
उमामहेश्वरव्रतं—पञ्चाक्षरमन्त्रस्य माहात्म्यं, न्यासः, जपविधिः, सदाचारः, विनियोगः
Binubuksan ni Suta na sa lahat ng mga vrata, ang pagsamba kay Umāpati (Umā–Maheśvara) sa pamamagitan ng Pañcākṣara na «Namaḥ Śivāya» ang pinakadakila, at ang japa ang tiyak na paraan upang ganap na matapos ang vrata. Nagtanong ang mga ṛṣi tungkol sa kapangyarihan at pamamaraan; isinalaysay ni Suta ang turo ni Śiva kay Pārvatī: sa pralaya, nalulusaw ang lahat, ngunit ang Veda at śāstra ay nananatiling iniingatan sa loob ng Pañcākṣara. Ipinaliwanag ni Śiva ang ugnayang “tumutukoy–tinutukoy” at pinuri ang mantra bilang kaunting pantig ngunit dakilang kahulugan, buod ng Veda, at tagapagkaloob ng mokṣa. Pagkatapos ay ibinigay ang mga teknikal na bahagi: ṛṣi, chandas, devatā, bīja/śakti; pagtutugma ng tunog-titik-lugar ng pagbigkas sa bawat pantig; at masusing nyāsa (utpatti–sthiti–saṃhāra; kara/deha/aṅga), kasama ang digbandhana at ṣaḍaṅga-nyāsa. Itinatakda rin ang paglapit sa guru, dākṣiṇā, asal sa dīkṣā, bilang ng pūraścaraṇa, prāṇāyāma, mga lugar ng japa at mga pampadami ng bunga, mālā, at mga paraan ng japa (vācika/upāṃśu/mānasa). Sa huli, iginigiit ang sadācāra, mga tuntunin sa pagkain at kalinisan, debosyon sa guru, at viniyoga para sa mga layunin (kalusugan, mahabang buhay, śānti, pag-alis ng graha-pīḍā, atbp.), at tinatapos na ang pakikinig o pagtuturo ng vidhi na ito ay humahantong sa pinakamataas na kalagayan.
Verse 1
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे उमामहेश्वरव्रतं नाम चतुरशीतितमो ऽध्यायः सूत उवाच सर्वव्रतेषु सम्पूज्य देवदेवमुमापतिम् जपेत्पञ्चाक्षरीं विद्यां विधिनैव द्विजोत्तमाः
Kaya nga, sa Śrī Liṅga Mahāpurāṇa, sa Pūrva-bhāga, nagsisimula ang ikawalongpu’t limang kabanata na tinatawag na “Panata nina Umā at Maheśvara.” Wika ni Sūta: “Sa lahat ng banal na pagtalima, matapos sambahin nang ganap ang Diyos ng mga diyos—ang Panginoon ni Umā—ang pinakamainam sa mga dwija, ayon sa itinakdang ritwal, ay magsagawa ng japa ng Pañcākṣarī vidyā, ang limang-pantig na mantra.”
Verse 2
जपादेव न संदेहो व्रतानां वै विशेषतः समाप्तिर्नान्यथा तस्माज् जपेत्पञ्चाक्षरीं शुभाम्
Sa japa lamang, walang pag-aalinlangan—lalo na sa mga panata (vrata)—ang tunay na kaganapan ay hindi nakakamit sa ibang paraan. Kaya dapat ulit-ulitin ang mapalad na Pañcākṣarī.
Verse 3
ऋषय ऊचुः कथं पञ्चाक्षरी विद्या प्रभावो वा कथं वद क्रमोपायं महाभाग श्रोतुं कौतूहलं हि नः
Sinabi ng mga rishi: “Paano mauunawaan ang Pañcākṣarī vidyā, at paano makikilala ang kapangyarihan nito? O mapalad na dakila, ipaliwanag ang paraan nang sunod-sunod; sapagkat kami’y tunay na sabik na makinig.”
Verse 4
सूत उवाच पुरा देवेन रुद्रेण देवदेवेन शंभुना पार्वत्याः कथितं पुण्यं प्रवदामि समासतः
Wika ni Sūta: Ipapahayag ko nang maikli ang banal at mapagpala na aral na noong unang panahon ay sinabi kay Pārvatī ng banal na Rudra—si Śambhu, ang Diyos ng mga diyos.
Verse 5
श्रीदेव्युवाच भगवन्देवदेवेश सर्वलोकमहेश्वर पञ्चाक्षरस्य माहात्म्यं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः
Wika ni Śrī Devī: “O Mapalad na Panginoon, Diyos ng mga diyos, Dakilang Panginoon ng lahat ng daigdig—ninais kong marinig, sa tunay na katotohanan at ayon sa tumpak na tattva, ang kadakilaan ng limang-pantig na mantra.”
Verse 6
श्रीभगवानुवाच प्रलय अन्द् सृष्टि पञ्चाक्षरस्य माहात्म्यं वर्षकोटिशतैरपि न शक्यं कथितुं देवि तस्मात् संक्षेपतः शृणु
Sumagot ang Mapalad na Panginoon: “O Devī, ang kadakilaan ng limang-pantig na mantra—ang binhi ng paglikha na sumisibol matapos ang pralaya—ay hindi kayang isalaysay nang ganap kahit sa daan-daang koro ng mga taon. Kaya pakinggan mo ito nang maikli.”
Verse 7
प्रलये समनुप्राप्ते नष्टे स्थावरजङ्गमे नष्टे देवासुरे चैव नष्टे चोरगराक्षसे
Nang ganap na dumating ang pralaya—nang mapuksa ang lahat ng di-gumagalaw at gumagalaw; nang maglaho ang mga Deva at Asura; at nang mawasak din ang mga ahas at mga Rākṣasa—tanging ang Kataas-taasang Panginoon, ang Pati, na lampas sa lahat ng pasha at sa lahat ng pangalan, ang nananatili bilang saligan ng muling paglitaw.
Verse 8
सर्वं प्रकृतिमापन्नं त्वया प्रलयमेष्यति एको ऽहं संस्थितो देवि न द्वितीयो ऽस्ति कुत्रचित्
Ang lahat ng pumasok sa Prakṛti ay, sa pamamagitan mo, tutungo sa pralaya. O Devī, Ako lamang ang nananatiling nakatatag; wala saanman, sa anumang paraan, ang isang ikalawa.
Verse 9
तस्मिन्वेदाश् च शास्त्राणि मन्त्रे पञ्चाक्षरे स्थिताः ते नाशं नैव सम्प्राप्ता मच्छक्त्या ह्यनुपालिताः
Sa limang-pantig na mantra, ang mga Veda at mga Śāstra ay matatag na nakalagay. Kaya hindi sila kailanman napapasa sa pagkapuksa, sapagkat inaalalayan at iniingatan ng Aking Śakti.
Verse 10
अहमेको द्विधाप्यासं प्रकृत्यात्मप्रभेदतः स तु नारायणः शेते देवो मायामयीं तनुम्
Bagaman Ako ay Iisa, Ako’y nagmistulang dalawa dahil sa pagkakaiba ng Prakṛti at ng Sarili (Ātman). Pagkaraan, ang Deva na si Nārāyaṇa ay nahimlay sa yogic na pamamahinga, tinanggap ang katawang binubuo ng Māyā.
Verse 11
आस्थाय योगपर्यङ्कशयने तोयमध्यगः तन्नाभिपङ्कजाज्जातः पञ्चवक्त्रः पितामहः
Nananahan sa higaan ng yoga sa gitna ng mga tubig ng sansinukob, mula sa lotus ng Kanyang pusod ay isinilang ang Lolo ng mga nilalang, si Brahmā na may limang mukha.
Verse 12
ब्रह्मा च्रेअतेस् १० सोन्स्; थेय् गेत् पोwएर् फ़्रोम् शिव सिसृक्षमाणो लोकान्वै त्रीनशक्तो ऽसहायवान् दश ब्रह्मा ससर्जादौ मानसानमितौजसः
Nais likhain ang tatlong daigdig, si Brahmā—walang lakas at walang sandigan—noong pasimula ay lumikha ng sampung anak na isinilang sa isip, na may di-masukat na kaningningan. Ang kanilang kapangyarihang makapagpaganap ng paglikha ay nagmula sa biyayang nagpapalakas ni Śiva, ang Pati, na siyang nagpapangyari sa pagpapahayag ng sansinukob.
Verse 13
तेषां सृष्टिप्रसिद्ध्यर्थं मां प्रोवाच पितामहः मत्पुत्राणां महादेव शक्तिं देहि महेश्वर
Upang magtagumpay ang kanilang paglikha, nagsalita sa akin ang Lolo (Brahmā): “O Mahādeva, O Maheśvara, ipagkaloob mo ang śakti—mabisang kapangyarihan—sa aking mga anak upang magpatuloy at ganap na maisakatuparan ang paglikha.”
Verse 14
इति तेन समादिष्टः पञ्चवक्त्रधरो ह्यहम् पञ्चाक्षरान्पञ्चमुखैः प्रोक्तवान् पद्मयोनये
Kaya nga, sa Kanyang pag-uutos, Ako—na may anyong limang mukha—ay bumigkas ng limang-pantig na mantra (pañcākṣara) sa pamamagitan ng aking limang bibig para sa Isinilang sa Lotus (Brahmā).
Verse 15
तान्पञ्चवदनैर्गृह्णन् ब्रह्मा लोकपितामहः वाच्यवाचकभावेन ज्ञातवान्परमेश्वरम्
Tinanggap niya ang mga iyon sa pamamagitan ng limang mukha; si Brahmā—ang lolo ng mga daigdig—ay nakilala si Parameśvara sa pag-unawa sa ugnayan ng ipinahihiwatig (vācya) at ng nagpapahiwatig (vācaka).
Verse 16
वाच्यः पञ्चाक्षरैर्देवि शिवस्त्रैलोक्यपूजितः वाचकः परमो मन्त्रस् तस्य पञ्चाक्षरः स्थितः
O Devī, si Śiva—na sinasamba sa tatlong daigdig—ang siyang tinutukoy ng limang pantig; at ang kataas-taasang Mantra na tumutukoy sa Kanya ay nakatatag mismo sa anyong limang pantig na iyon.
Verse 17
ज्ञात्वा प्रयोगं विधिना च सिद्धिं लब्ध्वा तथा पञ्चमुखो महात्मा प्रोवाच पुत्रेषु जगद्धिताय मन्त्रं महार्थं किल पञ्चवर्णम्
Nang matutuhan ang wastong pagsasagawa ayon sa tuntunin at makamtan ang siddhi, ang dakilang May-Limang-Mukha ay nagturo sa kanyang mga anak, para sa kapakanan ng sanlibutan, ng mantrang limang pantig na may malalim na kahulugan.
Verse 18
ते लब्ध्वा मन्त्ररत्नं तु साक्षाल्लोकपितामहात् तमाराधयितुं देवं परात्परतरं शिवम्
Matapos tanggapin mula mismo kay Brahmā, ang lolo ng mga daigdig, ang hiyas sa mga mantra, sila’y humayo upang sambahin si Śiva—ang higit pa sa pinakadakila, ang kataas-taasang Pati.
Verse 19
ततस्तुतोष भगवान् त्रिमूर्तीनां परः शिवः दत्तवानखिलं ज्ञानम् अणिमादिगुणाष्टकम्
Pagkaraan, ang Mapalad na Panginoon—si Śiva na higit pa maging sa Trimūrti—ay nalugod at ipinagkaloob ang ganap na kaalamang espirituwal, kasama ang walong katangiang nagsisimula sa aṇimā, ang mga siddhi ng yoga.
Verse 20
ते ऽपि लब्ध्वा वरान्विप्रास् तदाराधनकाङ्क्षिणः मेरोस्तु शिखरे रम्ये मुञ्जवान्नाम पर्वतः
Ang mga pantas na Brahmana ring iyon, matapos makamtan ang mga biyaya at sabik pang sumamba sa Kanya (Śiva), ay nagtungo sa kaaya-ayang tuktok ng Meru—sa bundok na tinatawag na Muñjavān.
Verse 21
मत्प्रियः सततं श्रीमान् मद्भूतैः परिरक्षितः तस्याभ्याशे तपस्तीव्रं लोकसृष्टिसमुत्सुकाः
“Siya’y laging minamahal Ko, laging mapalad at maningning, at pinangangalagaan ng Aking sariling mga nilalang (gaṇa). Sa kanyang piling, sabik sa paglalantad ng mga daigdig, isinasagawa nila ang matinding pag-aayuno at pagninilay.”
Verse 22
दिव्यवर्षसहस्रं तु वायुभक्षाः समाचरन् तिष्ठन्तो ऽनुग्रहार्थाय देवि ते ऋषयः पुरा
O Devī, noong unang panahon ang iyong mga rishi ay nagsanay na mamuhay sa hangin lamang sa loob ng isang libong banal na taon, nanatiling matatag upang makamtan ang biyaya—upang sa Kanyang habag, paluwagin ng Panginoon (Pati) ang tali (pāśa) na gumagapos sa mga kaluluwang may katawan (paśu).
Verse 23
तेषां भक्तिमहं दृष्ट्वा सद्यः प्रत्यक्षतामियाम् पञ्चाक्षरम् ऋषिच्छन्दो दैवतं शक्तिबीजवत्
Nang makita Ko ang kanilang bhakti, agad Akong nagpakita sa harap nila. Ang limang-pantig na mantra ay may rishi at sukat (chandas), at may namumunong Diyos—puspos ng Śakti at ng lakas-binhi (bīja).
