Sukta 31

Mantra 1

शासद्वह्निर्दुहितुर्नप्त्यं गाद्विद्वाँ ऋतस्य दीधितिं सपर्यन् । पिता यत्र दुहितुः सेकमृञ्जन्त्सं शग्म्येन मनसा दधन्वे ॥

আজ্ঞাৰে বহ্নি (অগ্নি) দুহিতাৰ নপ্ত্য-সম্বন্ধলৈ আগবাঢ়িল—ঋতৰ দীপ্ত চিন্তা জানি তাক সেৱা কৰি। য’ত পিতা দুহিতাৰ সিঞ্চন/ধাৰা ৰঞ্জিত কৰে, তাত শগ্ম্য (সুসংগত) মনৰে দুয়ো একেলগে সংযুক্ত হয়।

Mantra 2

न जामये तान्वो रिक्थमारैक्चकार गर्भं सनितुर्निधानम् । यदी मातरो जनयन्त वह्निमन्यः कर्ता सुकृतोरन्य ऋन्धन् ॥

তেওঁ জ্ঞাতিৰ বাবে দেহটোক উত্তৰাধিকাৰ ৰূপে নাছাড়িলে; জয়লাভৰ গোপন নিধান ৰূপে গৰ্ভক গঢ়িলে। যেতিয়া মাতৃসকলে বহ্নিক জন্ম দিয়ে, তেতিয়া এজন সুকৃত (সৎকৰ্ম)-ৰ কৰ্তা, আনজন ঋন্ধন—যি তাক জ্বলাই বৃদ্ধি কৰে।

Mantra 3

अग्निर्जज्ञे जुह्वा रेजमानो महस्पुत्राँ अरुषस्य प्रयक्षे । महान्गर्भो मह्या जातमेषां मही प्रवृद्धर्यश्वस्य यज्ञैः ॥

অগ্নি জন্মিল—জুহ্বা (হোম-চামুচ) ওপৰত দীপ্ত হৈ—মহৎ প্ৰযক্ষ (মহা-অৰ্পণ)ৰ বাবে, অৰুষ (ৰুদ্ৰ/ৰক্তিম) জনাৰ পুত্ৰসকলৰ নিমিত্তে। ইহঁতৰ বাবে মহৎ গৰ্ভ, মহিমাৰে জন্মিল; হৰ্যশ্ব (তাম্ৰবৰ্ণ অশ্ব)-শক্তিৰ মহা বৃদ্ধি যজ্ঞসমূহেৰে হয়।

Mantra 4

अभि जैत्रीरसचन्त स्पृधानं महि ज्योतिस्तमसो निरजानन् । तं जानतीः प्रत्युदायन्नुषासः पतिर्गवामभवदेक इन्द्रः ॥

জয়ী শক্তিসমূহে প্ৰতিদ্বন্দ্বীক চেপি ধৰিলে; অন্ধকাৰৰ পৰা মহৎ জ্যোতি উলিয়াই আনিলে। তেওঁক চিনাকি কৰি উষাসসকলে সন্মুখলৈ উঠি আহিল; একমাত্ৰ ইন্দ্ৰই ৰশ্মিসমূহৰ অধিপতি হ’ল।

Mantra 5

वीळौ सतीरभि धीरा अतृन्दन्प्राचाहिन्वन्मनसा सप्त विप्राः । विश्वामविन्दन्पथ्यामृतस्य प्रजानन्नित्ता नमसा विवेश ॥

দৃঢ় দুৱাৰসমূহ জ্ঞানীসকলে ভাঙি মেলিলে—মনৰে আগবঢ়াই, সাতজন ঋষি। তেওঁলোকে ঋতৰ সৰ্বজনীন পথ বিচাৰি পালে; জানি-বুজি তেওঁ নমস্কাৰেৰে তাত প্ৰৱেশ কৰিলে।

Mantra 6

विदद्यदी सरमा रुग्णमद्रेर्महि पाथः पूर्व्यं सध्र्यक्कः । अग्रं नयत्सुपद्यक्षराणामच्छा रवं प्रथमा जानती गात् ॥

যেতিয়া সৰমাই শিলাৰ ভঙা মুখ—মহৎ আদিম পথ—সোজাকৈ গতি কৰি, কেনেকৈনো, বিচাৰি পালে; তেতিয়া দৃঢ়-পদযুক্ত অক্ষৰসমূহক আগফালে লৈ গ’ল। প্ৰথমে জানি-বুজি তাই ধ্বনি-চিঞৰলৈ আগবাঢ়িল।

