse 159

समंताद्दिव्यपुष्पैश्च तां देवीं समवाकिरन् । स्तुवंतो विविधैः स्तोत्रैर्नमंतो भक्तितत्पराः

എല്ലാ ദിക്കുകളിലും നിന്നു ദിവ്യപുഷ്പവൃഷ്ടി ചൊരിഞ്ഞ് അവർ ആ ദേവിയെ പുഷ്പങ്ങളാൽ മൂടി; നാനാവിധ സ്തോത്രങ്ങളാൽ സ്തുതിച്ച് ഭക്തിപൂർവ്വം നമസ്കരിച്ചു।

Verse 160

युक्तं कृतं महेशानि यद्धतः पापकृत्तमः । त्रैलोक्यं सकलं ध्वस्तं पापेनानेन सुंदरि

ഹേ മഹേശാനീ! ഈ മഹാപാപിയുടെ വധം യുക്തമായതുതന്നെ. ഹേ സുന്ദരി! അവന്റെ പാപം മൂലം സമസ്ത ത്രൈലോക്യവും നാശത്തിലേക്ക് നീങ്ങുകയായിരുന്നു।

Verse 161

त्वया दत्तं पुना राज्यं वासवस्य त्रिविष्टपे । तस्माद्वरय भद्रं ते वरं यन्मनसीप्सितम् । सर्वे देवाः प्रसन्नास्ते प्रदास्यंति न संशयः

നീ ത്രിവിഷ്ടപത്തിൽ വാസവന് വീണ്ടും രാജ്യം പുനഃസ്ഥാപിച്ചു നൽകി. അതിനാൽ നിനക്ക് മംഗളം വരട്ടെ—ഹൃദയം ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുക. എല്ലാ ദേവന്മാരും നിന്നിൽ പ്രസന്നരാണ്; സംശയമില്ല, അവർ അത് നൽകും।

Verse 162

देव्युवाच । यदि देवाः प्रसन्ना मे यदि देयो वरो मम । आश्रमोऽत्रैव मे पुण्यो जायतां ख्यातिसंयुतः

ദേവി അരുളിച്ചെയ്തു—ദേവന്മാർ എന്നിൽ പ്രസന്നരായിരിക്കയും എനിക്ക് വരം നൽകേണ്ടതായിരിക്കയും ചെയ്താൽ, ഇവിടെ തന്നേ ഖ്യാതിയോടുകൂടിയ എന്റെ പുണ്യാശ്രമം ഉദ്ഭവിക്കട്ടെ।

Verse 163

अस्मिंश्चाहं सदा देवाः स्थास्यामि वरपर्वते

ഹേ ദേവന്മാരേ, ഈ ശ്രേഷ്ഠമായ വരപർവ്വതത്തിൽ ഞാൻ സദാ നിത്യവും വസിക്കും।

Verse 164

रूपेणानेन देवेशि ये त्वां द्रक्ष्यंति मानवाः । आश्रमेऽत्र महापुण्ये ते यास्यंति परां गतिम्

ഹേ ദേവേശി, ഈ മഹാപുണ്യ ആശ്രമത്തിൽ നിന്നെ ഇതേ രൂപത്തിൽ ദർശിക്കുന്ന മനുഷ്യർ പരമഗതിയെ പ്രാപിക്കും।

Verse 165

ब्रह्मज्ञानसमायुक्तास्ते भविष्यंति मानवाः

അവർ ബ്രഹ്മജ്ഞാനസമ്പന്നരായ മനുഷ്യരാകും।

Verse 166

यस्माच्चंडं कृतं कर्म त्वया दानवसूदनात् । तस्मात्त्वं चंडिकानाम लोके ख्यातिं गमिष्यसि

ദാനവനെ വധിച്ച് നീ ഉഗ്രകർമ്മം ചെയ്തതിനാൽ, ലോകത്തിൽ നീ ‘ചണ്ഡികാ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധയാകും।

Verse 167

तव नाम्ना तथा ख्यात आश्रमोऽयं भविष्यति

നിന്റെ നാമം കൊണ്ടുതന്നെ ഈ ആശ്രമവും അതുപോലെ പ്രസിദ്ധമാകും।

Verse 168

येऽत्र कृष्ण चतुर्द्दश्यामाश्विने मासि शोभने पिंडदानं करिष्यंति स्नानं कृत्वा समाहिताः