Verse 24
न्यासं षडङ्गं दिग्बन्धं विनियोगमशेषतः प्रोक्तवानहमार्याणां लोकानां हितकाम्यया
Para sa kapakanan ng mararangal na daigdig, itinuro Ko nang ganap ang viniyoga (wastong paglalapat ng ritwal)—kabilang ang nyāsa, ang anim-na-bahaging pagsasagawa (ṣaḍaṅga), at ang pagbigkis sa mga direksiyon (digbandha), nang walang pagkukulang.
Verse 25
तच्छ्रुत्वा मन्त्रमाहात्म्यम् ऋषयस्ते तपोधनाः मन्त्रस्य विनियोगं च कृत्वा सर्वमनुष्ठिताः
Nang marinig ang kadakilaan ng mantrang iyon, ang mga Ṛṣi na hitik sa kapangyarihan ng tapa ay nagsagawa ng wastong viniyoga (tamang paglalapat sa ritwal) ng mantra at ganap na tinupad ang buong pagtalima.
Verse 26
तन्माहात्म्यात् तदा लोकान् सदेवासुरमानुषान् वर्णान्वर्णविभागांश् च सर्वधर्मांश् च शोभनान्
Dahil sa kadakilaan ng banal na iyon, ang mga daigdig—kasama ang mga deva, asura, at tao—pati ang mga varṇa at ang wastong pagkakahati-hati nito, at ang lahat ng mapalad na anyo ng dharma, ay naging maningning at matatag na naitatag.
Verse 27
पूर्वकल्पसमुद्भूताञ् छ्रुतवन्तो यथा पुरा पञ्चाक्षरप्रभावाच्च लोका वेदा महर्षयः
Gaya noong unang panahon, yaong mga isinilang mula sa naunang kalpa ay naging mga tagapakinig ng banal na katotohanan; gayon din, sa kapangyarihan ng Pañcākṣara-mantra, nahahayag at naitatatag ang mga daigdig, ang mga Veda, at ang mga dakilang Ṛṣi.
Verse 28
देस्च्रिप्तिओन् ओफ़् पञ्चाक्षर मन्त्र तिष्ठन्ति शाश्वता धर्मा देवाः सर्वमिदं जगत् तद् इदानीं प्रवक्ष्यामि शृणु चावहिताखिलम्
Nakatindig sa Pañcākṣara-mantra ang mga dharmang walang hanggan, ang mga deva, at ang buong sansinukob na ito. Ngayon ay ipaliliwanag ko ito—makinig nang ganap at hindi nahahati ang pag-iisip.
Verse 29
अल्पाक्षरं महार्थं च वेदसारं विमुक्तिदम् आज्ञासिद्धमसंदिग्धं वाक्यमेतच्छिवात्मकम्
Ang pagbigkas na ito—kaunti ang pantig ngunit napakalawak ng diwa—ang mismong buod ng Veda at tagapagkaloob ng kalayaan. Pinagtitibay ng banal na kapahintulutan at walang alinlangan; ang pahayag na ito ay may likas na kalikasan ni Śiva mismo.
Verse 30
नानासिद्धियुतं दिव्यं लोकचित्तानुरञ्जकम् सुनिश्चितार्थं गंभीरं वाक्यं मे पारमेश्वरम्
Ang aking aral na Pārameśvara ay banal at pinagkalooban ng maraming siddhi; nilulugod nito ang isipan ng mga nilalang. Ang kahulugan nito ay matibay na naitatag at ang diwa nito ay malalim.
Verse 31
मन्त्रं मुखसुखोच्चार्यम् अशेषार्थप्रसाधकम् तद्बीजं सर्वविद्यानां मन्त्रमाद्यं सुशोभनम्
Ang mantrang ito ay madaling bigkasin at kaaya-aya sa bibig, at tinutupad nito ang bawat layunin. Ito ang bīja (binhi) ng lahat ng banal na kaalaman—isang unang mantra na lubhang mapalad, maningning sa kagandahan.
Verse 32
अतिसूक्ष्मं महार्थं च ज्ञेयं तद्वटबीजवत् वेदः स त्रिगुणातीतः सर्वज्ञः सर्वकृत्प्रभुः
Ang Katotohanang iyon ay dapat makilala bilang lubhang maselan ngunit napakalawak ang diwa—gaya ng binhi ng punong balete. Siya ang tunay na Veda: lampas sa tatlong guṇa, lubos na nakaaalam, gumagawa ng lahat, at ang Pati, ang Panginoon ng lahat.
Verse 33
ओमित्येकाक्षरं मन्त्रं स्थितः सर्वगतः शिवः मन्त्रे षडक्षरे सूक्ष्मे पञ्चाक्षरतनुः शिवः
Sa isang-pantig na mantra na “Om,” si Shiva ay nananatiling itinatag bilang Panginoong sumasaklaw sa lahat. At sa maselang anim-na-pantig na mantra, si Shiva ay naroroon na may katawan bilang anyong limang pantig (Pañcākṣarī).
Verse 34
वाच्यवाचकभावेन स्थितः साक्षात्स्वभावतः वाच्यः शिवः प्रमेयत्वान् मन्त्रस्तद्वाचकः स्मृतः
Sa ugnayan ng “tinutukoy” at “tumuturol,” si Shiva ay nananatiling tuwirang katotohanan ayon sa Kanyang likas na svabhāva. Si Shiva ang tinutukoy na kahulugan (vācya) sapagkat Siya ang bagay na maaaring makilala sa pagsasakatuparan; at ang mantra ay inaalala bilang tagapagtukoy Niya (vācaka).
Verse 35
वाच्यवाचकभावो ऽयम् अनादिः संस्थितस्तयोः वेदे शिवागमे वापि यत्र यत्र षडक्षरः
Ang ugnayan ng kahulugang ipinahahayag (vācya) at ng tunog na nagpapahayag (vācaka) ay walang pasimula at nananatili sa kapwa. Saanman lumitaw ang anim-na-pantig na mantra—sa Veda man o sa mga Śaiva Āgama—doon itinatatag ang walang-hanggang pagkakaugnay ng mantra at ng Shiva-tattva.
Verse 36
मन्त्रः स्थितः सदा मुख्यो लोके पञ्चाक्षरो मतः किं तस्य बहुभिर् मन्त्रैः शास्त्रैर्वा बहुविस्तृतैः
Sa mundong ito, ang limang-pantig na mantra ay laging itinuturing na pinakapanguna. Para sa may taglay niyon, ano pa ang pangangailangan sa maraming ibang mantra o sa mga kasulatang napakahaba ang paglalatag?
Verse 37
यस्यैवं हृदि संस्थो ऽयं मन्त्रः स्यात्पारमेश्वरः तेनाधीतं श्रुतं तेन तेन सर्वमनुष्ठितम्
Ang sinumang sa puso ay matibay na naitatag ang ganitong Parameśvara-mantra—sa kanya, ang mga kasulatan ay wari’y napag-aralan na; sa kanya, wari’y napakinggan na; at sa kanya, ang lahat ng banal na pagsasagawa ay wari’y ganap nang naisakatuparan.
Verse 38
यो विद्वान्वै जपेत्सम्यग् अधीत्यैव विधानतः एतावद्धि शिवज्ञानम् एतावत्परमं पदम्
Ang isang marunong na naghahanap, matapos munang pag-aralan ang aral, at magsagawa ng japa nang wasto ayon sa itinakdang tuntunin—ito lamang ang kaalaman kay Shiva; ito lamang ang kataas-taasang kalagayan (pinakamataas na tahanan ng paglaya).
Verse 39
एतावद् ब्रह्मविद्या च तस्मान्नित्यं जपेद्बुधः पञ्चाक्षरैः सप्रणवो मन्त्रो ऽयं हृदयं मम
Ito mismo ang Brahma-vidyā, ang kataas-taasang kaalamang nagpapalaya. Kaya ang marunong ay dapat laging mag-japa ng limang-pantig na mantra na may kasamang Oṃ; ang mantrang ito ang mismong puso Ko—si Shiva bilang Pati, ang panloob na Sarili na lumuluwag sa tali (pāśa) ng paśu (kaluluwang nakagapos).
Verse 40
गुह्याद्गुह्यतरं साक्षान् मोक्षज्ञानम् अनुत्तमम् अस्य मन्त्रस्य वक्ष्यामि ऋषिच्छन्दो ऽधिदैवतम्
Ngayon ay ipahahayag ko ang ṛṣi (tagakita), ang chandas (sukat), at ang namumunong diyos ng mantrang ito—ang walang kapantay na kaalamang nagpapalaya, tuwirang natatanto, higit na lihim kaysa lihim—na umaakay sa paśu (kaluluwang nakagapos) lampas sa pāśa (gapós) tungo sa Pati, ang Panginoon na si Śiva.
Verse 41
बीजं शक्तिं स्वरं वर्णं स्थानं चैवाक्षरं प्रति वामदेवो नाम ऋषिः पङ्क्तिश्छन्द उदाहृतः
Para sa bawat pantig—ang bīja (binhi), śakti (lakas), svara (tinig), varṇa (uri ng tunog), at sthāna (lugar ng bigkas)—ang ṛṣi ay ipinahahayag na si Vāmadeva, at ang sukat ay itinuturo bilang Paṅkti.
Verse 42
देवता शिव एवाहं मन्त्रस्यास्य वरानने नकारादीनि बीजानि पञ्चभूतात्मकानि च
O marikit ang mukha, ang namumunong Diyos ng mantrang ito ay si Śiva—tunay, Ako mismo. Ang mga pantig-binhi na nagsisimula sa “na” ay may kalikasan din ng limang dakilang elemento (pañca-bhūta).
Verse 43
आत्मानं प्रणवं विद्धि सर्वव्यापिनमव्ययम् शक्तिस्त्वमेव देवेशि सर्वदेवनमस्कृते
Kilalanin ang Praṇava (Oṁ) bilang iyong Sarili—sumasaklaw sa lahat at di-nasisira. Ikaw lamang ang Śakti, O Devī, Reyna ng mga Deva, na pinupugayan ng lahat ng mga diyos.
Verse 44
त्वदीयं प्रणवं किंचिन् मदीयं प्रणवं तथा त्वदीयं देवि मन्त्राणां शक्तिभूतं न संशयः
“Ang iyong Praṇava, sa isang paraan, ay akin din; at ang aking Praṇava ay iyo rin. O Devī, ang iyong Śakti ang mismong kapangyarihang nananahan sa lahat ng mantra—walang pag-aalinlangan.”
Verse 45
अकारोकारमकारा मदीये प्रणवे स्थिताः उकारं च मकारं च अकारं च क्रमेण वै
Ang mga titik na A, U, at M ay nananahan sa Aking Pranava (Oṁ). Tunay na ayon sa wastong ayos: A muna, saka U, saka M—ganyan ang pagkakaayos.
Verse 46
त्वदीयं प्रणवं विद्धि त्रिमात्रं प्लुतमुत्तमम् ओङ्कारस्य स्वरोदात्त ऋषिर्ब्रह्म सितं वपुः
Alamin mo ang Pranava na ito bilang sa Iyo—ang pinakadakilang Oṁ, binibigkas nang pahaba at binubuo ng tatlong mātrā. Para sa Oṅkāra na iyon, ang diin ay udātta; ang ṛṣi ay si Brahmā; at ang anyo nito’y maningning at puti—tanda ng dalisay na liwanag ni Pati (Śiva) na nagpapalaya sa paśu mula sa pāśa.
Verse 47
छन्दो देवी च गायत्री परमात्माधिदेवता उदात्तः प्रथमस्तद्वच् चतुर्थश् च द्वितीयकः
Ang diyosang namamahala sa sukat (chandas) ay si Gāyatrī, at ang Kataas-taasang Sarili (Paramātman) ang adhidevatā. Ang una ay ang udātta na diin; gayundin ang ikaapat, at pati ang ikalawa, ay inilalapat ayon sa nararapat.
Verse 48
पञ्चमः स्वरितश्चैव मध्यमो निषधः स्मृताः नकारः पीतवर्णश् च स्थानं पूर्वमुखं स्मृतम्
Ang ikalima ay binibigkas sa svarita na diin; ang antas ng himig ay gitna (madhyama), at ang nota ay kilala bilang Niṣadha. Ang pantig na “na” ay kulay gintong dilaw, at ang kinalalagyan nito’y inaalala sa silangang mukha—ganyan ang itinuro.
Verse 49
इन्द्रो ऽधिदैवतं छन्दो गायत्री गौतम ऋषिः मकारः कृष्णवर्णो ऽस्य स्थानं वै दक्षिणामुखम्
Para sa sangkap na ito ng mantra, si Indra ang adhidevatā; ang sukat ay Gāyatrī; ang ṛṣi ay si Gautama. Ang bīja-pantig nito ay “ma”, ang kulay nito’y madilim, at ang pagkakalagay nito ay sa timog na mukha—ganyan ito dapat itakda sa pagsamba sa Liṅga.
Verse 50
छन्दो ऽनुष्टुप् ऋषिश्चात्री रुद्रो दैवतमुच्यते शिकारो धूम्रवर्णो ऽस्य स्थानं वै पश्चिमं मुखम्
Ang sukat ay Anuṣṭubh; ang ṛṣi ay si Ātrī; at ang namumunong diyos ay sinasabing si Rudra. Ang bīja-silaba ay “śi”, kulay-usok; at ang kinalalagyan nito ay ang kanlurang mukha.