Mantra 7

अगच्छदु विप्रतमः सखीयन्नसूदयत्सुकृते गर्भमद्रिः । ससान मर्यो युवभिर्मखस्यन्नथाभवदङ्गिराः सद्यो अर्चन् ॥

সৰ্বাধিক প্ৰেৰিত ঋষি আগবাঢ়িল, সখ্যতা বিচাৰি; অদ্ৰি (শিলা) সুকৃতবানৰ বাবে গোপন গৰ্ভ—আলোকৰ ভ্ৰূণ—উদ্ভৱ কৰালে। যুৱ বীৰে নিজৰ যুৱ শক্তিসমূহেৰে জয়ী হ’ল, মখ (যজ্ঞ)ত আনন্দেৰে আগুৱাই গ’ল; তেতিয়াই অঙ্গিৰসসকলে তৎক্ষণাৎ আলোক-স্তোত্ৰ গাই উঠিল।

Mantra 8

सतःसतः प्रतिमानं पुरोभूर्विश्वा वेद जनिमा हन्ति शुष्णम् । प्र णो दिवः पदवीर्गव्युरर्चन्त्सखा सखीँरमुञ्चन्निरवद्यात् ॥

যি সত্তা-সত্তাৰ প্ৰতি মান (মাপকাঠি) হয়, আগফালে যোৱা সেইজনাই সকলো জন্ম জানে আৰু শুষ্ণ (শুষ্কতা-শক্তি)ক আঘাত কৰে। আমাৰ বাবে গব্যু—উজ্জ্বল গৰু-ধনৰ সন্ধানী—দীপ্ত স্তোত্ৰে স্বৰ্গৰ পথসমূহ মুকলি কৰিলে; সখাই নিজৰ সখাসকলক বাঁধি ধৰা দোষৰ পৰা মুক্ত কৰিলে।

Mantra 9

नि गव्यता मनसा सेदुरर्कैः कृण्वानासो अमृतत्वाय गातुम् । इदं चिन्नु सदनं भूर्येषां येन मासाँ असिषासन्नृतेन ॥

গব্যতা—উজ্জ্বল গৰু-ধনৰ প্ৰতি—মন একাগ্ৰ কৰি, তেওঁলোকে নিজৰ ঋচাসমূহেৰে বহি পৰিল; অমৃতত্বলৈ যোৱা পথ গঢ়ি তুলিলে। এইটোও তেওঁলোকৰ বাবে বিস্তৃত সদন হ’ল—সেই শক্তিৰ দ্বাৰাই, যাৰ সহায়ত ঋত (Ṛta)ৰ দ্বাৰা তেওঁলোকে মাহসমূহক বশ কৰিলে।

Mantra 10

सम्पश्यमाना अमदन्नभि स्वं पयः प्रत्नस्य रेतसो दुघानाः । वि रोदसी अतपद्घोष एषां जाते निष्ठामदधुर्गोषु वीरान् ॥

একেলগে দৰ্শন কৰি তেওঁলোকে নিজৰেই আনন্দ-ৰসে মত্ত হ’ল, প্ৰাচীন বীজৰ ৰস-দুগ্ধ দোহি উলিয়ালে। তেওঁলোকৰ ধ্বনি দুয়ো ৰোদসী (আকাশ-পৃথিৱী) জুৰি জ্বলি উঠিল; জন্ম হোৱামাত্ৰে তেওঁলোকে দৃঢ় ভিত্তি স্থাপন কৰিলে—আলোকৰ ৰশ্মি-গাভীৰ মাজত বীৰ-শক্তিসমূহ স্থিৰ কৰি।

Mantra 11

स जातेभिर्वृत्रहा सेदु हव्यैरुदुस्रिया असृजदिन्द्रो अर्कैः । उरूच्यस्मै घृतवद्भरन्ती मधु स्वाद्म दुदुहे जेन्या गौः ॥

স জন্মলাভ কৰা শক্তিসকলৰ হব্যসহ বৃত্ৰহা আসন গ্ৰহণ কৰিলে; ইন্দ্ৰই দীপ্ত আৰ্ক-স্তোত্ৰে উস্ৰিয়া—উজ্জ্বল গাভীসমূহ উন্মুক্ত কৰি দিলে। তেওঁৰ বাবে বিস্তৃত-দীপ্তা, ঘৃতসমৃদ্ধ ভাৰ বহন কৰা, জেন্যা (উচ্চ) গাভীয়ে মধুৰ স্বাদযুক্ত আনন্দ-সুধা দোহি দিলে।

Mantra 12

पित्रे चिच्चक्रुः सदनं समस्मै महि त्विषीमत्सुकृतो वि हि ख्यन् । विष्कभ्नन्तः स्कम्भनेना जनित्री आसीना ऊर्ध्वं रभसं वि मिन्वन् ॥