ഇവിടെ ശോഭനമായ ആശ്വിനമാസത്തിലെ കൃഷ്ണ ചതുര്ദശിയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ഏകാഗ്രചിത്തരായി പിണ്ഡദാനം ചെയ്യുന്നവർ,

Verse 169

गयाश्राद्धफलं कृत्यं तेषां देवि भविष्यति त्वद्दर्शनात्तथा मुक्तिः पातकस्य भविष्यति

ഹേ ദേവീ, അവരുടെ ഈ കൃത്യം ഗയാശ്രാദ്ധഫലമേ നൽകും; കൂടാതെ നിന്റെ ദർശനത്താൽ പാപമുക്തിയും ലഭിക്കും.

Verse 170

कृष्ण उवाच । एकरात्रिं भविष्यंति येऽत्र श्रद्धासमन्विताः । उपवासपरास्तेषां पापं यास्यति संक्षयम्

കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: ഇവിടെ ശ്രദ്ധയോടെ ഒരു രാത്രി താമസിച്ച് ഉപവാസപരരായിരിക്കുന്നവരുടെ പാപം ക്ഷയിക്കും.

Verse 171

पुत्रहीनश्च यो मर्त्यो नारी वापि समाहिता । तन्मनाः पिंडदानं वै तथा स्नानं करिष्यति । अपुत्रो लभते शीघ्रं सुपुत्रं नात्र संशयः

പുത്രഹീനനായ പുരുഷനോ, സമാഹിതയായ സ്ത്രീയോ, മനസ്സുറപ്പിച്ച് ഇവിടെ പിണ്ഡദാനവും സ്നാനവും ചെയ്താൽ, സന്താനമില്ലാത്തവൻ വേഗത്തിൽ സത്പുത്രനെ നേടും; സംശയമില്ല.

Verse 172

इन्द्र उवाच । भ्रष्टराज्यो नृपो योऽत्र स्नानं दानं करिष्यति । सर्वशत्रुक्षयस्तस्य राज्यावाप्तिर्भविष्यति

ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട രാജാവ് ഇവിടെ സ്നാനവും ദാനവും ചെയ്താൽ, അവന്റെ എല്ലാ ശത്രുക്കളും നശിക്കുകയും അവന് വീണ്ടും രാജ്യം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യും.

Verse 173

अग्निरुवाच । अत्रागत्य शुचिः श्राद्धं यः करिष्यति मानवः । आत्मवित्तानुसारेण तस्य यज्ञफलं भवेत्

അഗ്നി അരുളിച്ചെയ്തു—ഇവിടെ വന്ന് ശുദ്ധനായി, തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യന് യജ്ഞഫലം ലഭിക്കും.

Verse 174

यम उवाच । अत्र स्नात्वा तिलान्यस्तु ब्राह्मणेभ्यः प्रदास्यति । अल्पमृत्युभयं तस्य न कदाचिद्भविष्यति

യമൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ബ്രാഹ്മണർക്കു എള്ള് ദാനം ചെയ്യുന്നവന് അകാലമരണഭയം ഒരിക്കലും ഉണ്ടാകില്ല.

Verse 175

राक्षसा ऊचुः । पिंडदानं नरा येऽत्र करिष्यंति तवाऽश्रमे । प्रेतोत्थं न भयं तस्य देवि क्वापि भविष्यति

രാക്ഷസർ പറഞ്ഞു—ദേവീ! ഇവിടെ നിന്റെ ആശ്രമത്തിൽ പിണ്ഡദാനം ചെയ്യുന്ന പുരുഷന്മാർക്ക് എവിടെയും പ്രേതജന്യ ഭയം ഉണ്ടാകില്ല.

Verse 176

वरुण उवाच । स्नानार्थं ब्राह्मणेंद्राणां योऽत्र तोयं प्रदास्यति । विमलस्तु सदा भावि इह लोके परत्र च

വരുണൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഇവിടെ ബ്രാഹ്മണേന്ദ്രന്മാരുടെ സ്നാനത്തിനായി ജലം നൽകുന്നവൻ ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും സദാ വിമലനായിരിക്കും.