Verse 51
विश्वामित्र ऋषिस्त्रिष्टुप् छन्दो विष्णुस्तु दैवतम् वाकारो हेमवर्णो ऽस्य स्थानं चैवोत्तरं मुखम्
Para rito, ang ṛṣi ay si Viśvāmitra, ang sukat ay Triṣṭubh, at ang namumunong diyos ay si Viṣṇu. Ang bīja ay “va”, kulay-ginto; at ang luklukan nito ay ang hilagang mukha—ganyan ang pahayag.
Verse 52
ब्रह्माधिदैवतं छन्दो बृहती चाङ्गिरा ऋषिः यकारो रक्तवर्णश् च स्थानम् ऊर्ध्वं मुखं विराट्
Para sa sangkap na mantriko na ito, si Brahmā ang ipinahahayag na namumunong diyos; ang sukat ay Bṛhatī; at ang ṛṣi ay si Aṅgiras. Ang bīja ay “ya”, kulay-pula; ang pook nito ay sa itaas, at ang mukha nito ay ang kosmikong Virāṭ.
Verse 53
छन्द ऋषिर्भरद्वाजः स्कन्दो दैवतमुच्यते न्यासमस्य प्रवक्ष्यामि सर्वसिद्धिकरं शुभम्
Ang sukat ay dapat makilala; ang ṛṣi ay si Bharadvāja; at ang namumunong diyos ay sinasabing si Skanda. Ngayon ay ituturo ko ang nyāsa nito—mapalad at nagkakaloob ng lahat ng siddhi.
Verse 54
न्यास (देफ़्।, देस्च्रिप्तिओन्) सर्वपापहरं चैव त्रिविधो न्यास उच्यते उत्पत्तिस्थितिसंहारभेदतस्त्रिविधः स्मृतः
Ang nyāsa—gaya ng pagkakahulugan at paglalarawan—ay tunay na tagapag-alis ng lahat ng kasalanan. Itinuturo na ang nyāsa ay tatluhan; at inaalala itong tatlo ayon sa pagkakaiba ng paglitaw (utpatti), pagpapanatili (sthiti), at pag-urong/paglusaw (saṁhāra).
Verse 55
ब्रह्मचारिगृहस्थानां यतीनां क्रमशो भवेत् उत्पत्तिर्ब्रह्मचारिणां गृहस्थानां स्थितिः सदा
Sa wastong pagkakasunod, umuusbong ang mga disiplina ng brahmacārin (mag-aaral na selibat), ng gṛhastha (maybahay), at ng yati (renunsiyado). Mula sa brahmacarya nagmumula ang ‘kapanganakan’ ng dharma sa pamamagitan ng tamang paghubog; at ang kalagayang gṛhastha ay laging nananatiling matatag na sandigan ng banal na kaayusan.
Verse 56
यतीनां संहृतिर् न्यासः सिद्धिर् भवति नान्यथा अङ्गन्यासः करन्यासो देहन्यास इति त्रिधा
Para sa mga yati, ang nyāsa ay ang panloob na pag-urong at muling pagsasama (saṃhṛti) ng mga kakayahan tungo sa Sarili; sa pamamagitan nito lamang sumisilang ang siddhi, at hindi sa iba. Itinuturo ang nyāsa sa tatlong anyo: aṅga-nyāsa, kara-nyāsa, at deha-nyāsa.
Verse 57
उत्पत्त्यादित्रिभेदेन वक्ष्यते ते वरानने न्यसेत्पूर्वं करन्यासं देहन्यासम् अनन्तरम्
O marikit ang mukha (varānanā), ipaliliwanag ko sa iyo ang tatluhang paraan na nagsisimula sa ritwal ng paglitaw (utpatti). Unahin ang kara-nyāsa, at pagkatapos ay ang deha-nyāsa.
Verse 58
अङ्गन्यासं ततः पश्चाद् अक्षराणां विधिक्रमात् मूर्धादिपादपर्यन्तम् उत्पत्तिन्यास उच्यते
Pagkaraan, isagawa ang aṅga-nyāsa. Pagkatapos, ayon sa itinakdang pagkakasunod ng mga pantig ng mantra, ilagak mula sa tuktok ng ulo hanggang sa mga paa—ito ang tinatawag na utpatti-nyāsa, ang “nyāsa ng paglitaw.”
Verse 59
पादादिमूर्धपर्यन्तं संहारो भवति प्रिये हृदयास्यगलन्यासः स्थितिन्यास उदाहृतः
Minamahal, ang pag-urong (saṃhāra) ay isinasagawa mula sa mga paa paitaas hanggang sa tuktok ng ulo. Ang paglalagak sa puso, sa bibig, at sa lalamunan ay ipinahahayag na sthiti-nyāsa, ang nyāsa ng nananatiling presensya.
Verse 60
ब्रह्मचारिगृहस्थानां यतीनां चैव शोभने सशिरस्कं ततो देहं सर्वमन्त्रेण संस्पृशेत्
Para sa mga brahmacārin, mga maybahay, at mga yati (mga tumalikod sa daigdig) din, O mapalad—pagkaraan, kasama ang ulo, dapat hipuin at gawing banal ang buong katawan sa pamamagitan ng pangkalahatang mantra, upang maitatag ang kadalisayan para sa pagsamba kay Śiva.
Verse 61
स देहन्यास इत्युक्तः सर्वेषां सम एव स दक्षिणाङ्गुष्ठमारभ्य वामाङ्गुष्ठान्त एव हि
Ito ang tinatawag na deha-nyāsa (paglalagak ng mantra sa katawan). Para sa lahat ng nagsasanay, iisa ang paraan: nagsisimula sa kanang hinlalaki at tunay na umaabot hanggang sa kaliwang hinlalaki—kaya ang buong katawan ay nagiging karapat-dapat na sisidlan ng presensya ni Śiva.
Verse 62
न्यस्यते यत्तदुत्पत्तिर् विपरीतं तु संहृतिः अङ्गुष्ठादिकनिष्ठान्तं न्यस्यते हस्तयोर् द्वयोः
Ang inilalagak sa nyāsa sa pasulong na ayos ay tanda ng utpatti (paglitaw o paglalang ng Panginoon); at ang pabaligtad na ayos ay tanda ng saṃhṛti (pag-urong at muling paglusaw). Mula hinlalaki hanggang kalingkingan, isagawa ang nyāsa sa dalawang kamay.
Verse 63
अतीव भोगदो देवि स्थितिन्यासः कुटुंबिनाम् करन्यासं पुरा कृत्वा देहन्यासम् अनन्तरम्
O Devī, ang sthiti-nyāsa (ritwal ng pagtatatag ng katatagan at pag-iingat) ay lubhang nagbibigay ng kaginhawahang makamundo para sa mga maybahay. Matapos munang isagawa ang kara-nyāsa (paglalagak sa mga kamay), saka isagawa ang deha-nyāsa (paglalagak sa katawan).
Verse 64
अङ्गन्यासं न्यसेत्पश्चाद् एष साधारणो विधिः ओङ्कारं संपुटीकृत्य सर्वाङ्गेषु च विन्यसेत्
Pagkaraan, isagawa ang aṅga-nyāsa (paglalagak ng lakas ng mantra sa mga sangkap ng katawan). Ito ang karaniwan at pamantayang paraan. Sa paglalapat ng pantig na Oṃ bilang pananggalang na tatak, saka ilagak sa lahat ng sangkap—upang ang katawan ay maging banal na luklukan ng mantra ni Śiva.
Verse 65
करयोरुभयोश्चैव दशाग्रांगुलिषु क्रमात् प्रक्षाल्य पादावाचम्य शुचिर्भूत्वा समाहितः
Pagkaraan, ayon sa wastong pagkakasunod, dapat niyang hugasan ang mga dulo ng mga daliri ng dalawang kamay, linisin ang mga paa, at magsagawa ng ācamana; maging dalisay at tipunin ang loob, manatiling payapa para sa pagsamba kay Pati, Panginoong Śiva.
Verse 66
प्राङ्मुखोदङ्मुखो वापि न्यासकर्म समाचरेत् स्मरेत् पूर्वम् ऋषिं छन्दो दैवतं बीजमेव च
Nakaharap sa silangan o sa hilaga, dapat isagawa ang ritwal ng nyāsa. Una, alalahanin ang ṛṣi, ang chandas, ang daivatam, at ang bīja ng mantra, upang ang Pashu—ang nakagapos na kaluluwa—ay maitugma ang katawan at isip bilang karapat-dapat na sisidlan para sa pagsamba kay Pati, Panginoong Śiva.
Verse 67
शक्तिं च परमात्मानं गुरुं चैव वरानने मन्त्रेण पाणी संमृज्य तलयोः प्रणवं न्यसेत्
O ikaw na may magandang mukha, matapos tawagin ang Śakti, ang Paramātman (Kataas-taasang Sarili), at ang Guru, linisin nang ritwal ang mga kamay sa pamamagitan ng mantra, at saka ilagay sa nyāsa ang Praṇava (Oṁ) sa mga palad.
Verse 68
अङ्गुलीनां च सर्वेषां तथा चाद्यन्तपर्वसु सबिन्दुकानि बीजानि पञ्च मध्यमपर्वसु
Para sa lahat ng daliri, sa unang at huling kasukasuan ay ilagay ang mga pantig na bīja na may bindu; at sa limang gitnang kasukasuan ay ilagay ang mga bīja ayon sa itinakda.
Verse 69
उत्पत्त्यादित्रिभेदेन न्यसेदाश्रमतः क्रमात् उभाभ्यामेव पाणिभ्याम् आपादतलमस्तकम्
Sa paghahati ng ritwal sa tatlong paraan—na nagsisimula sa paglitaw—dapat isagawa ang nyāsa sa tamang pagkakasunod, ayon sa sariling āśrama. Sa dalawang kamay lamang, dapat hipuin at ilagak ang kapangyarihan ng mantra mula sa talampakan hanggang sa tuktok ng ulo.
Verse 70
मन्त्रेण संस्पृशेद्देहं प्रणवेनैव संपुटम् मूर्ध्नि वक्त्रे च कण्ठे च हृदये गुह्यके तथा
Sa itinakdang mantra, dapat hipuin nang ritwal ang katawan upang italaga; at gamitin ang Praṇava “Oṃ” bilang banal na panangga, ilagay sa tuktok ng ulo, sa mukha, sa lalamunan, sa puso, at gayundin sa lihim na bahagi—sa gayon itinatatag ang nyāsa na pananggalang para sa pagsamba kay Pati, Panginoong Śiva.
Verse 71
पादयोर् उभयोश्चैव गुह्ये च हृदये तथा कण्ठे च मुखमध्ये च मूर्ध्नि च प्रणवादिकम्
Ilagay ang Praṇava “Oṃ”—at ang mga banal na pormulang nagsisimula rito—sa dalawang paa, sa lihim na bahagi, sa puso, sa lalamunan, sa gitna ng bibig, at sa tuktok ng ulo. Sa nyāsa na ito, ang katawan ay ginagawang banal na luklukan ni Pati (Śiva).
Verse 72
हृदये गुह्यके चैव पादयोर्मूर्ध्नि वाचि वा कण्ठे चैव न्यसेदेव प्रणवादित्रिभेदतः
Dapat niyang isagawa ang nyāsa sa paglalagay ng Diyos—ayon sa tatlong paraan na nagsisimula sa Praṇava—sa puso, sa lihim na bahagi, sa mga paa, sa tuktok ng ulo, sa pananalita, at gayundin sa lalamunan.
Verse 73
कृत्वाङ्गन्यासमेवं हि मुखानि परिकल्पयेत् पूर्वादि चोर्ध्वपर्यन्तं नकारादि यथाक्रमम्
Pagkatapos maisagawa ang aṅga-nyāsa nang ganito, dapat niyang ritwal na likhain sa isip ang mga banal na mukha—mula sa Silangan at magpatuloy hanggang sa Itaas (zenith)—na itinatakda sa wastong ayos, nagsisimula sa pantig na “na” at sa kasunod na hanay ng mantra.
Verse 74
षडङ्गानि न्यसेत्पश्चाद् यथास्थानं च शोभनम् नमः स्वाहा वषड्ढुं च वौषट्फट्कारकैः सह
Pagkaraan, isagawa ang paglalagay (nyāsa) ng anim na sangkap ng mantra (ṣaḍaṅga) sa kani-kanilang wastong lugar, nang angkop at mapalad—kasama ang mga bigkas na ritwal: namaḥ, svāhā, vaṣaṭ, (bīja hūṃ), vauṣaṭ, at phaṭ.
Verse 75
प्रणवं हृदयं विद्यान् नकारः शिर उच्यते शिखा मकार आख्यातः शिकारः कवचं तथा
Dapatin na ang Praṇava (Oṁ) ay ang Hṛdaya (Puso). Ang pantig na “na” ay ipinahahayag na Śiras (Ulo); ang “ma” ay itinuturo bilang Śikhā (tuktok na buhol ng buhok); at ang “śi” ay gayundin bilang Kavaca (baluting pananggalang), upang maitatag ang mga aṅga ng katawan-mantra ni Śiva.