পিতৃৰ বাবেও তেওঁলোকে আসন সাজিলে, আৰু তেওঁৰ বাবে একেলগে স্থাপন কৰিলে; সুকৃতকৰ্মীসকলে মহৎ দীপ্তিময় জগত প্ৰকাশ কৰি দিলে। স্কম্ভন (সমৰ্থন)-ৰ দ্বাৰা তাক ঠেক দি, জনিত্ৰী শক্তিত আসীন হৈ, উৰ্ধ্বলৈ ৰভস (উদ্দাম) বল চালিত কৰি বিস্তাৰ কৰিলে।

Mantra 13

मही यदि धिषणा शिश्नथे धात्सद्योवृधं विभ्वं रोदस्योः । गिरो यस्मिन्ननवद्याः समीचीर्विश्वा इन्द्राय तविषीरनुत्ताः ॥

যেতিয়া মহৎ ধীষণা (প্ৰেৰিত বোধ) জ্বলি উঠে আৰু নিজৰ কৰ্মত স্থিত হয়, তেতিয়াই সি দুয়ো ৰোদসী—দ্যৌ আৰু পৃথিৱীৰ মাজত—সৰ্বব্যাপী বিভূতি/বৃদ্ধিশীল শক্তিক তৎক্ষণাৎ বিস্তাৰ কৰে। যাৰ ভিতৰত অনবদ্য, সমীচীন গিৰঃ (বাণীসমূহ) আছে—ইন্দ্ৰলৈ নিবেদিত সকলো অদম্য তৱিষী (বলসমূহ), অনুত্ত (অতুল)।

Mantra 14

मह्या ते सख्यं वश्मि शक्तीरा वृत्रघ्ने नियुतो यन्ति पूर्वीः । महि स्तोत्रमव आगन्म सूरेरस्माकं सु मघवन्बोधि गोपाः ॥

মহৎ কৰ্মৰ বাবে মই তোমাৰ সখ্য বাছি লওঁ; হে বৃত্ৰঘ্ন, তোমাৰ বহু নিয়ুত (যোক্ত শক্তিসমূহ) পূৰ্বৰে পৰা আহে। সূৰ্য-জাত (আলোকিত) সহায়ৰ বাবে আমি মহৎ স্তোত্ৰ লৈ আহিছোঁ; হে মঘৱন, আমাৰ গোপা—কিৰণ/গোসমূহৰ ৰক্ষক—হৈ জাগ্ৰত হোৱা।

Mantra 15

महि क्षेत्रं पुरु श्चन्द्रं विविद्वानादित्सखिभ्यश्चरथं समैरत् । इन्द्रो नृभिरजनद्दीद्यानः साकं सूर्यमुषसं गातुमग्निम् ॥

বিস্তৃত ক্ষেত্ৰ আৰু বহু দীপ্তিমান জ্যোতি জানি, তেতিয়া সি সখাসকলৰ সৈতে একেলগে পথ/চৰথ স্থিৰ কৰিলে। দীদ্যমান ইন্দ্ৰই নৃভিঃ (মানৱীয় শক্তিসমূহৰ সৈতে) সূৰ্য আৰু উষা, গতি-পথ, আৰু অগ্নিক জন্ম দিলে—যি দেৱীয় ইচ্ছা/নেতৃত্ব হৈ আগুৱাই নিয়ে।

Mantra 16

अपश्चिदेष विभ्वो दमूनाः प्र सध्रीचीरसृजद्विश्वश्चन्द्राः । मध्वः पुनानाः कविभिः पवित्रैर्द्युभिर्हिन्वन्त्यक्तुभिर्धनुत्रीः ॥

অপো (জলসমূহ) পৰ্যন্তো এই সর্বব্যাপী গৃহপতি (দমূনা) একেলগে সোজা ধাৰাত প্ৰবাহিত কৰিলে, আৰু সিহঁতক বিশ্বজুৰি দীপ্তিময় কৰিলে। মধু-সদৃশ ৰস পবিত্ৰ কৰি, কবিসকলে পৱিত্ৰ (ছাঁকনি)-ৰে চালিত কৰি, দিন-ৰাতিৰে প্ৰেৰিত হৈ সিহঁতে সুৰক্ষাদায়িনী ধাৰাসমূহক আগবঢ়ায়।

Mantra 17

अनु कृष्णे वसुधिती जिहाते उभे सूर्यस्य मंहना यजत्रे । परि यत्ते महिमानं वृजध्यै सखाय इन्द्र काम्या ऋजिप्याः ॥