Verse 177

वायुरुवाच । विलेपनानि शुभ्राणि सुगंधानि विशेषतः । योत्र दास्यति विप्रेभ्यो नीरोगः स भविष्यति

വായു അരുളിച്ചെയ്തു—ഇവിടെ വിപ്രന്മാർക്ക് ശുദ്ധവും പ്രത്യേകിച്ച് സുഗന്ധമുള്ള ലേപനദ്രവ്യങ്ങൾ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ നിരോഗിയായിരിക്കും.

Verse 178

धनद उवाच । योऽत्र वित्तं यथाशक्त्या ब्राह्मणेभ्यः प्रदास्यति । न भविष्यति लोके स वित्तहीनः कथंचन

ധനദൻ പറഞ്ഞു—ഇവിടെ തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് ബ്രാഹ്മണർക്കു ധനം ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ ഈ ലോകത്തിൽ ഒരിക്കലും ദരിദ്രനാകുകയില്ല।

Verse 179

ईश्वर उवाच । योऽत्र व्रतपरो भूत्वा चातुर्मास्यं वसिष्यति । इह लोके परे चैव तस्य भावि सदा सुखम्

ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു—ഇവിടെ വ്രതപരനായി ചാതുർമാസ്യകാലം വസിക്കുന്നവന് ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും എപ്പോഴും സുഖം ഉണ്ടാകും।

Verse 180

वसव ऊचुः । त्रिरात्रं यो नरः सम्यगुपवासं करिष्यति । आजन्ममरणात्पापान्मुक्तः स च भविष्यति

വസുക്കൾ പറഞ്ഞു—വിധിപൂർവ്വം മൂന്നു രാത്രികൾ ഉപവാസം ചെയ്യുന്ന പുരുഷൻ ജനനം മുതൽ മരണം വരെ സഞ്ചിതമായ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും।

Verse 181

आदित्य उवाच । अत्राश्रमपदे पुण्ये ये नरा भक्तिसंयुताः । छत्रोपानत्प्रदातारस्तेषां लोकाः सनातनाः

ആദിത്യൻ പറഞ്ഞു—ഈ പുണ്യ ആശ്രമസ്ഥാനത്ത് ഭക്തിയോടെ കുടയും പാദുകയും ദാനം ചെയ്യുന്നവർക്ക് ശാശ്വത ലോകങ്ങൾ ലഭിക്കും।

Verse 182

अश्विनावूचतुः । मिष्टान्नं श्रद्धयोपेतो ब्राह्मणाय प्रदास्यति । योऽत्र तस्य परा प्रीतिर्भविष्यत्यविनाशिनी १

അശ്വിനികൾ പറഞ്ഞു—ഇവിടെ ശ്രദ്ധയോടെ ബ്രാഹ്മണന് മിഷ്ടാന്നം ദാനം ചെയ്യുന്നവന് അവിനാശിയായ പരമ പ്രീതി ലഭിക്കും।

Verse 183

तीर्थान्यूचुः । अद्यप्रभृति सर्वेषां तीर्थानामिह संस्थितिः । भविष्यति विशेषेण ह्याश्रमे लोकविश्रुते

തീർത്ഥങ്ങൾ പറഞ്ഞു—ഇന്നുമുതൽ സർവ്വ തീർത്ഥങ്ങളുടെയും സാന്നിധ്യം ഇവിടെ തന്നെ നിലനിൽക്കും; പ്രത്യേകിച്ച് ലോകവിഖ്യാതമായ ഈ ആശ്രമത്തിൽ।

Verse 185

गंधर्वा ऊचुः । गीतवाद्यानि यश्चात्र प्रकरिष्यति मानवः । सप्तजन्मांतराण्येव रूपवान्स भविष्यति

ഗന്ധർവ്വങ്ങൾ പറഞ്ഞു—ഇവിടെ മനുഷ്യൻ ഗാനംയും വാദ്യസേവയും ചെയ്താൽ, അവൻ ഏഴ് ജന്മാന്തരങ്ങൾ വരെ രൂപവാനും തേജസ്വിയും ആയിരിക്കും।