Verse 76
आकारो नेत्रमस्त्रं तु यकारः परिकीर्तितः इत्थमङ्गानि विन्यस्य ततो वै बन्धयेद्दिशः
Ang pantig na “Ā” ay ipinahahayag bilang Netra-astra (sandata ng mata—mapagkalingang kamalayan), at ang pantig na “Ya” ay itinuturo rin bilang isang sangkap ng mantra. Pagkatapos maisagawa ang nyāsa sa mga sangkap na ito, saka italiin ang mga direksiyon, upang maging ligtas ang sagradong pook at ang pagsamba kay Pati (Śiva) ay di maharang ng mga hadlang na mula sa pāśa.
Verse 77
विघ्नेशो मातरो दुर्गा क्षेत्रज्ञो देवता दिशः आग्नेयादिषु कोणेषु चतुर्ष्वपि यथाक्रमम्
Sa apat na sulok ng mga direksiyon, simula sa timog-silangan, ilagay (anyayahan) nang sunod-sunod: si Vighneśa, ang mga Ina (Mātṛkā), si Durgā, at si Kṣetrajña—ang namumunong diyos ng mga direksiyon—upang mapabanal ang mga dako para sa pagsamba sa liṅga ni Śiva.
Verse 78
अङ्गुष्ठतर्जन्यग्राभ्यां संस्थाप्य सुमुखं शुभम् रक्षध्वमिति चोक्त्वा तु नमस्कुर्यात्पृथक्पृथक्
Gamit ang hinlalaki at hintuturo, ilagay sa wastong puwesto ang mapalad at maliwanag ang mukha (na diyos); saka sabihin, “Ipagtanggol (kami)!” Pagkaraan, maghandog ng pagyukod at pagpupugay sa bawat isa (diyos/direksiyon) nang magkakahiwalay.
Verse 79
गले मध्ये तथाङ्गुष्ठे तर्जन्याद्याङ्गुलीषु च अङ्गुष्ठेन करन्यासं कुर्यादेव विचक्षणः
Ang maingat na nagsasanay ay dapat magsagawa ng kara-nyāsa—paglalagay ng mantra sa pamamagitan ng paghipo—sa gitna ng lalamunan, sa hinlalaki, at sa mga daliri mula sa hintuturo pataas, gamit ang hinlalaki bilang pang-ugnay sa ritwal na paghipo.
Verse 80
एवं न्यासमिमं प्रोक्तं सर्वपापहरं शुभम् सर्वसिद्धिकरं पुण्यं सर्वरक्षाकरं शिवम्
Ganito itinuro ang nyāsa na ito: mapalad at banal, nag-aalis ng lahat ng kasalanan, nagkakaloob ng bawat siddhi, at nagbibigay ng ganap na pag-iingat—sapagkat ito’y may likas na kalikasan ni Śiva, ang Pati na nagpapalaya sa paśu mula sa mga gapos ng pāśa.
Verse 81
न्यस्ते मन्त्रे ऽथ सुभगे शङ्करप्रतिमो भवेत् जन्मान्तरकृतं पापम् अपि नश्यति तत्क्षणात्
O mapalad na isa, kapag ang mantra ay naipuwesto nang wasto sa pamamagitan ng nyāsa, ang nagsasagawa ay nagiging wari’y larawan ni Śaṅkara mismo; maging ang kasalanang naipon sa ibang mga kapanganakan ay napapawi sa mismong sandaling iyon.
Verse 82
एवं विन्यस्य मेधावी शुद्धकायो दृढव्रतः जपेत्पञ्चाक्षरं मन्त्रं लब्ध्वाचार्यप्रसादतः
Matapos isagawa ang nyāsa nang ganito, ang marunong—malinis ang katawan at matatag sa panata—ay dapat mag-japa ng limang-pantig na mantra, matapos itong matanggap sa biyaya at pahintulot ng ācārya. Sa mantrang pinatibay ng wastong pagpapasa, lumalapit ang paśu sa Pati (Śiva).
Verse 83
अतः परं प्रवक्ष्यामि मन्त्रसंग्रहणं शुभे यं विना निष्फलं नित्यं येन वा सफलं भवेत्
Ngayon, O mapalad, ipaliliwanag ko ang wastong pagtitipon at pag-aayos ng mga mantra—na kung wala nito ay laging walang bunga ang pagsamba, at sa pamamagitan nito ay nagiging tunay na mabunga.
Verse 84
आज्ञाहीनं क्रियाहीनं श्रद्धाहीनम् अमानसम् आज्ञप्तं दक्षिणाहीनं सदा जप्तं च निष्फलम्
Ang japa na walang wastong pahintulot (dīkṣā/ādeśa), walang itinakdang disiplina ng ritwal, walang pananampalataya, at walang natitipong isip—gayundin ang japa na walang iniuutos na dakṣiṇā—ay nananatiling walang bunga, kahit paulit-ulit na gawin araw-araw.
Verse 85
आज्ञासिद्धं क्रियासिद्धं श्रद्धासिद्धं सुमानसम् एवं च दक्षिणासिद्धं मन्त्रं सिद्धं यतस्ततः
Nagiging ganap ang mantra kapag ito’y pinapaging ganap sa wastong utos (ājñā), sa tamang pagsasagawa (kriyā), sa pananampalataya (śraddhā) at sa maayos at dalisay na isip; at gayundin sa nararapat na dakṣiṇā, ang handog na kabayaran sa ritwal. Kaya ang mantra’y naitatatag na mabisa sa lahat ng paraan.
Verse 86
गुरु/शिष्य उपागम्य गुरुं विप्रं मन्त्रतत्त्वार्थवेदिनम् ज्ञानिनं सद्गुणोपेतं ध्यानयोगपरायणम्
Lumapit ang alagad sa Guru—ang brahmin na pantas na nakaaalam sa panloob na katotohanan at kahulugan ng mga mantra—isang marunong na puspos ng mabubuting katangian at lubos na nakatuon sa Yoga ng pagninilay; at humingi ng pagtuturo.
Verse 87
तोषयेत्तं प्रयत्नेन भावशुद्धिसमन्वितः वाचा च मनसा चैव कायेन द्रविणेन च
Pagsikapan nang taimtim na palugdan Siya (Śiva), taglay ang kadalisayan ng layon—sa pamamagitan ng salita, ng isip, ng katawan, at pati ng yaman sa anyo ng handog at kaloob.
Verse 88
आचार्यं पूजयेच्छिष्यः सर्वदातिप्रयत्नतः हस्त्यश्वरथरत्नानि क्षेत्राणि च गृहाणि च
Dapat na sambahin at parangalan ng alagad ang Ācārya sa lahat ng panahon, sa sukdulang pagsisikap, na may mga kaloob gaya ng elepante, kabayo, karwahe, mahahalagang hiyas, mga bukirin at maging mga bahay—upang ang landas patungo kay Śiva (Pati) ay malapitan sa mapagpakumbabang paglilingkod at wastong pagbibigay.
Verse 89
भूषणानि च वासांसि धान्यानि विविधानि च एतानि गुरवे दद्याद् भक्त्या च विभवे सति
Mga palamuti, kasuotan, at iba’t ibang uri ng butil—ang mga ito’y dapat ihandog sa Guru nang may debosyon, kapag may kakayahan. Sa mapitagang pagbibigay sa Guru, ang paśu (kaluluwang nakagapos) ay lumuluwag sa pāśa (mga tanikala) at nagiging karapat-dapat sa biyaya ng Panginoon (Pati), si Śiva.
Verse 90
वित्तशाठ्यं न कुर्वीत यदीच्छेत्सिद्धिमात्मनः पश्चान्निवेदयेद्देवि आत्मानं सपरिच्छदम्
Kung ninanais ng tao ang siddhi (ganap na katuparang espirituwal) ng sarili, huwag siyang mandaya tungkol sa yaman. Pagkaraan nito, O Devī, ialay nang pormal ang sarili—kasama ang lahat ng ari-arian at mga kasangkapan—sa paanan ng Panginoon, sumuko bilang paśu (kaluluwang nakagapos) kay Paśupati, ang Tagapagpalaya.
Verse 91
एवं सम्पूज्य विधिवद् यथाशक्ति त्ववञ्चयन् आददीत गुरोर्मन्त्रं ज्ञानं चैव क्रमेण तु
Sa gayon, matapos sambahin ang Guru ayon sa wastong ritwal, ayon sa makakaya at walang pandaraya, dapat tanggapin mula sa Guru—unti-unti—ang mantra at ang kaalamang nagpapalaya.
Verse 92
एवं तुष्टो गुरुः शिष्यं पूजितं वत्सरोषितम् शुश्रूषुम् अनहङ्कारम् उपवासकृशं शुचिम्
Sa gayon, nasiyahan ang guru at minasdan ang alagad—yaong nagparangal sa kanya at nanatiling naglilingkod sa loob ng isang taon—masigasig sa paglilingkod, walang pagkamakasarili, payat dahil sa pag-aayuno, at dalisay. Ang ganitong disiplinadong pagpapakumbaba ang pintuan upang ang paśu (kaluluwang nakagapos) ay tumanggap ng kaalaman kay Śiva na lumuluwag sa pāśa (tali) sa biyaya ni Pati.
Verse 93
स्नापयित्वा तु शिष्याय ब्राह्मणानपि पूज्य च समुद्रतीरे नद्यां च गोष्ठे देवालये ऽपि वा
Matapos munang isagawa ang ritwal na pagpapaligo (abhisheka) para sa alagad, at maparangalan din ang mga Brāhmaṇa, maaaring ganapin ang pagtalimaing ito sa tabing-dagat, o sa pampang ng ilog, o sa kulungan ng baka, o kahit sa loob ng templo—saanman naitatag nang wasto ang pagsamba kay Śiva.
Verse 94
शुचौ देशे गृहे वापि काले सिद्धिकरे तिथौ नक्षत्रे शुभयोगे च सर्वदा दोषवर्जिते
Maging sa isang dalisay na lugar o kahit sa sariling tahanan, dapat isagawa ang pagsamba sa panahong nagdudulot ng pagtatamo—sa mapalad na tithi, sa kanais-nais na nakṣatra at mabuting yoga—na laging walang kapintasan sa ritwal. Ang ganitong walang-dungis na kalagayan ang umaakay sa paśu (kaluluwang nakagapos) tungo sa biyaya ni Śiva, ang Pati.
Verse 95
अनुगृह्य ततो दद्याच् छिवज्ञानम् अनुत्तमम् स्वरेणोच्चारयेत् सम्यग् एकान्ते ऽपि प्रसन्नधीः
Matapos munang ipagkaloob ang biyaya, dapat ipamana ang walang kapantay na kaalaman kay Śiva. Sa isip na payapa at malinaw, bigkasin nang wasto ayon sa tamang himig at diin—kahit sa pag-iisa.
Verse 96
उच्चार्योच्चारयित्वा तु आचार्यः सिद्धिदः स्वयम् शिवं चास्तु शुभं चास्तु शोभनो ऽस्तु प्रियो ऽस्त्विति
Pagkatapos munang bigkasin at saka ipabigkas, ang ācārya—na siya ring tagapagkaloob ng siddhi—ay bumibigkas ng pagpapala: “Nawa’y may Śiva (kabanalan at pagpapala). Nawa’y may kabutihan. Nawa’y may ningning. Nawa’y malugod ang Panginoon.”
Verse 97
एवं लब्ध्वा परं मन्त्रं ज्ञानं चैव गुरोस्ततः जपेन्नित्यं ससंकल्पं पुरश्चरणमेव च
Kaya nito, matapos tanggapin mula sa Guru ang kataas-taasang mantra at ang kaukulang kaalamang nagpapalaya, dapat magsagawa ng japa araw-araw na may malinaw na saṅkalpa, at isakatuparan din ang buong disiplina ng puraścaraṇa. Sa pamamagitan ng mantra-siddhi at wastong pagkaunawa, ang paśu (kaluluwang nakagapos) ay inaakay tungo kay Pati (Panginoong Śiva).
Verse 98
यावज्जीवं जपेन्नित्यम् अष्टोत्तरसहस्रकम् अनश्नंस्तत्परो भूत्वा स याति परमां गतिम्
Sinumang, habang may buhay, ay araw-araw na umuulit ng banal na pagbigkas na isang libo at walo (1008), na nag-aayuno at lubos na nakatuon sa Kanya, ay makaaabot sa Kataas-taasang Layunin—pakikiisa kay Pati (Panginoong Śiva), tagapagpalaya ng paśu (kaluluwang nakagapos).
Verse 99
जपेदक्षरलक्षं वै चतुर्गुणितमादरात् नक्ताशी संयमी यश् च पौरश्चरणिकः स्मृतः
Sa paggalang, dapat magsagawa ng japa na umaabot sa isang lakṣa ng mga pantig, at apat na ulit nito. Ang kumakain lamang sa gabi at nananatiling mapagpigil at may pagpipigil-sa-sarili ay kinikilalang nagsagawa ng puraścaraṇa nang wasto.
Verse 100
पुरश्चरणजापी वा अपि वा नित्यजापकः अचिरात्सिद्धिकाङ्क्षी तु तयोरन्यतरो भवेत्
Ang naghahangad ng mabilis na siddhi ay dapat maging alinman sa nagsasagawa ng puraścaraṇa-japa (ganap at may tuntuning siklo ng pagsasanay sa mantra) o sa araw-araw na walang patid na nagja-japa; sa dalawang landas na ito, pumili siya ng isa.