অনুসৰণ কৰি, কৃষ্ণ-ধাৰিণী দুয়োটা ভিত্তি (ভূমি-আধাৰ) ঢিলা হৈ পৃথক হয়—সূৰ্যৰ উদাৰ শক্তিৰে দুয়োটাই যজ্য। আৰু তোমাৰ মহিমা চাৰিওফালে বিস্তাৰ হ’বলৈ স্থান মুকলি কৰিবলৈ, হে ইন্দ্ৰ, তোমাৰ ঋজিপ্য—সোজা-গতি সখাসকল, কাম্যৰ অন্বেষী—আগবঢ়ি পথ পৰিষ্কাৰ কৰে।

Mantra 18

पतिर्भव वृत्रहन्त्सूनृतानां गिरां विश्वायुर्वृषभो वयोधाः । आ नो गहि सख्येभिः शिवेभिर्महान्महीभिरूतिभिः सरण्यन् ॥

হে বৃত্ৰহন্তা, সূনৃতা-সমূহৰ, জীৱন-বিস্তাৰক বিশ্বায়ু বাণীসমূহৰ তুমি পতি হওঁক; বৃদ্ধি-শক্তি ধাৰণ কৰা বৃষভ হওঁক। শিৱ সখ্যসমূহসহ আমাৰ ওচৰলৈ আহা; হে সৰণ্যন, তোমাৰ মহান, মহীয়ান সহায়সমূহে আমাক ৰক্ষা কৰা।

Mantra 19

तमङ्गिरस्वन्नमसा सपर्यन्नव्यं कृणोमि सन्यसे पुराजाम् । द्रुहो वि याहि बहुला अदेवीः स्वश्च नो मघवन्त्सातये धाः ॥

তঁহাক—অঙ্গিৰস-সদৃশ—নমস্কাৰ আৰু সেৱাৰে আৰাধনা কৰি, প্ৰাচীনজন্মা (দেৱ)ৰ বাবে মই এক নৱ নিবেদন গঢ়ি তোলোঁ। অদেৱী, বহুল দ্ৰোহশক্তিসকলক দূৰলৈ হঁকাই দিয়া; আৰু হে মঘৱন, আমাৰ ভিতৰত স্বশ্ (শুভ দীপ্তি/সুখ-সুবিধা) আৰু সাধনাৰ বাবে বিজয় স্থাপন কৰা।

Mantra 20

मिहः पावकाः प्रतता अभूवन्त्स्वस्ति नः पिपृहि पारमासाम् । इन्द्र त्वं रथिरः पाहि नो रिषो मक्षूमक्षू कृणुहि गोजितो नः ॥

পাৱক (শোধক) বৰষুণবোৰ বিস্তৃত হৈ পৰিল; এই গতি-প্ৰবাহসমূহৰ পাৰলৈ আমাক স্বস্তিৰে পাৰ কৰাই দিয়া। হে ইন্দ্ৰ, ৰথবলত দৃঢ়, আমাক ৰিষ (ক্ষতি)ৰ পৰা ৰক্ষা কৰা; অতি শীঘ্ৰে, পুনঃ পুনঃ, আমাক গোজিত (গো/কিৰণ-জয়ী) কৰি তোলা।

Mantra 21

अदेदिष्ट वृत्रहा गोपतिर्गा अन्तः कृष्णाँ अरुषैर्धामभिर्गात् । प्र सूनृता दिशमान ऋतेन दुरश्च विश्वा अवृणोदप स्वाः ॥

বৃত্ৰহা—বাধা-নাশক—উজ্জ্বল গৱ-সমূহৰ গোপতি, কৃষ্ণ অন্ধকাৰৰ ভিতৰত অৰুষ (ৰুদ্ৰ/ৰক্তিম) ধামসমূহেৰে গাইবোৰক চলাই দিলে। ঋতেন (সত্য-নিয়মে) দিশসমূহ মাপি, সুনৃতা (সত্য-প্ৰেৰণা) আগবঢ়ায়; নিজৰ সকলো দুৱাৰ বহলকৈ মুকলি কৰি দিলে।

Mantra 22

शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ॥

আমাৰ মঙ্গলৰ বাবে এই যুঁজত আমি দানশীল ইন্দ্ৰক আহ্বান কৰোঁ—বাজসাতৌত (বিজয়-প্ৰাপ্তিত) নৰতম, অৰ্থাৎ বীৰ-শ্ৰেষ্ঠক। সংঘৰ্ষসমূহত সহায়ৰ বাবে শুনি থকা উগ্ৰ ইন্দ্ৰে বৃত্ৰাদি বাধাসমূহ নিধন কৰে; ধনসমূহৰ সংজিত্‌ (সংগ্ৰাহক-বিজেতা) সেই বিজয়ী।