Verse 186

ऋषय ऊचुः । आश्रमेऽस्मिंस्त्रिरात्रं य उपवासं करिष्यति । चांद्रायणसहस्रस्य फलं तस्य भविष्यति

ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു—ഈ ആശ്രമത്തിൽ മൂന്നു രാത്രികൾ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവന് സഹസ്ര ചാന്ദ്രായണ വ്രതഫലം ലഭിക്കും।

Verse 187

पुलस्त्य उवाच । एवं सर्वे वरान्दत्त्वा देव्यै देवा नृपोत्तम । तदाज्ञया दिवं जग्मुर्देवी तत्रैव संस्थिता

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ഹേ നൃപോത്തമാ! ഇങ്ങനെ സർവ്വ ദേവന്മാർ ദേവിക്ക് വരങ്ങൾ നൽകി, അവളുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി; ദേവി അവിടെയേ തന്നെ പ്രതിഷ്ഠിതയായി നിന്നു।

Verse 188

अथ मर्त्त्या दिवं जग्मुर्दृष्ट्वा देवीं तदाश्रमे । अनायासेन संपूर्णास्ततो मर्त्यैस्त्रिविष्टपः

അനന്തരം ആ ആശ്രമത്തിൽ ദേവിയെ ദർശിച്ച മർത്ത്യർ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി; ഇങ്ങനെ അനായാസം ത്രിവിഷ്ടപം മനുഷ്യരാൽ നിറഞ്ഞു।

Verse 189

अग्निष्टोमादिकाः सर्वाः क्रिया नष्टा धरातले । धर्मक्रियास्तथा चान्या मुक्त्वा देव्याः प्रपूजनम्

അഗ്നിഷ്ടോമാദിയായ എല്ലാ യാഗക്രിയകളും ഭൂമിയിൽ നിന്നു ലോപിച്ചു; മറ്റു ധർമ്മകർമ്മങ്ങളും അപ്രത്യക്ഷമായി; ദേവിയുടെ ഭക്തിപൂർവ്വക പൂജ മാത്രം ശേഷിച്ചു।

Verse 190

ततो भीतः सहस्राक्षः संमंत्र्य गुरुणा सह । आह्वयामास वेगेन कामं क्रोधं भयं मदम्

അപ്പോൾ ഭീതനായ സഹസ്രാക്ഷൻ (ഇന്ദ്രൻ) ഗുരുവിനോടൊപ്പം ആലോചിച്ച്, വേഗത്തിൽ കാമം, ക്രോധം, ഭയം, മദം എന്നിവയെ ആഹ്വാനിച്ചു।

Verse 191

व्यामोहं गृहपुत्रोत्थं तृष्णामायासमन्वितम् । गत्वा यूयं द्रुतं मर्त्ये स्थातुकामान्नरान्स्त्रियः

വീട്-മക്കളിൽ നിന്നുയരുന്ന മോഹവും, തൃഷ്ണയും ക്ഷീണവും ചേർത്ത്—നിങ്ങൾ വേഗത്തിൽ മർത്ത്യലോകത്തിലേക്ക് ചെന്നു അവിടെ തന്നെ നില്ക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന നരനാരികളെ ബന്ധിപ്പിക്കൂ।

Verse 192

चंडिकायतने पुण्ये सेवध्वं हि ममाज्ञया । विशेषेणाश्विने मासि कृष्णपक्षेंऽत्यवासरे

എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം പുണ്യമായ ചണ്ഡികാ ക്ഷേത്രത്തിൽ സേവയും ഉപാസനയും ചെയ്യുക; പ്രത്യേകിച്ച് ആശ്വിന മാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിന്റെ അവസാന ദിനത്തിൽ।

Verse 193

एवमुक्तास्ततः सर्वे कामाद्यास्ते द्रुतं ययुः । मर्त्यलोके महाराज रक्षां चक्रुश्च सर्वशः

ഇങ്ങനെ കല്പിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ കാമാദികൾ എല്ലാവരും വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു; മഹാരാജാ, മർത്ത്യലോകത്തിൽ അവർ എല്ലാടവും തങ്ങളുടെ ‘കാവൽ’ (പ്രഭാവം) സ്ഥാപിച്ചു।

Verse 194

एवं ज्ञात्वा द्रुतं गच्छ तत्र पार्थिवसत्तम । यदीच्छसि परं श्रेय इह लोके परत्र च

ഇതു അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് വേഗത്തിൽ അവിടെ പോകുക, ഹേ രാജശ്രേഷ്ഠാ. ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും പരമ ശ്രേയസ് ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ.