Verse 101
जप यः पुरश्चरणं कृत्वा नित्यजापी भवेन्नरः तस्य नास्ति समो लोके स सिद्धः सिद्धिदो वशी
Ang taong matapos isagawa ang itinakdang puraścaraṇa para sa japa ng mantra at maging walang patid na tagapagbigkas—ay walang kapantay sa daigdig. Siya’y nagiging siddha, tagapagkaloob ng mga siddhi, at may pagpipigil sa sarili.
Verse 102
आसनं रुचिरं बद्ध्वा मौनी चैकाग्रमानसः प्राङ्मुखोदङ्मुखो वापि जपेन्मन्त्रमनुत्तमम्
Pagkaayos ng isang kaaya-ayang āsana, panatilihin ang mauna (banal na katahimikan) at gawing iisang-tuldok ang isip—nakaharap sa silangan o sa hilaga—bigkasin ang walang kapantay na mantra, na ang diwa’y nakatuon kay Pati, ang Panginoong nagpapalaya sa paśu mula sa pāśa.
Verse 103
आद्यान्तयोर् जपस्यापि कुर्याद्वै प्राणसंयमान् तथा चान्ते जपेद्बीजं शतमष्टोत्तरं शुभम्
Sa simula at sa wakas ng japa, dapat ngang isagawa ang pagpipigil sa prāṇa (prāṇa-saṃyama). At sa pagtatapos, bigkasin ang mapalad na bīja-mantra nang isang daan at walo (108) na ulit.
Verse 104
चत्वारिंशत्समावृत्ति प्राणानायम्य संस्मरेत् पञ्चाक्षरस्य मन्त्रस्य प्राणायाम उदाहृतः
Sa pagpipigil sa prāṇa at pag-alaala sa Panginoon sa pamamagitan ng siklong apatnapung ulit—ito ang ipinahahayag na prāṇāyāma na kaugnay ng limang-pantig na mantra. Sa pamamagitan nito, ang paśu ay pinatatatag para sa paggunita kay Śiva at pagsamba sa Liṅga.
Verse 105
प्राणायामाद्भवेत्क्षिप्रं सर्वपापपरिक्षयः इन्द्रियाणां वशित्वं च तस्मात्प्राणांश् च संयमेत्
Sa pamamagitan ng prāṇāyāma, mabilis na nalulusaw ang lahat ng pāpa (mga dumi at hilig na nagpaparumi), at nakakamit ang pagpipigil sa mga pandama; kaya dapat pigilan at isaayos ang mga agos ng prāṇa.
Verse 106
गृहे जपः समं विद्याद् गोष्ठे शतगुणं भवेत् नद्यां शतसहस्रं तु अनन्तः शिवसन्निधौ
Alamin na ang japa na ginagawa sa bahay ay may karaniwang sukat ng bisa; sa kulungan ng baka ay nagiging sandaang ulit; sa pampang ng ilog ay nagiging sandaang libong ulit; ngunit sa mismong presensya ni Śiva, ito’y nagiging walang hanggan.
Verse 107
समुद्रतीरे देवह्रदे गिरौ देवालयेषु च पुण्याश्रमेषु सर्वेषु जपः कोटिगुणो भवेत्
Sa dalampasigan, sa mga banal na lawa ng mga Deva, sa kabundukan, sa mga templo ng mga diyos, at sa lahat ng banal na āśrama, ang mantra-japa ay nagiging koṭi (crore) na ulit ang bisa.
Verse 108
शिवस्य संनिधाने च सूर्यस्याग्रे गुरोरपि दीपस्य गोर्जलस्यापि जपकर्म प्रशस्यते
Pinupuri ang japa (pag-uulit ng mantra) kapag ginagawa sa presensya ni Śiva, sa harap ng Araw, sa presensya ng sariling Guru, at gayundin malapit sa ilawan, sa baka, at sa tubig.
Verse 109
अङ्गुलीजपसंख्यानम् एकमेकं शुभानने रेखैरष्टगुणं प्रोक्तं पुत्रजीवफलैर् दश
O may magandang mukha, ang bilang ng japa na ginagawa sa mga daliri ay itinuturo na isa-isa; sa pamamagitan ng mga guhit sa daliri ay sinasabing walong ulit; at sa pamamagitan ng mga buto ng putrajīva ay sampung ulit.
Verse 110
शतं वै शङ्खमणिभिः प्रवालैश् च सहस्रकम् स्फाटिकैर् दशसाहस्रं मौक्तिकैर्लक्षमुच्यते
Ang handog na sinusukat bilang “isandaang” ay sinasabing kasama ang mga hiyas mula sa kabibe (śaṅkha); kapag korales, ito’y tinatawag na “isang libo”; kapag kristal (sphaṭika), “sampung libo”; at kapag perlas (mauktika), ipinahahayag na “isang lakh (isandaang libo)”—ganito itinuturo ang antas ng kabanalan ng dāna para sa pagsamba kay Śiva.
Verse 111
पद्माक्षैर्दशलक्षं तु सौवर्णैः कोटिरुच्यते कुशग्रन्थ्या च रुद्राक्षैर् अनन्तगुणमुच्यते
Sa mga buto ng lotus (padmākṣa), sinasabing ang kabanalan ay “sampung lakh”; sa mga handog na ginto, sinasabing “isang koṭi (isang crore)”. Ngunit sa mga butil ng rudrākṣa na inihabi at itinali sa mga buhol ng damong kuśa, ipinahahayag na nagbubunga ng walang-hanggang pagdami ng merit—sapagkat ito ang pinakamasidhing kaugnay ng pagsamba kay Pati, si Śiva, ang Panginoong nagpapakalas ng tali (pāśa) ng paśu (kaluluwa).
Verse 112
पञ्चविंशति मोक्षार्थं सप्तविंशति पौष्टिकम् त्रिंशच्च धनसंपत्त्यै पञ्चाशच्चाभिचारिकम्
Dalawampu’t lima (pagbigkas/handog) ang itinakda para sa mokṣa, ang paglaya; dalawampu’t pito para sa pauṣṭika, pag-alaga at pagdami; tatlumpu para sa pagkamal at kasaganaan; at limampu para sa abhicāra, mga ritong may layuning pamimilit o paglalaban.
Verse 113
तत्पूर्वाभिमुखं वश्यं दक्षिणं चाभिचारिकम् पश्चिमं धनदं विद्याद् उत्तरं शान्तिकं भवेत्
Ang pagharap sa silangan ay sinasabing nagtatamo ng vaśya, kapangyarihang umakit at magpasailalim sa impluwensiya; ang pagharap sa timog ay para sa abhichāra, marahas na ritong pamimilit. Alamin: ang pagharap sa kanluran ay nagbibigay-yaman, at ang pagharap sa hilaga ay nagiging śāntika, ritong nagdudulot ng pagpapayapa at kapayapaan.
Verse 114
अङ्गुष्ठं मोक्षदं विद्यात् तर्जनी शत्रुनाशनी मध्यमा धनदा शान्तिं करोत्येषा ह्य् अनामिका
Alamin na ang hinlalaki ang nagbibigay ng mokṣa, paglaya; ang hintuturo ang pumupuksa sa kaaway; ang gitnang daliri ang nagkakaloob ng yaman; at ang palasingsingan na ito ang tunay na nagdudulot ng kapayapaan.
Verse 115
कनिष्ठा रक्षणीया सा जपकर्मणि शोभने अङ्गुष्ठेन जपेज्जप्यम् अन्यैरङ्गुलिभिः सह
Sa marikit na disiplina ng mantra-japa, ang hinliliit ay dapat pigilan at ingatan; bigkasin ang mantra gamit ang hinlalaki, kasama ng iba pang mga daliri.
Verse 116
अङ्गुष्ठेन विना कर्म कृतं तदफलं यतः जपयज्ञ शृणुष्व सर्वयज्ञेभ्यो जपयज्ञो विशिष्यते
Ang ritwal na ginawa nang walang wastong kilos ng hinlalaki ay nagiging walang bunga; kaya pakinggan ang tungkol sa japa-yajña, ang handog na japa. Sa lahat ng yajña, ang japa-yajña ang pinakadakila.
Verse 117
हिंसया ते प्रवर्तन्ते जपयज्ञो न हिंसया यावन्तः कर्मयज्ञाः स्युः प्रदानानि तपांसि च
Ang mga ritwal na iyon ay umuusad sa pamamagitan ng karahasan; ngunit ang japa-yajña ay hindi sa karahasan. Anuman ang mga karma-yajña, pati dāna at tapas—sa landas na Śaiva, ang pag-aalay ng japa sa bhakti kay Pati ang nagpapalaya sa paśu mula sa pāśa.
Verse 118
सर्वे ते जपयज्ञस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम् माहात्म्यं वाचिकस्यैव जपयज्ञस्य कीर्तितम्
Ang lahat ng iyon ay hindi man lamang katumbas ng ikalabing-anim na bahagi ng japa-yajña. Kaya ipinahahayag ang kadakilaan ng vāchika na japa-yajña, ang japa na binibigkas—bilang tuwirang daan kay Pati na nag-aalis sa paśu sa pagkagapos ng pāśa.
Verse 119
तस्माच्छतगुणोपांशुः सहस्रो मानसः स्मृतः यद् उच्चनीचस्वरितैः शब्दैः स्पष्टपदाक्षरैः
Kaya ang pabulong na japa (upāṁśu) ay itinuturing na sandaang ulit na higit, at ang japa sa isip (mānasa) ay sanlibong ulit na higit—kung ihahambing sa pagbigkas na may malinaw na tunog, may taas-babang himig, at malinaw na mga salita at pantig.
Verse 120
मन्त्रमुच्चारयेद्वाचा जपयज्ञः स वाचिकः शनैरुच्चारयेन्मन्त्रम् ईषद् ओष्ठौ तु चालयेत्
Kapag binibigkas ang mantra nang malakas sa tinig, ang handog na japa ay tinatawag na vācika (pasalitang japa). Dapat bigkasin ang mantra nang marahan at dahan-dahan, at bahagya lamang igalaw ang mga labi.
Verse 121
किंचित् कर्णान्तरं विद्याद् उपांशुः स जपः स्मृतः मानसजप धिया यदक्षरश्रेण्या वर्णाद्वर्णं पदात्पदम्
Kapag ang pagbigkas ay napakalambot na sa loob lamang ng sariling tainga naririnig, ito’y tinatandaan bilang upāṁśu-japa (pabulong na japa). Ngunit kapag sa talino lamang inuulit ang mantra bilang hanay ng mga pantig—titik sa titik at salita sa salita—iyon ang mānasa-japa (japa sa isip).
Verse 122
शब्दार्थं चिन्तयेद्भूयः स तूक्तो मानसो जपः त्रयाणां जपयज्ञानां श्रेयान् स्यादुत्तरोत्तरः
Kapag paulit-ulit na pinagninilayan ang tunog (ng mantra) kasama ang kahulugan nito, iyon ang tinatawag na mānasa-japa (japa sa isip). Sa tatlong anyo ng handog na japa, ang bawat kasunod ay higit na mainam kaysa nauna.
Verse 123
भवेद्यज्ञविशेषेण वैशिष्ट्यं तत्फलस्य च जपेन देवता नित्यं स्तूयमाना प्रसीदति
Dahil sa natatanging katangian ng isang yajña, nagiging natatangi rin ang bunga nito. At sa pamamagitan ng japa, ang Diyos—na laging pinupuri—ay nagiging prasanna (mapagpala) at nagkakaloob ng biyaya.
Verse 124
प्रसन्ना विपुलान् भोगान् दद्यान्मुक्तिं च शाश्वतीम् यक्षरक्षःपिशाचाश् च ग्रहाः सर्वे च भीषणाः जापिनं नोपसर्पन्ति भयभीताः समन्ततः
Kapag Siya—ang Mapagpalang Banal na Kapangyarihan (Śakti) na namumuno sa mantra—ay nalugod, ipinagkakaloob Niya ang saganang mga biyaya at mga kagalakan, at pati ang walang hanggang mokṣa (kalayaan). At ang lahat ng nakatatakot na nilalang—yakṣa, rākṣasa, piśāca, at bawat mabagsik na graha—ay hindi lalapit sa nagsasagawa ng japa; sa takot, sila’y lumalayo sa lahat ng panig.
Verse 125
जपेन पापं शमयेदशेषं यत्तत्कृतं जन्मपरंपरासु /* जपेन भोगान् जयते च मृत्युं जपेन सिद्धिं लभते च मुक्तिम्
Sa pamamagitan ng japa (paulit-ulit na pagbigkas ng mantra), ganap na napapawi ang lahat ng kasalanan—anumang naipon sa sunod-sunod na kapanganakan. Sa japa, nalalampasan ang mga kaligayahang pandama at maging ang kamatayan ay napagtatagumpayan; sa japa, nakakamit ang siddhi at sa huli ay nararating ang mokṣa sa ilalim ng Pati, si Śiva.
Verse 126
एवं लब्ध्वा शिवं ज्ञानं ज्ञात्वा जपविधिक्रमम्
Kaya nga, matapos makamtan ang mapalad na kaalaman kay Śiva at maunawaan ang wastong pagkakasunod at paraan ng japa, ang nagsasanay ay sumusunod sa maayos na disiplina ng pagsasanay sa mantra—na siyang gumagabay sa paśu tungo sa biyaya ng Pati.
