Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 100

अश्वाश्चैवाप्यकल्माषा वायुवेगाः सुवर्चसः । अंगत्राणसमायुक्ताः शतशोऽथ सहस्रशः

aśvāścaivāpyakalmāṣā vāyuvegāḥ suvarcasaḥ | aṃgatrāṇasamāyuktāḥ śataśo'tha sahasraśaḥ

കുതിരകളും—കലങ്കമില്ലാത്തവ, കാറ്റിന്റെ വേഗത്തിൽ പായുന്നവ, ദീപ്തിമാന്മാർ—അംഗരക്ഷാകവചങ്ങളോടെ, നൂറുകളായും പിന്നെ ആയിരങ്ങളായും।

aśvāḥhorses
aśvāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootaśva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
caand
ca:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
evaindeed
eva:
Discourse particle (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
apialso
api:
Connector/Particle
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कारक अव्यय (also)
akalmāṣāḥspotless
akalmāṣāḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roota- (नञ्) + kalmāṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; नञ्-समास/नकारार्थ ‘निर्मलाः’
vāyu-vegāḥswift as the wind
vāyu-vegāḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvāyu (प्रातिपदिक) + vega (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष ‘वायोः वेग इव वेगः’
suvarcasaḥradiant, splendid
suvarcasaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu- (उपपद) + varcas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; ‘aśvāḥ’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
aṃga-trāṇa-samāyuktāḥfitted with body-armor
aṃga-trāṇa-samāyuktāḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootaṃga (प्रातिपदिक) + trāṇa (प्रातिपदिक) + samāyukta (कृदन्त-प्रातिपदिक; √yuj (धातु) + सम्-आ- उपसर्गौ + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; समासः—तत्पुरुष ‘अङ्गत्राणेन समायुक्ताः’
śataśaḥby hundreds
śataśaḥ:
Adverbial (परिमाण)
TypeIndeclinable
Rootśataśas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, परिमाणवाचक क्रियाविशेषण (‘by hundreds’)
athathen; and
atha:
Connector/Adverbial
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय, अनन्तर/प्रसङ्गवाचक (then/and)
sahasraśaḥby thousands
sahasraśaḥ:
Adverbial (परिमाण)
TypeIndeclinable
Rootsahasraśas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, परिमाणवाचक क्रियाविशेषण (‘by thousands’)

Narrator (Purāṇic voice, contextually Sūta)

Scene: Hundreds and thousands of spotless, radiant horses, armored with protective gear, surge in ordered lines; sunlight flashes on bridles and mail; dust trails behind.

A
Arbuda-parvata

FAQs

Speed and strength are transient assets; without dharma, they become instruments of downfall.

The episode continues within the Arbuda-parvata sacred setting, though this verse focuses on the army’s scale.

None; it is a martial description.