Verse 195

यो याति चंडिकां द्रष्टुमबुर्दं प्रति पार्थिव । नृत्यंति पितरस्तस्य गर्जंति च पितामहाः

ഹേ രാജാവേ, അർബുദത്തിലേക്ക് ചെന്നു ചണ്ഡികാദേവിയെ ദർശിക്കുന്നവന്റെ പിതൃകൾ ആനന്ദത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്യും; പിതാമഹർ ജയഘോഷത്തോടെ ഗർജിക്കും.

Verse 196

तारयिष्यति नः सर्वान्स पुत्रो य इहाश्रमे । चंडिकायाः प्रगत्वाऽथ कुर्याच्छ्राद्धं समाहितः

‘ഈ ആശ്രമത്തിൽ നിന്ന് ചണ്ഡികാദേവിയുടെ സന്നിധിയിലേക്കു പോയി, പിന്നെ ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്ന ആ പുത്രൻ നമ്മെ എല്ലാവരെയും തരിപ്പിക്കും.’

Verse 197

एकया लभ्यते राज्यं स्वर्गश्चैव द्वितीयया । तृतीयया भवेन्मोक्षो यात्रया तत्र पार्थिव

ഹേ രാജാവേ, അവിടെ ഒരു യാത്രയാൽ രാജ്യം ലഭിക്കും; രണ്ടാമത്തേതാൽ സ്വർഗം; മൂന്നാമത്തെ യാത്രയാൽ മോക്ഷം ലഭിക്കും.

Verse 198

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन यात्रां तत्र समाचरेत् । अर्बुदे पर्वतश्रेष्ठे सर्वतीर्थमये शुभे

അതുകൊണ്ട് സർവ്വശ്രമത്തോടും കൂടി അവിടേക്ക് യാത്ര ചെയ്യണം—ശുഭവും സർവ്വതീർത്ഥമയവും ആയ പർവ്വതശ്രേഷ്ഠൻ അർബുദത്തിലേക്ക്.

Verse 200

पुनंत्येवान्यतीर्थानि स्नानदानैरसंशयम् । अर्बुदालोकनादेव विपाप्मा तत्र जायते

മറ്റു തീർത്ഥങ്ങൾ സ്നാനവും ദാനവുംകൊണ്ട് നിസ്സംശയം ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു; എന്നാൽ അർബുദത്തെ വെറും ദർശനം ചെയ്താൽ മതി—അവിടെ തന്നെ പാപരഹിതനാകുന്നു।

Verse 201

यः शृणोति सदाख्यानमेत च्छ्रद्धासमन्वितः । स प्राप्नोति नरश्रेष्ठ कामान्मनसि वांछितान्

ശ്രദ്ധയോടെ ഈ സദാഖ്യാനം കേൾക്കുന്നവൻ, ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ, ഹൃദയത്തിൽ ആഗ്രഹിച്ച ഇഷ്ടങ്ങൾ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 202

यस्यैतत्तिष्ठते गेहे लिखितं पुस्तकं नृप । तस्यापि वांछिताः कामाः संपद्यते दिनेदिने

ഹേ നൃപാ, ആരുടെ വീട്ടിൽ ഈ എഴുതിയ പുസ്തകം നിലനിൽക്കുന്നു, അവന്റെ ആഗ്രഹിച്ച ലക്ഷ്യങ്ങൾ ദിനംപ്രതി സഫലമാകുന്നു।

Verse 203

पठति श्रद्धयोपेतो यो वा भूमिपते नरः । सोऽपि यात्राफलं राजंल्लभते पुरुषोत्तमः

ഹേ ഭൂമിപതേ, ശ്രദ്ധയോടെ ഇതു വായിക്കുന്ന മനുഷ്യനും, ഹേ രാജൻ, തീർത്ഥയാത്രയുടെ ഫലം പ്രാപിക്കുന്നു; അവൻ പുരുഷോത്തമൻ ആകുന്നു।