Verse 127
सदाचारी जपन्नित्यं ध्यायन् भद्रं समश्नुते सदाचार सदाचारं प्रवक्ष्यामि सम्यग्धर्मस्य साधनम्
Ang taong matatag sa sadācāra (tamang asal at gawi)—laging nagsasagawa ng japa at pagninilay—ay nagkakamit ng kabutihang mapalad. Kaya ipaliliwanag ko nang ganap ang tamang asal, sapagkat ito ang tunay na kasangkapan sa pagtatatag ng wastong dharma—na sa disiplinadong pagsasanay na Śaiva ay umaakay sa paśu tungo sa Pati.
Verse 128
यस्मादाचारहीनस्य साधनं निष्फलं भवेत् आचारः परमो धर्म आचारः परमं तपः
Sapagkat para sa taong salat sa ācāra (tamang asal), ang lahat ng sādhana ay nagiging walang bunga. Ang ācāra ang pinakamataas na dharma, at ang ācāra rin ang pinakadakilang tapas—inaakay ang paśu tungo sa Pati sa paglusaw ng lahat ng pāśa (pagkagapos).
Verse 129
आचारः परमा विद्या आचारः परमा गतिः सदाचारवतां पुंसां सर्वत्राप्यभयं भवेत्
Ang ācāra ang pinakamataas na kaalaman; ang ācāra ang pinakadakilang hantungan. Sa mga taong nakatatag sa sadācāra, lumilitaw ang kawalang-takot saanman—sapagkat nililinis ng dharmang iyon ang paśu at itinutuwid ito patungo sa Pati, si Śiva, na lampas sa lahat ng pāśa (pagkagapos).
Verse 130
तद्वदाचारहीनानां सर्वत्रैव भयं भवेत् सदाचारेण देवत्वम् ऋषित्वं च वरानने
Gayon din, sa mga salat sa wastong asal (sad-ācāra), ang takot ay lumilitaw sa lahat ng dako. Ngunit sa pamamagitan lamang ng marangal na pag-uugali, O may magandang mukha, natatamo ang kalagayan ng mga deva at maging ang antas ng isang ṛṣi—nalilinis para sa landas ng paglaya ni Śiva.
Verse 131
उपयान्ति कुयोनित्वं तद्वद् आचारलङ्घनात् आचारहीनः पुरुषो लोके भवति निन्दितः
Sa paglabag sa ācāra (tamang tuntunin ng asal), ang mga nilalang ay nahuhulog sa maruruming kapanganakan; gayon din, ang taong salat sa wastong asal ay hinahamak sa daigdig. Para sa paśu (kaluluwang nakagapos), ang paglabag sa disiplina ng dharma ay nagpapalakas sa pāśa na gapos at inililihis sa mapalad na landas patungo kay Pati, ang Panginoong Śiva.
Verse 132
तस्मात्संसिद्धिमन्विच्छन् सम्यगाचारवान् भवेत् दुर्वृत्तः शुद्धिभूयिष्ठः पापीयान् ज्ञानदूषकः
Kaya nga, ang naghahangad ng tunay na kaganapan ay dapat manindigan sa wastong asal. Sapagkat ang masamang asal—kahit abala sa mga panlabas na ‘paglilinis’—ay lalo pang nagkakasala at sa huli’y sinisira ang kaalamang nagpapalaya, na siyang daan patungo kay Pati (Panginoon) na lampas sa mga gapos.
Verse 133
वर्णाश्रमविधानोक्तं धर्मं कुर्वीत यत्नतः
Sa masikap na pagsisikap, isagawa ang dharma na itinakda ng mga tuntunin ng varṇa at āśrama—upang ang paśu (kaluluwang nakagapos) ay maging karapat-dapat sa pati-kṛpā, ang biyaya ni Śiva, at upang lumuwag ang mga gapos na pāśa.
Verse 134
यस्य यद्विहितं कर्म तत्कुर्वन्मत्प्रियः सदा सन्ध्या संध्योपासनशीलः स्यात् सायं प्रातः प्रसन्नधीः
Sinumang gumaganap, nang walang pagpapabaya, sa mga tungkuling itinakda para sa sariling kalagayan ay laging minamahal Ko. Maging masigasig siya sa Sandhyā at sa pagsamba sa mga sandali ng pagsasanib ng araw, na may malinaw at payapang isip sa dapithapon at muli sa bukang-liwayway.
Verse 135
उदयास्तमयात्पूर्वम् आरम्य विधिना शुचिः कामान्मोहाद्भयाल्लोभात् संध्यां नातिक्रमेद्द्विजः
Magsimula bago sumikat ang araw at bago lumubog ang araw, na may kalinisan at ayon sa itinakdang ritwal; ang dwija (dalawang ulit na isinilang) ay hindi dapat palampasin ang Sandhyā—ang pagsamba sa bukang-liwayway at dapithapon—kahit pa udyok ng pagnanasa, pagkalito, takot, o kasakiman.
Verse 136
संध्यातिक्रमणाद्विप्रो ब्राह्मण्यात्पतते यतः असत्यं न वदेत् किंचिन् न सत्यं च परित्यजेत्
Sapagkat ang dwija na Brahmana ay nahuhulog mula sa pagka-Brahmana kapag pinabayaan ang mga ritwal ng Sandhyā, kaya huwag siyang magsalita kahit bahagyang kasinungalingan, at huwag ding talikuran ang pagsasanay sa katotohanan. Sa matatag na nitya-karma at satya, ang paśu (kaluluwang nakagapos) ay nalilinis upang maging karapat-dapat sa biyaya ni Pati, si Śiva.
Verse 137
यत्सत्यं ब्रह्म इत्याहुर् असत्यं ब्रह्मदूषणम् अनृतं परुषं शाठ्यं पैशुन्यं पापहेतुकम्
Ipinahahayag nila na ang Katotohanan ay mismong Brahman; ngunit ang kasinungalingan ay pagdungis sa Brahman. Ang di-katotohanan, malupit na pananalita, panlilinlang, at paninirang-puri ay mga sanhi ng kasalanan—mga tali ng pāśa na humahadlang sa paśu (kaluluwa) na tumungo kay Pati, ang Panginoong Śiva.
Verse 138
परदारान्परद्रव्यं परहिंसां च सर्वदा क्वचिच्चापि न कुर्वीत वाचा च मनसा तथा
Huwag kailanman tumingin o tumungo sa asawa ng iba, sa yaman ng iba, o sa pananakit sa kapwa; at huwag ding gawin ang gayong bagay kahit sa salita o sa isip. Ang ganitong pagpipigil ay naglilinis sa paśu (kaluluwang nakagapos) at naghahanda sa debosyon kay Pati, ang Panginoong Śiva.
Verse 139
रुलेस् फ़ोर् फ़ोओद् अन्द् अ मेअल् शूद्रान्नं यातयामान्नं नैवेद्यं श्राद्धमेव च गणान्नं समुदायान्नं राजान्नं च विवर्जयेत्
Tungkol sa mga tuntunin sa pagkain at sa hapag, iwasan ang: pagkaing galing sa Śūdra (yaong di-angkop sa ritwal na pagtalima), pagkaing luma o naitabi, pagkaing inihandog bilang naivedya, pagkaing kaugnay ng mga ritwal na śrāddha, pagkaing para sa piging ng pangkat, pagkaing mula sa pamamahaging pangkomunidad, at pagkaing mula sa hapag ng hari. Ang ganitong pagpipigil ay nag-iingat ng kadalisayan para sa pagsamba kay Śiva at nagpapatatag sa disiplina ng naghahangad sa landas kung saan ang paśu ay pinalalaya mula sa pāśa sa biyaya ni Pati.
Verse 140
अन्नशुद्धौ सत्त्वशुद्धिर् न मृदा न जलेन वै सत्त्वशुद्धौ भवेत्सिद्धिस् ततो ऽन्नं परिशोधयेत्
Mula sa kadalisayan ng pagkain ay sumisibol ang kadalisayan ng sattva sa kalooban—hindi lamang dahil sa lupa o sa tubig. Kapag naging dalisay ang sattva, nakakamtan ang siddhi; kaya dapat linisin at pabanalin ang pagkain.
Verse 141
राजप्रतिग्रहैर् दग्धान् ब्राह्मणान् ब्रह्मवादिनः स्विन्नानामपि बीजानां पुनर्जन्म न विद्यते
Ang mga Brahmin na nakatuon sa Brahman, kapag “nasunog” sa pagtanggap ng kaloob mula sa hari, hindi na muling nakakabalik sa dating sigla ng espiritu—gaya ng binhing pinasingawan, hindi na muling sisibol.
Verse 142
राजप्रतिग्रहो घोरो बुद्ध्वा चादौ विषोपमः बुधेन परिहर्तव्यः श्वमांसं चापि वर्जयेत्
Ang pagtanggap ng kaloob mula sa hari ay nakapanghihilakbot—unawain na sa simula pa lamang ay tulad ito ng lason. Kaya ang may pag-unawa ay dapat umiwas sa gayong pagtanggap; at umiwas din sa laman ng aso.
Verse 143
अस्नात्वा न च भुञ्जीयाद् अजपो ऽग्निमपूज्य च पर्णपृष्ठे न भुञ्जीयाद् रात्रौ दीपं विना तथा
Huwag kumain nang hindi naliligo; huwag ding kumain nang walang japa at nang hindi muna pinararangalan ang sagradong apoy (Agni). Huwag kumain sa ibabaw ng dahon; at sa gabi, huwag kumain nang walang ilawan. Ito ang mga disiplina ng wastong asal.
Verse 144
भिन्नभाण्डे च रथ्यायां पतितानां च संनिधौ शूद्रशेषं न भुञ्जीयात् सहान्नं शिशुकैरपि
Huwag kainin ang pagkain (kahit mayroon) kapag inilagay sa basag na sisidlan, sa lansangang-bayan, o malapit sa mga nalihis sa dharma. Gayundin, huwag kainin ang tira ng isang Śūdra; at huwag makikain kasama ng gayong pagkain, kahit pa kasama ang mga bata.
Verse 145
शुद्धान्नं स्निग्धम् अश्नीयात् संस्कृतं चाभिमन्त्रितम् भोक्ता शिव इति स्मृत्वा मौनी चैकाग्रमानसः
Kumain siya ng pagkaing dalisay, inihandang may angkop na pagkalambot at kabutihang mantika, pinino nang wasto at binasbasan sa pamamagitan ng mantra. Sa pag-alaala na, “Si Śiva mismo ang Tumitikim,” siya’y kumain nang tahimik, na ang isip ay nakatuon sa iisang tuldok.
Verse 146
आस्येन न पिबेत्तोयं तिष्ठन्नञ्जलिनापि वा वामहस्तेन शय्यायां तथैवान्यंकरेण वा
Huwag uminom ng tubig na idinidiretso sa bibig; at huwag uminom habang nakatayo, kahit mula sa nakasahod na mga palad. Huwag uminom gamit ang kaliwang kamay; huwag uminom habang nakahiga sa higaan; at huwag ding uminom sa gayong di-wastong paraan kahit sa kabilang kamay. Ang ganitong disiplina’y nag-iingat ng kadalisayan sa pagsamba kay Śiva at nagpapapanatag sa paśu (kaluluwang indibidwal) tungo kay Pati (Panginoon).
Verse 147
विभीतकार्ककारञ्जस्नुहिच्छायां न चाश्रयेत् स्तंभदीपमनुष्याणाम् अन्येषां प्राणिनां तथा
Huwag manuluyan sa lilim ng mga punong vibhītaka, ārka, karañja, o snuhi. Gayundin, huwag dumulog upang umasa sa mga haligi, ilawan, o sa mga tao; ni sa iba pang nilalang na may buhay. Para sa sādhaka ni Śiva, ang ganitong pag-asa ay nagiging banayad na gapos at dungis sa disiplinadong pagsamba.
Verse 148
एको न गच्छेदध्वानं बाहुभ्यां नोत्तरेन्नदीम् नावरोहेत कूपादिं नारोहेदुच्चपादपान्
Huwag maglakbay sa daan nang nag-iisa; huwag tumawid ng ilog na ang sandigan ay mga bisig lamang; huwag bumaba sa balon at mga katulad nito; at huwag umakyat sa matatayog na puno. Kaya ang paśu (kaluluwang nakagapos) ay umiwas sa mga padalus-dalos na gawaing nagpapalakas sa pāśa (gapós), at ingatan ang katawan bilang kasangkapan sa pagsamba kay Śiva at sa paghahangad ng paglaya sa ilalim ni Pati (Panginoon).
Verse 149
सूर्याग्निजलदेवानां गुरूणां विमुखः शुभे न कुर्यादिह कार्याणि जपकर्म शुभानि वा
O mapalad, ang taong tumatalikod sa Araw, sa Apoy, sa Tubig, sa mga Deva, at sa sariling mga Guru ay hindi dapat magsagawa ng anumang ritwal dito—kahit ang mga mapagpalang disiplina gaya ng japa at iba pang banal na pagtalima. Sapagkat kung walang paggalang sa mga sandigan ng dharma, ang sādhana ay hindi huhinog tungo sa biyaya ni Śiva.
