Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 134

पितामह वरं देवा मन्यंते दानवाधम । गौरवात्तस्य तेन त्वमात्मानं मन्यसेऽधिकम्

pitāmaha varaṃ devā manyaṃte dānavādhama | gauravāttasya tena tvamātmānaṃ manyase'dhikam

ഹേ ദാനവാധമാ! ദേവന്മാർ പിതാമഹനെ (ബ്രഹ്മാവിനെ) പരമനെന്ന് കരുതുന്നു; അവന്റെ ഗൗരവം കൊണ്ടാണ് നീ നിന്നെ മേലാളനെന്ന് വിചാരിക്കുന്നത്.

पितामहO Grandfather (Brahmā)
पितामह:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
वरम्a boon
वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
मन्यन्तेthink/consider
मन्यन्ते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
दानव-अधमO lowest of the Dānavas
दानव-अधम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक) + अधम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः—दानवानाम् अधमः (षष्ठी-तत्पुरुष)
गौरवात्because of respect/importance
गौरवात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootगौरव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन
तस्यof him/of that
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
तेनtherefore/with that
तेन:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; 'therefore/with that' अर्थे
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
आत्मानम्yourself
आत्मानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मन्यसेyou think/consider
मन्यसे:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
अधिकम्superior/greater
अधिकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअधिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; 'आत्मानम्' इत्यस्य विशेषणम्

Devī (a goddess/Divine Lady addressing a Dānava in battle)

Tirtha: Arbuda

Type: kshetra

Scene: Devi derides the ‘vilest of Dānavas,’ pointing out that the gods’ reverence for Brahmā has inflated the demon’s ego; the scene is a charged verbal duel before weapons fly.

P
Pitāmaha (Brahmā)
D
Devas
D
Dānava

FAQs

Pride based on borrowed prestige is condemned; true greatness aligns with dharma and reverence without arrogance.

The broader setting is Arbuda within Prabhāsa-khaṇḍa; this verse itself is part of a battle dialogue and does not directly praise a tīrtha.

None; the verse is a moral rebuke within a martial episode.