Verse 150
अग्नौ न तापयेत्पादौ हस्तं पद्भ्यां न संस्पृशेत् अग्नेर्नोच्छ्रयम् आसीत नाग्नौ किंचिन् मलं त्यजेत्
Huwag painitin ang mga paa sa sagradong apoy, at huwag ipahipo ang mga kamay sa pamamagitan ng paa. Huwag umupo na ang katawan ay nakataas nang higit sa apoy, at huwag kailanman magtapon ng anumang dumi o basura sa apoy. Sa gayon, ang apoy ay pinararangalan bilang dalisay na presensiyang pang-ritwal sa pagsamba kay Pati—Śiva.
Verse 151
न जलं ताडयेत्पद्भ्यां नांभस्यङ्गमलं त्यजेत् मलं प्रक्षालयेत् तीरे प्रक्षाल्य स्नानमाचरेत्
Huwag hampasin ang tubig gamit ang paa, at huwag maglabas ng dumi ng katawan sa tubig. Ang karumihan ay dapat hugasan sa pampang; matapos linisin doon, saka isagawa ang ritwal na paliligo. Ito ang pag-iingat ng śauca bilang handog kay Pati (Śiva) at bilang disiplina na nagpapaluwag sa mga tali ng pāśa sa pashu (kaluluwang may katawan).
Verse 152
नखाग्रकेशनिर्धूतस्नानवस्त्रघटोदकम् अश्रीकरं मनुष्याणाम् अशुद्धं संस्पृशेद्यदि
Kapag ang tao ay humipo sa mga bagay na marumi at di-mapalad para sa tao—gaya ng tubig na naalog mula sa dulo ng kuko at buhok, o tubig mula sa pamunas sa paliligo at sa sisidlan ng paliligo—ang paghipong iyon ay dapat ituring na aśuddha (ritwal na karumihan), na humahadlang sa pagpapala na kailangan sa pagsamba kay Śiva.
Verse 153
नो पेत्स्! अजाश्वानखुरोष्ट्राणां मार्जनात् तुषरेणुकान् संस्पृशेद् यदि मूढात्मा श्रियं हन्ति हरेरपि
Huwag hipuin ang alikabok at ipa na umaangat kapag nililinis o sinusuklay ang kambing, kabayo, aso, asno, o kamelyo. Kapag ginawa ito ng taong nalilinlang, winawasak niya ang śrī—kasaganaan at pagpapala—kahit yaong ipinagkaloob ni Hari.
Verse 154
मार्जारश् च गृहे यस्य सो ऽप्यन्त्यजसमो नरः भोजयेद्यस्तु विप्रेन्द्रान् मार्जारसंनिधौ यदि
Ang lalaking may pusa sa kanyang bahay ay itinuturing na katulad ng isang itinakwil; at kung pakakainin niya ang mga pangunahing Brāhmaṇa habang may pusa sa malapit, ang gawaing iyon ay itinuturing na di-wasto sa ritwal.
Verse 155
तच्चाण्डालसमं ज्ञेयं नात्र कार्या विचारणा स्फिग्वातं शूर्पवातं च वातं प्राणमुखानिलम्
Alamin na ang hangin mula sa puwitan, hangin mula sa bilao, at hininga mula sa bibig ay kasindumi ng isang candala.
Verse 156
सुकृतानि हरन्त्येते संस्पृष्टाः पुरुषस्य तु उष्णीषी कञ्चुकी नग्नो मुक्तकेशो मलावृतः
Ang merito ay nawawala kapag nadikit sa taong may turbante, may suot na jacket, hubad, nakalugay ang buhok, o puno ng dumi.
Verse 157
अपवित्रकरो ऽशुद्धः प्रलपन्न जपेत् क्वचित् क्रोधो मदः क्षुधा तन्द्रा निष्ठीवनविजृम्भणे
Huwag magsagawa ng japa kapag marumi ang kamay, marumi ang katawan, nagsasalita, galit, lasing, gutom, inaantok, dumudura, o humihikab.
Verse 158
श्वनीचदर्शनं निद्रा प्रलापास्ते जपद्विषः एतेषां संभवे वापि कुर्यात्सूर्यादिदर्शनम्
Kung makakita ng aso o taong mababa ang uri, nakatulog, o nagsalita ng walang kabuluhan, dapat tumingin sa Araw upang maalis ang mga hadlang sa pagsamba kay Shiva.
Verse 159
आचम्य वा जपेच्छेषं कृत्वा वा प्राणसंयमम् सूर्यो ऽग्निश्चन्द्रमाश्चैव ग्रहनक्षत्रतारकाः
Matapos magsagawa ng ācamana o prāṇāyāma, dapat magnilay sa Araw, Apoy, Buwan, at mga bituin upang makumpleto ang japa.
Verse 160
एते ज्योतींषि प्रोक्तानि विद्वद्भिर् ब्राह्मणैस् तथा प्रसार्य पादौ न जपेत् कुक्कुटासन एव च
Ang mga banal na maningning na aral na ito ay ipinahayag ng mga pantas na Brāhmaṇa. Kaya’t huwag magsagawa ng japa na nakaunat ang mga paa; sa halip, gawin ang japa na nakaupo sa Kukkuṭāsana, na may disiplina sa pagsamba kay Pati (Śiva).
Verse 161
पेर्फ़ोर्मिन्ग् आसन अनासनः शयानो वा रथ्यायां शूद्रसन्निधौ रक्तभूम्यां च खट्वायां न जपेज्जापकस् तथा
Gayundin, ang nagsasagawa ng japa ay hindi dapat bumigkas habang palipat-lipat na walang matatag na upuan, ni habang nakahiga; hindi rin sa lansangang pampubliko, ni sa malapit na presensya ng isang Śūdra, ni sa lupang may bahid ng dugo, ni sa ibabaw ng kama. Ang mga kalagayang ito’y humahadlang sa kadalisayan at sa panloob na pagtuon na kailangan upang lumapit kay Pati (Śiva) sa pamamagitan ng mantra.
Verse 162
आसनस्थो जपेत्सम्यक् मन्त्रार्थगतमानसः कौशेयं व्याघ्रचर्मं वा चैलं तौलमथापि वा
Nakaupo nang matatag sa angkop na upuan, gawin ang japa nang wasto, na ang isip ay nakalubog sa kahulugan ng mantra. Ang upuan ay maaaring sutla, o balat ng tigre, o tela, o maging sapin na lana.
Verse 163
दारवं तालपर्णं वा आसनं परिकल्पयेत् त्रिसंध्यं तु गुरोः पूजा कर्तव्या हितमिच्छता
Maghanda ng upuang yari sa kahoy o sa dahon ng palma. At ang nagnanais ng tunay na kapakanan ay dapat sumamba sa Guru sa tatlong sandhyā: bukang-liwayway, tanghali, at dapithapon.
Verse 164
यो गुरुः स शिवः प्रोक्तो यः शिवः स गुरुः स्मृतः यथा शिवस् तथा विद्या यथा विद्या तथा गुरुः
Ang Guru ay ipinahahayag na walang iba kundi si Śiva; at si Śiva ay inaalala bilang Guru. Kung ano si Śiva, gayon ang tunay na Kaalaman (vidyā); at kung ano ang vidyā, gayon din ang Guru.
Verse 165
शिवविद्यागुरोस्तस्माद् भक्त्या च सदृशं फलम् सर्वदेवमयो देवि सर्वशक्तिमयो हि सः
Kaya nga, O Diyosa, ang debosyon sa Guru na nagkakaloob ng karunungan ni Śiva ay nagbubunga ng kapantay ng debosyong iniaalay kay Śiva mismo; sapagkat ang Gurung iyon ay tunay na binubuo ng lahat ng mga diyos at puspos ng lahat ng kapangyarihan—isang hayag na anyo ng Panginoon bilang Pati, tagapagpalaya sa mga nakagapos na kaluluwa (paśu).
Verse 166
सगुणो निर्गुणो वापि तस्याज्ञां शिरसा वहेत् श्रेयो ऽर्थी यस्तु गुर्वाज्ञां मनसापि न लङ्घयेत्
Maging pagninilay man sa Panginoon bilang may mga katangian (saguṇa) o lampas sa katangian (nirguṇa), dapat pasanin ang Kanyang utos sa ulo. Ang naghahangad ng pinakamataas na kabutihan ay huwag lalabag sa tagubilin ng Guru—kahit sa isip man lamang.
Verse 167
गुर्वाज्ञापालकः सम्यक् ज्ञानसंपत्तिमश्नुते गच्छंस्तिष्ठन्स्वपन् भुञ्जन् यद्यत्कर्म समाचरेत्
Ang tapat na tumutupad sa utos ng Guru ay tunay na nakakamit ang kayamanan ng kaalamang nagpapalaya. Sa paglakad, pagtayo, pagtulog, o pagkain—anumang gawain ang gawin niya ay umaayon sa wastong asal, at inaakay ang nakagapos na kaluluwa (paśu) patungo kay Śiva, ang Panginoon (Pati).
Verse 168
समक्षं यदि तत्सर्वं कर्तव्यं गुर्वनुज्ञया गुरोर्देवसमक्षं वा न यथेष्टासनो भवेत्
Kung ang lahat ng ito ay gagawin sa harap mismo ng guro, gawin lamang ayon sa pahintulot ng Guru; at sa harap ng Guru o ng Diyos, huwag umupo sa anumang āsana ayon sa sariling gusto.
Verse 169
गुरुर्देवो यतः साक्षात् तद्गृहं देवमन्दिरम् पापिना च यथासंगात् तत्पापैः पतनं भवेत्
Sapagkat ang Guru ay isang diyos na hayag mismo, ang tahanan ng Guru ay isang templo ng Diyos. Ngunit kung makisama ang isang tao sa makasalanan ayon sa gayong pakikisama, siya’y babagsak—hihilahin pababa ng mismong mga kasalanan ng taong iyon.
Verse 170
तद्वदाचार्यसंगेन तद्धर्मफलभाग्भवेत् यथैव वह्निसंपर्कान् मलं त्यजति काञ्चनम्
Gayon din, sa pakikisama sa tunay na ācārya, nagiging karapat-dapat ang tao na makibahagi sa bunga ng Dharma; gaya ng ginto na sa pagdikit sa apoy ay naihuhulog ang dumi at karumihan.
Verse 171
तथैव गुरुसंपर्कात् पापं त्यजति मानवः यथा वह्निसमीपस्थो घृतकुंभो विलीयते
Gayon din, sa pagdikit at paglapit sa Guru, naihuhulog ng tao ang kasalanan—gaya ng banga na puno ng ghee na kapag inilapit sa apoy ay natutunaw.
Verse 172
तथा पापं विलीयेत आचार्यस्य समीपतः यथा प्रज्वलितो वह्निर् विष्ठां काष्ठं च निर्दहेत्
Gayon din, ang kasalanan ay nalulusaw sa mismong paglapit sa Ācārya; tulad ng naglalagablab na apoy na ganap na tumutupok sa dumi at sa kahoy. Sa landas na Śaiva, ang presensya ng Guru ang nagsisindi ng jñāna-agni, ang apoy ng kaalaman, na sumusunod sa pāśa (pagkagapos) na kumakapit sa paśu (kaluluwa), at inihaharap ito kay Pati, ang Panginoong Śiva.
Verse 173
गुरुस्तुष्टो दहत्येवं पापं तन्मन्त्रतेजसा ब्रह्मा हरिस् तथा रुद्रो देवाश् च मुनयस् तथा
Kapag nalulugod ang Guru, gayon niyang sinusunog ang kasalanan sa naglalagablab na kapangyarihan ng mantrang iyon. Gayon din sina Brahmā, Hari (Viṣṇu), Rudra, ang mga deva, at ang mga muni—kumikilos sa pamamagitan ng mantra at biyaya.
Verse 174
कुर्वन्त्यनुग्रहं तुष्टा गुरौ तुष्टे न संशयः कर्मणा मनसा वाचा गुरोः क्रोधं न कारयेत्
Kapag nalulugod ang Guru, ang mga nalulugod na guro at mararangal ay nagkakaloob ng biyaya—walang pag-aalinlangan. Kaya sa gawa, sa isip, at sa salita, huwag kailanman udyukan ang galit ng Guru.
Verse 175
तस्य क्रोधेन दह्यन्ते आयुःश्रीज्ञानसत्क्रियाः तत्क्रोधं ये करिष्यन्ति तेषां यज्ञाश् च निष्फलाः
Sa galit ng Kaniya, nasusunog ang kahabaan ng buhay, kasaganaan, tunay na kaalaman, at matuwid na gawi. At yaong mga nagpapagalit sa gayong poot—maging ang kanilang mga handog na yajña ay nawawalan ng bunga.
Verse 176
जपान्यनियमाश्चैव नात्र कार्या विचारणा गुरोर्विरुद्धं यद्वाक्यं न वदेत्सर्वयत्नतः
Tungkol sa mga disiplina (niyama) ng japa, hindi na kailangan ng pagtatalo rito. Sa lahat ng pagsisikap, huwag magsalita ng anumang salitang laban sa Guru.
Verse 177
वदेद् यदि महामोहाद् रौरवं नरकं व्रजेत् चित्तेनैव च वित्तेन तथा वाचा च सुव्रताः
Kung dahil sa matinding pagkalito ay magsalita ng makasalanan, mapupunta siya sa impiyernong Raurava. Kaya, O may mabubuting panata, panatilihin ang kadalisayan sa isip, sa yaman, at gayundin sa pananalita.
Verse 178
मिथ्या न कारयेद्देवि क्रियया च गुरोः सदा दुर्गुणे ख्यापिते तस्य नैर्गुण्यशतभाग्भवेत्
O Devi, huwag kailanman, sa anumang gawang pakunwari, lumikha ng kasinungalingan tungkol sa Guru. Kapag ipinamalita ang diumano’y mga kapintasan ng Guru, ang tao’y magkakamit ng sandaang ulit na bahagi ng gayong kasamaan, at lalo pang mabibigkis sa pāśa.
Verse 179
गुणे तु ख्यापिते तस्य सार्वगुण्यफलं भवेत् गुरोर्हितं प्रियं कुर्याद् आदिष्टो वा न वा सदा
Ngunit kapag ipinahayag ang kaniyang kabutihan, natatamo ang bunga ng ganap na kagalingan sa lahat ng katangian. Laging gawin ang kapaki-pakinabang at kalugud-lugod sa Guru—iniutos man o hindi.
Verse 180
असमक्षं समक्षं वा गुरोः कार्यं समाचरेत् गुरोर्हितं प्रियं कुर्यान् मनोवाक्कायकर्मभिः
Maging wala man o naroroon ang Guru, dapat isagawa nang masikap ang gawain ng Guru. Sa isip, salita, at gawa ng katawan, gawin ang kapaki-pakinabang at nakalulugod sa Guru—upang dalisayin ang paśu (nakagapos na kaluluwa) sa pamamagitan ng disiplinadong paglilingkod tungo sa Pati (Śiva) sa patnubay ng Guru.
Verse 181
कुर्वन्पतत्यधो गत्वा तत्रैव परिवर्तते तस्मात्स सर्वदोपास्यो वन्दनीयश् च सर्वदा
Ang gumagawa ng salungat na landas ay babagsak pababa, mapapasa kalagayang mababa, at iikot doon nang paulit-ulit. Kaya Siya (Śiva)—ang Pati, tagapag-alis ng pāśa—ay dapat sambahin lagi’t lagi at laging pagyukuran.
Verse 182
समीपस्थो ऽप्यनुज्ञाप्य वदेत्तद्विमुखो गुरुम् एवमाचारवान् भक्तो नित्यं जपपरायणः
Kahit nakaupo nang malapit, magsalita lamang matapos humingi at tumanggap ng pahintulot, at huwag kausapin ang Guru habang nakatalikod o nakaharap sa iba. Ang bhakta na nakatatag sa ganitong wastong asal ay laging nakatuon sa japa—matatag sa disiplinang nagdadala sa paśu (nakagapos na kaluluwa) tungo sa biyaya ng Pati (Śiva).
Verse 183
गुरुप्रियकरो मन्त्रं विनियोक्तुं ततो ऽर्हति विनियोगं प्रवक्ष्यामि सिद्धमन्त्रप्रयोजनम्
Kaya ang mantra na nakalulugod sa Guru ay nararapat ilapat nang wasto. Ngayon ay ipahahayag ko ang viniyoga nito—ang tamang paglalapat at layunin ng ganap na mantra.
Verse 184
दौर्बल्यं याति तन्मन्त्रं विनियोगमजानतः यस्य येन वियुञ्जीत कार्येण तु विशेषतः
Ang mantrang iyon ay nanghihina para sa hindi nakaaalam ng wastong viniyoga (tamang paglalapat) nito—lalo na kapag inihiwalay sa itinakdang layunin at ginamit sa iba. Sa disiplina ni Śiva, namumunga lamang ang mantra kapag nakatali sa nararapat na gawa, hangarin, at konteksto.
Verse 185
विनियोगः स विज्ञेय ऐहिकामुष्मिकं फलम् विनियोगजमायुष्यम् आरोग्यं तनुनित्यता
Ito ang dapat maunawaan bilang wastong viniyoga (tamang paglalapat ng ritwal): nagbubunga kapwa sa mundong ito at sa kabilang-buhay. Mula sa ganitong tamang paglalapat ay sumisibol ang mahabang buhay, kalusugang walang sakit, at katatagan ng katawan—inaakay ang paśu (kaluluwang nakagapos) na lumapit kay Pati (Śiva).
Verse 186
राज्यैश्वर्यं च विज्ञानं स्वर्गो निर्वाण एव च प्रोक्षणं चाभिषेकं च अघमर्षणमेव च
Ang paghahari at marangal na kasaganaan, ang espirituwal na pag-unawa, ang langit, at maging ang paglaya (nirvāṇa); gayundin ang prokṣaṇa (pagwiwisik ng banal na tubig), abhiṣeka (banal na pagbubuhos/pagpapahid), at aghamarṣaṇa (paglilinis ng kasalanan)—ito ang ipinahahayag na mga bungang kaugnay ng pagsamba kay Śiva.
Verse 187
स्नाने च संध्ययोश्चैव कुर्यादेकादशेन वै शुचिः पर्वतमारुह्य जपेल्लक्षमतन्द्रितः
Nanatiling dalisay, dapat isagawa ang ritwal sa pormulang labing-isa sa oras ng pagligo at sa dalawang Sandhyā. Pagkaraan, umakyat sa bundok at walang kapagurang ulitin ang mantra nang isang lakh (100,000) beses—sa disiplinadong japa, itinuturo ang paśu (kaluluwang nakagapos) tungo kay Pati (Śiva), ang Panginoon.
Verse 188
महानद्यां द्विलक्षं तु दीर्घमायुरवाप्नुयात् दूर्वाङ्कुरास्तिला वाणी गुडूची घुटिका तथा
Sa dakilang banal na ilog, nakakamit ang mahabang buhay—maging hanggang dalawang lakh. Mayroon ding mga handog tulad ng usbong ng damong dūrvā, mga butil ng linga, Vāṇī (pananalita/si Sarasvatī), guḍūcī, at ghuṭikā—bawat isa’y nagpapalago ng pagpapala kapag inialay sa Śiva-bhakti.
Verse 189
तेषां तु दशसाहस्रं होममायुष्यवर्धनम् अश्वत्थवृक्षमाश्रित्य जपेल्लक्षद्वयं सुधीः
Sa mga ito, ang homa—sampung libong paghahandog sa banal na apoy—ay nagiging ritwal na nagpapahaba ng buhay. Sa pagkanlong sa punong aśvattha (banal na igos), dapat magsagawa ang marunong ng japa na umaabot sa dalawang lakh (200,000 ulit).
Verse 190
शनैश्चरदिने स्पृष्ट्वा दीर्घायुष्यं लभेन्नरः शनैश्चरदिने ऽश्वत्थं पाणिभ्यां संस्पृशेत्सुधीः
Sa araw ni Śanaiścara (Sabado), ang sinumang magsagawa ng itinakdang mapalad na paghipo ay magkakamit ng mahabang buhay. Kaya sa Sabado, ang marunong ay dapat humipo sa punong aśvattha (banal na punong igos) gamit ang dalawang kamay.
Verse 191
जपेदष्टोत्तरशतं सोममृत्युहरो भवेत् आदित्याभिमुखो भूत्वा जपेल्लक्षमनन्यधीः
Bigkasin niya ito nang isang daan at walo; siya’y nagiging tagapag-alis ng kamatayang kaugnay ni Soma. Nakaharap sa Araw at may isip na di nalilihis, magsagawa siya ng isang lakh (100,000) na pagbigkas—sa gayon ang sādhaka ay nagiging karapat-dapat sa biyaya ni Śiva na nagpapaluwag sa tali (pāśa) ng paśu (kaluluwang nakabigkis).
Verse 192
अर्कैरष्टशतं जप्त्वा जुह्वन्व्याधेर्विमुच्यते समस्तव्याधिशान्त्यर्थं पलाशसमिधैर् नरः
Matapos bigkasin ang Arka-mantra nang walong daang ulit at saka maghandog ng oblation sa homa, ang tao’y napapalaya sa karamdaman. Para sa pagpayapa ng lahat ng sakit, magsagawa ng homa gamit ang mga panggatong na palāśa (flame-of-the-forest)—isang lunas na Śaiva na, sa biyaya ni Pati (Śiva), nagpapaluwag sa pāśa (pagkagapos) na dumadagan sa paśu (kaluluwang may katawan).
Verse 193
हुत्वा दशसहस्रं तु निरोगी मनुजो भवेत् नित्यमष्टशतं जप्त्वा पिबेद् अम्भो ऽर्कसन्निधौ
Sa pag-aalay ng sampung libong oblation, ang tao’y nagiging walang karamdaman. At matapos araw-araw bigkasin ang mantra nang walong daang ulit, uminom siya ng tubig sa harap ni Arka (Araw)—sa ganitong disiplina ng japa at homa, ang paśu na nakagapos ay napatatatag sa kadalisayan at nagiging karapat-dapat sa biyaya ni Śiva na nagpapaluwag sa pāśa (tali).
Verse 194
औदर्यैर्व्याधिभिः सर्वैर् मासेनैकेन मुच्यते एकादशेन भुञ्जीयाद् अन्नं चैवाभिमन्त्रितम्
Sa pagkain ng pagkaing binasbasan at pinalakas ng mantra (abhi-mantra), ang tao’y makalalaya sa lahat ng karamdaman na nagmumula sa kaguluhan ng tiyan sa loob ng isang buwan. Ang banal na pagkaing ito ay dapat kainin matapos tuparin ang labing-isang pagtalima (ekādaśa-vidhi).
Verse 195
भक्ष्यं चान्यत्तथा पेयं विषमप्यमृतं भवेत् जपेल् लक्षं तु पूर्वाह्णे हुत्वा चाष्टशतेन वै
Ang pagkain at inumin—at anumang iba pa—kahit may lason ay nagiging parang amrita. Dapat magsagawa ng japa na isang lakh (isang daang libo) sa umaga bago tanghali, at pagkatapos ay maghandog ng oblation sa apoy nang walong daang ulit, tunay nga.
Verse 196
सूर्यं नित्यमुपस्थाय सम्यगारोग्यमाप्नुयात् नदीतोयेन सम्पूर्णं घटं संस्पृश्य शोभनम्
Sa palagiang paglapit at pagpupugay sa Araw, nakakamit ang ganap at matatag na kalusugan. Sa paghipo sa isang marikit na sisidlang puno ng tubig-ilog (bilang ritwal ng paglilinis), nagiging mapalad at maayos ang loob para sa pagsamba—karapat-dapat na lumapit kay Śiva, ang Pati, sa pamamagitan ng disiplinadong pagsasagawa.
Verse 197
जप्त्वायुतं च तत्स्नानाद् रोगाणां भेषजं भवेत् अष्टाविंशज्जपित्वान्नम् अश्नीयाद् अन्वहं शुचिः
Pagkatapos magsagawa ng japa nang sampung libong ulit at maligo ayon sa ritwal, ito’y nagiging tunay na lunas sa mga karamdaman. At matapos bigkasin pa nang dalawampu’t walong ulit, dapat kumain araw-araw habang nananatiling dalisay—sa gayon ang pashu (kaluluwang may katawan) ay umaayon sa mapalad na agos ni Pati, Panginoong Śiva.
Verse 198
हुत्वा च तावत्पालाशैर् एवं वारोग्यम् अश्नुते चन्द्रसूर्यग्रहे पूर्वम् उपोष्य विधिना शुचिः
Sa pag-aalay ng homa gamit ang kahoy na palāśa sa gayong bilang, nakakamit ang kalusugang malaya sa sakit. Sa oras ng eklipse ng buwan o araw, dapat munang mag-ayuno ayon sa tuntunin at manatiling ritwal na dalisay, at saka isagawa ang handog na ito ayon sa itinakda.
Verse 199
यावद्ग्रहणमोक्षं तु तावन्नद्यां समाहितः जपेत्समुद्रगामिन्यां विमोक्षे ग्रहणस्य तु
Mula sa pagsisimula ng eklipse hanggang sa pagkalaya nito, dapat manatili sa ilog na may kapanatagan at pagtuon, at magsagawa ng japa. At sa ilog na umaagos patungong dagat, ipagpatuloy ang japa hanggang sa ganap na pagkalaya ng eklipse.
Verse 200
अष्टोत्तरसहस्रेण पिबेद्ब्राह्मीरसं द्विजाः ऐहिकां लभते मेधां सर्वशास्त्रधरां शुभाम्
Ang dvija (dalawang-ulit na isinilang) ay dapat uminom ng katas ng brāhmī habang binibilang ang isang libo at walo; sa gayon nakakamit niya ang liwanag ng talino sa daigdig—mapalad at may kakayahang magtaglay ng lahat ng śāstra.
It teaches that at pralaya all manifest worlds dissolve, yet the Vedas and shastras remain established in the Panchakshara, preserved by Shiva’s own shakti—thereby presenting the mantra as a timeless vessel of revelation and liberation.
It describes three nyasas by function—utpatti (creation), sthiti (maintenance), samhāra (dissolution)—and three by placement—kara-nyasa, deha-nyasa, and anga-nyasa—followed by shadanganyasa and digbandhana for protection and siddhi.
The chapter ranks them progressively: vachika (spoken) is basic, upamshu (soft/near-silent) is 100×, and manasa (mental, meaning-contemplative) is 1000×; the ‘uttarottara’ (later) is superior.
Because mantra becomes ‘siddha’ through proper authorization (ajna), correct procedure (kriya), faith (shraddha), and right-mindedness—sealed by receiving the mantra from a qualified guru and honoring the transmission through seva and dakshina.